terug naar: parentelen

Derksen

verklaring:
Patroniem op basis van de voornaam Derk uit Diederik, met de uitgang -sen < -sone = zoon.
Diederik is een Germaanse naam ongeveer met de betekenis 'machtig of rijk onder het volk'. Als doopnaam heeft deze naam de vorm Theodericus of Theodorus gekregen.

naamsvermeldingen en literatuurreferenties:
• [M.W.M. van der Meer, Kwartierstaat van der Meer-Derksen, Rotterdam 1995].
• Ten aanzien van de voornaam Diederik:
- "Een andere typische klank vinden we in Keltische inscripties vaak weergegeven door het letterteken X (in sommige inscripties staat XS). Dat staat dan voor een klank chs zoals in 'lachspier'. Een veel voorkomend woord waarin we deze klank vinden is Gallisch rix 'koning' (met een lange i; vergelijk Latijn rex, regis, 'koning'). In het Gallisch maakt dit woord vaak deel uit van persoonsnamen: Vercingetorix, Biturix, Dumnorix. (...) Het woord rix is als leenwoord in het Germaans terecht gekomen, en wij kennen het in het Nederlands als (konink)rijk. Het lijkt erop dat dit woord niet zonder meer als begrip van de Kelten werd geleend, maar dat de Germanen het in eerste instantie overnamen als een element waarmee persoonsnamen konden worden gemaakt. Net zoals veel namen van Keltische aanvoerders eindigen op -rix, zo vinden we in de late Romeinse tijd en in de middeleeuwen dan ook veel Germaanse namen op -rik: Theoderik (> Diederik, later verkort tot Dirk), Childerik, Ermanarik, en bijvoorbeeld ook de nog steeds gangbare naam Hendrik (verkort tot Henk)" [Toorians-2000, p 59].
• "In grote delen van het Karolingische rijk zijn er geslachten geweest die zich door het gebruik van deze naam hebben willen koesteren in de glans die nog altijd afstraalde van de koning der Ostrogothen, Theoderik de Grote (ovl. 526)" [J.M. van Winter, Ansfried en Dirk, twee namen uit de Nederlandse geschiedenis van de 10e en 11e eeuw', in Naamkunde 13 (1981), p 39-74].

Typ in dit zoekveld een (bibliografische) afkorting of een (tijdschrift)titel die u mogelijk in bovenstaande tekst hebt aangetroffen, bijvoorbeeld: geb., Jb. CBG, Brouwer-2001, Boerderijen Beerta, Aardenburgse poorters of Verleden Tijdschrift. Zo vindt u de bijhorende woorden en titelbeschrijvingen, alsmede (adres)gegevens van periodieken, instellingen en verenigingen.

varianten en/of samenstellingen:
Derksen is de meest voorkomende vorm van de patroniemen die op basis van de Germaanse naam Diede(rik) zijn gevormd. Overige vormen:
Dercken, Dercks, Dercksen, Derckx, Derek?, Derex, Derichs, Dericks, Derickx, Derijks, Deriks, Derikx, Derissen, Derix, Derk, Derkes, Derks, Derks Schoenmakers, Derks vd Ven, Derkse, Derksema, Derksen Staats, Derksen van Angeren, Derkx, Derkzen, Derkzen van Angeren, Derrek, Derriks, Derrix, Derrijx, Derx, Dick, Dicke, Dickel, Dickens, Dicks, Didde, Didden, Diddens, Diderich, Diderichs, Diderick, Diderik, Dideriks, Dieck, Diecke, Diecks, Diedel, Dieden, Diederich, Diederichs, Diederick, Diedericks, Diederik, Diederiks, Diederix, Diedrich, Diedrichs, (Diek), Dieke, Diekema, Dieken, Dieks, Diercks, Diercksens, Dierckx, Dierckxsens, Dierichs, Dierick, Diericks, Dierickse, Dierickx, Dierickx of Diriks, Dierijck, Dieriks, Dierikse, Dierikx, Dierings, Dierks, Dierkse, Dierkx, Dierx, Dieterich, Dietrich, Diets, Dietz, Dietze, Dietzel, Dietzen, Dijcks, Dijks, Dik, Dike, Dikema, Dikkema, Dikken, Dikkens, Dikkes, Diks, Dirchs, Dircke, Dircken, Dircks, Dirckse, Dircksens, Dirckx, Direcks, Direks, Dirickx, Diriks, Dirikx, Diris, Dirix, Dirken, Dirkes, Dirks, Dirkse, Dirksen, Dirksma, Dirkson, Dirksz, Dirkx, Dirkze, Dirkzen, Dirriks, Dirrix, Dirx, Dittrich, Dix, Dixon,
Teckema, Tecken, Teckens, Tecker, Teekema, Teeken, Teekman, Teijken, Teiken, Tekema, Tekens, Tekke, Tekker, Tick, Tieck, Tiecke, Tiecken, Tiek, Tieke, Tieken, Tieker, (Tiekink), Tiekken, Tieks, Tieks Koening, Tik, Tijck?, Tijken, Tijken ook Tiekink, Tijkken, Tijks, (Tikink), Tikkel?, Tikken, Tits, Tittse, Titz, Titze.

aantal naamdragers bij de volkstelling van 1947 volgens het Nederlands Repertorium van Familienamen:

Bron:  Meertens Instituut - Amsterdam

terug