SPEELGELD

Spelen met geld is dromen van rijkdom zonder zorgen.

SENATOR BANKSPEL

SPEELGELD:


Binnen het gebied van imitatiegeld wordt een aparte plaats ingenomen door speelgeld. Speelgeld wordt gebruikt als onderdeel van gezelschapsspelen. Het gebruiksdoel van speelgeld is, naast het spelvermaak van het betreffende thema, spelenderwijs te leren omgaan met betaalmiddelen. Speelgeld grenst als zodanig sterk aan het gebied leergeld. Ook hier geldt dat om enigszins te kunnen spelen vele duizenden guldens nodig zouden zijn, hetgeen het gebruik van echt geld onverantwoord maakt.

Om het thema te kunnen uitvoeren wordt meestal gebruik gemaakt van rekenbiljetjes. Minder vaak worden ook rekenmuntjes gebruikt. Tot de komst van de euro gaat het in alle gevallen  om fantasie ontwerpen welke geen enkele overeenkomst hebben met wettig betaalmiddel. Bij invoering van de euro in 2002 zijn er veel spelletjes op de markt gebracht waarbij imitatie euro bankbiljetten gebruikt worden. Hetgeen het subdoel als leergeld onderstreept.

SPEELGOEDGELD:


Speelgoedgeld wordt gebruikt in kinderkassa en beursjes.
In Nederland worden fantasie ontwerpen verkocht alsook exacte kopieën van
Nederlandse en Duitse bankbiljetten. De rekenmunten zijn meestal niet aan
Nederlandse munten gelijkende ontwerpen of kopieën van Duitse of Engelse munten.
Oudere series hebben kartonnen Duitse rekenmuntjes. De meeste series hebben plastic rekenmuntjes.
Ook zijn enkele series aan Juliana munten gelijkende plastic muntjes bekend die waarschijnlijk uit speelgoedsetjes afkomstig zijn. De rekenbiljetjes zijn altijd sterk verkleind om aan regels te voldoen die door de Nederlandse Bank zijn opgesteld voor de uitgifte van imitatiegeld met afbeeldingen van echte bankbiljetten.

Speelgoedgeld word altijd verkocht in setjes. Meestal enkele stuks van elke waarde van de rekenbiljetten en rekenmunten. Vaak wordt aan de set een imitatie bankpas en cheque toegevoegd, soms winkel attributen zoals een rekenmachine of geldlade.
De setjes, met een grote variatie aan merknamen, bevatten vaak dezelfde imitatie biljetjes. Er zijn slechts enkele producenten in Duitsland en China.

VOORBEELD:

In 1960 werd door de firma Mignot en de Block NV, een sigaren fabrikant uit Eindhoven, het Senator Bankspel op de markt gebracht. Senator is een merknaam van sigaren. Het spel kon worden gekocht in de sigarenwinkels.
Het spel bevat naast een speelbord en vijf pionnen, dobbelsteen, 22 eigendomsbewijzen, spelregels (in de deksel),  4 omrekentabellen, één serie imitatie bankbiljetjes en vier series noodgeld.
Samen met een "bankhouder" kan het spel dus gespeeld worden door 2-6 personen.
De noodbiljetjes konden worden vervangen door bankbiljetjes waarvan er één was toegevoegd als garantiebewijs in elke doos Senator sigaren.
Het spelbord bevat 29 vakken verdeeld over 11 landen. Alleen de biljetjes welke zijn vermeld op de omrekentabel zijn toegevoegd aan het spel. De bankbiljetjes van Jugoslavie (nr.28), Griekenland (nr.22,23,24), Nederland 2,5 (nr.29) en Zwitserland 1000 (nr.49) doen niet mee voor het spel en zijn dus ook niet als noodbiljet aanwezig.
Spelverloop: Door het gooien met een dobbelsteen worden de vakken doorlopen. Op een vak kan het overeenkomstige eigendomsbewijs worden gekocht. Kom je op een eigendomsbewijs van een tegenspeler dan moet je huur betalen. Betaald wordt met bankbiljetten van het land waartoe het vak behoord of met ander geld wat kan worden berekend d.m.v. de omrekentabel. Is het geld op dan stopt de speler. Degene die het langste geld heeft is de winnaar.
Direct na de introductie van het spel kwam De Nederlandse Bank in actie. Het spel werd verboden i.v.m. de auteursrechten op de afbeeldingen van de Nederlandse bankbiljetten. Mignot is nog enige tijd doorgegaan met de buitenlandse bankbiljetten voorzien van het woord "Garantie" over de voorzijde van de biljetten. Op deze biljetjes werd ook de achterzijde voorzien van de uitleg voor een Senator Patience spel. In totaal zijn vijf verschillende spelletjes genoemd.
Mignot heeft slechts drie maanden het spel in de verkoop gehad. Er waren echter over deze periode wel al veel biljetten toegevoegd aan de dozen sigaren.
Ter ondersteuning van de verkoop van het bankspel was er een poster waarop alle bankbiljetjes op ware grootte waren afgebeeld en een wisselgeld schaaltje voor op de toonbank waarop enkele biljetjes waren afgebeeld.

In totaal zijn er zes series te onderscheiden. Een zevende variant met blanco achterkant is geen officiële serie echter biljetjes welke uit de poster zijn geknipt!

OVERZICHT ALLE SENATOR BANKBILJETJES

COLOFON | TESTGELD | CARNAVAL | SPEELGELD | SCHOOLGELD | Voorbeelden
SCHOOLGELD | PREUVENEMINT | TOKENS | CONTACT

E-mail: henderik.siepel@home.nl