De Nieje Tied Weerldwied


Oet De Nieje Tied nummer 7 (september 1997)
Goaitsen van der Vliet

Wat nich in Diekhoes hoof

Hoast zoolange at t meansken heugt steet der in dizze kontreijn alle wekn de taalrubriek Wat nog niet in Dijkhuis staat deur A.L. Hottenhuis in de kraant. Völle joarn hef dat zoo wes, eerst in de Twentsche Courant, laterhen in De Twentsche Courant Tubantia, zooas t nieje 'dubbelblad' zich seend den 1n oktober 1996 voloet neumt.
In de joarn dat ik der nog nich zoo völle of wus, las ik dee rubriek met verwoondering oaver n riekdom van t Tweantse plat. Vandaag-an-n-dag doo ik dat nog krek zoo, mer, ik kan der niks an doon, miene verwoondering betref noe meesttieds wat aans an. Hoast alle wekn wa stoa'k dom te kiekn van t een of t aander dat miej vrömd ankeump of wis op slaterigheid van n auteur, den zich 'dialectkundige' neumn löt.
Noe mö'k eerlik zegn, ik har de leste joarn ok a n dun oog op n naam van dee rubriek, den deankn löt dat t Twents Woordenboek van G.J.H. Dijkhuis nen oard standaardweark zol wean. De welle van alle kennisse oaver de Tweantse modersproak! Kö'j begriepn: t is t slimste weurdebook dat ik kenne, met n steurnd tekort an slichte logika en un tevöl an schriefwiezn en foutn. Der is der nich ene bladziede zoonder ampartigheedn. Doot der miej zoo mer ene lös en ik zeg oe wat der an schört, dat wi'k oe wikn!

Joa, noe möt t der toch mer s n moal oet. Met alle respekt veur t onmeundige weark van Dijkhuis verstörvn duch miej, ut töt dree moal an too zoonder al te völle vernemstig redigeerweark oetgeavn van n inhoald van den zienn kaartnbak wás en ís n groot ongeluk veur t anzeen en de ontwikkeling van de Tweantse sproake en platschrieverieje. Ik kan t miej nich begriepn dat de 'Twente Akademie te Enschede' in 1992 nog greuts eern naam an dee oetgaaf verbeundn hef. Zoowat zeg toch wa n luk oaver t wetnschoplik allooi van t doomoalige instituut.
24000 weurde zoln der in den dikn Diekhoes stoan volgns prof dr H. Entjes in ziene inleiding. A'j t good bekiekt kan t doar lange nich teagn an. Hoogoet 10000 zo'k rekn, want n groot deel weurde steet der meer as een moal in, meestparts met ne aandere schriefwieze of vervoging. t Spreknde veurbeeld van de tweentig schriefwiezn van t woord leavn he'k in t eerste nommer van DNT (ziede 6) a anreurd. Nee, a'j as anvanger of boetnmaarksn echt s wat begriepn weelt van t Tweants of verlet an hölp biej t schrievn hebt, dan he'j der gin spier an. Dan kom iej van zölfs terechte biej de weurdebeuke Nederlands Twents en Twents Nederlands van K.D. Schönfeld Wichers. Dee bint nich zoo min, tenmeenstn a'j de eigngedreaide mer nichterum good deurdachte en konsekweante schriefwieze veur leef nemt.

Genog hieroaver, veureerst dan. Ik zol liedsnsgeern luk meer oaver de oetgaaf van Dijkhuis zien leavnsweark op n teks wiln, mer nich in dit verbaand. Dizze meimoand wol ik te gange oaver dee taalrubriek in n niejn Bants: Wat nog niet in Dijkhuis staat van H. Um an te geavn wat miej doarbiej knip, wil ik met oe zoo mer wat noa mekaar komnde ofleaveringn deurnemn. Van vandage of dus, en dan mer s kiekn wat t wördt.

6 mei 1997

14 mei 1997 21 mei 1997 28 mei 1997 Un roem beschot van ene moand, duch miej. Genog um an te geavn woar at miene eargernis biej de kraantnrubriek Wat nog niet in Dijkhuis staat vort keump. En loat der n hil deel hoarkleuverieje biej wean, der blif genog van oaver woar-wat-biej-zit dat kloar maakt da'j oe nich alns in n haals möt loatn hangn van wat der in de kraant steet.
Miej duch, A.L. Hottenhuis zol der good an doon temetverdan biej t terechte maakn van ziene rubriek wat meer as kritiesn leazer oaver zienn eign scholder met te kiekn en nich zoo makkelik veur um zölf wean. Ik road ne ok wat vaker te neumn woar at e ziene veurbeeldn opdoan hef. En dan ok wat meer te roade goan biej aandere 'autoriteitn' op dit gebeed, den dikn Diekhoes better noazeen op meugelike aandere schriefwiezn, en t hoaldn biej weurde en oetdrukkingn dee't der ech nich in stoat. Eerst dan kan e den naam Wat nog niet in Dijkhuis staat woarmaakn en ne zinnige biejdreage leavern an n veerdn druk van t Twents Woordenboek / Twents in Woord en Gebruik, moch t doar ooit nog s van komn.
Loat kloar wean: um miej hoof t almoal nich en kö'j geald, tied en meuite better spandeern an n niejt Tweants weurdebook.
 

2007-07-06  Bits & Books, post goaitsen@home.nl