Terug naar de beginpagina

INHOUD

-          PvdA Barendrecht voor beëindigen missie

-          Aanvullende hoorzitting: ga onderhandelen

-          Vragen aan Martijn van Dam

-          Kabinet vindt het verantwoord te blijven: analyse van de brief

-          Meningen van leden

-          Oproep

-          Agenda: Heemstede, Stadskanaal en Groningen


PvdA Barendrecht voor beëindigen missie

De afdeling Barendrecht heeft een brief aan Martijn van Dam en Angelien Eijssink gestuurd. Hier volgt de inhoud.

PvdA afdeling Barendrecht heeft op 14 november 2007 een debat georganiseerd met als thema: Wel of niet verlengen van de Uruzgan missie.  Tijdens dit  debat hebben Dr. K. Wedad, verbonden aan stichting Samenwerking Afghanistan – Nederland (SAN) en Dhr. E. Lugthart, vicevoorzitter van militairenvakbond AFMP/FNV het woord gevoerd.

Volgens Wedad moet het gebied waar op dit moment onze militairen zich bevinden, als verloren worden beschouwd. Geen enkele partner is bereid daar inspanningen van wederopbouw te leveren, omdat dit gewoon niet mogelijk is. Veel meer gaat de voorkeur uit naar gebieden in het Noorden van Afghanistan en in de grotere steden. Naar zijn mening zou de hulp zich moeten concentreren op die gebieden waar hulp ook daadwerkelijk gezien wordt en aanvaardt.

Dhr. Lugthart, vertegenwoordiger van de AFMP/FNV had een duidelijke boodschap. Wij zijn er heen gestuurd voor wederopbouw en daar komen wij absoluut niet aan toe en datgene wat gerealiseerd is wordt bij wijze van spreken de volgende dag door de Taliban weer vernietigd. Ook ziet men in dat onderontwikkelde (middeleeuwse) gebied niet het verschil tussen een Amerikaanse soldaat die op een dag onschuldige burgers doodt en een Nederlandse militair die dan de dag er opvolgend  komt “opbouwen”. Volgens spreker heeft het dan geen enkele zin om  het mandaad te verlengen, omdat aan de opbouw absoluut geen uitvoer kan worden gegeven.

Onze afdeling stelt dat de  Nederlandse militairen zijn niet naar Afghanistan zijn gestuurd om oorlogshandelingen te verrichten. ( zelfbescherming uitgezonderd.) Naarmate de tijd vordert en het aantal Nederlandse slachtoffers toeneemt zal de afkeer tegen voorzetting ook alleen maar toenemen. Verder is de afdeling na het horen van de sprekers en het gevoerde debat van mening dat de financiële kosten eenzijdig op de Nederlandse begroting worden afgewimpeld.

De PvdA afdeling  Barendrecht is tot de volgende conclusie gekomen dat

1.       Een verlenging niet relevant is omdat opbouw niet mogelijk is 

2.       De defensiebegroting  een te zware belasting ondervindt door de missie en deze eenzijdig op Nederland drukt en

3.       De voorwaarden waaronder de PvdA fractie destijds toestemde in de missie niet worden gehaald omdat daadwerkelijke resultaten van opbouw onzichtbaar blijven.

De afdeling is van mening dat de missie zou duren tot aan 2008 en wij hebben daarmee aan onze verplichtingen  voldaan. Wij zijn van mening dat andere NAVO partners onze taak nu moeten overnemen.

(Met dank aan Dick Heijboer, afdeling Barendrecht)


Aanvullende hoorzitting: ga onderhandelen

Op 6 december, een dag voor de hoorzitting van de Tweede Kamer over de aanwezigheid van Nederlandse troepen in Uruzgan, heeft het Comité troepen terug uit Afghanistan, waar ook GroenLinks en de SP deel van uitmaken een aanvullende hoorzitting gehouden. De initiatiefnemers wilden zo meer balans brengen in de oordeelsvorming, aangezien voor de zitting op 7 december voornamelijk voorstanders waren uitgenodigd. Naast een vijftigtal bezoekers op de publieke tribune hadden ook een aantal parlementariërs de moeite genomen zich te laten informeren door de deskundigen. Aanwezig waren GroenLinks (Peters, Halsema), D66 (Pechtold), de SP (van Bommel, van Velzen, Poppe), de CU (Voordewind) en de PvdA (Martijn van Dam). De deskundigen, allen tegenstanders van verlenging van de missie onder de huidige voorwaarden, waren Jan Gruiters (directeur IKV-Pax Christi), Jan Pronk (ex minister van Ontwikkelingssamenwerking), Arnold Karskens (journalist Nieuwe Revu), Khalil Wedad (coördinator Stichting Samenwerking Afghanistan-Nederland), en Willem van der Put (directeur Healthnet-TPO).

Volgens Gruiters is er feitelijk sprake van een Pashtunopstand, die niet met militaire middelen is te stoppen. Hij onderbouwde zijn visie o.a. met het rapport 'Breaking point' van het Amerikaanse instituut CSIS. De oplossing moet worden gezocht in politieke onderhandelingen, waarin de Pashtuns in Afghanistan en Pakistan voor hun belangen kunnen opkomen.

Pronk herinnerde er aan, dat de Taliban een onderdeel is van een brede nationale beweging. Zij moet niet worden verward met Al Qaeda, die internationale ambities heeft. Pronk acht een duurzame vrede enkel mogelijk, wanneer alle invloedrijke groepen democratisch deel uitmaken van de macht. De Taliban heeft een vorm van leiderschap die haar in onderhandelingen aanspreekbaar maakt. Er moet een VN-traject komen, gebaseerd op de drie D's (defence, development, diplomacy).

Karskens was uitermate kritisch op de strategie van Nederland. Er vallen meer burgerslachtoffers door de Nederlandse troepen (300) dan door de Taliban (60)Deze burgerslachtoffers maken de ISAF onder de Afghanen als Westerse bezetters. De opbouw is vrijwel onzichtbaar. De Taliban beheerst alle wegen, maar treedt alleen op tegen collaborateurs. In de NRC van dit weekend stond een uitgebreid artikel van Karskens.

Wedad is afkomstig uit Noord-Afghanistan. De kern van zijn betoog was het verschil in mentaliteit tussen het noorden en het zuiden. Er bestaat geen ongedeelde Afghaanse natie. Het noorden (Baghlan, Panshir en omstreken) is redelijk geëmancipeerd en heeft dus een grote behoefte aan onderwijsmiddelen. Opbouwwerk is daar zinvol. Het zuiden heeft een conservatieve mentaliteit, en de buitenlandse troepen vinden  o.a. wegens hun ongelovigheid weinig acceptatie. Een centraal gezag kan daar alleen worden opgebouwd met een Afghaanse troepenmacht en veiligheidsdienst.

Volgens Van de Put vindt er een guerrillaoorlog plaats, vooral in het zuiden. De aanwezigheid van internationale troepen (de zogenaamde inktvlekken) vormt een probleem voor de werkzaamheden van Healthnet. Gebieden zoals Uruzgan zitten gevangen in de tegenstelling tussen opbouw en de internationale oorlog, die door de bevolking niet wordt begrepen. Men is er sterk autonoom; de dorpsgemeenschap vormt het gezag. Ook Van der Put pleit voor onderhandelingen met de bevolking, inclusief delen van de Taliban. Bij de drie D's moet de diplomacy van onderaf komen. Healthnet heeft met deze aanpak aantoonbare successen geboekt.

Emil Bakkum, Klaas Meijer


Vier vragen aan kamerlid Martijn van Dam

We hebben Martijn van Dam vier vragen gesteld. Heeft u ook vragen aan de Tweede Kamerfractie, dan kunt u behalve het kamerlid zelf, ons ook mailen. Wij kunnen de vragen stellen namens alle leden. Hier volgen de vragen.

-          De PvdA vindt opbouw het belangrijkste. Tot op heden is er nauwelijks een overzicht over wat er is opgebouwd. Kunt u aangeven waarom dat overzicht er niet is, of dat overzicht geven?

MvD:  dat overzicht is er wel, zie alle Kamerbrieven van de afgelopen anderhalf jaar. Het gaat om honderden kleine activiteiten. Daarnaast wordt er opgebouwd door NGO's, maar die gaan zelf over wat ze openbaar maken. Er is in elk geval meer geld aan opbouw besteed dan vooraf was gepland. Dat is meestal wel een goede indicatie. In dit geval is er ook meer gedaan dan was gepland.

-          Volgens het PvdA verkiezingsprogramma (2006) is een van de voorwaarden voor het uitzenden van militairen een redelijke kans op succes. Kunt u aangeven wat u ziet als het succes dat haalbaar lijkt?

MvD: volgens de artikel 100-brief van het kabinet de vorige keer was het doel om in twee jaar tijd zo'n 60 procent van de bevolking een begin van veiligheid en stabiliteit te bieden en eerste zeer beperkte stapjes te zetten met opbouw. Op dit moment beslaat de "inktvlek" ongeveer 50 procent van de bevolking. Er zijn nog 9 maanden te gaan voor de resterende tien procent. De eerste opbouwstapjes zijn gezet.

Voor een nieuwe missie geeft het kabinet aan meer te willen investeren in de Afghaanse capaciteit en de civiele opbouw. Als fractie moeten we nog bespreken of we dat verstandig en voldoende vinden en welke aanpassingen van de strategie wij voor ogen hebben.

-          Volgens de brief zal het kabinet besluiten twee jaar te blijven, waarna we zeker vertrekken. Is dat niet dezelfde belofte als het vorig besluit. Hoe weten we zeker dat dit maal de belofte gehouden zal worden?.

MvD: de vorige keer was er een afspraak met de NAVO. Die is niet nagekomen. Dit keer is er geen afspraak met de NAVO maar een eenzijdige mededeling. Bij dit nieuwe besluit is Nederland dus niet opnieuw afhankelijk van de NAVO.

-          Volgens onze berekeningen sneuvelen er 9 Nederlandse militairen per jaar. (Statistische berekening op aanvraag beschikbaar). Als de verlenging twee jaar duurt, blijkt het daardoor aannemelijk dat het 18 levens zal kosten. Waarom is desondanks een verlenging te verantwoorden?

MvD: ik vind het zeer ongepast om een wiskundige berekening los te laten op het aantal slachtoffers dat een missie kost en nog kan kosten. Het gaat om mensen! Zelfs als je het niet met de missie eens bent, kun je nog respect hebben voor mensen die in opdracht van hun overheid hun leven wagen om anderen een betere en veiligere toekomst te bieden.

Geen enkele militaire missie is zonder risico's. Ook de lopende missies in Congo, in Libanon, in Syrie, in Irak of op de Balkan kennen risico's. Ook een eventuele nieuwe missie in Darfur of Tsjaad kent grote risico's. Maar Nederland wil bijdragen aan de internationale rechtsorde en wil ook mensen elders in de wereld uitzicht bieden op een goede en veilige toekomst. Het is aan de politiek om het hogere doel van internationale solidariteit af te wegen tegen haalbaarheid en risico's. Internationale solidariteit is een echt PvdA-ideaal en dat ideaal geldt ook, of misschien wel juist in moeilijke situaties.

-          Noot van de redactie: we zijn het eens met Van Dam, dat je niet statistische spelletjes met mensenlevens moet spelen. Maar juist omdat het om mensenlevens gaat, vinden wij dat je alle middelen moet gebruiken om in te schatten hoe groot het risico is. Statistiek doodt geen mensen, maar kan verhelderend werken. Het gaat volgens ons om, of de statistiek correct is gebruikt. De methode was, dat we het aantal doden in een grafiek gezet hebben, waarna bleek dat er een opvallend rechte lijn ontstond. Het blijft een schatting, maar het lijkt ons verstandig om je te realiseren over hoeveel mensen het zou kunnen gaan.


Kabinet vindt het verantwoord te blijven

Analyse van de artikel 100 brief

Als we blijven, moeten we de kosten en slachtoffers kunnen verantwoorden. Om dat te verantwoorden, is het belangrijk dat als we blijven, we weten wat ons doel is en wanneer we van succes mogen spreken. Dat is verwoord in de zogenaamde artikel 100 brief waarin ons kabinet aangeeft dat het verantwoord is twee jaar langer in Uruzgan te blijven. Het doel is volgens het kabinet   “in staat stellen van de Afghaanse overheid om grotendeels op eigen kracht veiligheid, goed bestuur en ontwikkeling in met name het zuiden van Afghanistan en de provincie Uruzgan te kunnen verzorgen”. Onze regering verwacht “dat in de nu voorziene inzetperiode betekenisvolle verbeteringen kunnen worden gerealiseerd” en dat we kunnen terug kijken op een succesvolle missie als het Afghaanse “overheidsgezag vaste grond onder de voeten heeft gekregen (...) waarbij de basisdiensten van de overheid beschikbaar en toegankelijk zijn voor burgers”. Met andere woorden: ons doel is de regering van Kaboel haar macht in Uruzgan te helpen vestigen.

Dat is op zich niet een slecht doel. De regering in Kaboel  is waarschijnlijk een van de minder corrupte en minst dictatoriale regeringen in de regio, maar het is goed te beseffen, dat dit de kern is van wat het kabinet wil bereiken. Het is mede belangrijk, omdat succes hierdoor afhankelijk is van de mogelijkheid van de Afghaanse regering om een overheidsstructuur in twee jaar tijd op te bouwen. Tot voor kort waren er 300 Afghaanse militairen in Uruzgan, hetgeen ver onder het beloofde aantal van 1200 zat. Recentelijk is dit gestegen tot 950. Van de volgens de brief 1200 benodigde politie-agenten zijn er 180 in Uruzgan. De vorige gouverneur deed niets en de nieuwe, aangesteld in oktober, is zich nog aan het inwerken. De opbouw van de Afghaanse overheid loopt achter op de planning.

Risico’s

In de brief is onder het kopje risico’s niet gemeld hoe groot de risico’s voor Afghanen zijn. Voorzover wij weten, hebben Nederlandse wapens tientallen burgers gedood, en het zou goed zijn als de regering daar meer aandacht voor had. Er wordt in de brief aangegeven dat er twaalf Nederlanders omkwamen en dat er maatregelen genomen zijn om meer doden te voorkomen, maar er ontbreekt een schatting hoeveel doden een verlenging van twee jaar kost. Die schatting is natuurlijk moeilijk, maar het verleden laat een tamelijk rechte grafiek van 9 doden per jaar zien, zodat het kabinet had kunnen zeggen, dat twee jaar verlengen 18 doden zal kosten en misschien ook hoeveel doden er door de genomen maatregelen voorkomen zullen worden.

Onvoorwaardelijke terugtrekking

Voor de PvdA is een belangrijk aspect van de brief dat er een onvoorwaardelijke terugtrekking na twee jaar in staat. Er staat  letterlijk: “Vanaf 1 augustus 2010 zal de terugtrekking van de TFU (Task Force Urugan) zo spoedig mogelijk geschieden, zodat deze per 1 december 2010 is afgerond. De regering benadrukt dat het de verantwoordelijkheid van de NAVO is de vigerende behoeftestelling voor ISAF, inclusief Uruzgan, tijdig te vullen.” Het gevaarlijke van deze formulering is, dat “zo spoedig mogelijk” best eens over 25 jaar zou kunnen zijn. Het gevaar bestaat ook dat de NAVO bij het zoeken van het invullen van de behoeftestelling (vinden van soldaten), opnieuw terecht komt bij Nederland. Ook in de artikel 100 brief van 2005 stond dat de NAVO verantwoordelijk was voor het vinden van troepen na beëindiging van de huidige periode. PvdA Tweede Kamerlid Martijn van Dam (zie hierboven) ziet wel een duidelijk verschil tussen de vorige brief, die een afspraak met de NAVO was, en de huidige, die een eenzijdig besluit is.

De artikel 100 brief is te vinden op internet. Die van 2005 ook.

Jan R. Lunsing, Groningen


Meningen van leden

Max Wieselman, Haren: Uit de brief van onze partijtop: Ook de zorg voor onze militairen, vakmannen en - vrouwen waar we trots op kunnen zijn, staat hierin centraal. Voor wie en waarom dit soort woorden? Vroeger had de sociaal democratische beweging nog enige verwantschap met en betrokkenheid bij de (internationale) vredesbeweging. Nu blijkbaar slaat het patriottisme de trom. Jammer, we dwalen af.

Albert Appelo, Groningen: ‘Afghanistan helpen’ is een emotionele kreet. Niemand in de PvdA zal bezwaar hebben tegen het helpen van een ander volk, maar de kreet is ook zo vaag dat hij onbruikbaar is in een politieke discussie. Het bombarderen van alle grote steden in Afghanistan, was dat ook ‘de Afghanen helpen’? Of de 50.000 Afghaanse oorlogsdoden sindsdien? Ik las in een, uiteraard subjectief, krantenbericht dat de Nederlandse krijgsmacht de afgelopen 1½ jaar meer burgerslachtoffers heeft gemaakt dan de Talibaan.

Dieuwko Postema, Lelystad: Het punt is dat men onherroepelijk tot 2010 blijft en er voor die tijd alles aan doet om voor vervanging te zorgen. Als dat niet is gelukt dan is dat jammer, maar wel einde verhaal. Dan hebben 'wij' er tenminste alles aan gedaan om het wél goed te doen voor de bevolking en voor onze troepen. Wier inzet niet nodeloos geweest mag zijn. Verantwoordelijkheid nemen en afbakenen.


Oproep

Voor een goede discussie hebben we uw hulp nodig. U kunt deze mail verspreiden onder geïnteresseerde PvdA leden. Wie deze mail ook wil ontvangen, kan zich aanmelden bij uruzgan@home.nl. Afmelden kan daar natuurlijk ook.

Bijdragen, meldingen voor de agenda of andere opmerkingen, kunt u vanzelfsprekend ook aan ons mailen. We zullen niet te veel plaatsen (want dan wordt de nieuwsbrief te lang). U kunt uw mening ook kwijt op het forum op de website van de PvdA onder missie Afghanistan.


Agenda

10 december

Om 20.00 uur een Afghanistan debat in Heemstede. Floor Klijn, antropologe en nu werkzaam bij Oxfamnovib, geeft haar visie op de situatie in Afghanistan. Ze was daar sinds 2000 actief, al tijdens het bewind van de Taliban, in verschillende delen van het land en deed onder meer twee jaar onderzoek. Ton Waarts, voorzitter PvdA Heemstede gaat in op de studie van Joris Voorhoeve naar vredesoperaties na gewelddadige conflicten. Diens rapport voor de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid zal nog in de Tweede Kamer worden besproken. Het debat wordt gehouden in Pauwehof, achter de grote Kerk aan het Wilhelminaplein.

Om 19.30 uur Politiek Café in Stadskanaal met Jacques Tichelaar over tal van onderwerpen, waaronder de discussie over verlenging in Afghanistan. Aanwezig zijn William Moorlag, fractievoorzitter van de PvdA in de provinciale staten en vice voorzitter Jaap Oosterwijk van de LAKS. Het wordt gehouden in het Theatercafé Carte Blanche, Geert Teisplein 4.

14 december

Om 20.00 uur debat georganiseerd door Dwarsdiep in Groningen met Mariko Peters, Tweede Kamerlid GroenLinks, voormalig diplomaat in Afghanistan, Bram Boxhoorn, directeur van de Atlantische Commissie, Wim van den Burg, voorzitter Algemene Federatie van Militair Personeel (AFMP) en Harm Evert Waalkens, kamerlid PvdA met als titel: Uruzgan, blijven of vertrekken. De Afgaans-Nederlandse schrijver Qader Shafiq, adviseur multiculturele vraagstukken bij Osmose, spreekt een column uit. Het debat is in de Usva, Munnekeholm 10 en gratis toegankelijk.

17 december

Op Het Plein in Den Haag om vijf voor twaalf, verzamelen 11 uur is een actie van het Comité troepen terug uit Afghanistan.


Redactie: Jan R. Lunsing, Klaas Meijer, Juultje Romijn (PvdA leden)

Als u wilt reageren, meewerken, aanmelden of afmelden voor de nieuwsbrief, mail dan naar uruzgan@home.nl.

De artikelen zijn op persoonlijke titel. We verkondigen geen officieel PvdA standpunt. We willen de discussie stimuleren en verslag doen van het debat in de PvdA totdat de missie is beëindigd. In beginsel is de redactie voor terugtrekken uit Uruzgan, omdat er geen redelijke kans op succes is. Dit is een van de voorwaarden die geformuleerd is in het verkiezingsprogramma van de PvdA 2006.

De nieuwsbrief verschijnt onregelmatig en niet vaker dan 1 maal per week. Zij komt tot stand door 100 % vrijwilligerswerk.

Blijf of word lid van de PvdA. Het debat over de missie in Uruzgan wordt beslist door de Tweede Kamerfractie van de PvdA. U kunt als lid meer invloed hebben op de beslissing.