EEN ODE AAN DE VEENSCHOP
Piet Booy
HET OUDE DORP
Er ligt een dorp in 't oude land,
't was vroeger niet heel groot,
daar speelde ik als kindje klein,
zo dicht bij moeders schoot.
Maar 't wonder van dat kleine dorp,
daar, waar ik ben geboren,
men heeft als windvaan daar een schop,
op 't topje van de toren.
Vaak keek ik naar die torentop,
en zag de windvaan draaien,
als weer de wind uit 'n andere hoek,
op 't dorpje aan kwam waaien.
En vaak kon ik dan het geknars
der oude windvaan horen,
omdat men niet aan smeren dacht,
op 't topje van de toren.
Wanneer des Zondagsmorgensvroeg,
de klok voor kerkgaan luidde,
dan klonk die roep zo ver in 't rond,
elk wist, wat dat beduidde.
De mensen kwamen van heel ver,
om Godes woord te horen,
naar 't dorpje, met de schop,
op 't topje van de toren.
Het dorp wordt groter, breidt zich uit.
Er komen andere mensen,
die eens misschien, te zijner tijd,
een nieuwer kerkgebouw wensen.
Dan zal men een herinnering,
in menig hart verstoren.
Het oude oog zoekt dan vergeefs,
die schop nog op de toren.
Het gedicht is gemaakt in mei 1920 door Piet Booy, een voormalig inwoner van het Hollandsche Veld. Piet Booy woonde ooit aan het Hoekje, op nummer 50. In 1920 woonde hij in Hoogeveen, later onder meer in Enschede. Van daaruit gingen zijn herinneringen nog vaak terug naar het oude dorpje, dat hij had verlaten, en als symbool daarvan gold ook voor hem al de toren met de veenschop. Piet zag de uitbreiding van het dorp, de komst van nieuwe mensen met nieuwe voorstellingen over hoe een kerk er uit moest zien, en het gemis aan historisch bewustzijn bij de nieuwkomers. Hij verwachtte dan ook dat ter zijner tijd er een nieuw, groot kerkgebouw zou gaan verrijzen. Het oude vertrouwde beeld, waar de in de streek geborenen zo aan hingen, zou dan verstoord worden. Piet kon niet voorzien dat er tegenover groei van de bevolking uiteindelijk ook kerkverlating zou staan, zodat een groter, nieuwer gebouw nooit zou hoeven te verrijzen. De kerkzaal van de oude Hervormde kerk van het dorp heeft de gemeenschap steeds op kunnen vangen. Zo is voor de bevolking van het gebied een symbool bewaard gebleven, dat momenteel zo waardevol geacht wordt, dat geen mens in het hoofd zal halen om over afbraak te beginnen. Hollandscheveld zonder toren en zonder veenschop, is ondenkbaar.