logo
titel

Levensgevaarlijke adviezen

Psycho-mototrisch therapeut Van R. biedt hulp aan cliënten met klachten waarvoor geen lichamelijke verklaring gevonden kan worden. Zijn therapie richt zich op het dramatiseren en herbeleven van traumatische gebeurtenissen. Een vrouw die is aangerand moet als het ware opnieuw door hem worden aangerand om over die gebeurtenis heen te komen. 'Ik ben de deskundige, jij hebt een incestverleden,' placht hij tegen cliënten te zeggen.

Bij de Werkgroep Fictieve Herinneringen (WFH) kwamen de afgelopen jaren veel klachten over Van R. binnen. De WFH werd vier jaar geleden opgericht door ouders die zeggen ten onrechte door hun kind van seksueel misbruik te worden beschuldigd.

Volgens de werkgroep is bij dergelijke beschuldigingen vaak een sleutelrol weggelegd voor therapeuten als Van R. die cliënten herinneringen aan misbruik 'aanpraten'. A. de Jong van de WFH vertelt over een nietsvermoedende jonge vrouw bij wie de therapeut plotseling twee vingers in de keel duwde en zei: 'Dit is de penis van je vader, voel maar wat hij jou heeft aangedaan.'

De WFH deponeerde de afgelopen jaren voortdurend klachten bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Zonder succes. Van R. is een alternatieveling, hij valt niet onder het medisch tuchtrecht. De enige weg die slachtoffers openstaat is de gang naar de rechter, zegt G. Ketelaars van het Clara Wichmann Instituut (CWI). 'Maar als mensen kwetsbaar zijn en emotioneel beschadigd dan is dat een hele zware stap.'

Het CWI heeft de afgelopen jaren een vuistdik dossier aangelegd over Van R. Vijf vrouwen durfden uiteindelijk aangifte te doen. Ze beschuldigen de therapeut van ontucht en aanranding. Afgelopen zomer zat hij zes weken in voorarrest. Van R. is onbereikbaar voor commentaar.

De therapeut werd al eerder vervolgd wegens zedendelicten. Ruim tien jaar geleden beschuldigden twee vrouwelijke ex-cliënten hem van aanranding en verkrachting. De rechtbank sprak hem vrij, het gerechtshof veroordeelde hem in hoger beroep tot een geldboete.

Toen hij daarna op de oude voet verder ging stuurde het Clara Wichmann Instituut een brief aan de toenmalige minister van Justitie Hirsch Ballin. Volgens het instituut vertoonde de behandelmethode van Van R. grote gelijkenis met die van ex-psychiater Finkensieper, de voormalige directeur van de Heldringstichting in Zetten die in 1991 wegens seksueel misbruik tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld.

'De wereld van de psychotherapieën is een volstrekt ongecontroleerde wereld waarin onder het mom van wetenschap de gruwelijkste misdrijven kunnen worden gepleegd tegen mensen die door hun noodlottige levensgeschiedenis uiterst kwetsbaar zijn geworden,' aldus het CWI. 'Voorkomen moet worden dat het drama Zetten zich in een andere vorm herhaalt omdat de overheid opnieuw onachtzaam blijft.'

Het ministerie van Justitie erkende toen dat psychotherapeuten inderdaad moeilijk konden worden aangepakt. Invoering van de Wet BIG (Beroepen in de Individuele gezondheidszorg) zou daar verandering in brengen.

Achterliggende filosofie van die wet is de eigen verantwoordelijkheid van de patiënt. Als die besluit om zijn heil te zoeken bij een niet-geregistreerde genezer dan moet hij problemen die ontstaan ook zelf zien op te lossen.

Erkende psychotherapeuten staan geregistreerd in het BIG-register. Het beroep van psychotherapeut is daarmee beschermd, de handelingen echter niet. Daardoor ontstaan soms problemen, erkent de voorlichter van de Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie (NVP). 'Een niet-geregistreerde genezer mag nu geen bordje met psychotherapeut op de deur hangen. Maar als hij besluit om het zonder bordje te doen, dan kan hij zijn gang gaan.'

En dus kan therapeut Van R. doorgaan met psychomassage, 'rolfen' en lichaamsreflexologie. 'Soms laat hij cliënten weten dat ze erg geschikt zijn om bij hem een opleiding tot therapeut te volgen,' aldus De Jong van de WFH. 'Zo palmt hij ze in. Er is geen sprake meer van een normale relatie tussen hulpverlener en patiënt. Hij dwingt vrouwen dingen te doen die ze eigenlijk niet willen door te zeggen: dit moet je leren, je moet het straks zelf kunnen overbrengen.'

De inspectie schrijft in haar jaarverslag dat onderzocht moet worden of de nieuwe wetgeving schade voor de patiënt met zich meebrengt. Of patiënten die aan de rand van de waanzin raken door de behandelingen van een kwakzalver door de wetgever ook als 'beschadigd' worden beschouwd, is nog maar de vraag.

Wies Moget, een 'collega' van Van R. werd drie jaar geleden door R. Nanninga van de stichting Skepsis aangeklaagd. Cliënten zeiden dat ze aan hun therapie in haar Instituut voor Videogestalttherapie (IVG) traumatische stoornissen overhielden. Nanninga meldde de klachten bij de inspectie maar die kon niets ondernemen.

Het IVG bestaat nog steeds. Nanninga: 'Er moeten blijkbaar eerst doden vallen voordat er iets gebeurt.'


Bron: De Volkskrant  2-12-1998
Ellen de Visser

<< Terug naar Media