ECHT - We moeten meer oog en oor hebben voor familie en vrienden die vergeetachtig worden. De demente mens is in de toekomst steeds meer afhankelijk van deze mantelzorgers, betoogden Henk de Vries en Helma Brassé uit Roermond morgen op het symposium in Echt.

De huisarts krijgt regelmatig mensen op zijn spreekuur, die schoorvoetend komen vertellen dat hun partner misschien wel dement wordt. "Ik maak me zorgen, dokter. Mijn man vergeet van alles. En ik mag er ook nog niks van zeggen want dan wordt hij telkens erg boos ", schetst de Roermondse huisarts Henk de Vries één van de vele voorvallen uit zijn eigen praktijk.

Ontkenning is de eerste fase, zegt de arts, die op een mini-symposium in zorgcentrum De Eghte in Echt een lezing hield over dementie. "Die eerste fase is het moeilijkste. Je bereikt de man of vrouw nauwelijks omdat die er niets van wil horen. Toch is het voor mij als huisarts belangrijk om het te weten. Mensen, of dat nou partners zijn, kinderen, goede buren of vrienden, wie dan ook, zouden het eigenlijk zo snel mogelijk moeten melden. Dan kunnen we nagaan of het inderdaad dementie is of bijvoorbeeld een depressie. Dan kan ook. Bij de ziekte van Alzheimer - één vorm van dementie - kunnen we in het begin de vergeetachtigheid soms wat verminderen met bijvoorbeeld extra vitamines B12."

In tegenstelling tot 'vroeger', zo'n tien jaar geleden, zijn er nu medicijnen die het proces van vergeetachtigheid verminderen. "Vaak nodig ik de persoon om wie het gaat uit op mijn spreekuur. Dan zeg ik: 'Uw kinderen maken zich zorgen over uw vergeetachtigheid.' Dan heb ik doorgaans wel hun aandacht. Typisch is, dat als ik zou zeggen 'uw vrouw of man maakt zich zorgen', ze zo'n opmerking wegwuiven of gewoonweg niet pikken. En let wel: dit soort mensen is een meester als het gaat om het verbloemen van de vergeetachtigheid."

Huisarts Henk de Vries en doktersassistente Helma Brassé uit Roermond in zorgcentrum De Egthe voor een lezing over dementie.

Het kunstwerk Netwerk is te bezien in het restaurant van zorgcentrum de Eghte in Echt (Limburg).
De kubus is een uitvergroting van een stukje hersenweefsel.
De draden symboliseren de communicatie tussen de hersencellen.
Deze communicatie is van levensbelang voor het goed functioneren van de hersenen.
Communicatie is ook van levensbelang voor het goed functioneren van het netwerk aan zorg rond de ouder wordende mens.

Helma Brassé Levend Glas kunst uit Roermond: www.levendglas.com

Helma Brassé, doktersassistente, glaskunstenares en vrouw van de huisarts, is letterlijk het eerste loket waar de patiënten bij terechtkomen als ze op het spreekuur willen komen. "Soms is het echt gissen wat ze nou bedoelen. Ze zeggen iets maar half, je weet niet wat ze bedoelen en je moet ze vaak al kennen om tussen de regels door te luisteren." Ook zij vertelde op het symposium in Echt over haar ervaringen en hoe bedrieglijk die kunnen zijn. "We hebben hier wel eens een grote, rijzige man gehad. Heel zelfverzekerd. Maar telkens klopte er iets niet met zijn medicijnen. Dan is het van belang dat je snel kunt doorzien wat er aan de hand is. Dat had ik op een bepaald moment door."

Helma Brassé en Henk De Vries pleiten voor een groot netwerk van mensen die zorg kunnen verlenen. "Je schrikt van de cijfers van de vergrijzing. We krijgen er de komende vijftien jaar vreselijk veel oudere mensen bij. Het percentage demente mensen stijgt dus ook. Wat doen die veelal? Die zitten thuis, staren uit het raam en komen de deur niet meer uit. Omdat de partner vaak bang is dat er iets gebeurt, blijft die ook thuis. We kunnen niet vaak genoeg zeggen dat de aandacht, de hulp - hoe weinig ook - van familie, vrienden en buren vreselijk belangrijk is. Al is het maar voor een uurtje zodat de vrouw bijvoorbeeld even boodschappen kan doen, zonder bang te zijn dat het huis misschien wel in brand staat", zegt De Vries.

Ook de Alzheimerstichting kan volgens de twee veel doen. Deze club houdt informatieavonden, heeft onder meer gezorgd voor de komst van Alzheimercafés in Roermond en Weert en geeft ook via de website (www.alzheimer-nederland.nl) informatie.

De Thuiszorg en de artsen zitten volgens het paar al aan hun plafond. De mantelzorgers zijn de sleutel. Helma Brassé: "Het is vaak bedroevend hoe eenzaam en verlaten sommige mensen zijn. Ik schrik er elke keer weer van. We moeten meer voor elkaar doen, meer op elkaar letten."