home

wat voor soort
instrument
is een saxofoon

de sax familie

sax-tips

biografieën

sax geschiedenis

saxofoon muziek

delen van de saxofoon

een saxofoon kopen? Wat komt er allemaal bij kijken?

Bekijk mijn gastenboek
 
 

De sax familie

de vier meest bekende saxofoons
alle soorten op een rijtje

De vier meest bekende saxen

De eerste 'Sax-o-phone' die Adolphe Sax bouwde, was er
een met een lage stemming. Later maakte hij een hele rij hogere
klinkende saxen. De vier belangrijkste saxen zijn de sopraan,
de alt, de tenor en de bariton. De verschillen, hoe ze klinken,
hoe laag en hoe hoog ze kunnen, en waarom een C niet altijd
een C is.
Van een afstandje lijkt een baritonsax van geen kanten op een
sopraan. Toch zijn het eigenlijk dezelfde instrumenten, met
dezelfde kleppen op dezelfde plaatsen. De bariton is Alleen een
stuk groter, en hij klinkt dus een stuk lager. De Alt en de tenor
zitten tussen die twee in.

Alt sax

Als je begint, is een altsax een veel betere keuze. Vergeleken met een tenor kan een Alt ook makkelijker zijn als je kleine handen hebt: Alles zit wat dichter bij elkaar. Een alt klinkt in het Algemeen wat warmer en minder fel dan een sopraan, en iets strakker en gladder dan een tenor. Met een alt kan je in elke muziekstijl terecht, van rock tot funk en
van soul tot jazz. Bovendien is er voor de altsax meer klassieke muziek geschreven dan voor de andere saxen. Ook in de harmonie- en fanfarewereld is de alt populair. David Sanborn is een bekende altsaxofonist, net Als Candy Dulfer. Heb je jazz-cd’s in huis? Luister dan eens naar Charlie Parker, bijvoorbeeld.


 

 


Sopraan sax

Een sopraansax lijkt op het eerste gezicht op een klarinet, maar het is een 'heel ander instrument. Zo is de buis van een klarinet recht en van hout; de sopraan heeft een van smal naar wijd uitlopende metalen buis. Daarom klinkt hij duidelijk Anders. metaliger, wordt wel gezegd. Een goed voorbeeld? De sopraansax van Branford Marsalis, op een heel stel cd's van Sting. er zijn overigens ook sopraan saxofoons met een gebogen hals of in de vorm van een alt sax. zie foto's

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tenor sax

De tenorsax wordt vooral in de jazz veel gebruikt, maar ook in andere
muziek kom je hem regelmatig tegen. De klank is wat vetter, dikker,
zwoeler en rijker dan van een alt of een sopraan. Als je net begint, is
een tenor zelfs nog een tikkie makkelijker te leren spelen,dan een alt.
Een zachte, zwoele tenorklank hoor je als je naar jazztenorist Ben
Webster luistert. Iemand als Hans Dulfer klinkt meestal veel feller en
agressiever.

 

 

 

Bariton sax

De bariton is de grootste van de vier. Hij klinkt een octaaf
lager dan de alt. Je herkent een bariton meteen aan zijn hals, met die
drie opvallende bochten. Omdat hij zo groot is, is hij minder
makkelijk voor beginners. Bovendien is een bariton een stuk
duurder dan een alt of een tenor.
Baritons kom je niet echt vaak tegen, maar ze zijn bijvoorbeeld
te beluisteren in saxofoonkwartetten, bigbands en fan­fare- en
harmonieorkesten.
Een van de weinige bekende baritonsaxofonisten is Gerry Mulligan,
die vaak met jazzpianist Dave Brubeck en trompettist Chet Baker
werkte.

 

 

 

 

Hoogte

Met een piano, een keyboard of een synthesizer bij de hand kan je makkelijk zien en horen hoeveel de ene sax hoger klinkt dan
de andere. Het normale bereik van een sax is zo'n tweeënhalf
octaaf. Goede blazers halen er wel drie, en soms zelfs vier octaven
uit.
Zoals je ziet, is er een aantal tonen dat je op alle saxen kan spelen.
Toch heeft zo'n toon op een alt een andere klankkleur dan bijvoorbeeld op een tenor. klik op het plaatje voor een vergroting.

 

C, BES, ES

Als je een C speelt op een piano of een gitaar, dan hoor je ook
een C. Bij saxen niet. Saxofoons zijn transponerende instrumenten: ze staan niet in C, zoals dat heet. Een piano staat wel in C. De alt
en de bariton staan in Es. De sopraan en de tenor staan in Bes.
Als je een C speelt op een alt of een bariton, dan klinkt die toon
even hoog als een Es op de piano. Je speelt dan dus een 'klinkende Es',
zoals dat heet. Een C op een sopraan of een tenor geeft een klinkende
Bes op de piano.

omhoog

Alle saxofoons op een rijtje:

Nog vijf saxofoons

We hebben al kennis gemaakt met de 4 meest voorkomende saxofoons
er zijn ook nog 5weinig voorkomende saxofoons die nu nog gemaakt worden: de bas- en contrabas- of tubax-sax, en de sopranino en de soprillio. de bas-, subbas- en contrabas- of tubax-sax zijn de 3laagste saxofoons in de sax familie, de sopranino- en de soprillio(of picolo)-sax zijn de twee hoogste saxofoons. Klik hier voor een plaatje van alles naast elkaar(alleen de subbas zit er niet bij)

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

C, ES, Bes

De sopranino staat in es en de soprillio in bes dus als eer een c word gespeeld dan is dat bij de sopranino een es en bij de soprillio een bes.

In C
Als je op een tenor een C speelt, hoor je een Bes. Ongemakkelijk, bedacht iemand, en hij vond de C-melody uit. Dat was een saxofoon waarmee je gewoon een C kreeg als je een C speelde. Leek een goed idee, maar toch worden zulke saxen allang niet meer gemaakt.
Ze waren vooral populair in de jaren twintig. Rieten, mondstukken en losse onderdelen zijn nauwelijks nog te koop. Dat geldt ook voor de mezzosopraan­sax in F, voor de sopraan in C, voor de sopranino in F, en voor de saxello: een sopraansax in Bes met een naar voren wijzende beker, gebouwd in de jaren twintig.

 

EWI

Akai was het eerste merk dat een soort elektronische sax bouwde. De EWI, een af­korting van Electronic Wind Instrument (elektronisch blaas­instrument). Deze uitvinding, die vooral door tenorsaxo­fonist Michael Brecker bekend werd, heeft geen 'echte' kleppen. Ook een rietje ontbreekt, maar de manier van spelen lijkt op wat je met een sax doet. Je kunt de EWI zelfs zo instellen dat het lijkt of je een zwaarder of een lichter riet gebruikt.
In de EWI zelf zit geen geluid: je sluit hem aan op een module waar synthesizerklanken of digitale opnames (samples) van andere muziekinstrumenten in zitten. De zogenaamde wind MI DI controllers van Yamaha (WX­serie) zijn vergelijkbare instrumenten, die je bijvoorbeeld ook aan synthesizers of klankmodules kan koppelen. Zowel op een EWI als op een WX moet je leren spelen, ook als je al sax speelt.

vergelijkbare instrumenten

 

Dwarsfluit
Net als de sax is de dwarsfluit een houtblaasinstrument; de eerste dwarsfluiten werden van hout gemaakt. Er zijn ook nog steeds houten dwarsfluiten te koop, maar de meeste zijn van metaal.
Omdat de kleppensystemen van de sax en de dwarsfluit sterk op elkaar lijken, zijn er nogal wat blazers die beide instrumenten spelen.

Klarinet
Dat geldt ook voor de klarinet, vooral omdat het mond­stuk sterk lijkt op een saxmondstuk. Toch zijn de verschil­len tussen saxen en klarinetten behoorlijk groot. Zo sluit je de meeste toongaten van een klarinet met je vingers af, in plaats van met kleppen. De klarinet heeft een rechte buis in plaats van een die naar onderen toe steeds wijder wordt (conisch). Bovendien moet je een klarinet anders aanblazen dan een sax.

Hobo
De hobo heeft, net als de sax, een van smal naar wijd uitlo­pende body. Aan de andere kant lijkt de hobo op de klari­net omdat hij een houten body en een kleppensysteem heeft, en een aantal toongaten die je met je vingers afsluit. Belangrijk verschil met de sax en de klarinet? De sax en de klarinet zijn enkelrietinstrumenten, en de hobo heeft een dubbel riet, zonder mondstuk: beide helften van het rietje trillen tegen elkaar, net als bij een fagot.

hier onder nog een keer alle saxofoons op een rijtje. hou je muis op een van de saxofoons om de naam te weten te komen (hier staat de contrabas- of tubax-sax niet op.)

 

omhoog


 
subbas-sax bas-sax soprillio-sax sopranino-sax sopraan-sax bariton-sax sopraan-sax met gebogen hals en beker tenor-sax alt-sax