Persoonlijke Toekomst Planning is een strategie waarbij mensen met een handicap en hun relaties centraal staan. Het is een strategie die voortkomt uit emancipatie denken en oorspronkelijk is geïntroduceerd door dr. Beth Mount uit New York. Het meest kenmerkend aan de manier van werken is het gekozen vertrekpunt. Wordt in traditionele zorgplanning de zorgvraag centraal gesteld en met name bezien vanuit de hulpverleningsorganisatie hoe daarop kan worden ingespeeld; in persoonlijke toekomstplanning wordt het 'belangenbehartigers perspectief' gekozen, de persoon wordt centraal gesteld.

Persoonlijke Toekomst Planning is volgens onze opvatting de belangrijkste vorm van Person-centred planning. In plaats van een middelen, organisatie en behoefte benadering wordt gekeken naar het totale leven van de persoon: 'wie is de persoon', 'wat wil de persoon' en hoe kunnen wij daarbij helpen. De manier van aanpak: planning samen met de persoon en al diegenen die hij/zij daarbij uitnodigt -soms verbaal, actief, soms op basis van de best mogelijk te maken inschatting gelet op iemands reacties en gedrag-. Dit leidt tot een aantal gesprekken over elementaire levensthema's. Niet altijd is een direct verband met 'hulpverlening' daarbij aan de orde. Vooral gaat het om samen leven en de rol van anderen: buren, vrienden, familie, clubgenoten, kerkleden, collega's en professionele krachten.
Uiteraard kunnen hier ook vragen aan de hulpverlening uit voortvloeien. Het begint echter altijd bij de persoon zelf. Solidair met de persoon en gezamenlijk ontdekken wat iemand in zijn/haar leven wil en kan betekenen.

Belangrijke kernthema's zijn: Gekend worden is een voorwaarde voor bestaan Alle mensen voegen iets toe aan de samenleving De samenleving wordt er beter van als mensen de kans krijgen hun talenten te gebruiken Keuzes kunnen maken en controle uitoefenen op je leven is wezenlijk, en voorts al hetgeen wat daar bevorderlijk voor is.

PTP is een werkwijze die probeert mensen te helpen positieve veranderingen in hun leven te realiseren.

PTP gaat uit van: Het (h)erkennen van de gaven, de mogelijkheden van iemand. Het bouwen aan de samenleving door relaties met mensen met een handicap te stimuleren en te steunen Het geloof in het vermogen van de samenleving om mensen met een handicap te accepteren en er bij te betrekken. Het zoeken naar een andere invulling van de zorg, zodat mensen hun leven naar eigen stijl kunnen inrichten en ondersteund worden in het werken aan hun eigen idealen.

Twee dingen zijn zeer belangrijk in de werkwijze. Ten eerste dat de persoon centraal staat. Praktisch betekent dit dat de persoon altijd bij bijeenkomsten rond planning van zijn leven aanwezig is. Ook als hij niet kan praten of anderszins actief mee kan doen in het gesprek. Er zijn altijd manieren waarop iemand communiceert, bv lachen of in slaap vallen. Bovendien heeft het al veel effect op als iemand zelf gewoon aanwezig is.

Ten tweede is het fundamenteel dat je probeert meerdere mensen die iets voor hem voelen erbij te betrekken. Toekomst plannen is niet een zaak van alleen professionals. Iedereen die geïnteresseerd is in en een band heeft met de betrokkene zal een bijdrage kunnen leveren en kunnen we uitnodigen. In de bijeenkomsten zullen we proberen eerst een goed beeld te krijgen van wie iemand is en hoe zijn leven er nu uit ziet. Wat vindt iemand leuk, of juist vreselijk, wat kan hij goed, welke dagelijkse rituelen zijn van belang voor hem/haar, op welke mensen reageert iemand duidelijk?

We doen dit aan de hand van een aantal onderwerpen/thema's:

• Persoonlijke geschiedenis; wat zijn hoogte - en dieptepunten geweest in het verleden?
• Plaatsen; waar komt iemand allemaal en wie ontmoet hij daar.
• Hoe ziet letterlijk zijn wereld er uit.
• Relaties; welke mensen spelen een rol in iemands leven.
• Wat werkt en wat werkt niet; welke dingen in een dag en in manier van benaderd worden vindt iemand prettig en welke juist niet.
• Keuze; welke beslissingen kan iemand zelf nemen en waarin is iemand afhankelijk van de keuzes gemaakt door anderen?
• Respect; welke gave, talenten, leuke kanten van iemand roepen waardering op in zijn omgeving.

Nadat we zo een beeld hebben proberen te schetsen van de persoon en zijn leven gaan we kijken naar de toekomst. Allereerst proberen we samen de toekomstdroom van en voor iemand te formuleren. Daarna kunnen we plannen gaan maken: uitgaande van de huidige situatie en weten welke richting we in willen (droom), welke eerste stappen kunnen we dan zetten? Hoe gaan we dat aanpakken? Waar gaan we dan aan werken? Hoe doen we dat? Kunnen we nog andere manieren bedenken waarop we dat kunnen bereiken? Wie hebben we daar bij nodig? En dan uiteindelijk wie gaat wat doen. En wanneer komen we weer bij elkaar om te zien wat er gelukt is of dat we het anders moeten gaan aanpakken.

De eerste bijeenkomsten kunnen de gesprekken worden geleid door iemand met scholing en ervaring in deze manier van werken. Inzicht in het proces is essentieel. Daarna is het de bedoeling dat de kring meedenkers om iemand heen zelf verder gaat en stap voor stap met de persoon probeert dingen te realiseren in zijn/haar leven, die het leven een beetje leuker, mooier, beter maken.