Een aantal individueel georiënteerde therapeuten kreeg in de jaren vijftig steeds meer oog voor de invloed van de natuurlijke sociale omgeving op mensen met problemen. Zij ervoeren in hun praktijk dat een individuele aanpak wel succes bij hun cliënten kon hebben, maar dat er soms niet voorziene, ongunstige bijverschijnselen optraden. Daardoor trad langzaam maar zeker een verschuiving van hun focus op: niet meer het individu was de eenheid van behandeling, maar een echtpaar of een heel gezin. De intrapsychische conflicten stonden niet meer centraal, maar de interactie tussen mensen.

Volgens deze visie moesten de manieren waarop gezinsleden met elkaar omgaan en de rol die het aangemelde probleem daarbij speelt, onderzocht en veranderd worden. Therapeuten namen waar dat gezinnen met een kind als 'aangemelde cliënt' vaak bedekt een onopgeloste onenigheid tussen de vader en de moeder bestond. Het voor de gezinstherapie essentiële fundament van de systeembenadering houdt in dat men zich bewust is van de circulaire processen die zich in natuurlijke groepen afspelen. Veranderingen in een deel van de groep zullen gevolgd worden door veranderingen in andere delen van de groep.

Het gezin kan in veel opzichten als systeem opgevat worden. Je kunt het zijn als een communicatief systeem, als hiërarchisch systeem, als affectief systeem en dergelijke. Binnen een gezinstherapeutische setting kan het nodig zijn individuele therapie in te lassen. Bijvoorbeeld voor het afscheid nemen van een overleden ouder. de therapeut moet bovendien kunnen voorspellen welke gezinsleden in staat zijn, om welke suggesties op te volgen.

Soms is het ook belangrijk om niet alleen aan de interacties binnen het gezin aandacht te besteden, maar ook aan die tussen de gezinsleden en systemen buiten het gezin, zoals school en werk. Je moet je ervan bewust zijn dat het aanbrengen van veranderingen in een bepaald systeem doorwerkt in andere systemen en daar eventueel weerstand kan oproepen, dan dienen daar de conclusies uit getrokken te worden. Als een therapie begonnen wordt, dient elk systeem waarop de invloed van de therapie zal doorwerken, zo precies mogelijk geïdentificeerd te worden en moeten de te verwachten gevolgen worden voorspeld.