Hoofdstuk 6

Nederlands Cabaret Ensemble


Zomer 1935. Het was de periode, waarin de nieuwe contracten met artiesten en musici moesten worden afgesloten voor het seizoen 1935-1936. Maar tot ieders verbazing en zeker tot die van mijn collega’s van het VARA-toneel, werd alleen mij geen nieuw contract aangeboden. Willem van Cappellen, dierenhater nummer één, maar ik zalgeen gruwelverhalen gaan vertellen, had als leider van het VARA-toneel natuurlijk de belangrijkste stem in deze beslissing en waarom hij juist mij liever zag gaan dan blijven, is niet moeilijk te raden. Want zonder enige ijdelheid – een eigenschap die mij gelukkig volkomen vreemd is, want ik verfoei ijdele mensen – mag ik vaststellen dat ik bijzonder populair bij de VARA-leden was geworden,aangezien ik steeds meer werd gevraagd om op te treden op de VARA-propaganda-avonden. En dat was Willem van Cappellen niet zo welgevallig.

Dit onverwachte ontslag bij de VARA was dus mijn tweede grote teleurstelling. Maar zoals het zo dikwijls in het leven gaat, dezeteleurstelling zou de inleiding vormen voor twee nieuwe activiteiten, die mij heel veel geluk en voldoening hebben gebracht. Eind augustus 1935 liep mijn contract met de VARA af en vanaf 1 september van dat jaar zou ik dus zonder werk zijn. In 1928 was ik getrouwd en in oktober 1935 verwachtten wij ons eerste kind, dat ook mijn enige kind zou blijven. Ik moest dus iets gaan doen en ik besloot toen om een soort theaterbureau te beginnen. Samen met Janny van Oogen, die ook niet bij de VARA zou blijven, liet ik folders drukken en stuurde die naar vele honderden verenigingen en clubs.

Wij konden ieder apart optreden met voordrachten en monologen en we konden samen optreden met fragmenten uit toneelstukken. Hoewel het niet slecht liep, voelde ik na ongeveer een jaar toch wel dat het roer moest worden omgegooid, wilden er toekomstmogelijkheden zijn.
Het is namelijk een groot verschil om op VARA-propaganda-avonden op te treden (avonden die toch altijd een idealistische en ook min of meer culturele inslag hebben) of op feestavonden van voetbalclubs en personeelsverenigingen. Voor dit soort avonden was een geheel andere repertoire nodig dan het onze en met wederzijds goedvinden gingen Janny van Oogen en ik toen ieder onze eigen weg. Janny is op 26 september 1974 op 80-jarige leeftijd overleden.

  • Frans in vol ornaat als conferencier in 1937 tijdens een zomerfeest in Den Dolder.

Ik stichtte toen het Nederlands Cabaret Ensemble. De kern daarvan bestond uit mijzelf als conferencier-cabaretier-toneelspeler en mijn vrouw Nel als actrice. En omdat zij een voortreffelijk pianiste was, zorgde zij ook voor de begeleiding. Deze kern kon dan natuurlijk worden uitgebreid met iedere gewenste cabaret- of variété-artiest(e), al naar de verlangens van mijn opdrachtgevers. En zoals ik al eerder vertelde, mijn aanleg voor het schrijven van teksten kwam mij toen geweldig goed van pas, want ik moest natuurlijk een geheel nieuw repertoire schrijven: conférences, cabaretliedjes, vrolijkesketches en spannende eenakters.

En vanaf die tijd begon het toen zo goed te lopen, dat mijn Nederlands Cabaret Ensemble tot 1965 heeft bestaan. Dat was het jaar waarin ik er zelf een streep onder zette, omdat ik nog andere werkzaamheden had en de combinatie van deze werkzaamheden toen te zwaar voor mij werd. En op deze andere werkzaamheden kom ik verderop nog terug. Zo ontstond dus in 1935 mijn eerste zelfstandige optreden met Janny van Oogen, korte tijd daarna dus gevolgd door de stichting van het Nederlands Cabaret Ensemble. En op deze jaren kom ik later ook nog terug.