|
BIEB!
Vlieg mee op Sleilpnir's vlucht
naar het verleden, en droom even weg in de wereld van het oude Hollandsche Veld,
en andere facetten van de oud-Hoogeveense cultuur.
Klik op het boek, dan gaat een wereld voor u open!
Wat is er hier verder nog te doen?
"Internet? Allard, wat mutte
wij toch mit dat neimoodse gedoe?"
"Mutte wij dalijk ok nog een
computer?"
"Ach Cilie, laot die kiender
maor speulen!"
"Wij bint vrogger ok oons
eigen weg egaone!"
Alles wat U zou willen weten over
Hollandscheveld en omstreken, vindt u op het adres dat u nooit meer mag
vergeten: www.hollandscheveld.nl
Bij hoge nood: zo komt u bij het
Digitale Toilet.
Deze Rogeriaanse therapeut is niet
te stuiten, en u komt alleen van hem af als u control-c typt.
Alles wat u hier
aan ingangen ziet, is echt maar een fractie van wat er te lezen is! Ga dus
eens kijken in de catalogus van de bibliotheek!
Was Cilie, bijgenaamd de Nevelhekse, nu een heks of een
gewone jonge vrouw? Wie twijfelt mag hier klikken. Het spookt namelijk rond
de kerk. Zo nu en dan wordt ze nog gezien....
Een brief van de Nevelhekse (?)
Nevelhekse, ballade
Het
Hoogeveense Volkslied
Publicaties
van Albert Metselaar
"Drukke boel hier! U bent
bezoeker....."
"Zo, dat is al heel wat,
dacht ik zo."
"Voor het geval er toch nog wat te vragen is,
of als u iets ontdekt wat niet helemaal goed werkt: Stuurt u even een kabelbriefje?"
Adres:
albertmetselaar@home.nl
|
Hollandscheveld, Hollandse
Compagnie, Hollandsche Veld..........
Een kennismaking met enkele
facetten uit de boeiende geschiedenis van een voormalige veenkolonie, via
de....
INTERNET BIBLIOTHEEK
HOLLANDSCHEVELD EN OMSTREKEN, MET ALS DEPENDANCE'S:
INTERNET BIBLIOTHEEK ELIM
INTERNET BIBLIOTHEEK HOOGEVEEN
Een kennismaking met de
boeiende geschiedenis van een voormalige veenkolonie, en alles wat daaraan nu
nog herinnert.
|
|
|
|
U staat hier aan de voordeur
van de Internet Bibliotheek van Hollandscheveld en Omstreken. Achter deze
deur zal een wereld voor u open gaan. U kunt links aankloppen, en gaat dan
door naar waar u wilt. U kunt hieronder ook even kennismaken met de
beheerder. Komt u vaker, dan is een rechtstreeks bezoek aan de catalogus aan
te raden. Komt u voor het eerst, leest u dan eerst even goed deze pagina? De
catalogus van de bibliotheek wordt regelmatig aangevuld met nieuwe artikelen.
Wie bij wil blijven, doet er goed aan de catalogus-pagina regelmatig te
bezoeken en opnieuw te uploaden.
De prachtige Hervormde kerk van
Hollandscheveld, een zogenaamde Waterstaatskerk.
MOI!
Welkom in de Internet Bibliotheek
Hollandscheveld. Snuffel in alle rust eens rond in deze digitale bibliotheek
over Hollandscheveld en omstreken. De bibliotheek werd geopend in augustus
1999, en is daarmee de oudste poot van Digitaal Hollandscheveld. Sindsdien
hebben al duizenden bezoekers in de vele teksten iets van hun gading
gevonden. Als u aanvullingen hebt, dan hoor ik het graag. En als er iets niet
goed werkt, laat u het dan ook even horen? Mocht U informatie uit deze
bibliotheek ergens voor willen gebruiken, houdt U dan wel even rekening met
de copyright? Verder is Albert Metselaar niet aansprakelijk te stellen voor
enige vorm van schade, die mocht ontstaan door het gebruik van de teksten.
Wilt u meer over Albert weten, lees dan nog eens het interview door, dat in
d'Ollansevelder van maart 2000 werd afgedrukt.
Hoe het allemaal begon....
In 1551 begon de geschiedenis van de gemeente Hoogeveen, met de aankoop
van uitgestrekte venen, door Reinolt van Burmania. Hij was zeker van plan om
hier een grote veenderij op te zetten, en de turf bijvoorbeeld via de Reest
af te laten voeren, maar ging eerst elders aan de slag. Enkele Meppelse
ondernemers startten een veenderij in de marke van Steenbergen en Ten Arlo.
In 1625 ruilde Roelof van Echten veen in die marke voor beloofde
infrastructuur en rechten. Omdat hij niet kapitaalkrachtig genoeg was om in
zijn eentje deze venen te kunnen ontginnen, werd 'buitenlands' kapitaal
aangetrokken. Zowel Amsterdamse als Leidse kooplieden kochten zich in, en de
Algemene Compagnie van de 5000 Morgen werd een feit. De venen van de erven
Burmania werden door de eigenaren van de Compagnie van de 5000 Morgen
helemaal binnen hun compagnie getrokken. In 1633 was daarmee een grondgebied
en veengebied van 5000 morgen een feit.
Onderling boterde het niet zo best tussen de heren. De Leidse kooplieden
stichtten in 1635 de Hollandse Compagnie, en konden nu gezamenlijk een van de
rest van de Hoge Venen afgeperkt gebied laten vervenen. Deze Hollandse heren
werden ook de stichters van de plaats Hoogeveen. Dat was dus niet Roelof van
Echten. Hij zag meer in uitbreiding van Echten, en een nieuwe veenkolonie op
de Osseweide (Ossehaar) dan het stichten van een nieuw dorp op het Hooge
Veen. Het begin van het dorp Hoogeveen, en de stichting van Hoogeveen als
plaats, is dus aan deze Hollanders te danken.
Omdat er toch algemene belangen bleven, onder meer het onderhoud van de
Hoogeveense Vaart, bleven de Hollanders als participanten van de Algemene
Compagnie met de andere grootgrond- en grootveenbezitters om tafel zitten.
Het veld van de Hollandse Compagnie werd het Hollandse of Hollandsche Veld
genoemd. In de huidige situatie vinden we dat terug rond het Haagje, de
Wolfsbos, het Hollandscheveldse Opgaande, het dorp Hollandscheveld, het
Zuideropgaande, Nieuw-Moscou, Elim, en de westkant van Nieuwlande.
In de tweede helft van de 17de eeuw woonden al enkele mensen in de Wolfsbos
en aan het stukje Lange Dijk tussen Wolfsbos en Hollandscheveldse Opgaande.
In de 18de eeuw werd laatsgenoemde Opgaande en het Hoekje van enkele panden
voorzien. In de loop van de 18de eeuw volgde ook het Zuideropgaande, terwijl
we voor vaste bewoners in het gebied van het huidige Elim moeten zoeken rond
de helft van de 19de eeuw.
De eerste bewoners van het Hollandsche Veld waren hoofdzakelijk
schippers, met kleine veenderijtjes en boerderijtjes. Op het laatst van de
18de eeuw werden ze in aantal overvleugeld door veenarbeiders, terwijl in de
19de eeuw het meerendeel van de bevolking uit veenarbeiders bestond. Anders
dan de naam doet vermoeden, is de bevolking niet afkomstig uit Holland, maar
uit Drenthe. De Hollandschevelders stammen af van de eerste inwoners van de
plaats Hoogeveen. De Hollandschevelders ('veldelingen' werden ze genoemd) en
de Hoogeveners stammen van oorsprong hoofdzakelijk af van de boerenbevolking
uit Midden-, West- en Zuidwest-Drenthe.
Zowel Lammert Wimmenhove als Lammert Huizing, dr.Jacob Wattel en Bertus ten
Caat hadden zich al bezig gehouden met de geschiedenis van het gebied, toen
Albert Metselaar zijn onderzoek begon. En dat ben ik dus. Ik ben in 1977
begonnen met het onderzoek naar de geschiedenis van het Hollandsche Veld in
al zijn facetten. Dit leidde in de 80-er jaren van de 20ste eeuw tot een
serie publicaties over de oudste periode. De wereld van de schippers en de
verveners uit de 18de eeuw. In de 90-er jaren werden tien deeltjes
gepubliceerd, waarin de Tweede Wereldoorlog aan bod kwam. Dat was het
moeilijkste onderwerp dat ik tot nu toe bij de kop heb gehad. Ik was van na
de oorlog, maar als je jarenlang zo intens bezig bent met de gebeurtenissen
uit de periode 40-'45, merkje dat je er emotioneel steeds meer bij betrokken
raakt. Het laat je nooit meer los. Over de Franse Tijd zit ook nog van alles
in de pen. Veel informatie bereikte het publiek via mijn artikelen in de
Hoogeveensche Courant. In mijn dagelijks werk ben ik verpleegkundige, in een
psychiatrisch ziekenhuis. Daarnaast ben ik kerkelijk actief en studeer ik
theologie. Het hoofdvak is natuurlijk kerkgeschiedenis. U zult op deze
pagina's echo's van al deze activiteiten kunnen horen. Ze zijn niet
commercieel bedoeld. U kunt ze vrij lezen en gebruiken voor niet-commerciele
doeleinden. Als u meer informatie wilt, kunt u in de Hoogeveense bibliotheken
gebruik maken van al mijn daar aanwezige uitgiften. Kortom, dit is geen
verkooppraatje. Dit gaat over wat anders. Het gaat mij er om dat we met zijn
allen zuinig zijn op wat we aan geschiedenis en cultuur over hebben, en dat
we daarvan het een en ander proberen vast te leggen. Ik weet trouwens haast
wel zeker dat u ook nog wel eens wat interessants te vertellen hebt, want
anders zocht u deze site niet op......... Ik hoor het graag als u mij kunt
helpen met aanvullende informatie........
De toren, waar we deze pagina mee begonnen, is min of meer het symbool
van ons dorp geworden. Op de toren zien we een veenschop. Bert Duinkerken, van
de Dokter Broekhofstraat, liep al jaren rond met het idee om een vlag voor
het dorp te laten maken. Toen hij me vroeg wat daar op moest, was het al snel
beklonken: de schop van de toren, op een geel vlak en met blauw er om heen.
Het blauw staat voor het water, wat de levensader was van het gebied. Het
geel staat voor de zandgrond, die overbleef toen het veen was verdwenen. En
de schop staat voor zowel de karakteristieke kerktoren, als de noeste arbeid
waardoor het gebied werd gevormd.
De schop vinden we ook, vier omhoog gericht, in het wapen van het dorp
Hollandscheveld. Links en rechts van de schop zien we de bijenkorven van
Hoogeveen. Achter de schop staan de sleutels uit het wapen van Leiden. Het
wapen kent twee schildhouders. Aan de ene zijde staat de Hollandse leeuw, ook
schildhouder in een ouder wapen van Leiden. Aan de andere zijde van het
schild zien we de zogenaamde 'wildeman', verwijzend naar de oude jagers en
verzamelaars, die het gebied bezochten voordat er sprake was van veenvorming.
De wildeman is gekleed in een leeuwenvelletje, waarvan de staart nog fier
omhoog staat. Ze dragen het schild, maar lijken er ook beiden om te willen
strijden. Het schild wordt bekroond door een stapeltje turven, waarop we een
ramskop aantreffen. De turf staat voor de vervening, de ramskop voor het
begin van de landbouw en veeteeld in het gebied. De schapen maakten met hun
mest de eerste landbouw- en weidegronden mogelijk.
Deze
homepage zal doorlopend uitgebreid worden met nieuwe artikelen, dus het zal
zeker de moeite waard zijn om na enige tijd eens voor een nieuw bezoek aan te
wippen. Los van het feit dat er nu al zoveel te lezen is, dat u de pagina's
vooral moet zien als een vraagbaak, een grote bak vol informatie, waar u een
beroep op kunt doen als u van het een of het andere onderwerp wat wilt weten.
Het wordt inmiddels ook wel eens tijd om een kijkje te nemen in de Hollandscheveldse Internet-Bibliotheek
Groeten van
Albert Metselaar
INTERNET BIBLIOTHEEK
HOLLANDSCHE VELD EN OMSTREKEN: VOOR WIE OOG HEEFT VOOR HET VERLEDEN, ALS
FUNDAMENT VOOR DE TOEKOMST!
|
