|
ALINK
terug naar parentelen
verklaring: Bewoner van een erve genaamd Alink, waarmee enkele boerderijen in het oosten van het land bedoeld kunnen zijn. - Alink te Volthe (Oldenzaal), in 1380 Adelinc, nu Aalman; - Alink te Stokkum (Markelo), in 1381 als Adeling vermeld (Hekket - 1975); - Alink, Gorselseweg 32 onder Bathmen, in 1408 Adeling en Aling in het nabij gelegen buurtschap Oxe. In den beginne werden deze boerderijen bewoond door ene Ale of Adel(bert/ hard) en de zijnen. Een vorm als Ahling kan wellicht in verband worden gebracht met toponiemen als Ahlingdorf (Stift Querheim über Bünde, Westfalen) of Ahlingerheide te Oestrich bij Iserlohn. (Müller - 1949) naamsvermelding en literatuurreferenties: - Vermeldingen met betrekking tot Alink in de Dortherhoek te Bathmen: Engelbert Alinck kwam in 1590 als gewaarde ter markevergadering. Aan het einde van de 18e eeuw huwde Hendrik Dirksen Reterink op de erve Alink in, waarna hij Hendrik Dirksen Alink genoemd werd. (R. Boonstra in De buurschap Dortherhoek, gepubliceerd in het Verenigingsblad van de Oudheidkundige Kring Bathmen, no. 18, 1998.) varianten: Adelink - Ahling - Aling - Alingh - Alings - Alinkhof - Oude Alink aantal naamdragers bij de volkstelling van 1947 volgens het Nederlands Repertorium van Familienamen:
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
B. J. Hekket WAT BETEKENT: ALINK? |
||
| De familienaam Alink, ook
wel Aling of Alingh gespeld, komt vooral in oost Twente voor. In 1947
waren er 233 personen die zo heetten en van hen woonden er 37 in Enschede,
33 in Losser, 51 in Oldenzaal en 21 in Almelo; de overigen vinden we in
Weerselo en Tubbergen en een klein aantal in Goor, Markelo en Deventer.
Hierbij moeten we optellen de dragers van de naam Oude Alink, 100 man
sterk, van wie er 43 in Oldenzaal en 32 in Losser woonden. In Gelderland,
maar niet in de Achterhoek, woonden 86 Alinks, in Drente 23; daarmee is
het bestand volledig.
De oudste vermelding komt uit 1381; er wordt dan "enen camp gheheten den Alinc-camp in den dorpe van Heten" vermeld; dit is het huidige Heeten in de gemeente Raalte. Hieruit blijkt dat er in dat jaar ene Alinc woonde, die kennelijk de eigenaar van die kamp was, d.w.z. van een met bomen omzoomd stuk weiland. Drente vermeldt in 1410 het bestaan van een goed Alinge bij Lhee in de gemeente Dwingelo; Alinge, met zijn typisch Drentse uitgang op 'inge' is bij mijn weten geen familienaam. Nu gaan we naar Stokkum in de gemeente Markelo, waar het huidige erve Alink in 1381 als Adeling vermeld wordt; hier is Alink dus uit afslijting van de oudere naam ontstaan. Hetzelfde geldt voor een huis Adelinck, in 1380 bij Volthe, gemeente Weerselo, maar dat heet nu Aalman. Aalman is echter een variant van Alink: vanaf de middeleeuwen werd de uitgang 'ínk' |
vaak door 'man' vervangen.
Het lijkt me dat al die Oosttwentse Alinks en Oude Alinks van dit erve
stammen. Niet altijd vond de overgang van Adeling naar Alink plaats; we
vinden nog mensen die Adeling heten.
We gaan nu achter "n paol" ofwel over de oostgrens kijken en vinden daar in de Westfaalse Kreis Lubbecke, niet te verwarren met de Hanzestad Lübeck aan de Oostzee, een buurtschap Alingdorf, in 1247 als Adelhardincthorp vermeld. Van Westfalen gaan we naar Noord-oost Frankrijk, naar het gebied van Duinkerken waar omstreeks 1200 een plaats Alincthun lag. Het zal verbazing wekken zo'n Oostnederlands aandoende naam in dat gebied te vinden, maar het is de enige niet en er is een verklaring voor. Toen de Saksen in de vijfde eeuw op weg waren naar Brittannië, voeren ze dikwijls langs de Nederlandse kust en staken bij het smalste punt, bij het huidige Boulogne, over. Maar een aantal bleef in het gebied, wat later de "litus Saxonicum" genoemd werd, ofwel ze keerden terug uit Brittannië en vestigden zich op het vasteland. Onder hen was een Alinc die een boerderij, een 'tun' stichtte; dit woord is ons 'tuin' en het Engelse 'town' dat in sommige delen van Engeland nog 'boerderij' betekent. In Engeland komen we verschillende malen de plaatsnaam Allington tegen; één daarvan in Devonshire heette in 1242 Allyngton, een andere in Dorset in 1086 Adelingtone. We zien daar dus de zelfde verschillen als bij onze Twentse namen.
|
Na deze uitvoerige
inventarisatie wordt het tijd ons in de betekenis van Alink te verdiepen.
Als hij niet door afslijting van Adeling ontstaan is, stamt hij van een
voornaam Alo, afkomstig van een Germaans 'ala', dat het Nederlandse
woord 'al' is. Dat lijkt een zonderling woord om als naamselement te
dienen, maar het had als zodanig een versterkende betekenis
bij een ander woord. Er bestaat nog de voornaam Alarik, eenmaal de naam
van enkele Gothische koningen; 'rik' betekende 'almachtig' en Alarik
'zeer machtig'. Van zo'n samengestelde voornaam was Alo een verkorte vorm.
Is Adeling de oorsprong van Alink, dan is hij afgeleid van de voornaam Adel, van het Germaanse '" athala"; het eerste deel 'ath' betekende 'grond' of 'land' en daar grondbezit zeer belangrijk was bij de Germanen, kon men daaraan zijn naam ontlenen. Gaandeweg werd de betekenis 'voornaam geslacht' en op den duur 'aristocratie' , zoals wij die kennen. We zagen dat het Westfaalse Alingdorf uit de voornaam Adelhard ontstaan is; 'hard' betekent 'sterk' en Adelhard was dus iemand die sterk van adel ofwel sterk in grondbezit was, in elk geval een belangrijk man. We zien dus dat Alink sterk uiteenlopende oorsprongen kan hebben.
|