Donderdag 21 oktober

Vertrokken vanaf Amsterdam met Martinair vlucht MP619. Keurig op tijd vertrokken (11.00 uur) en na een prima vlucht  ook op tijd aangekomen in Havana. We moesten €120 brandstoftoeslag betalen en in totaal €160 voor de enkele reis van de beide fietsen. Overigens was het totale gewicht van de fietsen en de bagage ongeveer 80 kilo. Met andere woorden het had normaal gesproken gewoon binnen de bagagelimiet gepast.

Op het vliegveld werden we keurig afgehaald door een hele fijne grote taxi waar onze fietsen gemakkelijk in pasten. We werden naar Villa Armonia in Tarara gebracht.

 Vrijdag 22 oktober

’s Ochtends een klein rondje gefietst en meteen ruzie met de zwerfhonden. In Tarara worden overigens veel kinderen uit Tsjernobyl behandeld. Toen we weer thuis kwamen stonden de fietsdozen bij de vuilcontainer en bleek dat de inhoud (de reserveband en een grote rol tape) verdwenen te zijn. Ik had ze zolang onder de carport laten staan.

’s Middags met het pendelbusje (gratis) naar Havana gebracht. Daar hebben we een rondtocht gemaakt in een koets met twee paarden. Saskia mocht voor op de bok zitten tussen de twee mannen. Lekker gegeten (kreeft) in een restaurant waar we veel aandacht kregen van de andere bezoekers. ’s Avonds wilden we naar het kinderpark in Parque Luz Caballero toe maar dat was helaas gesloten. We ontmoeten een mevrouw die spontaan Saskia’s haar begon te vlechten.

Zaterdag 23 oktober

’s Ochtends weer met de pendelbus naar Havana. Dit keer zaten er twee Duitse gezinnen in het busje, ook met kleine kinderen. Ze verbleven twee weken in Tarara (leek ons een beetje lang). We werden afgezet bij een markt ergens langs de Malencón. Vandaar zijn we weer terug gelopen. Vrij vroeg op de middag waren we weer terug bij onze "villa". We hebben lekker gezwommen in het zwembad en aan het eind van de middag nog naar het strand geweest. De hotelgasten mogen daar gratis gebruik maken van de boten. Jouke heeft nog even met een kajak in de branding gevaren. Ina is met de meisjes op het strand gebleven en heeft leuk gepraat met de eigenaren van de boten (Hector en Noraisy) en hun kinderen.

Zondag 24 oktober

Vandaag is de eerste dag dat we gaan fietsen. Er staat een tocht van ongeveer 30 km op het programma dus dat valt mee. Het is het allerlaatste stukje uit de route "north coast discovery" en de helft van de tocht "Christ & the Castillos" uit het boekje. Vooral het laatste stuk is erg leuk. We fietsen langs de kastelen die je vanuit Havana aan de overkant ziet liggen en langs het beeld van Jezus Christus. Vanaf daar kun je naar beneden naar het veer. De overtocht kost bijna niets. We hebben nog geen pesos en betalen 1 dollar. Het valt nog helemaal niet mee om op de boot te komen. We worden overdreven goed gecontroleerd. Alle fietstassen moeten van de fiets en worden gecontroleerd op de aanwezigheid van wapens. Enkele jaren geleden schijnt dit veer gekaapt te zijn geweest, vandaar.

We kunnen makkelijk de route naar "our man in Havana" vinden. We worden bijzonder hartelijk ontvangen door Pototo en zijn vrouw. We ontmoeten nog een andere Nederlander die vlakbij in een casa particular zit. De fietsen gaan naar boven, ook in de slaapkamer en wij gaan naar onze casa particular, die zo'n honderd meter verder op is. Op zich een prima kamer, maar wel erg klein voor twee volwassenen en twee kinderen ($25).

Maandag 25 oktober

Het ontbijt (fruit, brood en ei) wordt gegeten onder toezicht van de bewoners. Het is jammer dat we geen Spaans spreken. We halen de fietsen op bij Pototo en drinken daar nog even koffie. Vandaag gaan we weer zo'n 35 km fietsen, het valt nog mee dus. We zijn nog geen twee minuten weg of het begint toch te stort regenen! Het duurt gelukkig maar tien minuten dus even schuilen en we kunnen weer rustig verder fietsen. We fietsen door Nuevo Vedado, een mooie wijk met mooie grote huizen. Bij de speeltuin moet er natuurlijk gestopt worden. Verder gaan we nog even winkelen bij de grote supermarkt vlakbij de Russische ambassade en stoppen we halverwege de tocht bij Marina Hemingway. Het hotel daar lijkt dicht te zijn (voor zover wij het Spaans begrijpen).

We komen aan in Playa Baracoa en vinden gemakkelijk de weg naar Casa de Olivia y Juan Rodriguez (Calle 3A, no 14433). De eerste casa die in de Lonely Planet staat. Het is een prima kamer voor $25 met een goed ontbijt. Olivia is op zich niet zo heel erg spraakzaam, maar die avond kondigt Fidel Castro aan dat de dollar niet meer als betaalmiddel gebruikt mag worden. Er is dan nog twee weken omwisseltijd. Het kost nogal wat moeite voordat ik begrijp wat er precies aan de hand is. Ze staan er op dat ik in Euro's betaal want ze zijn bang dat de dollar zeer snel zal devalueren.

Playa Baracoa is een erg rustig dorp. Het ligt mooi aan zee en er is een leuk strand waar we natuurlijk erg snel in contact kwamen met Cubanen. Het Chinese restaurant kunnen we van harte aanbevelen!

Dinsdag 26 oktober

Vandaag de eerste wat langere tocht: 60 km naar Las Terrazas. We volgen de route "oceans to mountains" uit het boekje. Olivia waarschuwde ons gisteren nog dat we geen foto's mogen maken vanaf de brug. Vandaag staan we op de brug en zien we een soort van krottenwijk. De waarschuwing was ik al weer vergeten en ik wil mijn fototoestel pakken maar we worden meteen door een politieman benaderd. Ook bij de volgende brug staat een politie en we denken even dat alle bruggen bewaakt worden. Gelukkig valt dat mee en later durven we ook wel weer te fotograferen.

We fietsen trouwens over de snelweg die hier vierbaans is. Er rijdt nauwelijks verkeer dus dat gaat prima. Bij La Boca en Mariel zien we een enorme fabriek (cement?). We stoppen bij een restaurant waar alleen bier, rum en sigaretten te koop is. We nemen een maltbiertje, voor de kinderen hadden we gelukkig nog pakjes appelsap mee. Heel even begint het licht te regenen maar we kunnen gewoon door fietsen. Na 30 km komt inderdaad de in het boekje aangekondigde "moderate climb" van 1.6 km. Best zwaar en als we boven zijn vervolgen we onze weg over de Autopista van Pinar del Rio naar Havana. Een jongetje fietst een paar kilometer met ons mee. Voor het grootste deel op 1 wiel trouwens. Na een paar kilometer verlaten we de snelweg en rijden we over een prachtige weg. Schitterende uitzichten, want we rijden nog steeds op 150 meter hoogte. Het wordt warmer en we beginnen een gebrek aan water te krijgen. Er is natuurlijk niets te koop onderweg. We zijn blij als we eindelijk bij de ingang van het park aankomen. Hier staat de perfect Duits sprekende parkwachter die al beschreven stond in een ander reisverslag. Hij was net Nederlands aan het leren! Het boek lag voor hem alleen was het cassettebandje nooit bij hem aangekomen dus hij had nog wat moeite met de uitspraak.

Het is nu nog een klein stukje naar Las Terrazas. Maar vooral het laatste stuk naar het hotel La Moca is zwaar. Het hotel was vol (wisten we al omdat we de dag tevoren gereserveerd hadden) maar we konden terecht in een casa-particular. Het huis ligt een stuk lager in het dorp. Een prachtig huis. Er groeit een grote boom in het huis en de douche is buiten in een patio. Heel mooi gemaakt. Het is wel duur ($75 exclusief ontbijt). We blijven er twee nachten want we vinden Las Terrazas een erg mooi dorp. We eten 's avonds in het eco restaurant dat zich ergens in de grote flats (vier hoog?) bevind.

Woensdag 27 oktober

Vandaag een rustdag. Het bevalt ons goed in Las Terrazas, een erg communistisch dorp. Heel veel dezelfde huizen in grote flats. Alle huizen zijn wit met blauwe en oranje accenten. We gaan eerst zwemmen in het zwembad van La Moca en daarna naar Baños de San Juan. Een leuk fietstochtje naar een hele mooie plek. De rivier is hier vrij breed en er zijn kleine watervallen. Het is er druk. Er wordt gezwommen en gegeten. 's Avonds weer bij het ecorestaruant gegeten.

Donderdag 28 oktober

75 km naar San Diego de los Baños. We besluiten om niet binnendoor naar Soroa te fietsen (wat 18km klimmen is), maar een stukje terug te fietsen naar de Reserva de la Biosfera en vandaag naar de snelweg (8km). De snelweg is weer erg rustig, af en toe worden we ingehaald door een auto en we passeren mensen met paard en wagen. Langs de weg zien we nergens reclame alleen maar leuzen met een portret van Che. Bij exit 90km verlaten we de snelweg. We fietsen over een mooie plattelandsweg. Onderweg stoppen we om wat te drinken. Saskia en Femke lopen gelijk met een meisje mee naar huis. Ina gaat erachteraan. Ze hebben jonge poesjes. Femke vindt dat fantastisch. De man en de vrouw van het huis beginnen een praatje over wat voor werk we doen. Of we een monarchie hebben. Ik vraag ook van alles, maar heb toch wel veel moeite om de mensen precies te begrijpen als ze over het politieke zaken hebben (erg jammer!). Intussen heeft Jouke veel tijd om mooie foto's van de mensen en de omgeving te maken. We fietsen vervolgens verder over een vrij vlakke weg naar San Diego de los Baños, een oud 'kuuroord'. We overnachten in hotel Mirador, een mooi koloniaal hotel en voor de kinderen is er een zwembad. Er is ook nog een ander hotel wat er van de buitenkant mooi (en oud) uitziet, maar wat alleen toegankelijk is voor Cubanen.

Vrijdag 29 oktober

Vandaag staat de zwaarste etappe van de hele vakantie op het programma: 65 km naar Viñales. We nemen de bergachtige weg dwars door het Parque Nacional la Guira. Het wordt onze zwaarste, maar ook mooiste tocht. De eerst +/- 15 km gaat de weg bijna continu omhoog en als je dan een stukje kunt afdalen moet je vol in de remmen, want de weg is erg slecht. De uitzichten zijn erg mooi. We zien direct al een kolibrie, bonte specht en dode slang en regelmatig verdwijnt de zon achter de wolken zodat het niet zo heet is. Halverwege komen we een boer tegen die wat fruit verkoopt. we kopen een ananas, bananen en een paar mandarijntjes, heerlijk. Je ziet maar heel af en toe dat er fruit wordt verkocht, dus direct inslaan. Op 25 km krijgen we een hele steile rechte helling (900m hard climb). Eerst maken we een foto en dan beginnen we met de klim. Op nog geen honderd meter van onderen schakel ik verkeerd en fiets in een gat. Gelukkig niets aan de hand, maar ik moet afstappen en baal ontzettend. Omdat het zo steil is kan ik niet meer opstappen (met kind en bagage) en moet naar boven lopen. Als ik niet meer in de 1ste versnelling naar boven kan fietsen, kan ik de fiets ook bijna niet meer met kind en bagage duwen. De rest van de tocht gaat wat heuvel op en af, maar is verder goed te doen. Net voor Viñales overnachten we in Villa Ranches San Vincente, mooie bungalowtjes in een soort park met een zwembad. 's Avonds ontmoetten we twee Nederlandse vrouwen die met de Auto door Cuba reizen.

Zaterdag 30 oktober

Around Viñales. Vlakbij ons hotel is een grot. Het advies was om er vroeg naar toe te gaan omdat het later op de dag erg druk wordt. Dat is wel gelukt: wij waren de eerste bezoekers en mochten met z'n vieren in het bootje. Je bent vrij snel uitgekeken maar we vonden het toch een leuk tochtje. Daarna nog even zwemmen en Femke kon lekker een middagslaapje in haar bed doen. Die middag zijn we naar Viñales gefietst en onder andere naar hotel La Ermita gefietst voor het mooie uitzicht. Het hotel was inderdaad vol. Blij dat we er niet op de gok naar toe gefietst waren want het was toch nog een aardige klim.

Zondag 31 oktober

We hebben besloten om niet naar Maria la Gorda te gaan (de orkanen hebben het hotel daar gedeeltelijk vernield) en gaan ook niet via de noordkust terug fietsen (er zijn daar geen legale hotels/casa's volgens ons boekje). We besluiten nu pas dat we gewoon met de bus van Pinar del Rio naar Havana gaan en vanaf daar door naar Trinidad. Op die manier fietsen we altijd van oost naar west, dus met de wind mee.

Eerst nog even naar Pinar fietsen. De tocht is goed te doen (30 km), weinig bijzonderheden onderweg. We zijn mooi op tijd bij het busstation waar we een kaartje kopen (kinderen half geld, fietsen zijn gratis). We kunnen nog mooi wat eten en gaan op straat even met het hotel in Havana bellen om te reserveren. Aangekomen in Havana blijkt maar weer het voordeel van de GPS. We hoeven maar de pijl te volgen naar het hotel dat ik een week eerder vastgelegd had.

Maandag 1 november

We gaan vanochtend eerst even op bezoek bij Pototo. Hij heeft een vriend in Trinidad die een goede casa weet voor ons. Dat wordt meteen geregeld. We fietsen naar het busstation waar we rond 12.00 uur aankomen. We hebben pech: de bus is vol. Dat zou betekenen dat we een dag later pas weer kunnen. We moeten nog wel even blijven wachten tot 12.30, misschien komt er iemand niet opdagen. Ondertussen hangen we wat rond en praten met de taxichauffeurs. Het is vrij makkelijk om een taxi te vinden die ons voor bijna hetzelfde bedrag als de bus wil brengen. We hebben wel erg veel bagage mee en we hebben er niet zo veel vertrouwen in om vier uur met de fietsen op de auto te gaan rijden. Gelukkig! er blijken toch nog vier plaatsen vrij te zijn. We hoeven dit keer niet voor Saskia en Femke te betalen, maar wel een klein bedrag voor de fiets. Het is een lange reis naar Trinidad (5 uur) en we pauzeren een keer halverwege. De bussen zijn trouwens erg comfortabel met airco en er zitten alleen maar toeristen in. Bij aankomst in Trinidad worden we opgewacht door een grote groep mensen die hun casa aanbieden. Er staan twee vrouwen met een bord "We are here Jouke". Het huis is een dikke meevaller: we hebben de beschikking over de hele bovenverdieping. Een slaapkamer, overloop, nog een kamer en een balkon. Binnen een uur is Saskia al bij de overburen aan het spelen.  Als we binnenkomen is de eerste gedachte: wat wonen die mensen klein. We zien een kamer die als slaapkamer, woonkamer en keuken dienst lijkt te doen. Het huis staat bovendien vol met Mariabeelden en dergelijke. Even later krijgen we een rondleiding door het hele huis. Het is eigenlijk een heel groot huis, stampvol beelden, emaille borden enzovoort.

Dinsdag 2 november

Trinidad is inderdaad een prachtig stadje. De huizen zien er mooi uit, de markt wordt opgebouwd en er zijn muziekhuizen waar bandjes spelen. 's Middags maken we een erg leuke tocht langs zee (Trinidad's seashore, 30 km). Af en toe regent het een beetje, maar de zon schijnt ook volop. We zien 3 pelikanen over ons heen vliegen, Bij een hotel halverwege het schiereiland gaan we wat drinken en zwemmen. De attractie onderweg zijn de oranje/paars gekleurde krabben die telkens voor onze fiets weg schieten.

Woensdag 3 november

We gaan de tocht uit het boekje "Crossing Cuba" in omgekeerde richting fietsen. Vandaag zijn we van plan om naar Bahia de Cienfuegos te fietsen. Het is 85 km volgens het boekje. De eerste 30 km zijn geen probleem. We hebben inderdaad lekker voor de wind en we fietsen met een gangetje van 25 km per uur! Ergens halverwege is een soort van restaurantje waar we lekkere vis eten. Het is inmiddels al redelijk heuvelachtig geworden. We zitten op 150 m of zo en we komen van gaan naar zeeniveau. Na 60 km zijn we al behoorlijk vermoeid. Gelukkig is er een winkel in Arimao waar we weer op krachten kunnen komen. Op het laatste stuk pauzeren we nog eens bij een Cuvet benzinestation. Eindelijk komen we rond 5 uur in Bahia. Het eerste hotel vindt Jouke te duur. Het lukt ons niet direct om hier een casa te vinden dus besluiten we door te fietsen naar het andere hotel (Pasa Caballo). Een enorme grote blokkendoos. Er zijn wel mensen maar het is helaas dicht. Wat nu? We fietsen nog een stukje door en komen uit bij het water. Van hier kun je met een klein bootje naar de overkant naar Jagua waarover geschreven wordt dat er alleen illegale casa's zijn. We ontmoeten een paar mannen die ons wel naar de overkant willen brengen (voor $4). Bij het eerste huis waar we aanleggen kunnen we niet terecht. Het tweede huis gelukkig wel. Er is een kinderfeestje gaande bij de buren. Saskia en Femke mogen ook meteen komen. Saskia mag ook steeds met de jarige op de foto en we krijgen taart. De kamer is goedkoop (15$) maar stelt ook niet zoveel voor. Wel super mooi gelegen aan de baai. Het water kabbelt ongeveer een meter van ons bed. Ik vroeg me af hoe het er hier uit ziet tijdens een orkaan. We eten hier trouwens kreeft (voor slecht $8).

Jouke gaat nog even wat te drinken halen bij het benzinestation dat 1 km lopen is. Een buurjongen loopt mee want het is erg donker. Op de terugweg kom ik er achter dat ik net het maandloon van de buurjongen uitgegeven heb aan twee flessen water, twee cola en twee pakjes appelsap...

Donderdag 4 november

De tocht van vandaag leek op papier makkelijk 65 km langs de kust. Maar er staat wel 6 tot 7 uur voor en we weten nu waatom. Na 15 km verharde weg komen we langs de kerncentrale in aanbouw. Het schijnt dat die niet meer afgebouwd wordt. Even later slaan we linksaf het zandpad in. Het is best krap in het begin en het fietst ook niet erg makkelijk. Het is voortdurend slingeren van links naar rechts om te voorkomen dat de takken in je gezicht komen. Langzaamaan wordt het pad iets breder. Af en toe komen we een boer op de fiets of paard tegen. De "beach with tide pools" zoals die in ons boekje beschreven staat is voor ons zo'n beetje het hoogtepunt in Cuba. Een prachtige poel waar we meer dan een uur gepauzeerd hebben. Lekker zwemmen in de wetenschap dat je hier alleen op de fiets, ter paard of met een motor kunt komen. Het dichtstbijzijnde dorp is meer dan 30 km verderop. De golven slaan een meter voor je kapot op de rotsen en langzaam stroomt het water in de poel. Het is jammer dat we weer verder moeten. Het enige dorpje onderweg (Guasasa) stelt ook weer weinig voor en zo te zien is er geen winkel of eet/drink gelegenheid. We zien nog wel een berg hout wat omgezet wordt in houtskool. Dat is de specialiteit van deze omgeving. Het is echt een zware tocht en het is vandaag ook erg heet en het water begint ook al op te raken. Het ergste is dat het eigenlijk ook helemaal geen mooie tocht is. We zitten voortdurend in het bos en zien weinig van de zee die op slechts 25 meter afstand is. Onderweg krijgen we ook nog twee maal een lekke band. Oorzaak: doornen. Eindelijk bereiken we de verharde weg en het duurt niet lang voordat we bij Caleta Buena zijn. Dit is ook zo'n soort van tide pool. Veel groter maar minder mooi. Er is een all-inclusive restaurant. Voor $12 entree kun je eten en drinken. Wij zijn te laat voor het eten maar kunnen voor $6 wel zo veel drinken als we willen. Dus dat gaan we doen! We zijn gebleven tot sluitingstijd en hebben lekker op het strand gespeeld en gesnorkeld. De laatste 15 km naar Playa Giron doen we met de nodige rum in de benen. Hier krijgen we de derde lekke band maar dat redden we nog met oppompen. In Playa Giron gaan we naar het Horizontes hotel. Het kost $75, all-inclusive! Een koopje dus. Vlak voor het huisje fietst Ina nog in een diep gat en hebben we onze vierde lekke band.

Vrijdag 5 november

Vandaag vinden we dat we wel een rustdag verdiend hebben. Het is ook de enige dag in de vakantie dat we niet gefietst hebben. We vermaken ons bij het zwembad, plakken de vier lekke banden van gisteren en luieren lekker.

Zaterdag 6 november

Vandaag een aardig tochtje. Niet te ver (40 km). Lekker langs de zee. We maken een stop bij het restaurant bij de 70 meter diepe waterpoel. We zijn er redelijk vroeg denk ik want we zijn de enige gasten. Er zijn  inderdaad best veel vissen te zien. Het begint een klein beetje te regenen maar we fietsen toch maar door.

We zijn vrij vroeg in Playa Giron. In eerste instantie is het niet veel bijzonders. Het hotel is ok maar niet erg goedkoop en een minder mooi huisje dan gisteren. Omdat het nog vroeg is gaan we op de fiets het dorp in. De krokodillenboerderij is 10 km verder en het weer is weer wat opgeklaard. Als we in het dorp komen zien we dat er een enorme kermis is. Een fantastische ervaring. Je waant je nu echt in de jaren 50. Er staan alleen maar auto's uit die tijd rond het terrein. En de attracties zijn stuk voor stuk anders dan wat we gewend zijn. Hele ouderwetse draaimolens. Elektrische auto's die met een netkabel verbonden zijn waarin je rondjes kunt rijden. Gekke fietsen die ook dienen als botsauto's. Saskia wil met papa in een een soort van octopus draaimolen. Zo'n draaiding dat nog een tweede draaibeweging heeft. Die laatste wordt met de hand door een hele sterke man gedaan. Saskia schrikt er van want het gaat behoorlijk heftig. Gelukkig wil ze er snel uit want Jouke heeft het er ook niet zo op.

We fietsen door naar de krokodillendierentuin. Het blijkt maar weer dat er in het buitenland veel meer mag. Zo mochten we een krokodil van 3 maanden aaien  en een superkleintje van 1 week en vasthouden. Tegen betaling van 1 dollar uiteraard.

Bij terugkomst moesten we natuurlijk weer uitgebreid naar de kermis toe. Hier hebben we ook rond gekeken naar een taxi en vrij snel vonden we een auto met imperiaal die ons wel naar Varadero wilde brengen voor $60.

Zondag 7 november

Keurig op tijd staat de taxi voor het hotel. Met een paar touwtjes worden de beide fietsen op het dak gebonden. Het is een leuke rit met veel te zien. We zijn rond het middaguur in Varadero en gaan meteen maar eten bij een snackbar. Dat is wel even wat anders hier. Het is inderdaad alsof je niet meer in Cuba bent. Overal zijn hotels, restaurants, souvenirwinkels en ontzettend veel toeristen. We kijken bij een aantal hotels en komen tenslotte terecht bij Horizontes hotel Los Delphines. We betalen $97 voor een kamer inclusief ontbijt en diner voor ons vieren. Het eten is voortreffelijk. Ruime keus, alleen jammer dat het diner pas om 20.00 uur begint.

Op de markt ontmoeten we een mevrouw die Saskia's haar heel mooi kan invlechten. We gaan met haar mee naar huis en Saskia krijgt 35 vlechtjes met roze kraaltjes met Cuba erop. Het kan zeker 2 tot 3 weken blijven zitten. Saskia ziet er prachtig uit. (Al die kraaltjes beginnen na een paar dagen overigens wel te vervelen).

Maandag 8 november

Het weer is niet geweldig vandaag. Na even bij het hotel te hebben gezwommen willen we naar het uiterste puntje van het schiereiland fietsen. Onderweg begint het wat te regenen en we schuilen in het bos. Het bos blijkt het Parque Natural de Varadero en er loopt een klein wandelpaadje. Er groeien enorm grote cactussen. Het einde van het schiereiland valt tegen. Het is een enorme bouwput. Op de terugweg gaan we nog naar het 'dolfinarium' Je kan er zwemmen met dolfijnen. We hebben een tijdje staan kijken, het ziet er erg verleidelijk uit, maar we vonden het vrij duur $90,- en het was wat lastig met onze kinderen (die nog geen zwemdiploma hebben). De show is wel leuk maar niet zo leuk als die in Harderwijk.