Vensterfoto's van Els Diederen © ©Els Diederen St.Pièter: wae, wieniè, woa, wat 2003 ©



 

straten, wegen, beken, huizen, winkels, cafés, boerderijen, hotels, klooster, kapel, kasteel en hun bewoners
   

          S T.  P I È T E R

home
  wie wat waar wanneer  
  taal en muziek
Geul wegen Geul
 
   
st pièter-st. pieter, st. peter, st. pierre  
Sint Pièter (plaatselike benaming) was een voormalig gehucht ten noorden van Valkenburg, behorende bij de gemeente en parochie van het oostelijk gelegen Schin-op-Geul, alwaar ook de parochiekerk gelegen was. De panden Reinaldstraat E1 (13) (afgebroken 1987), E3 (15),  E5 (17), E7 (19) waren Hulsbergs gemeentegrond. Grenzend aan de tuinen van de boerderijen en huizen aan de St. Pieterstraat liep vroeger de Ouw Gats (verbinding midden St. Pieterstraat tot midden Reinaldstraat). Daarachter loopt de Sillebeek, het laatste stukje Hekerbeek, richting Geul.
De Ouw gats wordt gesloten (19de eeuw), de Sillebeek loopt door buizen onder de grond.
Vanaf 1900 krijgt Sint Pieter straatnamen: St. Pieterstraat, Reinaldstraat. Voorheen waren alleen de benamingen 'op Sint Pièter', Grote straat of Landstraat, Oastergats en Steenstraat gangbaar.
In 1940 komt St. Pieter bij de gemeente Valkenburg-Houthem.
Na 1950 wordt op de grond achter de tuinen van St. Pieterstraat de Louis van der Maesenstraat aangelegd, die het Theodoor Dorrenplein met de Reinaldstraat zal verbinden
In 2013 worden alle (mergelen) winkelpanden en huizen aan de oostkant van de L.v.d. Maesenstraat afgebroken om plaats te maken voor een 2 deks-parkeergarage en nieuwbouw van winkelpanden (De Kei). Er komt een nieuwe 'Ouw gats', tussen de dr. Erenstraat en de Lvd Maesenstraat. De Lvd Maesenstraat wordt aan de Reinaldstraat doorgetrokken op de plek waar tot 1987 villa Reinalda (nr. 13) gelegen was, richting parkeerterrein Via Nova (voormalige tuinen van de Reinaldstraat) met een uitrit aan de Nieuweweg.


1914
Kar en peerd, gelaje mèt zek mael, kómme op van de ouw watermeule en trèkke de Gats in riechting Oas of Sjin...
Links langs de weg een 'tunehèk': een tuinafbakening samengesteld uit takken.
Dit statige mergelen huis was gebouwd in de 17e eeuw  en in de Spaanse tijd (na 1661) gebruikt als Spaanse leenhof. In 1882 werd hierin een klooster gesticht door de zusters Franciscanessen. In de klokgevel bevond zich een beeldnis met een beeldje van de heilige Jozef.
Linksachter: het nieuwere zusterhuis uit 1890. 
In het midden met torentje: de neogotische kapel, gebouwd in 1886. 
Rechts het mergelen hoekhuis Oostergats- St.Pieterstraat (familie Jos Marx) 
De foto is genomen vanaf de Reinaldstraat.
Op zusterhuis en kapel na is alles afgebroken in 1963. 


1914
 Hoek Reinaldstraat-St. Pieterstraat. Hotel-Pension Franssen. Dit hotel groeide uit een aaneenschakeling van mergelen panden op St. Pièter einde 19e eeuw. 
Later behoorde het gehele blok bovenste- Pieterstraat- oost-Reinaldstraat en bovenste gedeelte L.v.d. Maesenstraat tot het perceel Hotel Franssen inclusief tuinpark.

1915
  De Reinaldstraat.
Achterdoor, nog net zichtbaar, het voormalige mergelen huis op de hoek Oostergats.  
Hotel Franssen vult de straat met de oude mergelgebouwen en de eerste nieuwbouw achter de boom.
Het ijzeren hekwerk omzoomt de hoteltuin.
  
1925
   Hotel Franssen aan de Reinaldstraat. In dat jaar werd deze eigentijdse  nieuwbouw met  lifttoren voltooid in Art Deco-stijl (meer speciaal Amsterdamse school). Architect was Dings uit Beek. (bron: Annelies Kolster-Franssen)
Helemaal achter rest nog een gedeelte van het oude pand in mergelsteen.        

Entreehal in Hotel Franssen versierd met groen-zwarte art-deco motieven.            
                                                                                                                        






 

1955
   foto vanaf Wilhelminatoren:  
Rechts: de oost-beemden, voetbalvelden,  de oostergats, de goudsberg
links: het Walramplein met bomen en St.Pieterstraat,  achter: het Kloostercomplex, de Hekerbeekwijk met de eerste bebouwing

1960 
Meisjesinternaat school en klooster St. Joseph, gebouwd tussen Oosterweg en  Steenstraat.     
Aan de Oosterweg (vooraan) ligt dan nog maar één (mergelstenen) huis, temidden van moestuin en weiland tegenover de kapel van het klooster.   Voorheen de Biesenwei van Kasteel Oost.
             

1950
  werd de toneeltoren toegevoegd aan Kurzaal Falcobergia uit 1902, tot Valkenburgse schouwburg aan de nieuwe dr. Erensstraat. Tot 1968. Thans is er de HEMA gevestigd..

watermolen en hof 2003 ©Watermolen op de Geul. (van Valkenburg)
In 1558 was de Brusselse regering eigenaar. Het wordt een banmolen waar omliggende plaatsen verplicht zijn te laten malen!  
1746 eig. Collard uit Luik. 1785: eig. fam. Quadvlieg van Palanka 
1859: fam Meeuwisen uit Echt eigenaar. 1902: na brand wordt molen herbouwd in huidige gedaante. 
1917: eig. Cox uit Vaals."loemele-meule"  1921: eig. Schijns  1985:  eig. Plantaz.   
Molen en molenhof  foto:  2003

 
Reinaldstraat (de naam ontstaat na 1900)   6301 EB
OP de hoek met St. Pieterstraat Hotel Franssen, mergelpanden. In 1926 bakstenen hotel. Alles afgebroken in 1982. De tuinen van dit pand grenzen aan Louis van der Maesenstraat.
Tussen Villa Reinalda, nr. 13.en huisnummer 15 bevindt zich nu de uitloop van de Sillebeek-Hekerbeek richting L.v.d. Maesenstraat.
Huizenrij nrs 15 tot en met 29 gebouwd in 1910. Behalve nr 21 (mergel) stamt uit 1904. nrs. 13, 15, 17, 19 waren tot 1940 gemeente Hulsberg.
De nrs. 31 t/m 41 zijn van oudere datum, van voor 1900. Allemaal gebouwd in mergel. 
Dit was ooit het winkelcentrum van St. Pieter:
nr. 31: Groenten en fruitwinkel van Wed.Krops. Nu woonhuis.
nr. 33: Slagerij J.Claessens. Opgeheven in 1995. Nu woonhuis. 
In hetzelfde pand (nr 35) ligt nóg een winkelruimte waarin tegenwoordig 'piano's Laven'.
In voorgaande eeuwen/jaren stond hier op de hoek met de Hekerbeekstraat een mergelen hoeve. Daarna opsplitsing familie Marx.
nr. 37 woonhuis Marx-
nr. 39: Kruidenier tevens champignonkweker Zjeng (later Wiel) Marx; op het ogenblik: Galerie: Marx en Marx (zonen van Wiel) met speciaal kunst uit Limburg.
nr. 41: op de hoek met de Hekerbeekstraat: souvenirwinkel van Marx; daarna souvenirs en ijswinkel "'t Heukske" van Zus Eggen-Marx tot 1975. Nu woonhuis. In 2008: bij Marx en Marx-kunst getrokken.

krops,klaose,marx. 2003 ©
Eens het winkelcentrum van St.Pieter. foto: 2003

Lous van der Maesenstraat, 6301. Deze straat ontstond na 1950. Hier werd een winkelstraat gepland na de tweede wereldoorlog. Aan beide kanten van de straat werden mergelen winkelpanden gebouwd. De eerste panden waren: Slagerij Frederiks op de hoek met de Poststraat. Er tegenover op de hoek met Poststraat: pand G. Crolla, sigarenzaak, nu groentenwinkel. Beide zaken hadden hun huis verloren bij de bevrijding in 1944. Naast slagerij Frederiks ligt huishoudtextielwinkel van Meisters (tot 2014 dan sterft de weduwe Meisters)..
Aan de oostkant van de stonden de winkelpanden van IJzer en gereedschappenwinkel van gebr. Geurts. Daarnaast Philips-Willems woninginrichting, daarna opgedeeld in Zeeman en Blokker. Daarnaast op voormalige tuin van Hotel Franssen Albert-Heyn. De gehele oostkant werd in 2013 afgebroken om plaats te maken voor winkelcentrum De Kei en parkeergarage.
Op de hoek met de Reinaldstraat, westkant, werd in 1938 het pand van van Bers gebouwd (baksteen). Dit werd afgebroken om plaats te maken voor Rabo-bank (beton), daarna parfumwinkel, appartementen; SNS-bank (2014).

Onder de Louis van der Maesentraat loopt het laatste gedeelte van de Hekerbeek, de Sillebeek, komende van Reinaldstraat 15, door buizen naar de Geul.
 




Mergelen topgeveltje, afgebroken in 2013


 

Steenstraat. 6301 ED Sjteinsjtraot. Steenweg.  loopt door tot in Walem 
Bebouwing tot aan spoorwegviaduct.
Op nr. 2  De ingang van het voormalige zusterhuis van het Klooster Franciscanessen. Mergel. Neo-gotisch. 1896;  tegen de gevel mergelen St. Josephbeeld.  Nu: Cultureel Centrum "Op St. Pièter"
Op de nrs. 1, 3, 5 en 15 enkele oude mergelen huizen (van vóor 1900)
Parallel aan de Steenstraat loopt het St. Pieterpad, dat later op de hoger gelegen Steenstraat samenkomt. Dit is een zéér oud traject. (Romeinse 'Via Belgica'?)
huis steenstraat © 2003

 

2003  Huis aan de Steenstraat  15 tegenover zusterhuis.  

Hekerbeekstraat 6301 EE
Enkele oudere huizen.
Het mergelen pand "Vliegen" met muurkapelletje is in de jaren 70 afgebroken. Het muurnisje is  ter plaatse weer opgebouwd als losstaand muurobject met corpus naast hoekpand Eggen-Marx (nu Marx en Marx-kunst)
stpieterstraat oostkant 2003 ©






St. Pieterstraat 2003

Splitsing boven de spoorweg:
Hekerbeekweg 6301 EN doorgaand richting Heek-Klimmen (Bebouwing vanaf 1989)
Herkenbroekerweg 6301 doorgaand richting Goudsberg-Walem (Bebouwing vanaf 1960) 
tussen- en zijstraten:
St. Nicolaasstraat 6301 EJ (Aanleg en bebouwing 1923)
St. Josephstraat 6301 6301 EL (Aanleg en bebouwing 1923)
Sillebeekstraat 6301 EK (Aanleg en bebouwing vanaf 1988)
Groengrachtstraat 6301 EM (Aanleg en bebouwing vanaf 1988)

Karel Kengen hof 2003 ©




Oude mergelboerderijen Kengen   foto's 2003
 

                                                     
St. Pieterstraat 1920

Kurcafé 2003
St. Pieterstraat             
oefenlokaal van de Kurkapel Falcobergia, de harmonie van St. Pieter.kurcafé 2003 ©

  Jan Kengen hof © 2003






 
 

Sint Pieterstraat: 6301 DP St. Piètersjtraot (de naam ontstaat ± 1900, voorheen St. Pièter; grote straat; landstraat, straat tussen de twee bruggen)  
Bovenaan westzijde:
Boerderij Franssen, mergel, veranderde vóor 1900 in Hotel Franssen. Afgebroken in 1982. Nu appartementengebouw.
Boerderij Willems, mergel, is afgebroken in 1960. Nu appartementengebouw
Boerderij J. Kengen (mergel 1832).
Café Meijs-Marx. Later Zef Meijs.  Nog later Kurzaal Perés-Drissen.  Nu Kurcafé (mergel, vóór 1900)
Bakkerij van Karel Pessers; daarna banketbakkerij Dieteren. Mergel, vóór 1900. Nu Woonhuis. 
Scheepers. Nu Hotel-Pension Scheepers  (mergel, vóór 1900) Verbouwd.
Woonhuizen, mergel.
Kurzaal Falcobergia-café" (mergel,1902, aanbouw foyer en Schouwburg (1950), nu winkelbedrijf Hema. Ter plaatse lag ooit de ingang naar de Ouw gats.
Ingang zijstraat: Dr. Erenstraat. 
Wechseler: schoenenverkoop en reparatie. (mergel, vóór 1900)
Watermolen van Schijns, later van "Plantaz". mergel. 16e eeuw.

Oostzijde
hoekwoonhuis met Oostergats, Marx, mergel, afgebroken 1964
Woonhuizen baksteen.
Woonhuizen, mergel
Voorm. Boederij Karel Kengen, mergel
woonh. mergel
woonhuis-transportbedr. Meijs baksteen
ingang Sartonstraat

rij huizen
Roemers kleding, de Ruèmer, mergel


Dr
. Erenstraat ( ± 1955) 
* Aan de Geulzijde: voorheen boerderij Erens. Mergel. afgebroken in 1960. Nu Flatgebouw met in 1e bouwlaag: winkels. 
* Er tegenover: Schouwburg (ingang) tot 1968. Op de gevel hoogreliëfs van Sjef Eymael, voorstellende de muzes. Nu Hema. 
* Verder: winkels zonder bewoning. Achterzijde van Mode en woninginrichting Philips-Willems L. v.d. Maesenstraat later: Blokker, Kruidvat, schoenenzaak aan parkeerpleintje. 
In de  jaren 60 stond er een Kiosk. Deze is in ander gedaante verhuisd naar Th. Dorrenplein.
* Hoekpand met L. v.d. Maesenstraat: ijzerhandel Geurts. Afgebroken in 2013.
 

Oosterweg; Oastergats, parallel aan de Geul, doorgaand naar Schin op Geul.
* mergelen huis. fam Koenen. afgebroken. 
* Kloosterkapel. neo-gotisch. 
* Kloostergebouwen mergel. div. stijlen. afgebroken. 
  daarvoor in de plaats: * Bowlingbaan en  * Sporthal "De Wiegerd" (Na brand afgebroken).
* Diverse woonhuizen.
* Voorm. fiets- en bromfietswinkel en reparatie. "Jansen".
* Zorgcentrum Valkenheim
* Voetbalterreinen van Walram
* Kasteel Oost.  o.a. Landbouwhogeschool; Horeca. 
* Hoeve Oost. o.a. melkhandel Ramakers.(opgeheven); Hoveniersbedrijf J. Silverentand.
* "Koetsjhoes" Oost; horeca en speeltuin
wijk oost
De volgende straten zijn ingericht op de voormalige Biesenweide van Kasteel Oost:
Ingang zijstraat: van Tilstraat. verbindingsstraatje met huizen na 1955 tussen Oosterweg en Sartonstraat.
* dr. Hermanstraat. Vrijstaande huizen tegenover dierenparkje aan de Geul, gesitueerd achter de voormalige tuin van villa dr. Herman (aan de St. Pieterstraat).
* van Tilstraat.
* Pastoor Sartonstraat: wijk met huizen van mergel en baksteen gecombineerd met mergel na 1955.

naar indexpagina van website  kleurenfoto's:  2003 els diederen ©                Creative Commons Licentie  


samenstelling: Els Diederen 2003 ©