©Els Diederen St.PiŤter: wae, wieniŤ, woa, wat 2003 ©

 

 

ZJWIER

   
woeŽne boave de BeŽssebeŽk

foto's

ansichtkaart Swier 1960
Vakwerkhoezer i Zjwier

In 1960 werd deze ansichtkaart gemaakt van
karakteristieke vakwerkhuizen in Swier.
van links naar rechts:
- huis fam. Bex (het vakwerkgeraamte is met bakstenen  opgevuld).
- vrm. ingang van het KleŽ getske of Sjteinsgetske (gesloten 1963)
- 18de eeuwse vakwerkschuur van Meessen (afgebroken 1963) met wegkruis tegen voorgevel
- open plaats waar achterdoor (niet zichtbaar op foto) huis Steins. (afgebroken in 1969, waarna nieuwbouw Meessen, ook niet zichtbaar op foto).
- zijgevel van huis fam. Franssen uit 1912. Op de gevel is de 'afdruk' te zien van de voormalige vakwerkstal van Steins (afgebroken 1955).

swier dorpsgezicht in Els Diederen 2003  ©
2003: alle vakwerk is verdwenen. De vorm is behouden. De deur is naar de straatkant verhuisd.
centrum Swier Els Diederen  ©
2003: Swier centrum
Foto's Cultureel erfgoed Swier 7 1992
 

Gen HoeŽs  foto: Els Diederen 1977 ©

 
Kasteel Wijnandsrade, daterend uit o.a.1554 en 1719 ligt aan een gracht met vijver in de kom van Wijnandsrade.
Het complex staat op een motte waar voorheen een
Middeleeuws gebouw heeft gestaan.

De ingangspartij, bestaande uit een stenen grachtbrug die naar een rondboogpoort in een voluutgevel leidt, vormt een scheiding met de kasteelhoeve, die van eenvoudiger architectuur is 
Het dak boven de poort  wordt bekroond met een sierlijk zeshoekig torentje.
Achterdoor op de foto is nog net een oude  toren zichtbaar.Het gebouw is opgetrokken uit veldbrandsteen. Op de hoeken zijn versieringen aangebracht van mergelblokken. Rond alle deuren en ramen zijn blauwstenen lijsten aangebracht.
De gebouwen hebben deels een schilddak
of mansardedak gedekt met leien.
De houten brug op de voorgrond ligt over de vijver, die grenst aan de uit mergelsteen bestaande St. Stephanuskerk, waarvan het oudste gedeelte uit de Middeleeuwen stamt.
Bisse in de winter Els Diederen 2003 ©
2003: De Bissebeek in de winter.
De Bissebeek (BeŽssebeŽk) ontspringt bij hoeve Wissegracht in de buurt van Hulsberg.

Een andere beek, de Hulsbergerbeek, stroomt van Hulsberg meer richting Wijnandsrade.
De twee beken vloeien samen in de Molenbeek ter hoogte van het molenveld ('i ge MuuŽleveld').
Deze mondt in Brommelen uit in de Geleenbeek.

 

sjoeŽl in RaŲ in 1910
foto van de schoolklas in  Wijnandsrade met ook kinderen uit Swier 1910
 
D'r bekker va Zjwier: BieŽmelmans (foto's van Hub BieŽmelmans zoon va Sjeng)

BroeŽd oetbringe mŤt de paeŽdskar in 1935

Later mŤt d'r bekkesjauto mŤt Sjeng BieŽmelmans
 
Sjloek gelle van de sondigscent bie bekkerie BieŽmelmans i Zjwier-Brommele
dorpspomp Swier reconstructie Els Diederen ©

2003. De dorpspomp in het centrum,
waarvan dit een reconstructie is uit 1969,
werd door de bevolking gebruikt tot 1925.

info

In de gezŤt

artikel Limburgs Dagblad 1963 afbraak vakwerkhuis

Het Limburgs Dagblad publiceerde een artikel
op 13 sept. 1963 over dit 17de eeuwse vakwerkhuis dat op de nominatie stond om afgebroken te worden.
Er was ook sprake van een antiek houten deurslot.
Het vakwerkhuis achterdoor is nu geheel van baksteen
 

Voormalige vakwerkhoeve uit de 17de eeuw. In de 20ste eeuw de woningen van Habets en Modersheim.

Huizen Habets aan de Habetsgats 1992

Overgebleven gedeelte van het vakwerkhuis Habets in 1992 Foto Cultureel erfgoed

 

 

GerieŽmsjboew
Vakwerkbouw, of beter skeletbouw (gerieŽmsjboew) is een inheemse bouwstijl. Ook in Swier stonden veel vakwerkhuizen.
De Limburgstalige balkname va zoeŽ'n vakwerkhoes zunt:
gerieŽmsj, gebont, ankerbalk, ang, krŲppel sjtiele, jŲk, kuuŽningske, sjaor, sjtiep, sjteun, sjwel, wŲrm, riejhout of reŽgel.
't GerieŽmsj woeŽt op g'n aerd ineegezat doer d'r raammeŽker-tummerman. De balke woeŽte getoog mit houte toogneŽgel. Aoch kreŽge alle balke telmerke zoeŽdat in 't geval van verhoeŽzing alles oetree en wir good inee gezat kůs weŽde.

Vakwerkhoes = roerend goed
In 'n akte van van Paffendorf van de familie van De Bongart en hieŽr va WieŽnesraoŽ sjteet gesjrieŽve dat drie vakwerkhoezer (in Zjwier) zint "aeff gebraecken voert beleigh van Maestricht ( 1576)", die daarna wir opgetrokke woeŽte in Nut, Gelaen en Zitterd ("dat hous is aaeffgebraecken ende nae Sittard gevoert en aldaer gebout").

Akte bevindt zich in archief in DŁsseldorf.

 
maad van pestoŽr va RaŰ veur 1900.  foto:Sjteins ©

NieŽleke Sjteins
de maad (huishoudster) va pestoeŽr in 
typische kleierdracht, foto voor 1900

 

naambordje landweg Els Diederen ©

Landweg heette vroeger PŲtweŽg of Dresegats en Lang Gats.

kruising Swier Els Diederen  ©

2003: Kruising in Swier:
Vroeger was dit een viersprong.
Het voormalige pad rechtdoor naar  Nuth,
via het steegje, is sedert 1963 gesloten
Een huis achterdoor uit 1912 markeert nog het begin van de voormalige route.

foto Els Diederen ©

Midde i geveld sjteet de Isidoriskapel,
'n beŽkapel seŽr 2000
D'r petroeŽnheilige is d'r besjermhieŽr
va boere en tuindesj.

landweg richting Swier Els Diederen 2003 ©

2003: Komend van "Achter Swier" ,
of van de Isidoruskapel, bereiken we
het centrum van Swier
via deze Landweg (voorheen d'r PŲtweŽg, Dresegats en Lang Gats)

BrommelerhaŲf i ge veld Els Diederen 2003 ©

Rondom Swier liggen alleen velden.
Hier het Weustenraderveld.
We kijken richting Brommelerhof 2003

dialect
literatuur
en poŽzie
kruutskes
foto's
weŽg op kaarte
historie
links
buur
gehuchten
truk/terug/back paortklopper Zjwier foto Els Diederen ©
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

samesjtŤlling:
els diederen
2003-2014 ©
weblogo
        en
        link 
        naar els diederen-website ©

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Creative Commons Licentie

weblogo
        en
        link 
        naar els diederen-website ©

Swier boven de Bissebeek foto: Els Diederen  2003 ©

foto: 2003 "Zjwier: woeŽne baoŽve de BeŽssebeŽk."
Het gehucht is gesitueerd op een heuvelrug, parallel lopend met de Bissebeek, die geflankeerd wordt door bomen en struiken. 
Rondom de lintbebouwing liggen alleen velden.
Op de voorgrond RaoŽderveld (zegt men vanuit Swier) of het Zjwierderveld (zo genoemd vanuit Wijnandsrade).