|
Het broeden Zoals bijna iedereen wel weet legt een kip oorspronkelijk geen eieren om ons, de mensen ermee te voeden, maar om zichzelf te kunnen voortplanten, maar de moderne kippen kunnen altijd wel een paar eitjes missen voor in onze keuken aangezien de kippen nu zo gefokt zijn dat ze bijna het hele jaar door eitjes leggen, dit was vroeger echter niet zo. Vroeger, bij de eerste kippen ( bijv. de Bankivahoenders) legden de hennetjes niet echt veel eieren, een stuk of 14 in het jaar was een heel normaal aantal, en die eieren werden dan ook bebroedt door de hen zelf. Ook de hanen zijn in gedrag verandert, vroeger treden (=bevruchten) de hanen de hennen alleen in het paarseizoen, en als het paarseizoen begon kregen de hanen een mooie bevedering, was het paarseizoen voorbij, dan kregen ze hun rustbevedering terug, en zo gaat het maar door, maar daar gaat dit hoofdstuk niet over. Het verzamelen van de broedeieren Als u van plan bent om uw eigen eieren onder de broedse hen of in de broedmachine te leggen zijn er echter wel een aantal dingetjes die u moet weten. Als eerste is het belangrijk dat u de broedeieren niet langer bewaard als 14 dagen, doet u dit wel, dan sterft het zaadcelletje van de haan, hoe langer u het bewaard hoe minder kans op een kuiken. Als u meer als 1 stammetje hebt aan kippen, dan is het zaak om de eieren te merken. Onder merken versta ik op het ei schrijven, op welke datum het ei gelegd is en uit welk hok u het ei geraapt hebt, dan weet u van welke haan en hen het kuiken is, dan kan u ze bijv. bij uitkomst van elkaar scheiden, of u doet de kuikens een vleugelmerkje om, zodat u weet van welke ouders de kuikens zijn. Als u op het ei schrijft, doe dit dan altijd met potlood, niet met pen of viltstift, omdat er bij die 2 giftige stoffen in de inkt zitten, die door de eischaal heen kunnen dringen met alle gevolgen van dien. Als u de eieren bewaart, tot 14 dagen max. dan moet u de eieren met de punt naar beneden in een eierdoosje leggen, als u dat eierdoosje dan schuin tegen een baksteen opzet, en dan 2 keer per dag het eierdoosje omdraait, zodat eerst de ene, en later de andere kant boven zit, dan blijven de dooiers in de eieren mooi in het midden hangen, doet u dit niet, dan plakt de dooier aan de zijkant van het ei vast en dan kan er geen kuiken meer ontwikkelen, en als het dat wel doet, dan zal het kuiken nooit uit het ei kunnen komen.
Het broeden met de broedse hen Als er bij u in het hok een hennetje constant op het nest blijft zitten en u wil pikken als u eitjes onder haar weg wilt halen, dan is deze hen waarschijnlijk broeds, u doet er dan verstandig aan om deze hen uit het hok te verwijderen, zodat ze niet steeds andere hennen het hok uit wil jagen. Wilt u dat deze hen blijft broeden, haal haar dan s'avonds als het donker is voorzichtig uit haar hok en plaats haar op een ander stil en donker plekje in een net gemaakt nest met een aantal kalkeieren hierin, waar ze op kan broeden, waarom niet gelijk op broedeieren?? Dit is omdat men zo kan testen of de hen wel goed broeds is, het wil echter nog wel eens gebeuren dat ze na 3 dagen broeden al weer stopt, en als u er dan broedeieren onder had gelegd, dan is er in die eieren al een beetje "kuiken"ontwikkeld, die als de hen van het nest gaat dood gaat, dat zou zonde zijn van de broedeieren, die u of uit eigen hok geraapt hebt, indien u een haan hebt kan dit ook wel, maar men kan ook eieren kopen als men geen haan heeft, de meeste fokkers hebben altijd wel een paar eitjes over voor u, die u misschien kan krijgen, maar misschien ook wel moet kopen. Laat de hen in elk geval eerst 4 dagen op de kalk eieren zitten, en als ze dit volhoudt, dan kan men er broedeieren onder leggen, doe dit s'nachts en leg het liefst een oneven aantal eieren onder de kip, met als reden dat er dan 1 ei midden in het door u gemaakte nest in het midden ligt. U kan het broednest het beste als volgt maken: zoek een donker en rustig plekje voor de hen om te broeden, neem een legnest of iets wat als nest kan dienen en leg hier een omgekeerde niet al te droge graszode in, druk hier met de vuist een kuiltje in van ongeveer 3 cm diep, leg hier vervolgens stro op, en zet dan als het donker is buiten de hen erop, doet men dit overdag dan kan het zijn dat de hen van het nest loopt omdat ze eerst in een ander nest zat, en als het donker is dan blijft ze zitten aangezien ze toch niet veel zien kan. Voer de hen vanaf dat ze in het door u gemaakte nest zit alleen nog gemengd graan, hier maakt de hen mooie dikke en harde keutels van, voer geen legkorrel of groenvoer, hier word de mest te dun van waardoor de hen het moeilijk binnen kan houden en ze de eieren er mee kan bevuilen, ook is het niet te hopen dat de hen eitjes bij legt, doet ze dat wel, dan moet u de net gelegde eitjes uit het nest halen zodat die niet verder gebroed worden, dit leidt namelijk tot de teleurstelling dat als de eerste eitjes na 21 dagen uitkomen dat de hen dan het nest verlaat en de kuikens in de later gelegde eieren sterven in het ei. Om te kunnen zien welk ei er bij gelegd is, als dit het geval is, dan moet u de door u onder de hen gelegde eieren merken, zodat u de gemerkte eieren kan laten liggen en de niet gemerkte (dus later gelegde) eitjes kan weghalen. Doe dit merken van de eitjes ALTIJD met een potlood, niet met een pen of viltstift omdat daar giftige stoffen in de inkt zitten die door de eischaal heen dringen en het kuiken kunnen doen sterven. U doet er verstandig aan om de eieren na 10 dagen bebroeding te schouwen met een daarvoor in de handel verkrijgbare schouwlamp, hiermee kan u in het ei kijken en zo op die manier zien of er een kuiken in het ei zit of niet, de onbevruchte eieren kan men het beste verwijderen omdat er toch geen kuiken meer uit komt en er giftige gassen uit kunnen komen die de andere wel bevruchte eieren geen goeds doen. Als het dan na 3 week precies zo ver is en de eitjes uitkomen moet u de hen met kuikens een goede voeding geven, die voor de kuikens groeibevorderend is (zie hierover mijn hoofdstuk over voeding). U moet zorgen dat het hokje waar u de moeder kip, ook wel kloek genoemd nu (ze maakt klokkende geluiden) en de kuikens inzitten goed afgeschermd is zodat er geen kuiken uit kan, dit kan wel eens gebeuren, en dan kan het kuiken vaak niet meer bij de kloek komen en sterft het na onderkoelt te zijn geraakt en dat zou erg jammer zijn. Af en toe kan u de kuikens indien ze ouder zijn als 2 week even buiten laten lopen, als het buiten tenminste warmer is als 20 graden, blijf altijd op de kuikens en kloek letten, anders kan de poes van de buren ze als lekker hapje meenemen, ook ratten en vossen houden wel van zo'n lekker kuikentje, net als roofvogels dat doen.
Het broeden met de broedmachine Over het broeden met de machine zijn de meningen verspreidt, de een vindt het onnatuurlijk en zielig voor de kuikens, de ander die vind het fantastisch omdat je een kloek niet kunt vragen of ze broeds wil worden, en een broedmachine kan je altijd aan zetten.
Wat is nou een broedmachine? Een broedmachine is een ruimte die te verwarmen is tot een bepaalde temperatuur, die temperatuur is af te stellen. In deze ruimte kunnen eieren van meerdere diersoorten uitgebroed worden, de moderne broedmachines worden elektrisch verwarmd, niet meer met warm water of broeiende paardenmest, zoals dit vroeger wel werd gedaan. Er zijn verschillende soorten broedmachines, ik zal nu een paar soorten nader verklaren: De simpele broedmachine: Deze broedmachine bestaat vaak uit plastic en ziet er ook simpel uit, het machientje (vaak niet al te groot) word vaak verwarmd door een lamp of spiraaltje dat warmte afgeeft. Bij deze machientjes moet men de eieren ook bijna altijd met de hand draaien, wat in het begin niet zo vervelend is maar als u vaker wil broeden is het rotwerk. Het voordeel van deze machientjes is dat ze vaak niet zo duur zijn. De vlakbroeder: Deze broedmachine soort is al iets ingewikkelder, het is namelijk een machine waarbij de eieren op een lade liggen, deze machine soort is te verkrijgen met of zonder automatische keerinrichting. Vaak word de temperatuur door meerdere kleine lampjes of een spiraal thermosstatisch geregeld. De motorbroedmachine: Dit is een broedmachine die u vooral bij fokkers aan zult treffen die veel kuikens broeden, deze fokkers zijn anders te veel tijd kwijt aan het keren van de eieren, deze machines draaien de eieren namelijk automatisch, wat de fokker een hoop tijd bespaart. De temperatuur in deze broedmachines kan vaak tot op de tiende graad precies worden bepaald en de vochtigheid kan oa. een beetje worden bestuurt door kleine ventilatie openingetjes, die u zelf kan afstellen.
|
Wat is er nou mooier als een kloek met kuikens in de tuin.
Mijn eigen broedmachine met pas ingelegde eieren. Rechts
boven ziet u de ventilatie regelaar met draaisysteem. In het midden ziet u de
aan uitknop van de machine en iets links daarvan de thermostaat regelaar met een
uitwijking van max. 1/10 graad.