Ervarend leren is kort gezegd door te doen en te proberen te ervaren dat jouw
gedrag een effect heeft op de omgeving. Ervarend leren is ook je bewust worden
van dit effect. Naar aanleiding hiervan kun je ervoor kiezen om je gedrag te
veranderen. Er zijn meerdere vormen van ervarend leren: recreatief-, vormend- en
therapeutisch ervarend leren.
Recreatief Ervarend Leren
Recreatief ervarend leren is een leuk en mooi middel om een leuke dag of een
leuk weekend met een groep, de schoolklas of de familie door te brengen. Je bent
met elkaar bezig met buitensport, muziek, theater en elkaar. En waarschijnlijk
steek je ook nog iets op over communicatie en samenwerken.
Vormend Ervarend Leren
Vormend ervarend leren is geschikt voor scholen, bedrijven, etc. Rondom een
thema (bijv. "respectvol met elkaar omgaan in school" of, "nog
klantvriendelijker worden, kan dat?") kunnen vaardigheden waar mensen over
beschikken vergroot worden. Er kunnen team-/groepsthema's uitgewerkt worden maar
ook individuele vragen kunnen beantwoord worden. Buitensport, theater en muziek
bieden de mogelijkheid om situaties uitvergroot en aangedikt uit te werken,
waarbij humor en plezier een grote rol spelen.
Therapeutisch Ervarend Leren
Dit type ervarend leren is te onderscheiden in drie niveaus:
- Het nivo waarin het commitment van de deelnemers centraal staat.
Door een voortraject, 'frontloading', waarin het project met de
deelnemers besproken wordt, doelstellingen geformuleerd worden etc. worden
de deelnemers optimaal, technisch en psychisch, voorbereid op het project.
- Het nivo waarin de reflectie centraal staat.
Door cyclisch te doen en vervolgens na te bespreken, bij te sturen en
weer te doen, etc. ontstaat binnen het project een continu proces van
oefenen en reflecteren. Hierdoor wordt de deelnemer uitgedaagd zelf meester
van zijn/haar veranderproces te worden.
Niet alleen tijdens het project vindt reflectie plaats, maar ook na
afloop worden nabesprekingen gehouden, waarbij de deelnemers gevraagd wordt
terug te kijken op hetgeen zij meegemaakt hebben en uitgenodigd worden
daarover met elkaar te discussiëren.
- Het nivo waarin het 'therapeutisch handelen' centraal staat.
Het gaat hier om de verdieping van het gehele programma, zowel voor,
tijdens als na het project. De trainer houdt de deelnemers voortdurend een
spiegel voor en legt aanhoudend relaties met de realiteit van alledag,
vroeger, nu en in de toekomst. De bedoeling is de deelnemers zover te
brengen dat zij hun ervaringen plaatsen binnen hun bestaande
referentiekaders en die vervolgens aanpassen.
De term, 'therapeutisch handelen', dient gelezen te worden in die zin,
dat het ervarend leren hierbij verdiept wordt tot buiten de context van het
project, een verdieping waarin aspecten van verleden en toekomst in de
actualiteit betrokken worden.
Een project heeft aan zijn doelstelling voldaan, als de deelnemers
overeenstemming weten te bereiken over het nieuw te oefenen alternatief
gedrag, dit daadwerkelijk oefenen en de deelnemer dit gedrag als dusdanig
waardevol ervaart dat hij/zij dit ook buiten het project vasthoudt.
Cyclisch werken
- Ervaren, de doe - fase.
- Reflecteren, de terugkijk - fase.
- Abstract conceptualiseren, de vertaal - fase.
- Actief experimenteren, de keuze - fase.
Bovenstaande, doen, terugkijken, vertalen naar het 'echte leven' en kiezen
wel of niet met het nieuwe gedrag aan de gang te gaan is een cyclisch proces wat
zowel in het klein (elk dagdeel/elke deelactiviteit) als in het groot (bijv.
wekelijks groepsgesprek) plaatsvindt. In onze Ervarend Leren projecten zijn
groepsgesprekken dan ook een belangrijk onderdeel. Gespreksonderwerpen zijn:
- Wat wilde je leren/hoe is dat gelukt?
- Hoe is er samengewerkt?
- Hoe is er gecommuniceerd?
- Wat moet er worden bijgestuurd en hoe?
- Projectinhoudelijk;
De deelnemers zullen worden uitgedaagd om ook elkaar feedback te geven, zowel
inhoudelijk als procesmatig. Hierdoor zullen ze naast aan de individuele doelen
te werken ook sociale vaardigheden ontwikkelen.
|