Waarom Sulawesi?

Gallery foto's weeshuis in Sulawesi A angezien mijn roots gedeeltelijk hier liggen en ik in de nabije toekomst ooit deze regio hoop te bezoeken wil ik voorafgaand aan deze reis alvast wat informatie verzamelen over dit toch wel enorme eiland met haar rare tentakels. Her en der surfend door het internet en al googlend probeer ik voor mij belangrijkste informatie op gebied van bezienswaardigheden, hotelaccommodatie, interessante weetjes over bevolking, cultuur, eigenaardigheden kortom zoveel mogelijk kennis over Sulawesi te vergaren om zodoende een beeld te krijgen over deze 'inktvis', waar eeuwen geleden de Nederlanders voor het eerst voet aan wal zetten. Mijn belangstelling gaat met name uit naar Noord Sulawesi, waar mijn voorvaderen destijds resideerden en waar mijn speciale aandacht met name uitgaat naar de Minahassers, de grootste groep in Noord-Sulawesi. Verder wil ik ook weten hoeveel prikken ik moet ondergaan om allerlei rampzalige ziektes te vermijden en me op de hoogte houden van politieke situatie ter plekke, omdat recent daar toch een anti-christen aanslag heeft plaatsgevonden. Verder heb ik me een beetje verdiept in de geschiedenis van de VOC, de impact die het nu zelfs nog heeft ruim 400 jaar later en aan het slot ook in de roerige periode van de Japanse bezetting onderaan de pagina. Boeiend en fascinerend!

Minahassers

D e Minahassers is de grootste bevolkingsgroep van Noord-Sulawesi. In het gemengde bloed van de Minahassers stroomt ondermeer Nederlands, Chinees en Filippijns bloed. Nu snap ik mijn ietwat getrokken ogen en de ogen van mijn dochter Cynthia :-). Menado, de hoofdstad van Noord-Sulawesi, was in het verleden een stad waar vele nationaliteiten rondliepen. De Minahassers hadden een goede relatie met de Nederlanders in de koloniale periode en hebben een relatief hoge graad van scholing gekregen door het Nederlandse onderwijs. Het merendeel van de Minahassers is protestants, een klein deel is katholiek. De Portugese zending was al in de zestiende eeuw actief in Noord-Sulawesi, de Nederlandse zending klaarde het klusje echter met meer succes in de eerste helft van de negentiende eeuw. Tegenwoordig zijn er ruim 32 verschillende protestantse sekten onder de Minahasa. Het aanhangen van het christelijke geloof wil echter niet zeggen dat de voorouderverering geheel is losgelaten. Nog altijd worden er gebruiken in stand gehouden om de goede geesten tegemoet te komen en de kwade geesten af te weren. Ook speelt de spirituele medicijnman, de sjamaan, een belangrijke rol bij religieuze gebeurtenissen of bij de genezing van zieken.
Meer...
Buiten al het fraais op het land is Sulawesi tevens een walhalla voor de duiksport getuige de schitterende foto's die op diverse sites te bewonderen zijn. Als ik jonger was zou ik me misschien eraan wagen..

More Minahasa

T he Minahasa (alternative spelling: Minahassa) are an ethnic group located in the North Sulawesi province of Indonesia. The Minahasa speak Manado Malay (also known as Minahasa Malay), a language closely related to the Malay language.
Minahasa Raya is the area covering Bitung City, Manado City and Minahasa Regency, which are three of the five regional administrations in the province of North Sulawesi, Indonesia. Originally inhabited by Malay-speaking peoples, the region was colonized in the 16th century by the Portuguese, then the Dutch. The Minahasa identify strongly with the Dutch language and the Christian faith — so strongly, in fact, that when Indonesia became independent in 1945 inhabitants of the region pleaded with the Dutch to let it become a province of the Netherlands. Their music, too, is highly influenced by that of their former colonial rulers; their festivals feature large marching ensembles made up of "clarinets," "saxophones," "trumpets," "trombones," and "tubas," all constructed out of local bamboo. Read more about their origin

VOC

E n waar begon het allemaal mee? Juist met de VOC. In 2002 was het 400 jaar geleden dat de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) werd opgericht. Eind 16e eeuw kregen kooplieden in de Republiek de mogelijkheid peper en specerijen uit Azië te importeren. De Portugezen, die tot op dat moment deze lucratieve handel beheersten, waren niet langer in staat Europa van voldoende peper en specerijen te voorzien. Het gevolg van het dalende aanbod was prijsstijging. Een dergelijke marktsituatie, gecombineerd met het aanwezige kapitaal en kennis, vormden de noodzakelijke voorwaarden voor de vaart op Azië in de Republiek.

Er ontstonden zogenaamde voorcompagnieën, die schepen uitrustten om de vaart op Azië te ondernemen. Karakteristiek voor de voorcompagnieën was dat het gelegenheidsondernemingen waren. Voor een expeditie werden schepen gehuurd of gekocht en opvarenden geworven. Na de reis werd de balans opgemaakt, het schip verkocht en het personeel afgedankt. Van de eventueel gemaakte winst kon weer een nieuwe expeditie op touw worden gezet. De hele procedure begon dan weer van voren af aan. In Holland en Zeeland werden in de periode 1595-1602 door acht voorcompagnieën 65 schepen uitgereed voor de vaart op Azië. Het voornaamste belang van deze expedities was niet hun financiële resultaat, maar het feit dat de mogelijkheid van de vaart op Azië definitief was aangetoond.

De komst van de Europeanen De Portugezen waren de eerste Europeanen die Sulawesi bezochten. De Portugese historicus Tome Pires introduceerde de naam Celebes. Tussen 1512 en 1515 werkte hij aan het Suma Oriental, een omvangrijk boekwerk over Oost-Azië. Hierin vermeldt hij dat Celebes, Banggai en Siau de Molukken voorzagen van voedsel en goud. Met Celebes werd aanvankelijk alleen het uiteinde van de noordelijke arm van het eiland aangeduid. Door de vele verraderlijke koraalbanken -of misschien ook wel vanwege het grote aantal piraten in de omgeving- noemden de Portugezen het gebied Punta de Celebres, ofwel beruchte kaap. Een Indonesisch volkssprookje heeft een andere verklaring voor de naam voor het eiland. De Portugese kapitein die als eerste voet aan wal zette wilde erachter komen welk eiland hij ontdekt had. De smid die hij op het strand trof begreep niets van de vraag en gaf als antwoord Sele Besi; ik smeed ijzer. De naam van het eiland kan ook afgeleid zijn van het Buginese 'selihe' (stroming) of van 'si lebih' (met meerdere eilanden). De oudste kaart waarop de naam Celebes voorkomt is gemaakt door kapiteins van de Ferdinand Magaelhaes-vloot die rond 1524 langs de noordkust van het eiland voer. De huidige naam voor het eiland, Sulawesi, werd in de 30-er jaren van deze eeuw door jonge nationalisten van Zuid-Celebes geproclameerd.

De Verenigde Oostindische Compagnie In het begin van de 17de eeuw kwamen de Hollanders in het gebied aan. De Nederlandse zeevaarders ondervonden al snel dat de Buginezen en Makassaren het grootste obstakel vormden voor hun handel in specerijen. Vooral nadat de havensteden van Java onder sultan Agung hun betekenis voor de handel in de archipel meer en meer verloren won Gowa aan macht. Dit Makassaarse rijk heerste over het zuidelijke deel van Sulawesi. In het noorden van het eiland had Sultan Bab-Ullah van Ternate rond 1600 de touwtjes nog stevig in handen. Meer...

Het is echt de moeite waard om de rest van het verhaal te lezen. Met dank aan Travelmarker. Onvoorstelbaar eigenlijk dat we nu ruim 400 jaar later de impact van een VOC (aanwezigheid van al die indo's in Nederland) en als afgeleide ervan het kolonialisme nog steeds zien anno 2006.

Het schip Batavia Tijdens een uitstapje heb ik weleens een replica van dit markante schip bezocht in Lelystad. Een overzicht van alle schepen die Indië aandeden is o.a. op deze schepenindex te zien.
De 'Batavia' maakte deel uit van een vloot van acht VOC-schepen die op 28 oktober 1628 van Texel zeil zette. Het waren de Batavia, Buren, Dordrecht, 's-Gravenhage, Assendelft, Kleine David en Zaandam (Saerdam). De vloot lag al op 26 oktober zeilklaar maar de commandeur van de vloot, Jacques Specx, had nog meer tijd nodig om zijn zaken te regelen; hij wilde eerst trouwen. Daarom is besloten de zeven schepen onder commando van de Antwerpenaar Francisco Pelsaert, opperkoopman bij de VOC, aan boord van de Batavia, te laten vertrekken. Als Specx aan boord van zijn schip Frederik Hendrik de vloot weer zou inhalen kwam de hele vloot van acht schepen weer onder Specx. Voor de Batavia was het de eerste reis naar de Oost. Adriaen Jacobsz. was schipper van de Batavia en stond in rang onder de commandeur. Er bevonden zich 341 opvarenden aan boord, 303 mannen en jongens in dienst van de VOC en 38 vrouwen en kinderen als passagiers. Lees meer... .

Gezond op reis, met dank aan Travelmarker

I nentingen en vooral medicijnen, hier moet ruim voor vertrek mee begonnen worden met het slikken en spuiten tegen de verschillende tropische ziektes. Neem hierover contact op met de huisarts of de GG&GD. Als je medicijnen gebruikt moet je een geneesmiddelenkaart (verkrijgbaar bij de apotheek) bij je reispapieren bewaren. De douane ziet tegenwoordig namelijk in elke pil een XTC-pil. De meeste medicijnen zijn onder merknaam bij apotheken in Indonesië verkrijgbaar en zijn een stuk goedkoper dan thuis.
Malaria Ondanks alle verhalen (lees fabels) is malaria een groot probleem, vooral in de kuststreken. Neem hiervoor malaria- of paludrinepillen mee. Het slikken van deze pillen sluit het risico malaria te krijgen niet voor 100 procent uit en het blijft zaak zo min mogelijk gestoken te worden. Dek je lichaam rond zonsondergang zoveel mogelijk met kleding af en gebruik een muggestift voor de blote plekken. Slaap onder een klamboe. Deze kun je het beste zelf bij je hebben. In Indonesië zijn grote 2-persoons klamboes te koop voor zo'n 3 euro. Deze hebben echter 4 bevestigingspunten en zijn dus moeilijk op te hangen. Daarnaast kun je op je kamer muskietenspiralen (obat nyamuk bakar) branden, of de elektrische versie ervan gebruiken. De eerste is overal te koop en ligt vaak al op de hotelkamer, de tweede is minder belastend voor de luchtwegen en in de meeste supermarkten verkrijgbaar. Bij langdurige regenval is de kans malaria op te lopen groter.
Meer... Vooral veel drinken!!

Wat is de beste reistijd voor Noord-Sulawesi?

Reizen met ...? D e gemiddelde temperatuur in Noord-Sulawesi schommelt rond de 26 graden Celsius. De regentijd komt grotendeels overeen met die van de grote Sunda-eilanden. Vooral tussen november tot maart vallen zware regens. Toch is er hier veel minder sprake van een duidelijk afgebakende droge en natte periode, de regenval is overwegend gelijkmatig over het jaar gespreid. De 'droge' periode duurt van mei tot oktober. Het hoogland van de Minahasa heeft echter een korte droge tijd; van augustus tot oktober. Meer... Even nog ter aanvulling. Van eerdere reizen naar de tropen kan ik me herinneren dat een lange spijkerbroek met katoenen sokken en gemakkelijk lopende schoenen prettig aandoet, sowieso (heb ik dan weer..) het me een veilig gevoel geeft omdat je maar nooit weet wat er aan je 'onderdanen' kan zitten friemelen aan (on)gedierte. Onderaan zo weinig mogelijk bloot dus.

Hoe verkennen we Sulawesi?

M anado is the starting point for a number of roads, which all seem lead to interesting locations. Because the best hotels and facilities are located in the city and most points of interest can be seen in a series of day trips, you can best stay in Manado and make your trips by chartered taxi, minibus or public transport. There are several possibilities for this; the routes which are given here, are just examples to a number of the most important places.

Swimming, eating and watching
A trip to Tomohon first follows the coast south of Manado and the beach of Tasik Ria. Next you go to Tanahwangko and then inland via Taratara to the city of Tomohon in the highlands. It's a beautiful combination of beach, nice food and spectacular views over coconut trees along the coast and clove plantations in the highlands. Tasik Ria, at about 30 minutes from Manado, is worth a stop to collect shells from the sea, have a swim in the warm Laut Sulawesi and to watch the fishermen. There is a tennis court and a playing garden; along the beach are houses for rent. Sundays are crowded. Manado Seaside Cottages, before Tasik Ria along the road from Manado, has good fish and other seafood. The village of Tanahwangko, more south along the coast, has a deserted beach that matches perfectly with the image that most people have of a tropical paradise. At the southern tip of the village, just after the bridge, you go right over a small road. After two kilometers that road ends on a long sandy beach along a wide bay. It's good swimming here; quiet waves and many shells. Watch out for falling coconuts and pay attention at the unconfirmed rumours about small crocodiles. It is said that they live in the rivers which mouth in the ocean here. Back at the northern end of Tanahwangko you enter the mountains; via Taratara there is a road through coconut plantations towards the town of Tomohon, which can be reached in 45 minutes. On your way, you will have a splendid view on Gunung Lokon (almost 1600 meters).
Meer info over Sulawesi in het Engels
Hotels in Manado

Tot slot..Japan

Japan. Deze gewelddadige periode mag ook zeker niet ongenoemd blijven, gekenmerkt door alle verschrikkingen, die onze (groot)ouders zeker ook aan den lijve hebben ondervonden. De website is zeker de moeite waard om te lezen en om kennis te nemen van wat tijdens dit kort tijdsbestek voorviel, maar wel met een enorme impact op de jaren erop. Stap voor stap is helder beschreven hoe Japan destijds aan de verovering van Indonesië en dus ook Sulawesi begon, waarop vervolgens een einde kwam aan de opmars.

Grappig eigenlijk. Ik begon deze pagina ergens in 2006 offhand om wat meer te weten te komen over Sulawesi met het oog op een te plannen vacantie, maar gaandeweg begon ik meer en meer geïnteresseerd/gefascineerd te raken in de geschiedenis. Volgende stap is wellicht Java, waarin met name Bandung, Djombang en Madiun aan bod zouden moeten komen, waar in feite ook een deel van mijn roots opgesloten zit. Of het ooit zover komt, weet ik nog niet... Maar toch hier alvast een voorproef van wat ik als kind bij herhaling veel hoorde: Generaal Spoor