Algen.
Systematische
Indeling Algae
Alle algae stammen af van de cyanobacteriën (blauwwieren). Cyanobacteriën
zijn eencellig en in staat om stikstof uit de atmosfeer te fixeren.
Blauwwieren kunnen onder de meest barre omstandigheden overleven, beter dan
welk ander organisme dan ook. De oudste fossiele resten van cyanobacteriën
zijn aangetroffen in gesteenten van ongeveer 3,5 miljard jaar oud. Sindsdien
zijn zij degenen die de aarden vormden zoals wij haar nu kennen.
Onderzoekers hebben een indeling opgesteld, naar toenemende complexiteit van
algen. Onderstaande indeling omvat enkel de zoetwater algen.
Ongeveer
drie miljard jaar geleden waren de algen de eerste planten die zich
ontwikkelden. Het zijn de oudste ons bekende organismen, die de kleurstof
chlorophyll bevatten. Het fotosynthese proces,
waarbij met behulp van licht voedingstoffen gemaakt worden, is één van de
bijzonderste processen in de natuur.
Het verschijnen van deze blauwe algen was nauw verbonden met de opbouw van
zuurstof in de atmosfeer wat zorgde voor de ozonlaag, die de dodelijke
ultraviolette stralen opving en daardoor de mogelijkheid opende voor
levensvormen om zich te vestigen in het oppervlaktewater. Algen zijn 2.5
miljard jaar de enige planten op de wereld geweest. Pas 500 miljoen jaar
geleden ontstonden de hogere planten. Tijdens hun eindeloos lange bestaan
hebben algen een ecologische prestatie geleverd voor verdere ontwikkeling van
de flora en fauna op aarde.
Algen zijn dus planten, en de grote verwantschap tussen algen en
aquariumplanten bemoeilijkt hun bestrijding. Veel wat de algen schaadt,
schaadt ook de planten, algicide heeft vaak een
vernietigende erking op BV Vallesneria. Hierbij komt nog dat vele algensoorten
alle een andere uitwerking op het aquarium hebben. Er zijn algen die min of
meer onschuldig zijn, andere echter zijn uiterst gevaarlijk en kunnen, als ze
de overhand krijgen, de levensvoorwaarden voor vissen en planten zeer
verslechteren.
Schijnbaar lijken algen vanzelf in de vijver te ontstaan, maar in feite zijn
de voortplantingskiemen, de sporen, bijna in alle vijvers aanwezig. Ze
worden door planten, het transportwater van de vissen, levend voer of
contacten met andere aquaria binnen geloodst. Het hangt dan van de
levensvoorwaarden in je vijver, in het bijzonder die van de
aquariumplanten, af of het tot een uitbreken van een onaangename algplaag komt
of niet. En hier ligt voor de hobbyist de grote mogelijkheid tot voorkomen.
Een optimale verzorging en controle van het vijverwater met het doel om
eventuele aanwezige
planten een gezonde groei te verschaffen, voorkomt met aan zekerheid grenzende
waarschijnlijkheid een dergelijke alg laag.
Algen en planten zijn in concurrentie strijd voor voedingsstoffen. In hun
miljardenjaren lange leven hebben veel algsoorten geleerd om ook onder
ongunstige voorwaarden toch in leven te blijven. Dit voordeel buiten ze in de
vijver uit wanneer het bijvoorbeeld tot een voedingstekort komt. Zoals
bekend leidt reeds het mankeren van een enkel benodigd spoorelement (bijv.
ijzer of mangaan) tot een stilstand in de groei bij planten. Dan komt "de
tijd" voor de algen. Zij zijn nu in het voordeel. Daarom is het belangrijk er
voor te zorgen dat er een optimale en onafgebroken toevoer van voedingsstoffen
is. Maar ook een teveel van bepaalde voedingsstoffen geeft de algen een
voordeel. Vooral speelt hier stikstof in de vorm van nitraat en fosfor een
beslissende rol. vijverplanten hebben van huis uit geleerd uit nog minieme
voorraadjes stikstof hun behoefte aan deze zo belangrijke voedingsstof te
dekken. In de vijver worden ze daarentegen geconfronteerd met hoeveelheden
die het honderd- tot duizendvoudige zijn van die in de natuur.
Bruine
algen en kiezelwieren
Het is mogelijk dat al een paar dagen na het vullen van je vijver er een
dunne, bruine laag te zien is op de wanden, stenen enz. Dit
zijn meestal kiezelwieren. Het zijn de zgn. pioniers, die later geheel
verdwijnen. Deze bruine algen zijn gemakkelijk met een algensteker of een prop
filterwol te verwijderen. Maar, zoals gezegd, zijn ze doorgaans slechts
tijdelijk en verdwijnen ze weer als de planten goed zijn aangeslagen en er
optimale zuurstofwaarden in het aquarium zijn ontstaan.
Groene algen
Ook de groene algen kun je nog tot de onschuldige algsoorten rekenen. Ze zijn
zelfs een teken dat de waterverhoudingen in orde zijn. Ze zijn ook het meest
verwant aan onze vijverplanten. Ze zijn goed te herkennen aan hun
(licht)groene draden of wattenachtige spinsels. Ondanks dat ze niet
gevaarlijk zijn, moet je ze toch niet in de vijver dulden, want ze zijn
voedingsconcurrenten van de planten. Het verwijderen ervan geeft over het
algemeen geen problemen. Ze laten zich gemakkelijk met de hand of met een
stokje "oprollen".
Blauwe
algen
Blauwe algen beginnen hun groei meestal op de bodem om dan later de hele bodem
met een slijmerige laag te bedekken In de categorie "gevaarlijke algen" moeten
we deze als eerste noemen. Je ziet ze vaak in de beginfase van een nieuw
ingericht siervijver. Ze gebruiken graag deze situatie wanneer het
vijversysteem nog niet in evenwicht is. Je herkent ze aan de blauwgroene, soms
ook bruinzwarte huidachtige vellen, die zich op bladeren, stenen, hout en
bodem afzetten. Door hun scherpe geur kun je ze ook ruiken als je met de
vijver bezig bent. Vanwege hun vieze aanblik noemt men ze ook wel smeeralgen.
In tegenstelling tot de groene algen, betekenen deze algen gevaar. Er zijn te
veel voedingsstoffen in het water, vooral nitraat en fosfaat. Maar in
koivijvers met goede filtering. zal je deze soort algen niet tegenkomen.
Waterwisseling
Ververs het water in de vijver regelmatig (liefst elke week zon 10 a 20% van
je vijver, hierdoor worden de afvalstoffen in het water afgevoerd en
worden de voedingsstoffen aangevuld. Aangezien in het leidingwater
voedingsstoffen ontbreken.
Behandeling tegen
draadalgen.
Een UV lamp helpt niet tegen draadalgen. Ook veel zonlicht is
voor draadalgen heel belangrijk. Voor koi vijvers zal beschaduwen een
oplossing zijn bijv. inde vorm van een pergola boven de vijver. Bij
siervijvers kunnen we de draadalgen gaan belemmeren door het toepassen van
een plantenfilter. Een moeraszone met een heel scala aan planten. met een
planten verhouding van Vier a vijf planten per vijverkuub. maar neem ook
zoveel mogelijk draadalgen weg met de hand of een wc borstel.
ionenwisselaars.
Ook de ionenwisselaars waar men vaak over praat, wordt dat het echte algendoders zijn worden ook gebruikt met wisselend succes. Het zijn feitelijk toestelletjes die ontworpen zijn om de kalk (calcium) in een vloeibare vorm te houden waardoor er geen kalkaanslag meer voorkomt in het pomphuis.
Producten.
Producten zijn er genoeg op de markt, maar deze die ook daadwerkelijk de algen vernietigen bevatten meestal kopersulfaat. Dat is dan weer giftig voor de vissen en bij herhaalde doseringen kunnen de dieren ziek worden. Zeker de chemische algendoders dienen we te mijden. Nu zijn er ook meer en meer natuurlijke producten te koop die de algen op natuurlijkere wijzen gaan tegenhouden. Ook moeten we zeggen dat dergelijke producten niet de oorzaak van de algengroei gaan wegnemen. Deze producten zijn welgoed als aanvulling maar niet geschikt als een totale basisoplossing.
Marmerkarpers.
Het uitzetten van marmerkarpers die het water filteren en daardoor het voedsel van de algen zelf verbruiken. Eén grote marmerkarper van 40 à 50 cm zou voldoende moeten zijn voor 10.000 liter water. Het verminderen van de algengroei zou merkbaar moeten zijn na ongeveer één maand. Het nadeel van deze vissen is dat het echte hoog springers zijn. Want deze vissen kunnen zeker wel één meter boven de waterspiegel uitspringen. Als u deze karpers eenmaal in de vijver hebt, kunt u ze zeer moeilijk weer uitvangen.