Uit de Woudmeestertuin: (tuin is niet voor het publiek toegankelijk)

de kleine Glimworm
Lamprohiza splendidula
Frans: Luciole of Lampyre, Duits: Glühwürmchen, Leuchtkäfer of Feuerfliege, Engels: Firefly of Glow-worm.

De tientallen vuurvliegjes in en rond de Woudmeestertuin zorgen op zwoele zomeravonden in juni voor een sprookjesachtig schouwspel. Zeker in de duisternis van het bospad doen de zwevende lichtjes zeer mysterieus aan, ook al omdat ze nogal eens aan- en uitknippen.

Onderaan het achterlijf van de glimwormen bevinden zich twee lichtgevende segmenten. Tijdens de vlucht gloeien de lichtpunten nog veel feller op. In rust, zoals hiernaast op de foto, kun je de segmenten goed onderscheiden. Alleen de mannetjes kunnen vliegen, en zijn op zoek naar wijfjes tussen gras en kruiden, die eveneens licht uitstralen en de mannetjes daarmee lokken. (eigen foto)

Dit licht wordt voortgebracht door cellen die zuurstof, water en een enzym gebruiken voor de productie van oxyluciferine. Het lichteffect wordt nog eens versterkt door een buitenste laag van urinezuurkristallen. Het mannetje heeft een uitzonderlijk goed gezichtsvermogen en ziet de wijfjes al vanop een afstand van tien meter. Zijn ogen zijn uit acht keer zoveel facetten opgebouwd als die van het wijfje.

De kleine glimworm (foto's: Nathalie Pirard).
Rechts zie je achteraan zijn lijf waar de lichtcellen zich bevinden. Met zijn grote ogen kijkt ie
olijk in het rond, alsmaar op zoek naar dat ene lichtpuntje in zijn leven...

Er leven drie soorten in ons land: de gewone glimworm (Lampyris noctiluca), de kleine glimworm (Lamprohiza splendidula) en de kortschildglimworm (Phosphaenus hemipterus). Vooral over de verspreiding van de kleine glimworm en de blijkbaar dagactieve kortschildglimworm is nog maar weinig geweten.

De laatste jaren komen er uit heel Europa verontrustende berichten over de achteruitgang van de kevers die we glimwormen noemen. Ook hier in België hoor je vaak zeggen dat er veel minder glimwormen te zien zijn dan vroeger. Om na te gaan of er werkelijk iets aan de hand is, moeten we weten waar ze (nog) voorkomen en of de bestaande populaties afnemen. Het ideale biotoop voor de vuurvliegjes wordt wel minder: bosweiden en ruige graslanden langs bosranden zijn merendeels verdwenen. Ook het met twijfelachtig nut installeren van straat- of tuinverlichting doet ze misschien geen goed. Het zou kunnen dat ze elkaar niet meer vinden om zich voort te planten. Ook sproeistoffen kunnen nadelig zijn. De larven leven in slakkenhuisjes, de volwassen mannelijke dieren eten pollen, maar dat is slechts te verwaarlozen.

Met dank aan Luc Crevecoeur en Raphaël De Cock.