andere modelbouwwebsites van
Fokko Feenstra:

It Dockumer Lokaeltsje

NTM-diorama

Station Rolde

Eexterhalte

Bouwtips

Scania-Vabis
 zelfbouwmodellen

Overige zelfbouwmodellen

verbouwde fabrieksmodellen  

 



fotopagina Feenstra Dokkum

Schaaltekening

Het bouwen van een vrachtautomodel begint bij het verkrijgen van een goede schaaltekening. Van een aantal oudere trucks (uit de jaren '50 en '60) is in de jaargangen 1979 t/m 1984 van het tijdschrift 'De Modelbouwer' van de Nederlandse Vereniging van Modelbouwers (NVM) een groot aantal tekeningen gepubliceerd. Deze zijn mogelijk ook bij een modelbouwclub of in de bibliotheek voorhanden. In folders van vrachtautofabrikanten zijn ook vaak schaaltekeningen en maatvoeringen te vinden. Ouder foldermateriaal is soms te koop op (miniatuur-)autobeurzen. Verder is op Internet (modelautosites) een hoeveelheid tekeningen beschikbaar. Naast een goede schaaltekening kunnen (detail-)foto's van een schaal 1:1 auto zeer nuttig zijn bij het bouwen van een vrachtautomodel.

 
klik op afbeelding voor tekening
 

Materiaal

Als basismateriaal voor deze modellen dient polystyreen; dit is dezelfde kunststofsoort die door fabrikanten van modelhuizen en -auto's veel toegepast wordt. Dit modelbouwplastic is in diverse plaatdikten en uitvoeringen in goed gesorteerde modelbouwzaken te koop (bv. van het merk Evergreen) en laat zich gemakkelijk bewerken (snijden, buigen, vijlen, schuren). Daarom is dit materiaal zeer geschikt om een chassis, een cabine of een laadbak van te maken.

Ook is er doorzichtig plaatmateriaal van Evergreen, waar eenvoudig cabineruiten van kunnen worden gesneden. Voor gebogen frontruiten kunnen opgespaarde blisterverpakkingen met de juiste vorm een uitkomst zijn.

Voor wielen kan men bijvoorbeeld gebruik maken van door enkele modelautofabrikanten (bv. Herpa) uitgebrachte setjes, maar ook op ruilbeurzen zijn mogelijk losse wielen te verkrijgen zoals de uit bouwpakketten overgebleven wielen van Kibri. Herpa brengt ook setjes kleine onderdelen als stuurassen, spiegels, zwaailichten e.d. op de markt, waardoor deze niet zelf hoeven te worden gemaakt. Spiegelstangen, hoekstijlen en dakrekken kunnen eventueel ook van 0,3 mm messing- of nikkelzilverdraad worden gemaakt.

 

Gereedschap

Het benodigde gereedschap bestaat voornamelijk uit een stevige ondergrond (bv. een plaatje mulitplex), een scherp afbreekmesje, een snijmatje, een winkelhaak, een setje sleutelvijltjes, een tangetje of pincet om kleine onderdelen vast te kunnen houden, een flaconnetje plasticlijm (bv. die met een naald van Revell is erg handig) en een tubetje supergel voor het bevestigen van metalen onderdelen aan plastic.
 

Voor de benodigde gaatjes (voor de bevestiging van spiegels, bumperstokken e.d.) is een miniboormachine aan te bevelen. Voor een enkel gaatje gaat het met een beetje oefening ook door een knopspeld in het plastic te drukken en te draaien. Daarnaast is een portie geduld onontbeerlijk, want een zelfgebouwd model is natuurlijk niet in een avondje klaar.  

Bouwen

Het bouwen van een vrachtautomodel geschiedt, net als in de werkelijkheid, door te beginnen met het chassis. Dit kan worden samengesteld uit styreenstrips. Voor alle te maken onderdelen uit styreenplaat geldt dat deze met behulp van een afbreekmesje langs een winkelhaak of metalen liniaal kunnen worden uitgesneden en eventueel met de vijl (een nagelschuurstaaf is ook effectief) worden nabewerkt. Voor de chassisbalken en tussenverbindingen gebruik ik styreen met een dikte van 1,5 mm om het geheel voldoende stevigheid te geven. Hierna volgen de verenpakketten uit dezelfde maat styreen, deze worden langs de chassisbalken geplaatst. In de onderkant van dit verenpakket wordt een opening gemaakt waarin de assen komen te hangen. Na het plaatsen van de as wordt hierover een dun stripje styreen bevestigd, zodat de as wordt opgesloten. Het chassis kan vervolgens worden aangevuld met een nagebootste aandrijving, brandstoftanks, luchttanks, accubak en een bevestiging voor het reservewiel.
 

Het moeilijkste gedeelte is de bouw van de cabine, de eventueel aanwezige motorkap en de spatborden. Afhankelijk van de vorm die het model moet krijgen zijn er verschillende methoden om dit te construeren. Om bijvoorbeeld ronde spatborden te maken kies ik ervoor om een plaatje (0,5-1 mm dik) styreen langzaam heen en weer te bewegen onder een halogeenlamp en tegelijk te buigen (laat uw vingers niet verbranden!). Een andere mogelijkheid is het onderdeel (bijvoorbeeld een motorkap, cabinedak of brandstoftank) op te bouwen uit diverse lagen styreen en dan vervolgens met schuurstaaf of vijl te bewerken. Soms kan een combinatie van beide methoden goed werken.

       

opbouw van cabinedeur, motorkap en spatbord van de Scania L-serie

 

Door enige ervaring wijs geworden maak ik de cabine, die eigenlijk bestaat uit 4 wanden en een dak, als afneembaar geheel, hetgeen handig is voor het latere schilderwerk en het plaatsen van de ruiten aan de binnenkant van de cabine. Voor losstaande lampen gebruik ik stukjes gietraam (van plastic bouwpakketten) die aan één zijde bol worden afgevijld en aan de andere zijde vlak worden afgesneden. Daarna worden deze aan de voorkant van "glas" voorzien door hetzelfde te doen met een transparant gietraam, zij het dat deze deeltjes wat minder bol worden afgevijld. Een druppeltje tweecomponentenlijm kan ook goed dienst doen als lens. Een gesloten laadbak is eenvoudig te maken uit vlak styreen van 1 tot 1,5 mm dikte. De uit planken opgebouwde bakken (bijvoorbeeld een open laadbak of eentje voor veevervoer) kunnen gemaakt worden van voorbewerkt styreen met plankmotief (Evergreen V-groove) dat ook in diverse maten verkrijgbaar is. Bij een ronde tankwagenopbouw kan men een stuk plastic buis nemen, maar misschien had u al aan de plastic capsules van spuitflacons gedacht.

Afwerking

Wanneer alle onderdelen van de modeltruck zijn gebouwd, kan men beginnen met de afwerking. Alvorens een grondverflaag aan te brengen dient het model (of de onderdelen daarvan) grondig te worden gereinigd met lauw water en een beetje afwasmiddel, waarna het afgespoeld en gedroogd wordt.

Herpa truck met uit styreen gebouwde meesturende trailer
(gespoten en met penseel beletterd)

De grondverflaag kan gemakkelijk worden aangebracht met behulp van een spuitbus Basic Color van Revell. Wanneer deze voldoende droog is (na 24 uur drogen op een stofvrije plaats) kan de eigenlijke kleur worden aangebracht. Voor wie niet beschikt over een verfspuit of niet wil werken met spuitbussen, kan dit doen met behulp van een penseel en sterk (met terpentine) verdunde verf van Revell of Humbrol die in een aantal dunne lagen wordt aangebracht totdat voldoende dekking is verkregen. Nadat alles voldoende is gedroogd, kunnen eventuele opschriften worden aangebracht, waarna het geheel met een (matte) laklaag wordt afgewerkt.

combinatie van geschilderde (boven) en afwrijfletters (onder)

Een ander alternatief is het ontwerpen en afdrukken van opschriften met behulp van de computer. Met behulp van programma's als Word en Paint Shop zijn al aardige resultaten te boeken, maar het best werkt een goed tekenprogramma (bv. AutoCad). Met behulp van een inkjetprinter en een setje Supercal of Testors decalpapier en -lak kan men zelf waterslide transfers produceren.

trailer met zelfgemaakte transfers