Informatiecentrum Geschiedenis Hollandscheveld e.o.

Als de bibliotheek een titel niet heeft, dan kan deze bibliotheek gratis een exemplaar in hun bestand opnemen. Dit geldt alleen voor een bibliotheek in de gemeente Hoogeveen, want het is niet elke dag Sinterklaas.

Terug naar de hoofdpagina
Naar de bibliotheek!

EEN OVERZICHT VAN PUBLICATIES

VAN ALBERT METSELAAR

TER INZAGE IN DE BIBLIOTHEKEN VAN HOLLANDSCHEVELD, ELIM EN HOOGEVEEN

1. Over de oudste geschiedenis van het Hollandsche Veld, 18de eeuw en Franse Tijd:

--Oude gegevens omtrent: de Hoogeveense familie Metselaar (uitverkocht). Gestencilde uitgifte, 1977.

--De familie Metselaar in de 18e eeuw. Genealogie, f 9,95. Er is momenteel een nieuw genealogisch onderzoek gaande, waarvan de resultaten al gedeeltelijk uitgewerkt zijn. Uiteindelijk zal dit leiden tot een nieuwe uitgifte, waarin tal van familietakken worden uitgewerkt, waarvan ik in 1977 het bestaan nog niet kon vermoeden. Dit boekje is er een voorschot op.

--De Hollandsche Compagnie en haar opvolgsters. De Oudste geschiedenis van de vervening en de diverse compagnieën, f 11,95. Ondermeer wordt beschreven hoe de eerste vaarten in het Hollandscheveld kwamen, en hoe lang de mens al in aanwezig is in gebieden als de Wolfsbos, het Hollandscheveldse Opgaande, Nieuw-Moscou en Elim.

--De Hollandsche Compagnie en haar Hollandsche Veld in cijfers en feiten. Een overzicht van de vele compagnieën, naamlijsten van grond- en veeneigenaren, kaarten enz., f 11,95. Een ware ‘must’ voor iedereen die, op wat voor manier dan ook, met de vervening in aanraking is gekomen. Dit en het vorige boekje vormen een - twee-éénheid.

--De eerste bewoners van het Hollandsche Veld. De geschiedenis van de eerste kolonisten in het gebied, met naamlijsten van inwoners van diverse jaren, f 9,95. Aan de hand van de haardstedenregisters kon een complete bevolking worden gereconstrueerd. Door de vele namen een goede aanwinst voor genealogen.

--Hollandsche Veld in voor- en tegenspoed. De bevolkingsgeschiedenis van het gebied in de tweede helft van de 18e eeuw, met naamlijsten van inwoners van diverse jaren, f 11,95. Het vervolg op het vorige deeltje, met een sociologische indeling van de bevolking. Weer een goede aanwinst voor genealogen. Wat vooral opvalt is dat het verhaal van de armoe in het Hollandsche Veld voor deze tijd helemaal niet geldt. Het gebied kende een gegoede bovenlaag, en niet meer armen dan elders.

--Hollandsche Veld in opbouw. De oudste geschiedenis van het onderwijs, de kerk, de kroegjes en de andere voorzieningen in de velden, f 9,95. In feite worden hier de ontwikkelingen geschetst, binnen de in het vorige deeltje beschreven bevolking.

--Oranje's Belhamel. De levensroman van een verzetsman uit de Franse Tijd, gebaseerd op de originele processtukken, f 9,95. In het Rijksarchief te Assen liggen de processtukken, op basis waarvan Hendrik Thijs Thalen werd veroordeeld, vanwege zijn Prinsgezinde (Oranjegezinde) houding en zijn vechtlust. In deze novelle wordt in de ik-vorm getracht om achter de stukken te kijken. Hendrik Thijs Thalen geeft weer waarom zijn leven zo liep, zoals het liep. De waarheid zal ergens in het midden hebben gelegen, maar dat de tijdens politieke processen veroordeelde Hendrik Thijs Thalen anders benaderd dient te worden dan tijdens de Franse overheersing door zijn politieke tegenstanders is gebeurd, lijkt wel vast te staan. Er is momenteel een publicatie in voorbereiding, waarin de stukken meer van de wat algemener historische kant worden bekeken, en waarin de hele politieke situatie van rond de Franse Tijd wordt belicht. Ook de achtergronden van de volksbeweging van 1813 worden opnieuw belicht. Met de bevrijders in zicht, trachtte de bevolking van de velden zich in 1813 te ontdoen van de Fransgezinde plaaggeesten in het dorp Hoogeveen.

--De sociaal-economische geschiedenis van het Hollandsche Veld in de Franse Tijd en de pogingen om een kerk en een school in het gebied te krijgen, worden afzonderlijk onderzocht. Het voorwerk is al gedaan en in principe kan dit nu afgerond worden.

 

2. De Tweede Wereldoorlog, in Hollandscheveld en omstreken:

--Echo's van een oorlog. Levensbeschrijvingen van oorlogslachtoffers, inleiding op de andere deeltjes over Hollandscheveld en omstreken (Elim, Moscou, Wolfsbos) in WOII, f 11,95. Degenen waarnaar straatnamen zijn vernoemd en die vermeld staan op het oorlogsgedenkteken bij de Hervormde kerk, worden vrijwel allemaal genoemd en beschreven. Een enkeling is in volgende deeltjes meegenomen.

--De dag dat water brandde. Levensbeschrijving van Wilfred Still en het verhaal achter het neergestorte vliegtuig in 't Meer. De hele bemanning is in Hollandscheveld begraven. f 9,95. Het meeslepende verhaal van de laatste vlucht van een Lancaster-bommenwerper, een reconstructie van de laatste vlucht.

--Hoogeveen en de luchtoorlog. Een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen met betrekking tot de luchtoorlog in de gemeente Hoogeveen, neergestorte vliegtuigen, parachutisten, (trein-) beschietingen enz. f 13,95. Alle tot nu toe bekende crashes en incidenten in en rond Hoogeveen worden beschreven, van de crash in het Kikkertsveld tot de treinbeschieting aan de Wijsterseweg (met dodenlijst), en van het neerstorten van een B-17 in het Lage Veen bij Zuidwolde, tot de vallende bommen bij Nieuwlande.

--Mei '40. De Duitse inval in de gemeente Hoogeveen, de strijd van inwoners van Hollandscheveld en Elim rond onder andere de Grebbeberg, naamlijsten van soldaten uit Hollandscheveld, Elim, Nieuw-Moscou, het Krakeel, de laatste uren van Marten Kuiler, Jan Knegt, enz. f 11,95.

--Fascisme en Verzet. De geschiedenis van de NSB in de gemeente Hoogeveen en het verzet van de KP's daartegen, f 13,95. Er wordt uitgebreid ingegaan op het ontstaan van de NSB-groepen in deze omgeving, de verzetsactiviteiten vanaf de zomer van ‘43, de aanslag op drie medewerkers van het gemeentehuis van Schoonebeek en de represailles die dit tot gevolg had in Hoogeveen, inclusief de doden die dit tot gevolg had. Uit privacy-bescherming zijn de namen van NSB’ers trouwens weggelaten, in deze reeks. Dit om te voorkomen dat kinderen en kleinkinderen belast worden met reacties uit de huidige samenleving.

--Duikelaars in de velden. De geschiedenis van de LO, van de hulp aan onderduikers, in Elim en Hollandscheveld, met veel interviews en originele dagboekfragmenten, f 13,95. Alle bekende kopstukken komen aan het woord, of worden door middel van vertellingen van anderen op papier tot leven gebracht. Te denken is aan ds.Hoogkamp, ds.Volger, de onderwijzers Wiegman, Bos, juffrouw Van Doorm en anderen. De dagboekfragmenten brengen de tijd dicht naar u toe.

--Arbeid in oorlogstijd. De geschiedenis van arbeiders, boeren en hun organisaties, Todt, werken in Duitsland - al dan niet verplicht - de strijd om het dagelijks brood enz. f 13,95. Een vaak vergeten onderdeel van de Tweede Wereldoorlog. En dat nog wel, terwijl de bezetters door hun greep op de arbeid in feite een grote greep kregen op het dagelijks leven.

--Verenigd en Verdeeld. De interne strijd en spanningen in tal van culturele en maatschappelijke verenigingen en de kerken, in Hollandscheveld en Elim, f 15,95. Een vaak vergeten oorlogsverhaal. De bevolking van het Hollandsche Veld was intern verdeeld, doordat NSB’ers op cruciale posities in het verenigingsleven waren. Maar de bevolking vond haar kracht terug, en wist ze er uit te werken. Uiteindelijk kwam het hele sociaal-culturele leven van het gebied vrijwel stil te liggen.

--Op de drempel van de hel. Een beschrijving van de terreur van de SS (Pattist!) en de Landstorm, vanuit de Openbare Lagere School bij de kerk, in Hollandscheveld en Elim, 14,95. Ondermeer met behulp van gedeelten uit de memoires van Auke Pattist zelf, wordt een beeld gegeven van het hoe en waarom van de door hem bedreven terreur. Dit was het boekje dat u via Brandpunt gepresenteerd zag.

--Eindelijk Vrij! Jeeps in de velden. Over de bevrijding en de wederopbouw van Elim en Hollandscheveld, met een hoofdstuk van oorlogsmisdadiger Auke Pattist, f 14,95. Pattist heeft hier zelf ook weer aan meegewerkt. We volgen de laatste acties van het verzet, de BS, en de jeeps van de Belgische parachutisten, die het gebied bevrijd hebben. Langzamerhand zien we Hollandscheveld na de druk van de oorlog weer tot leven komen. Ook dit boekje kreeg aandacht via Brandpunt.

 

3. Kerkgeschiedenis en religieuze geschiedenis:

--Feestrede bij gelegenheid der inwijding van het kerkgebouw in het Hollandsche Veld. De toespraak van ds. Cornelis van Schaick, met veel historie verweven, f 9,95.

--Bedreigd. Preek van de latere Elimse predikant ds. Marinus van Leeuwen, als aanvulling op mijn boek 'Het ontstaan van Elim', dat uitgegeven werd door de Culturele Vereniging, f 6,-.

--Eindscriptie HBO-Theologie over de Kruisgemeente van het Hollandscheveld. Volgens de landelijke publikaties gingen er maar drie Kruisgemeenten niet mee met de vereniging van Kruisgemeenten en Afgescheidenen in 1869. Steeds weer worden hun namen herhaald. Terwijl dit gegeven niet klopt. Daarbij komt nog, dat in de landelijke publikaties de begindatum van de huidige Gereformeerde Kerk van Hollandscheveld steeds verkeerd wordt weergegeven. Men haalt Kruisgezinden en Gereformeerden door elkaar. Rondom de vraag wat de achtergronden zijn van de stichting van een Kruisgemeente in het Hollandsche Veld (1868) en waarom deze niet meeging in de vereniging van 1869, heb ik een uitgebreid bronnenonderzoek gedaan, verwerkt in een scriptie, waarin de hele kerkgeschiedenis van het Hollandscheveld uit de periode 1852-1871 (Hervormde Gemeente, Gereformeerde Kerk van het Jan Wintersdijkje en Kruisgemeente van Elim) is gebundeld.

 

4. Literatuur en literatuurgeschiedenis van Hoogeveen en omstreken:

--De jeugd van Albert Steenbergen. Autobiografisch jeugdverhaal van de bekende schilder en schrijver uit Hoogeveen, met kanttekeningen van Albert Metselaar, f 6,-.

--De waorheid mit een knipogie. Drentse gedichten, uitverkocht.

--Nevelhekse. Heruitgifte van het oorspronkelijke boekje van Albert Steenbergen, f 9,95.

--Cilie, Venus van de Velden. Stripversie van het boekje Nevelhekse. Een aanrader! f 9,95.

--De wereld van de Nevelhekse. Een uitgebreide uitleg van het ontstaan, de bedoeling en de diepere achtergronden van het boekje Nevelhekse van Albert Steenbergen, f 9,95.

--Verzen uit de Velden. Oudere gedichten uit Hollandscheveld en omstreken, van Jan van der Veen, ds. Van Duijl, ds. Kooiman e.a., f 9,95.

--Veldeling. Een Drentstalige alternatieve dorpsbeschrijving van Hollandscheveld, f 9,95.

--Liefde lat gien meense los. Drentse poëzie, f 9,95.

--Vertrouwen. Nederlandstalige religieuze gedichten, f 9,95.

 

5. Archeologie en sculpturologie:

--Hoogeveen en de prehistorie. De gebeurtenissen rondom Tjerk Vermaning, hoe in de nasleep daarvan een permanente archeologische- en sculpturologische expositie te Hoogeveen ontstond (15 jarig bestaan in 1997!) en flink wat informatie over vondstgebieden en culturen rondom Hoogeveen, f 14,95.

--Groeten uit prehistorisch Hoogeveen. Een lijst met vondsten van Albert Metselaar, archeologisch en sculpturologisch gedetermineerd door Theo Dijkstra, beheerder van de archeologische en sculpturologische afdeling van Museum de 5000 Morgen (voorheen Museum Venendal). F 3,-

 

 6: Verder:

--Het ontstaan van Elim. Een uitgebreid geschiedenisboek over de eerste jaren van het huidige dorp Elim (uitverkocht). Het boek werd gepubliceerd bij gelegenheid van het 200-jarig bestaan van Elim.

--Een paar honderd pagina's in de Hoogeveensche Courant, onder de titel 'Bekiek het maor', 'Maranatha', of als losstaande artikelen. De Hoogeveensche Courant is ter inzage bij de firma Pet BV aan de Hoofdstraat te Hoogeveen. De serie 'Maranatha' is grotendeels verwerkt in de artikelen op internet. De belangrijkste artikelen van 'Bekiek het maor' zijn in een iets andere vorm terug te vinden in voorgaande boekjes of staan ook op internet.

--Daarnaast werden grote en kleinere artikelen, verhalen en gedichten gepubliceerd in boeken en tijdschriften.

"Als u hierover nog vragen hebt: Stuurt u even een kabelbriefje?"
email: ametsel@rendo.dekooi.nl