Carla Vlaskamp beschrijft opvoedingsprogramma's voor mensen met een (zeer)
ernstige verstandelijke beperking. Sindsdien heeft deze benadering een brede
ingang gevonden in het gehele zorgveld. De centrale gedachte is gericht op het
zo goed mogelijk vasthouden van ontwikkelingsmogelijkheden in relaties met
anderen en het daarbij passende, of voorwaardelijke agogisch klimaat en
handelen. Dat geldt niet alleen kinderen, maar ook volwassenen.
Er zijn twee pijlers voor in beeld gebracht: een zo helder mogelijk geordende
('kleine stapjes') methodiek met een strakke evaluatie naast een zo concreet
mogelijke benadering van ontwikkelingsdoelen.
Voor de eerste pijler wordt een werkwijze aangeboden: aan de hand van
beeldvorming ontstaat een perspectief, waarop hoofddoelen en werkdoelen worden
geformuleerd, die concreet worden in activiteiten (taken en
verantwoordelijkheden) met daaraan verbonden rapportage. Alleen dan is ook een
evenwichtige en kwalitatieve evaluatie mogelijk. De kwaliteit van het leven
staat daarmee in het centrum van de aandacht. Vlaskamp cs. formuleren dan ook
wat we als ontwikkelingsmogelijkheden kunnen zien, hoe klein ook!
Daarvoor wordt de tweede pijler uitgewerkt aan de hand van de Goal Attainment
Scale (GAS). Daardoor wordt het op detailniveau mogelijk
om niet zomaar doelen te stellen, maar concretere en individueel bepaalde doelen
te stellen die tenminste een zekere haalbaarheid hebben. Daarbij worden
voorwaarden en uitvoering van de doelen als strategie meegenomen.
De twee pijlers vormen een stappenplan van het gehele opvoedings- /
ondersteuningsprogramma: de beeldvorming (persoonsbeeld) met perspectief,
hoofddoel, werkdoel, concrete activiteiten, uitvoering en rapportage, met
evaluatie en terugkoppeling naar de beeldvorming.
De kracht van dit stappenplan zit overigens tevens in de interdisciplinaire
opzet ervan: alle betrokken deskundigen moeten wel samenwerken! De opvoedings-
en ontwikkelingsgerichtheid is een kwalitatieve bril, die concreet wordt in het
werkmodel en de hantering van de doelen.
Het onderscheid tussen kinderen en volwassenen heeft geresulteerd in twee
afzonderlijke publicaties, die beiden zeer praktisch opgezet zijn en uitgebreide
bijlagen heeft om de praktijk toe te kunnen passen.