Gerrit Lansink, Pikstrik en aander grei (gedichtn), De Oare útjouwerij, Eanske 2008

Bestellingen
De eerste druk is uitverkocht.
Tweede druk is in voorbereiding, maar laat helaas veel te lang op zich wachten.

Voor een gratis op te halen Twents digitaal woordenboek zie Dialexicon Twents.

ISBN 978 90 71610 66 0

Schilderbeeld: Zeasvoeegel  van Ron Slooten
Boetnkaant: Gerhard van Dragt
Binnweark: Goaitsen van der Vliet
Pikstrikfoto (op n booknlegger): Rob Wevers

© 2008 Gerrit Lansink, Bokel (Boekelo)
Der mag oet disse oetgaaf nich wat oavernömn wördn zoonder schriftelik goodveendn veurof van n oetgevver.

Inhoald

Pikstrik 1, Weckglas, Baskuul, Breuikasweer, Pikstrik 2, Glaazngordien, Pikstrik 3, Boernearf an de Oldnzelsestroat in Hengel, Schoefkoar, Pikstrik 4, Leeuwerik, As ik dood zal goan, Hogedrukbaaln, Stroatlech, De buj, Pikstrik 5, Pikstrik 6, Noapeenkstern, Kooldgeboorn, Boerngeluk, Zommersokker, n Heetstn zöndag van t joar, Pikstrik 7, Voeegeljoar, Kateker, Pikstrik 8, Eand september, VSV b1 - Unisson b1 2-2, Carla met de 'zulverne' haandske, Aalnschepper, Eerpelgreep, RIR, Bökker, Pikstrik 9, Pikstrik 10, Nachtweend, Stoarm in de Emmastroat, Noajoarszoaterdag, Biej oelnvloch, Dörskemölle, Laandleavn en laanddood, Leoniedn-nach, Küppersbusch 1, Küppersbusch 2, 30-december-blues, t Leste woord.
 

Antekeningn

Gerrit Lansink (1950) wont en is optrokn in n hook tusken Bokel en Beckum. De sproak in disn beundel zo.j dan ok wa Bokums of Beckels könn neumn.

Wat gedichtn hebt eerder stoan in t .blad in t plat. De Nieje Tied. Dit betref Leeuwerik en n Heetstn zöndag van t joar in t neegnde nommer (junie 2002) en Voeegeljoar en Leoniedn-nach in t tiende nommer (april 2004).

Alle tekstn bint wiergövn in de Standaard Schriefwieze.

Biej bladzied 6: Greunte en vlees wördn in glaazn weckt um t laank (wa joarn) good te hooldn.

Biej bladzied 7: Ne baskuul is n apparaat um luk zwoardere dinge (van tien tot zon hoonderd kilo) met te weagn.

Biej bladzied 12: Henk Lamm (1908-1957) was nen kunstenaar oet Hengel den froai wat boernplaatsn hef schilderd.

Biej bladzied 22: The Sheer is nen Hollaandsn bend van noa t joar 2000.

Biej bladzied 26: Massey (vandaag n dag Massey Ferguson) is n trekkermeark. Daniel Massey hef t in 1847 in Newcastle, Ontario an t dreain zat.

Biej bladzied 34: Voetbalclub VSV (Vredestein Sport Vereniging) heetn eerst, in 1950, NAAF (Nederlands Amerikaanse Autobanden Fabriek), kort der noa wör t Twentsche Boys. Noa 1961 neumn ze zik VSV, tot ze t der in 1988 oet hadn droonkn. Van 1950 tot 1975 spöln ze an de Hengelerstroat in Eanske, kort biej n Broeierd.

Biej bladzied 48: De Leoniedn meteoornzweerm löt zik half november met valnde steerne zeen. November 2001 warn der op n moal in Bokel in korte tied onmeundig völ te zeen. t Hele laand zat oonder de wolkn, alleen hier was .s morns tieegn half zes de loch kloar.

Biej bladziedn 49-50: Friedrich Küppersbusch begon in 1875 in Gelsenkirchen-Schalke fornuuzn te maakn. t Bedrief en t meark bint der aait nog.

Aandere slimme weurde kö.j veendn in t Dialexicon Twents dat veur niks van t internet te haaln is.

Achterkanttekst

Gedichtn könt gedachtn anschearpn, veunskes loatn oaversloan. Zoo aain dat t mangs luk zeer döt. Krek zoo is t met t pikstrik dat t zeasblad schearp strik, t aait tot der steernkes van of vleegt en de zeas geunsket.
De gedichtn hier goat oaver n joar op de boerderiej, oaver leu, deers, grei, hette, keuldte, plezeer, leefde, leugte, leavn en  dood. Oaver vrogger, mer eavngood oaver vandaag n dag. As der gen ‘toen’ was wes, zol der gen ‘noe’ wean, zoln wiej nich bestoan. Niej en oold heurt biej mekaar, aait zik tot bloodns too. Zoo as t pikstrik en de zeas.

 Gedichten kunnen gedachten aanscherpen, vonkjes laten overslaan. Zó aaien dat het soms een beetje zeer doet. Zo is het ook met het pikstrik (de slijplat) dat het zeisblad scherp strijkt, het aait tot er sterretjes vanaf vliegen en de zeis gaat zingen.
Deze gedichten gaan over een jaar op de boerderij, over mens en dier, gereedschap, hitte, kou, plezier, liefde, leegte, leven en dood. Over vroeger, maar evengoed over de dag van vandaag. Als er geen ‘toen’ was geweest, zou er geen ‘nu’ zijn, zouden wij niet bestaan. Nieuw en oud horen bijeen, aaien elkaar tot bloedens toe. Zoals het pikstrik en de zeis.

Lijst van moeilijke woorden per pagina

1
pikstrik = slijplat, strekel
5
daal = neer
6
roodkokker = bepaald soort stoofpeer die bij het koken een rode kleur krijgt
7
peunder = gewicht, bijv. half kilo (ponder), maar ook een aan de onderzijde gepunte ijzeren staaf die in de grond geslagen wordt
kriesken = schreeuwen, krijten
zoch = moment, zucht
8
meertbleumke = sneeuwklokje
10
miegeamp = mier
12
schöp = schuur
13
schoefkoar = kruiwagen
kösterboksn = mopperen
17
liefslat = lijfkleed (ook als ‘slat’ in: de koo hef n slat um)
19
löchtn = weerlicht
guskern = hevig ruisend geluid maken
20
lichtn = bretels
21
öann noar = verlangen naar
22
groonzeln = hevig rommelen
deenkseldag = dinsdag
23
bleern = loeien
loln = loeien (zacht)
voel = nageboorte
krengnwage = kadaverwagen
stearkske = koekalf (vs. bölke = stierenkalf)
plas = erf
wölkedag = werkdag
24
nienduur = grote centrale deur(en) aan achterzijde van de boerderij (vaak in de vorm van twee onder- en twee bovendeuren)
oonderschoer = ombouw van de nienduur met bovendeel en zijstukken
26
zik weeltern = zich wentelen (zoals een hond, op de rug liggend)
27
slieperiej = slijpgedeelte van slijplat
haandhoolt = handvat van slijplat
28
kleanjantje = winterkoninkje
groov = begrafenis
stertjen = trots, kordaat lopen van een vogel waarbij het staartje op en neer gaat
bouwmeesterke = witte kwikstaart
29
beanzeln = ravotten
kuulkeszaand = droog, mul zand in een ‘badje’
markloaw = vlaamse gaai
Seent-Joapken = roggeoogsttijd (St. Jacob - 25 juli)
30
spier = tikkeltje (eigenlijk halm, stengel: n spier stro, n spier grös)
vespernieevel = avondmist (rond 17.00 uur)
dieseln = distels
stoa-reagn = stevige, lang aanhoudende regen
tukker = putter (distelvink)
leegriem = laagrijm – hier gebruikt om aan te geven dat de geluiden van de ganzen en de maïsmaaier niet bepaald harmoniëren
midweenter = midwinter
liekoel = lijkuil
31
kateker = eekhoorn
33
geunsken = ’t uitschreeuwen, gillen, met name bij plotselinge pijn
remeantn = herrie schoppen
36
aalnschepper = gierschepper (soort emmer met lange houten steel)
37
kienn = kiemen
38
nöaln = zaniken
ieslaander = Barnevelder kip
39
bökker = moker
al = het alles (heelal)
41
schroamn = (stukjes) reuzel
böargergleent = glad draad (vs. peuntdroad, stekkeldroad, takkndroad)
44
gaddern = rapen
plof = speelgoed: een stokje passend in een buisje, om halve eikels mee weg te schieten
45
oelnvloch = schemering (letterlijk uilenvlucht)
resselveerd = vastberaden, zonder enige twijfel
46
rouw = rogge
grimgreansken = grijnzen
47
häkselmasien = machine waarmee stro in stukken werd gesneden
sniezoomp = de lange stro-aanvoerbak van de strosnijmachine
spier stroo = strohalm

De Oare útjouwerij, post dou@home.nl
08-02-2012