Lest neumn nen litterairn onbach n mislukt Vloams pleatsken t 'Almelo' van Belgie. Humor? Um te lachn zekers. 'Een stoplicht staat op rood, een stoplicht staat op groen. In Almelo is altijd wat te doen.'
Mer wat is dat: zoo achtereers te doon oaver zonne amparte stad as Almelo?
Ampart, joa. Noe nich benaamd van de architektuur. As der oons iets kleut is t wa dat. Nen Gorgoonnkop löt de stad op t eerste gezichte zeen. Schoonwal? Der hebt bouwmeisters zoo onmeundig eer beste doan op ere steenpuustn dat ze van lillikigheid umsgeliek wier mooi liekt.
Kwa ruumtelike planning, as dee der is, een toetmem. Al leit wiej wat dat angeet biej Eanske - met den Boelevard - an n achterstn spön.
En toch kö'j in ginne stad in Nederlaand zoo huuln um de kultuur as juus hier. Dat kömp deur de isoglosn. Iejleu wet wa, de heandige sproakverscheln dee't deur oonderzeukers in zwierige lienn wördt opteeknd. In Almelo leit ze riegnheupe. Zoo mer oaver de stroatn, stoepn, moatn, granaattrechters. Isoglosn. Herwes en derwes kroonkelt en kreanselt de sproakgreanzn. Wel bescheed wet waart zich op wat peuntn in de stad en meer nog an ere rafelige eandn. Um der s twee oet te nemn.
Den weg van Almelo noar Mariaparochie. Iederbod kleenkt doar t getoe-ta-toe-ta van witte auto's met zweailechtn. Woarumme pleert de leu noe juus doar van de fietse? Umdat der nen haandvol isoglosn boavnop mekaar oaver de stroate lig. Wat ne plek doar achter de oetspanning De Mooie Vrouw. Den Toornt van Babel is der n wreutnheupken biej.
Almeler kaante is t 'wiej kiekt deur de deur deur' en ginne kaante 'duur de duur duur': eu/uu isoglos. Zölfde stie: iej/ej. De jongs oet Haarbig en oet Geester deudn van 'wej hebt'. Betken Almeloër verlakschouwn dat. Boern oet dörpkes. Met eern halfproat. Mos joa 'wiej hebt' wean. Iejleu könt joa gin rech plat, deudn wiej, of vaalt oeleu dat 'teggen'. Good noadruk op dat 'teggen'. Ko'j begriepn. Mos joa 'teagn' wean. Wösn wiej te better? Isoglosn.
Gapsn vol sproakgreanzn. Zoo mer kruus-kras oaver en oonder mekaar. Wat woonder dat ze doar almoale daal kwamn met de fietse en oaver mekaar hen kuuln.
An den Wierdnsn weg. Doar göng t der ok of. n Scheid tusken west- en oost-Tweants: 'neet' en 'nich' en t lange 'egeavn' en 'geavn'. Woar at de wölfdaakn stopn en de haalfumme pandaakn begönn mo'j de döpperkes good lös hebn. Karbonkels van isoglosn. Doar hobbeln dee van Wierdn en Eanter en Riesn en al wat noar de roomse schole wol met ere knalpötte oaverhen in de tied van nog-gin-helm-op.
Aait kwamn der wat met kapotte klamotn den schoolplas op. De koezndokters in Wierdn wont al in grote villa's. Zee magnt de isoglosn wa vergetn hebn, dreain wiej ze dan nog luk op. De watn dan nog luk bleern.
Vroag ik oeleu. Woar kan dat nog in oons laand? Bruln um de kultuur? In Almelo kan dat. En toch woar a'j ok van wadn of van kwamn. Nooit ginne scheve gezichtn. t Leavt der as goo noabers noast en deur mekaar. En gin meanske in den drek treadn van: 'iej komt wisse van t Vjenne - mö'j heurn met den 'j' - met oew köppechie, schötteltie en köffertie en dan zekers ne loag op n balg.
Niks. Pais en vrea hoo hoge at de drumpels ok wadn. Wat ze der ok an kwazerieje oet noffeln. Nooit lillik doon. Nich teagn de mesntrekkers van Eanter of de motheupe van Vas. Alman in de weerde loatn. Doar könt de Hoetoes en Toetsies, Bosniërs en Hercegowieners en aandere roewmoze dee't mekare um niks op de hoed vaalt, wat van metnemn.
Ich bin ein Almeloër is oons Civis romanus sum!
Mer ja, wös den would-be lettervretter in den bookhaandel völ. Ik stapn oaver de twee steapelkes beuke dee at e zich wier terechte knooid har, den weenkel oet. Beurn ekstra de veute nich hoog genog op. Twee beuke scheutn oonder t schap. Good wied vort. Ok sorrie, zea ik. En mooi dom kiekn. Ik zin ok nen Almeloër. En héé wier an t griepn en gaddern.