De Nieje Tied Weerldwied


Oet De Nieje Tied nummer 8 (meert 1999)
Benny Holtrop

Hennep

Dit verhealtien in t Stellingwarfs wordn veurleezn deur de schriever zels op de Kreenk-oavnd van de 29e oktober 1998 in Beckum.

Ik hadde t beter niet zegn kund. Ik hadde de mond beter niet los doen kund. Ik hadde beter gewoon mitluustern kund noar Dr. Schuller, de doomnie die preekt in t Cristal Palace, in Amerika, doar as oons mem elke zundagmorgn noar kikt en noar luustert, want hi-j kan ut zoo mooi zegn en der toegelieke zoo inneemnd bi-j nikn en glimken. Mar ik kan niet zoo goed teegn zok gepreek, t is me te glad, te mooi, te toevalig. De big smile van de Amerikaanse tillevisiedoomnies past me te goed in t dekor van de glimnde plestiekn plaantn in de grote plaantebakn. Heur bosschop zit ok niet in mien pakket, trouwns. 'Want Ik, de Here, uw God, ben een naijverig God, die de ongerechtigheid der vaderen bezoek aan de kinderen', zoo is t mi-j leerd. En oons mem kan now wel beern en pochn over de maniere van doen en zegn van Dr. Schuller c.s., da'j der zoo heerlik roem van wordn van binn, zoo relaxed zeg mar, mar as t der op an komt is ze krek as ik schietndbenauwd veur de 'naijverig God' uut de Tien Geboden, un benauwdhied die ze de baas blift deur ut geregeld mit heur geweetn op n akkoordtien te gooin.

We hadn krek oons eerste bakkien koffie op en Dr. Schuller kondigde n man an die in t pergramme getugenis doen zol van zien leevn. Ik knabbelde an de vulde koeke die we van n oardige zuster van t huus kreegn hadn bi-j de koffie: lekker. De gast van Dr. Schuller hadde n kreers pak an, un Amerikaans glaanskostuum, hi-j paste biesterbaarlik goed in de hiele entourage van t ondertitelde geleuf. Hi-j zag der uut as n dure manager, un baankdirekteur, doar hadde ik ut zoowat op. Mar t pakte eevn aanders uut. Ut dee bliekn dat hi-j kortleedn nog slim an de drugs verslaafd was en leefde an de zelskaante van de moatschoppi-je. En wiels Dr. Schuller him uutvoerig verteln leut over t hoe en wat van de grote aarmoede doar as hi-j in leefde, dacht ik: hoe komt zoe'n iene now an zoe'n mooi pak? Woar het hi-j die dure uutstroaling weg? Hoe slim zoln ze bi-j de make-up op him omme poetst hebn, veurdat hi-j op 'e plaankn moch?
Iniennd brocht Dr. Schuller de haand noar de kin en trok n betovernde glimk om de mond, iene van t soort dat ankundigt: let op, now zu' we t hebn.
'Ik hebbe hennep in de tuun', zee ik, en nam n slok koffie. Eevn was t stille. Dr. Schuller zee niks, de man in t glaanspak liekemin, en de vroage die Dr. Schuller ondertusn an de man steld hadde, ston inkelde teln roerloos ondertiteld onder in t bield. Doe petste de tillevisie zachies uut: mem hadde t standby-knoppien op 'e afstaandsbediening indrokt. Ik keek heur niet an, mar nam de leste hap van de vulde koeke en hadde t langdurig drok mit t fien kauwn van t neuttien. Onderwielns zee mem nog de hieltied niks. Ik zag heur haandn, de doeme fiemelde an de ofstaandsbediening om. Ik hoopte dat ze t apparaat weer anzetn zol. Liever Dr. Schuller mit n hapkloare brok geleuf, liever et bombasties zingn en t applaus van de meensken in t enorme Cristal Palace, dan t zwiegn van oons mem in de dartien vierkaante meters van heur keamertien. Ik nam de leaste slok koffie in. Mem scheuf de ofstaandsbediening op 'e veensterbaank noast heur, tusn de sanseviria en de cyclaam, t zag der noar uut dat ze leed.
'Voegeltieszoad,' zee ik doe, om heur leed te verzaachtn, 'hennep zit in voegeltieszoad. Doar he'k nog al rojaal mit west van de winter. De voegels konn t niet op en doe begon t spul uut himzels te gruuin in t veurjoar.'
'Woar stoat ut?'
Un verrasnde vroage. Van alles ha'k verwaachtn kund, tot an de opmarking toe dat ze me vandeage niet langer zien wol. Ze kon me bi-j wieze van spreekn nóg makkelik op bedde stuurn, zoo as destieds, doar bleef ze slim betoeft in.
Ik gaf gien antwoord, mar kwam half en half in de bienn om de ofstaandsbediening te pakn. Ze meakte n ofweernd geboar.
'lk vreug je wat', zee mem.
'Bi-j t baankkien om 'e hoeke van de aachterdeure,' zee ik, 'drie plaantn. Der weern eerst wel twintig mar de wilde knienn hebn de aandern opvreetn.'
'Geef me de jasse s an', zee mem, en kwam in de bienn.
Ik dee ut. Ze trok him an en hadde vule minder last van heur aarm en stieve schoolder as ze altied veurwendde.

Un half uurtien leater stopten we bi-j mien huus. Mem schosselde vortdrekt uut de auto de hoeke om, noar t baankkien. Ze hadde niks zegd onderweegns, ok niks over t weer, mar dat ut zachies reegnde vun ik wel toepasselik.
'Woar is dat spul?' vreug mem.
Ik wees ut heur an. Ik begreep der nog altied niks van. Woar weern de hartklachtn, woar de perbleemn mit t loopn? Woaromme hadde ze niet zoo as altied krimmeneerd dat mien auto zoo stuiterde op de klinkerties bi-j Bontebok en dat ut zoo op 'e bloaze ankwam?
'Kiek now toch s hoe mooi de kievitskopn bluuin', zee ik.
Mar mem steuk de aarm uut en veurdat ik besefte wat der gebeurde plokte ze de hennep of.
'Bring me noar huus', zee ze doe.
'Moet mem niet eerst nog eevn noar t huussien?' vreug ik. 'Aanders schudn de klinkerties in Bontebok doukies de boel over de rane.
Ze was al onderweegns noar de auto. Ik brocht heur thuus. De hennep legde ze op t anrechien. Ik wol vroagn wat heur bemealde, mar de karre mit waarm eetn kwam der an en mit de kersebonbon aachter de koezn, zoo as altied, kon ik opmarsjeern.

De volgnde dag, teegn de oavnd, gong de tillefoon. De direkteur van t huus woar mem woonde was der veur. Ze hadn trammelaant had mit de polisie. Die hadde bi-j mem west, omreedn mem gister en van de morgn mit drie henneptoekkies in n vaassien t hiele huus deur west hadde. Iederiene mos ut zien. Iederiene moch an de bloemechies roekn en eevn an de bladties zitn: dát was now hennep, uut de kraante, van de tillevisie, doar a'j veur oppakt wordn konn. Mar iene van de bewoners vun ut verdocht en hadde op eign hoolttien de polisie woarschouwd. En die hadde mem heur keamertien deurzocht: de douche, de anrechtkassies en de kleerkaste hadn ze niet oversleugn. Ze hadn mem ok vroagn steld, mar die beerde slim doof te weezn en slim vergeetaachtig. Doe was de polisie vortgoan. Ze hadn de hennep in beslag neumn.
Ik belde mem op. Ze was slim op t schik.
'He'j ok zegd hoe'j der an kwamn?' zee ik.
'Nee,' zee mem, 'ik kan me vreselik goed van de domme hooldn as t der op an komt, krek as ieje, dat he'j niet van n vremde.'
Doe scheut die riegel uut Tien Geboden weer deur mien heufd: 'Die de ongerechtigheid der vaderen bezoek aan de kinderen.'


20040415 Bits & Books, post goaitsen@home.nl