KesjtieŽl WieŽnesraoŽ in 't WieŽnesraoŽs besjrieŽve

  KesjtieŽl WiŽnesraŲ 1996 ©


KesjtieŽl WieŽnesraoŽ 1996
 

KesjtieŽl WieŽnesraoŽ is geleŽge in 't gelieknamig dŲrp (in de gemeŽnte Nut) aan 'n doer de HŲlsbergerbeŽk bewaterde grach en wieŽr (viever) neŽve de parochiekŤrk van d'r hŤllige SjteŽve. 't HuuŽdig aa-zieŽ, 'ne 100 mieŽter lange gieŽvel mŤt in de midde 'n růn ingangspaoeŽrt, datiert oet de 16e en 18e ieŽw. Dit is egelik de vuurbŲrch. BaoŽve de paoŽrt hingt 't waoŽpe van de Bongarts. Links is d'r kesjtieŽlhaoŽf en rechs 't kesjtieŽl zelf mŤt haoŽks daoŽ-op twieŽ woeŽnvluuŽgele. D'r aoŽdste heŽt 'ne taoŽre mŤt koepeldaak en windvaan. Achter dit woeŽnhoeŽs bevingt zich, binne de grach, 'n 12e ieŽwse motte, woeŽ-i zich de fundamente van 'ne MiddelieŽwse taoŽre zouwe bevinge. AllewieŽl heŽt 't kesjtieŽl 'n woeŽn- en kentoerfunctie. De lang opriejlaan wuuŽt doer de luuj va RaoŽ de Lingelei genumd.

Gesjiedenis
In d'r 12e ieŽw sjtůng op de motte, die 'n doersjnieŽ hat va 42 -45 mieŽter, 'ne taoŽre. In d'r 15e ieŽw zou deŽ in ůnbroeŽk zi geraak. In 1554 lieŽt Werner von Bongart 'n geboew van twieŽ verdepinge optrŤkke va mergelsjteŽn. 't Is 'n saoŽrt woeŽntaoŽre mŤt aan beids kante 'ne aanboew. Dikke moere, keldersj en sjeŽtlaoŽker verwieŽze naoŽ deŽs boewfase. In d'r wesvluuŽgel bevingt zich 'ne ridderzaal mŤt 'n renaissancesjouw en waoŽpesjilder. In d'r tůpgieŽvel is 't waoŽpe van Bongart-Mascherel aagebrach. Růnd 1718 wuuŽt 't rechtergedeŽlte opgenůmme in d'r groeŽte zuuŽdvluuŽgel en krig 't gehieŽl 'n uterlik va baksjteŽn. Růnd vŤnstere en duuŽre kůmme helsjteŽne lieŽste. DaoŽ wuuŽt aoch nog 'ne nuje vluuŽgel bieŽgeboewd mŤt 'n mansardekap. Dan ůntsjteŽt 'ne groeŽte vierkentige binnehaoŽf (d'r plei). In 1726 krig d'r paoŽrttaoŽre e koepeldaak woeŽ-op in 1773 'n windvaan wuuŽt geplaats.

D'r linker vuurhaoŽf oet 1634 heŽt sjeŽtlaoŽker in de moere en twieŽ vierkentige tšŲŽrekes. Aoch hie kaoŽme in 1718 nog drie haoŽks opeesjtaoŽnde vluuŽgele en de groeŽte ingangspaoŽrt mŤt achhuuŽkig tšŲŽreke. In 1990 vingt 'n groeŽte restauratie plaats.

BewuuŽning
In 't midde van d'r 12e ieŽw is 't lieŽngood bekŤnd es Rhode, Rhade of RaoŽ (beteŽkent: geroojde plaats} en is eŽgedům van 't riddergesjlach de hiere va Sjinne. In 1516 trouwt Maria van Mascherel mŤt ridder Wilhelm von dem Bongart, hieŽr van de Duutsje kesjtieŽle Paffendorf en Bergerhausen. In 1539 erf zie WieŽnesraoŽ. In d'r 14 ieŽw zal Johan van Rhode zich d'r naam va zien moeŽder, Elisabeth Mascherel van SchŲnau, aanumme en numpt zich Johan Mascherel. ZieŽne vader en zieŽne zoon heesje allebei Wienand. ZoeŽ is d'r naam WieŽnesraoŽ verklaoŽrd. De hierlikheid WieŽnesraoŽ is in d'r 14e ieŽw 'n lieŽn van 't graafsjap Valkeberg.

In 1516 trouwt Maria van Mascherel mŤt ridder Wilhelm von dem Bongart, hieŽr van de Duutsje kesjtieŽle Paffendorf en Bergerhausen. In 1539 erf zie WieŽnesraŲ van hšŲŽre vader. Van de 2 zone, Werner en Wilhelm, zal Werner 't good erve. HeŽ lieŽt in 1554 'n nuuj kesjtieŽl boewe, woeŽ-aa in d'r 17e ieŽw d'r vuurhaŲŽf wuuŽt bieŽgevoogd.
In 1634 wuuŽt zoon Werner II von dem Bonghart, getrouwd mŤt Anna Catharina gravin van Vlodrop, doer d'r keizer tot baron verheŽve. In 1718 zal baron Joseph Clemens baron von Bongart nog oeŽtbreiinge laoŽte oeŽtvuuŽre. Umdat heŽr geen kinger heŽt wuuŽt neŽf Sigismund eŽgeneŽr en heŽ lieŽt aoch nog 'n deŽl verfraaie.

In 1916 můt 't good verkoch weŽre vanweŽge sjŲlde. BurgemeŽster van WieŽnesraoŽ Opfergelt gŲlt 't complex, um 't in 1928 te verkaoŽpe aan de minderbroedersj conventuele, die d'r 'n college vuur preŽstersjtudente sjtichte. D'r haoŽf blif van Opfergelt en deŽze wuuŽt vanaaf 1958 verpach aan de Sjtichting ProeŽfboerderie WieŽnesraoŽ. Zie zal 't 1980 in eŽgendům verkrieŽge. 't KesjtieŽl zelf wuuŽt in 1967 eŽgendům van ingenieurs- en architectebureau Haskoning. In 1990 gŲlt de Sjtichting tot Behoud va KesjtieŽl WieŽnesraoŽ 't good. Dao volg 'n groeŽte noeŽdzakelike restauratie. AllewieŽl zint 'r woeŽnruumdes en kentoeŽre in gevestig.

samensjtelling: els diederen 2005 ©© els diederen©weblogo

        en

        link 

        naar els diederen-website ©