Pelmolenimker -
 
Honing met een stadspark oorsprong


Wist U dat

hommel   wesp   werkbij
Hommels Wespen en Bijen.

Hommels , wespen, bijen , mieren en nog meer getaileerde insecten behoren tot de bijen rassen. deze hebben allemaal een kop, romp een achterlijf,en 3 paar poten en 2 paar vleugels, in tegen stelling tot vliegen torren en kevers enz, die hebben een andere lichaamsbouw.
Hommels; daarvan bestaan er meer soorten dan we denken en dat zijn de vriendelijke brommers die eigenlijk alleen voor de bestuiving van bloemen zorgen, waar door er fruit, bessen en noten aan de heesters en bomen ontstaan.
Hommels zijn zachtaardig en steken zeer zelden alleen in uiterste nood als je ze in het nauw komen of in de hand als je knijpt.

Wespen; dat is ook een veel voor komende, op bijen lijkend insect, maar heeft andere eigenschappen dan de honing bij. Goed herkenbaar aan de duidelijke geel zwarte kleur.
De wesp is een opruimer van rottend materiaal zo als fruit, gemorste zoete vloeistof en zelfs dode dieren zo als muizen vogels enz.
Daarom is de wesp ook vaak te vinden op plaatsen  waar zoetigheid  te vinden is, op
terrassen  en in de buurt van afvalbakken. Het is dan ook verstandig om niet uit blikjes te drinken omdat daar ook de wespen hun voedsel zoeken.

Hommels en wespen leven in tegenstelling tot de honingbij maar 1 jaar , zij bouwen elk jaar een nieuw nest , waar eerst de hommel en wespen koningin, die in de zomer is bevrucht,   de winter wel hebben overleeft, alleen een start maken met het bouwen van een nieuw klein nest en beginnen met het leggen van eitjes, om zo voor nakomelingen zorgen.
Deze nakomelingen bouwen dan weer verder aan het nieuw nest waar ze de hele zomer aan werken, om te overnachten en overdag weer aan hun  taak te beginnen, de wespen met opruimen en de hommels met het bestuiven van de bloemen.
In Juli stopt de koningin met het leggen van eitjes en het volk sterft langzaam uit zodat er eind augustus geen wespen of hommels meer leven.

Honingbijen; deze leven als volken, waar van de  koningin de darren en de werkbijen niet zonder elkaar kunnen functioneren.
Bijenvolken leven ook meerdere jaren als harmonieus volk, zij verzamelen honing en stuifmeel om op te slaan als voedsel voor de jonge bijen en  reserve voorraad voor de winter.
Verder speelt de honingbij, nog meer dan de hommel, een zeer belangrijke rol bij de bestuiving van bloemen .
Dat zijn de belangrijkste werkzaamheden van de honingbij, zij zal nooit op een terras of anderszins onder de mensen komen en mensen lastig vallen, als men toevallig in de vliegroute voor de bijen kast staat, dan kan het zijn dat een bij schrikt en een keer steekt maar dat is hoogst zelden.
De imker oogst de honing in Juli en vervangt deze door een oplossing van water en suiker zodat de bijen gezond de winter door komen.




© 2007  De Pelmolenimker, Enschede

Tips en trucs.

Kunstraat ingesmolten opslaan en vervoeren.

Voor het bijen seizoen begint, smelt ik altijd al ongeveer 80 ramen  met kunstraat in.
Om het krom trekken van de wasvellen te voorkomen maak ik tempex plaatjes 2 cm dik die gemakkelijk in de ramen passen, deze leg ik tussen de vellen en aan de buitenkant van de pakken van 5 ramen, en bindt ze samen met brede (post)elastieken en hang ze in de ratenkast
Zo kan ik ze gemakkelijk hanteren en per pak vervoeren naar standen buiten mijn tuin, ik mik zo een paar pakken in de kofferbak.
Ik kan zo
bij het uitwinteren snel oude raat voor nieuwe uit wisselen.

Voor de ontwikkeling van het volk en het uitstellen van het zwermen is het goed dat de bijen moeten bouwen en het broednest ontwikkelt zich weer beter in een schoon kraambed

Je kent nog wel de handtest, Nico van Dalen. Houdt een oud uitgebouwd raat tegen het licht, de hand er achter, bewegen en als je de vingers niet meer kunt tellen dan de raat
 vervangen.

Bij twijfel oude raat vervangen,minstens eens per 3 jaar, smelten en inleveren tegen  nieuwe kunstraat ongeveer €3.- per kg.
Hygiënisch werken spaart en ontwikkelt sterke volken.
Bouw of investeer in een goede zonnewassmelter. die is snel terug verdiend en Uw bijen varen er wel bij.

Houdt de koningin aan de leg en het volk gezond.!!!

Laat je volk niet verhongeren.
Til daarom de kast het seizoen door aan de achterkant eens op en schat het voer in.
Vooral in de drachtloze periode voer je ze bij en ga dan pas met vakantie.
Laat de volken niet hongerig achter.

Een normaal volk gebruikt 400 gr honing (voer) per dag, dat is in een veregende vakantie
20x 400= 8kg.
Koningin van de leg, geen broed, geen jonge bijen, geen haalbijen, geen stuifmeel, zwakke volken, kans op kiekte.


Na de laatste slinger beurt direct voeren.
Geen voer, geen leggende koningin, geen broed, geen stuifmeel, geen winter bijen.
Eind November grote kans op dode bijen.

Behandel de volken tegen varroa
,

Volgens de gangbare methoden,
na de laatste slingerbeurt, uiterlijk eind Augustus, tegen varroamijt.
Eind November/December de volken ,liefst broedloos, met een gangbare methode met oxaalzuur behandelen, (druppelmethode bevalt mij goed)
Niet behandeld grote kans op dode bijen.

Kijk op varroa onder controle


Afdekdoek.

Als ik in de bijen werk gebruik ik meestal twee afdekdoeken. Omdat een droge doek meestal niet blijft liggen, heb ik 
uit oude vitrage de loodveter gehaald en mijn vrouw gevraagd of ze die in de zoom van de doeken wilde naaien, dat werk perfect. De doek blijft nu bij harde wind keurig liggen.
Met eens per jaar, of na het wassen, een paar druppels kruidnagel olie op de doeken, blijven de bijen rustiger en minder aan de doeken hangen.

Te slingerende honingraten vervoeren.

Scharrel hier of daar een paar oude Simplex binnenbakken op.
Spijker er een triplex plank onder. maar kit die wel even af tussen de plank en de bak dat voorkomt het lekken van honing. "De kofferbak vol honing, niet handig"
Erg handig bij het vervoeren van volle honing raten , gemakkelijk te dragen en geen gelek in de kofferbak.
 
Zet je volk de ijsmuts op  (Nico van Dalen)

De meeste warmte verdwijnt door de bovenkant van de kast, leg daarom een plaat tempex op de dekplank, in de tijd dat Nico van Daalen de nestor van de Enschedese e.o. imkervereniging  begon te imkeren bestond er nog geen tempex, en hij sprak dan ook over een dekkleed of kranten in zijn jonge jaren.
Verlies van warmte beteken, dat de bijen meer voer gebruiken, met de kans dat het volk voor de uitwintering verhongert en sterft.

Wie is schuldig aan bijensterfte

Heb je er alles aan gedaan om met sterke volken te imkeren die tegen een stootje kunnen.

Komt het onheil van buiten? is het het weer, te vroege zomer, te warme winter.
de bijen van de buren die bij je binnen komen vliegen, of andere oorzaken waar je geen schuld aan hebt?

      Heb je je eigen handelen al eens op een rijtje gezet.


 

Bijenhouden met gemak door Kees van Heemert.

Ik heb deze goede pennevruchten over genomen uit het blad bijenhouden Maart 2008, omdat het jammer is dat het binnen een week bij het oude papier tercht komt. Zo kan ik collega imkers nog eens wijzen op een goede bedrijfsmethode die mij uit het hart gegrepen is.

ik heb enkele werkwijzen enigzins naar mij eigen methode bijgewerkt. 


Bijen houdt men voor de honing, voor de bestuiving of omdat men een paar bijenvolken als hobby leuk vindt. Als je als hobbyimker met gemiddeld vijf bijenvolken maar beperkt tijd hebt en het gemak voorop staat, dan is het verstandig om eens kritisch je bedrijfsmethode door te nemen. Een overzicht wordt gegeven van een aantal handelingen en technieken om gemakkelijk en met plezier bijen te (blijven) houden.

 

Inleiding

Het gaat in dit artikel niet om een bijzondere bedrijfsmethode, maar eerder om een pragmatische benadering van het bijenhouden gericht op het gemak. Tevens is het een reactie op wat men zoal in artikelen en op het imkerforum (http://www.bijenhouden.nl/forum) leest, waarbij opvalt dat sommige imkers bijna 24 uur per dag met hun bijen bezig zijn. Dat kan heel animerend zijn, maar het houden van bijen kan net zo leuk zijn als je er minder tijd voor hebt of het gewoon gemakkelijk wilt doen. Het is voor de bijen zelf ook beter om je handelingen in het bijenvolk te beperken. Ik denk dat goed imkeren vooral afhangt van het doen van juiste handelingen op het juiste moment in relatie tot het seizoen en het weer. Het is daarbij een uitdaging om de benodigde handelingen slim uit te voeren, met het gebruik van de juiste imkerspullen en met een goed inzicht in de biologie van de bijen.

Wat te gebruiken aan materialen en methoden.

- Kunststofkasten.Hout kan ook erg goed , maar toch, Ik vind het grote voordeel van het gebruik van kunststofkasten (Segeberger) dat ze licht van gewicht en duurzaam zijn en een goede isolatie geven (zie ook het artikel in Bijenhouden van Velthuis en Charpentier van februari 2007). De kasten, met 11 ramen, bieden de mogelijkheid om sterk groeiende volken voldoende ruimte te geven. Dat geldt ook voor Buckfastvolken. Verder is voor de senior imker en onze vrouwelijke collega's het gewicht van de kast een belangrijke factor, zeker als je volle bakken met honing moet tillen. Met lichter materiaal kun je het imkeren langer volhouden.

Alleen maar broedbakkengebruiken? Honingbakken zijn kleiner dan broedbakken en ze zijn voor het verzamelen van honing niet echt nodig. Ik gebruik dus wel honingkames, maar één type (broed)bak en in de zomertijd dat zijn er drie bakken per volk als de volken zich normaal ontwikkelen. Een varroabodem gebruik ik beslist, om de mijtenval te cotroleren.

- Eén type (broed)raam,met een logisch gevolg van het gebruik van één type (broed)bak. 

 - Afstandsrepen. Spreekt haast vanzelf. Blikjes behoren tot het verleden.

- Kastbanden. Eén universeel type, lang genoeg voor drie bakken, liever vier. Als de volken in het veld staan laat ik ze om de kast zitten of ik gebruik een zelf gemaakte dekselklem om te voorkomen dat de deksels door een storm wegwaaien.

 - Inwinteren. Suiker voor het inwinteren koop ik als kant en klare oplossing in de bekende tankjes van 14 kg. Het is gemakkelijk en kost maar iets meer dan het zelf suiker oplossen.

- Grote voerbak. In plaats van de kleine tweeliter voerbakjes is het gebruik van grote voerbakken makkelijker. Anders moet je wel zeven keer naar de kasten om bij te vullen. Vooral een voordeel als de kasten niet bij huis staan.Met grote voerbakken kun je ook beetje voor beetje voeren.

- Bijenras. Vriendelijke bijen hebben de voorkeur. Dus let daarop bij de keuze van het ras of van welke bijenstand de bijen afkomstig zijn. Het is niet alleen een gemak voor de imker, het werkt vlotter en het is ook prettig voor de buurt. Teel niet verder van lastige volken, maar hang daarin na het doppen breken een raam broed uit vriendelijke volken, of vraag een bevriende imker om een raam broed van een vriendelijk ras en snijd dar stukjes broed uit om in een raan van een vervelend volk te
"monteren."

- Aantal bijenvolken. Neem niet teveel bijenvolken. Vier tot zes is vaak al genoeg om er plezier aan te beleven. Het moet beheersbaar blijven. kun je alle honing kwijt als je die ook oogst? Heb je genoeg ruimte voor opslag van reserve kastmateriaal?

- Planning werkzaamheden. Het meeste werk kan in het weekend plaatsvinden, mits het weer niet tegenwerkt. Bij het maken van kunstzwermen kun je het beste op een zondag vegers maken en de 2e zaterdag daarna, na 13 dagen, doppen breken, of bij heel mooi weer na 12 dagen op vrijdag, maar altijd na 15,00 uur.
Voor mijn jaarplanning, zie hieronder.

- Kasten verplaatsen. Gebruik een steenkruikwagen (luchtbanden) voor moeilijk bereikbare plaatsen. Gemak voor de rug! En je kunt veel alleen af als je collega-imker er niet bij kan zijn.

- Honingpotjes. Nieuwe honingpotjes kosten wat, maar het is minder werk om er de honing in af te vullen dan om de oude potjes schoon te maken en te ontdoen van etiketten. Wederom: ik vind het gemakkelijk en het ziet er uniform en netjes uit. Wil je toch de potten gebruiken die de vriendelijke klanten terug brengen, gebruik dan in ieder geval nieuwe ruekvrije deksels.

 Jaarplanning voor de bijenhouder

1. eind maart (wilgenbloei)

De eerste (voorjaars)inspectie voer ik uit als de temperatuur ongeveer 12°C of daar boven is. Even het volk aan de achterkant optillen voor gewichtsbepaling; kleine volken verenigen.

Koninginnen zoeken, knippen en merken met o.a. correctievloeistof (type-ex), één kleur: wit). de koninginnen waar mee je na wilt telen, met de genummerde jaarkleur merken. 
Door dit merken en knippen, in die volgorde, vroeg te doen kan ik de koningin sneller vinden bij het later maken van de kunstzwerm. 

Enkele ramen met kunstraat erbij doen en slechte ramen eruit.
Ik gebruik geen kastkaarten maar een agenda en een stuk breed schilders plakband op de kast, om de beslist nodige gegevens te noteren. Je hebt de info dan op de stand en ook thuis bij de hand en je kunt je planning thuis maken.

2. Begin/half april (bloei van paardebloem en fruit)

Als de volken gaan groeien er een bak met kunstraat en uitgebouwde raat bovenop zetten. Na ongeveer 14 dagen de volken voor de zekerheid controleren op doppen.

3. Half april/half mei (na de lente/fruitbloei)

In sommige jaren is er na de lentebloei honing te slingeren. Daarna vegers maken en deze flink bijen geven. Veger eindje verderop zetten. Zorg ervoor dat er voldoende ramen met eitjes in het hoofdvolk achtergebleven zijn. Na 13 dagen doppen breken. Daarna 3-4 weken het volk ongestoord laten. (Kun je al met vakantie)We zorgen dat alle volken behandelt zijn!!!!

4. Eind mei tot eind juni

Als er doppen zijn, deze weghalen ter voorkoming van zwermen. Voor de varroabestrijding snijd ik uit een geprepareerd raam, drie-tot vier maal verzegelde stukken darrenraat weg.  
Hoofdvolk en veger krijgen er eventueel een bak bij.Zorg dat de volken ruimte hebben en kunnen bouwen, ze moeten de wasplaatjes kwijt.

5. Eind juni 

Als er geslingerd kan worden, haal ik 's ochtends de raten met verzegelde honing eraf en ’s avonds worden de lege raten weer teruggeven. Pas op met nieuwe raat, dat je niet te hard slingert, omdat nieuwe raat nog zacht is en kapot kan gaan. De volken ruimte blijven geven voor verdere groei. Eventueel extra bak met uitgebouwde lege ramen erop voor de vakantieperiode.

6. Juli/half augustus (vakantietijd).
Slingeren kan eventueel na de vakantie, afhankelijk van dracht en weer.

7. Half augustus

- Start eerste Thymovar behandeling (of ander goed middel) (drie weken)

- Inwinteren Kan ook tijdens de behandeling.

- Tweede behandeling Thymovar (drie weken)

Voor de herfst breng ik de volken van drie naar twee bakken of van twee naar één bak terug.

In de broedloze periode ,eind November/December bij meer dan 10 graden Celcius, nog één keer, twee keer is te veel, oxaalbehandeling (druppelmethode)

8. Oktober tot februari

Vijf maanden rust voor bijen en imker.

 Tot slot nog enige tips

- Ik vervang een derde van het ratenbestand per jaar. Dit is met een goede stuifmeelvoorziening de basis voor ziektepreventie.

- Vroeg in het voorjaar de bijen stuifmeel van de wilg laten halen als het kan. Ziektepreventie door goede eiwitvoorziening!

- Ontsmetten van kasten met ijsazijn blijkt niet nodig. Alleen uitgesneden raampjes met soda ontsmetten.

- Door bovenstaande aanpak hebben mijn volken geen nosema en amoebe.

- Niet drijfvoeren in het voorjaar. Bijen bepalen zelf of ze actief moeten worden.

- Vegers worden niet bijgevoerd. Wel zorg ik er voor dat er twee of drie ramen met voer in combinatie met broed aanwezig zijn.

- Kastruimte geven om het zwermen te beperken. Zwermen zijn een verlies aan bijen en honing, lastig voor de buurt, gedoe en kost tijd.

- Oude raat smelten in de zonnewassmelter en inruilen tege kunstraat of eventueel in de bak voor organisch afval.

- Honing bewaar ik na het slingeren in emmers en dek ze af met een plastic vel, om daarmee later het schuim te verwijderen, zodat ik de honing schuimvrij in potten kan doen.

 Eindresultaat: De imker en de bijen happy, meestal voldoende honing en    hopelijk geen ziekteproblemen.

Sucses