De Nieje Tied Weerldwied


Oet De Nieje Tied nummer 7 (september 1997)
Gerrit Klaassen

In nen anvaank

Dizze gesjichte geet oaver nen heerboer - ok beneumd Hearm of Hearm-boer - den alns wat m heurn oet ziene haande vort zöt gliedn. Vaste groond wördt los zaand. Hee steet der biej en kik der noar, mer is nich biej haand um t spil biej mekaar te hoaldn. Noa at e as nen vaar ofstaand hef doan, kömp e as nen oom der biej in en wördt e der as n eumke achterhen doan. Hearm wördt klenner en klenner, geet der oonder gedoekt en löp met n nös zoowat in t rulle zaand. Hearm wördt Hearmke. Hee den t doomoals nog vuur t zegn har wördt van nen grootn boer den piel in n eand en greuts löap töt n eumke zoonder spil den nich meer met mag doon. En at t eenmoal zoo wied is hef e nich völ meer te koop. Dizze gesjichte geet dan ok oaver hoo at t bearg-of geet met um. As n spiejeumke sjokst Hearmke an t lestn vort. t Oavndrood, of wat der nog van oaver is, temeut.

En in nen anvaank was der hilndal niks. t Was der stikkedeuster en hertstikke leug, dat was t der. En de weerld was ne weuste. Heurn en zeen vergöngn.
Eerstns mos der lech komn um te könn kiekn wat der zegd wördn. En der was lech. n Groot hel lech at der inteagn zol wördn zeen. En op n oavergaank van t daglech noar n deustern kwam der n tweedoonkern. Wieders kwam der oet t water n umspansel met n zweark, dat met blauw-wit en zwart-gries was inkluurd. En 's nachtns, at t nich stikkedeuster was mer n hemmel kloar, dan was t steerngeglem en de tweenkelnde moan te zeen. 's Aanderdaagns gung t water oonder n hemmel noar de leagste stie zoo at t ok eargns dreug kon wean. Dat wördn t laand neumd. En n Heerboer - ok wal Hearm-boer neumd - zag dat t slimmer könd har. Der was wier nen wölkedag met hengoan. t Wördn oavnd.
t Wördn morn. Met roet, buske en beume, viske, vöggel en beeste kwam der leavn biej en kwam der iederbod wier nen oavnd en wördn t krek zoo wier morn.

En noa ne kleane acht daag was doar t means. En met at t oasemn har t nen naam. 'Ada wel bis doe?' dö Hearm en röak en veuln t lief. t Meanske löat Hearm gewördn, mer nich te wied hen. Voort gung t an t nusseln an. Wat Hearm-boer vuurof ok scheunkn har, der kon gin daanksweerd of. Met dat t means der was nam t alns oet haande en brachn t oonder eegn beheer. t Was of t Hearm al nich meer heurn. t Means was allenig. At anleutign de haalve weerld heurt... dö Hearm-boer biej zichzölvn en doo stönn ziene gedaankn evn stil. Den Heerboer prakkezeern in de wiedte vuur zich oet. At anleutign zich dat too hebt eegnd, dan blif der aait nog ne aandere helfte oaver vuur t eavnwicht, schöat t Hearm in t zin. Der zal nen poalboer mötn komn, dat zal der! Een den krek miej zölvn is.
Doo't t der van har dat t means slöap, kwam der nen rossign keerl oet en met wördn t meanske vrommes. Ada en Evert hetn de leu. En doo leak de weerld te klean. Met de ene helfte ok de aandere. Doar was joa glad nich met reknd. Dit gung Hearm finoal boetn de begroting. In de hoed was Evert feiliks völs te lui um wat mer ok an te pakn; of t mos n good möalke wean dat hee zich löat smaakn, dan wol hee nog wal s nen tootas doon. t Eavnbeeld was meer knech as boer: een van t slag dat net zoo leef t beus biej t wearkn anheul en biej t etn oettrök. n Heeroom har t zich wis aans vuursteld.

Evert was nen dreumerd. En Ada har de bokse an. Hearm-oom har nog stil hopt t meanske te könn teumign duur t luijn Evert op n niknakn te beendn. Mer Hearm har better könn wetn: vrouwleu as Ada loat zich nich n halster anlegn, doar waart zee zich wal vuur! Doar har Heereumke boetn reknd. Hee dachn der met Evert as poalboer niejs wier zegnschop oaver t earfgood met te könn kriegn. Dat har e dach. Doarmet was Hearmke nog völ wieder van t perceel kömn. Hee was t spil kwiet en moch nog bliej wean um op nen goodn zoaterdagnoamiddag n belt an te mögn keern. Weark dat n vriejgezeln oaldeumke nog too kan wördn dach. De weerld van Hearmke har zich klennerd. Op de helfte wesseln e efkes van proemtabak.
Hearm-eumke keak der noa en vun dat t wa good was. Hee spiejn den broenn vloks op t zaand woar at e nog wean mos en keern as n richtig spiejeumke verdan.

En Ada regeern verdan. Zee was gin meanske van kommosies, smokweark en flantuutn, mer was der meer ene van 'Allo an t weark iej luijn duvel. Der an!' At de zommerdag de zun zich ok nog mer an n hemmel dörvn te loatn zeen, besteln zee Evert voort de graavns oet te meain en an te haarkn. At t s zol wean en doarboavn zoln de sluuzn losgoan, dan mos t laand joa wa laand könn blievn. Mer at t lech n luk al te hoog an n hemmel stun lag Evert nen langn Engelsn breef te schrievn. Tegn t middagmoal mealdn e zich evn. Doarnoa mos e drok wier hen. Verdan met zienn dreumbosschop woar e biej zoel weer n tweedoonkern heandig met haaln kon. Nee, met wearkn was luijn Evert nich met an, dat har e nich oetveundn. Of t mos 's oavnds wean at aandern de hoed meu zoln hebn van t pokkeln, dan göng vuur Evert t adamn an. Benaamd tegn at de zun oondergöng kon hee der met gewördn. Dan wearkn Evert wal vief kwarteer in t uur. Want Evert kon wat in de mouwn hebn at e der nen potjandorie opzetn. Dan was hee oersteark, stearker as nen ever. Dan was hee Evert!

En t spiejeumke veuln t ankomn. Der was trek in de loch. Hee guddern. Dit moal bedröagn de zintuugn um nich. t Begun te tweedeustern, schoonwal t weark nog nich doan was. En hee zag zich dit alns s an. Pflutsj. Wier nen vloks. t Zin was der oet. De leste tied har e zich alverdan ploagd met prakkezoasies en stief kiekn in de wiedte vuur zich oet. Hee har der zich s good oaver beroadn, mer hee kwam der nich oet, dat dö e nich. Bloots kringelkes woarat e in dachn. Was dit noe wat e der zich in n anvaank van vuur har steld? t Spiejeumke wus t al nich meer. t Löap m der duur, leak t wa. Of höal e zichzölvn vuur n gek? t Rooie zunlech dö de groond efkes oerachtig liekn. Dit moal was t zweark zwarter as dat t ok mer ene keer wes har. En spiejeumke pakn den kroam biej mekaar en gung t gleempke rooie lech, of wat der nog van achterhen n koam an n eander keak, temeut.
 


2007-07-06  Bits & Books, post goaitsen@home.nl