heelal dinosaurus
prehistorie griekenmijn
tijdmachine
romeinen vikingen
wereldoorlog I wereldoorlog II
naar
andere tijden
● Veel beschietingen
De slagvelden van de Eerste Wereldoorlog werden vooral bepaald door
geschut (= geweren, mitrailleurs, kanonnen). Een ander woord voor
geschut is artillerie.
Duitse artillerie
Een goed gemikte beschieting kon vijandelijke loopgraven vernietigen
en verbindingslijnen uitschakelen. Tevens kon het een
infanterie-aanval stuiten
(infanterie =
soldaten te voet).
Maar bij elke partij werden de verdedigingsposities steeds sterker.
Daardoor werden ook de beschietingen langer en heviger.
Hoe moest men de vijandelijke linies nu breken?
Wat het beste hielp was het zogenaamde 'gordijnvuur'.
Hierbij kwam een 'gordijn' van hevig aanhoudend vuur vlak voor de
aanvallende infanterie terecht, zodat ze niet verder konden
oprukken.
Je snapt wel dat er hierdoor ontzettend veel doden vielen!
Duitse artillerie
Als de vijandelijke verdediging door
beschietingen was verzwakt, klommen de soldaten uit de loopgraven en
bestormde die vijandelijke linies. Dat was erg gevaarlijk. Want vaak
was niet al het vijandelijk geschut uitgeschakeld, en waren
prikkeldraadversperringen nog intact (nog goed).
De Eerste Wereldoorlog wordt dan ook wel de 'loopgravenoorlog'
genoemd.
● De
eerste tanks De eerste
tanks werden voor het
eerst in 1916 ingezet door de Britten. Ze waren echter nog érg
onbetrouwbaar.
Britse tank 'Big Willie'
In 1917 gebruikte men de tanks
om vóór de infanterie uit te rijden. Zodoende konden deze tanks de
prikkeldraadversperringen plat rijden, én de soldaten daarachter
beschermen tegen beschietingen.
In 1918 speelden tanks een belangrijke rol in de veldslagen.
Toen de Duitsers enkele Britse tanks hadden buit gemaakt, probeerden
ze die in hun fabrieken na te maken. Ze werden toen verder
geperfectioneerd (= beter gemaakt).
In een tank was het leven niet prettig. Het was er vaak erg heet en
benauwd. De bemanning werd daardoor vaak misselijk, of viel flauw.
Soms was de hitte in een tank zó groot, dat de munitie explodeerde
(= ontplofte).
● Vlammenwerpers In de Eerste
Wereldoorlog maakte men ook gebruik van 'vlammenwerpers'.
Vlammenwerpers in actie
De eerste vlammenwerpers
werden door de Duitsers gebruikt in 1915 bij de Franse plaats
Melancourt.
Om 12 uur 's middags
spoten
straalpijpen een moordend vuur op de Franse loopgraven over een
breedte van 700 meter. In angst en paniek vielen de Fransen terug op
hun tweede stelling.
De eerste vlammenwerperaanval was een feit.
● Gifgas Het is april 1915. Bij
het plaatsje Ieper zien Franse soldaten een groengele wolk. Vanaf
het Duitse front dreef die wolk op hen af. Deze wolk bestond uit
chloorgas. Dit was een
gifgas.
Gifgas in de Eerste Wereldoorlog
Dit was de eerste
keer dat er in deze oorlog gifgas werd gebruikt. Veel soldaten
raakten in paniek. Ze hadden namelijk geen bescherming tegen het
verstikkende effect van het gas.
Een gifgasaanval
Gasmasker tegen gifgas
In de loop van de volgende
jaren gebruikten beide partijen gifgas.
In het begin liet men de gifgaswolken los uit vaten. Met de wind
mee dreven ze dan naar de vijand. Dit had echter één probleem. Als
de wind ging draaien!
Later gooide men met gas gevulde granaten naar de vijand, of werd
ook gas vanuit vliegtuigen ingezet.
In totaal werden er aan beide kanten 1.200.00 soldaten vergast!
Gifgasaanval
De Veldslagen
De Eerste Wereldoorlog kent
diverse belangrijke veldslagen.
Hier volgen ze chronologisch (= in tijdsvolgorde).
● 1e Slag aan de
Marne (1914)
Op 5 augustus
1914 begon Duitsland zijn aanval op de versterkte
posities van het Belgische leger aan de Maas bij Luik.
In augustus marcheerden ze echter al door Brussel en drong men
door de Ardennen Noord-Frankrijk binnen. Daar kwam men een Frans
leger tegen. Met grote verliezen aan beide zijden werden de
Fransen terug gedreven.
Franse soldaten in de aanval
Ook op andere fronten langs de grenzen leden
de Franse legers nederlagen.
De speerpunten van het Duitse leger trokken door
Noord-Frankrijk.
Op 2 september werd Parijs geëvacueerd.
Enkele Duitse troepen konden in de verte al het topje van de
Eiffeltoren zien.
Toen deden de Fransen, onder leiding van maarschalk Joffre, aan
de Marne een tegenaanval.
Maarschalk Joffre
Van 6 tot 9 september werd daar
'de slag aan
de Marne' (de Marne is
een rivier) uitgevochten. De slag had tot gevolg
dat de Duitse aanval tot staan was gebracht. De Duitsers moesten
zich terug trekken achter de rivier de Aisne.
Nadat na de '1e Slag aan
de Marne' de loopgravenoorlog was begonnen, volgden in de loop
van de Eerste Wereldoorlog nog enkele andere belangrijke
veldslagen: • 1e Slag bij Ieper (1914), • 2e Slag bij Ieper (1915), • Slag bij Verdun (1916), •Slag aan de Somme (1916, de Somme is een
rivier), • 3e Slag bij Ieper (1917, ook wel de 'Slag
bij Passendale' genoemd), • 2e Slag aan de Marne (1918)
Strijd op het slagveld...
Van deze
veldslagen uit de Eerste Wereldoorlog zijn de
'Slag bij Verdun'
en de 'Slag(en) bij
Ieper/Passendale'
wel de grootsten uit de wereldgeschiedenis.
Eerder waren de gevechten in Frankrijk vastgelopen
(Slag aan de Marne).
Nu was de 'wedloop naar zee' begonnen. Het doel van de Duisters was
om via Ieper de Engelse troepen te verslaan, om zo in bezit te komen
van diverse havens aan de Noordzee.
De Duitsers waren erg optimistisch over de afloop van dit offensief.
Bij Ieper waren de Engelsen niet op volle sterkte en een doorbraak
lag voor de hand.
Maar het betere Britse leger sloeg deze eerste aanval
genadeloos af.
Soldaten op weg naar Ieper
De gevechten bleven daarna echter over en weer
doorgaan.
Bij een laatste poging van de Duitsers om Ieper te veroveren (de
Duitsers waren ver in de meerderheid) hielden de Britten moedig
stand!
De Duitsers leden zware verliezen. Na hevige gevechten lukte het de
Britten om de Duitsers terug te drijven. Ze trokken zich terug in een naburig bos.
De strijd in het bos
De Britse en
Franse artillerie openden vervolgens het vuur op dit bos.
Overlevenden die uit het bos een goed heenkomen zochten werden door
geweer, mitrailleurvuur of handgranaten gedood of buiten gevecht gesteld.
handgranaat
Nu was de
'bewegings'oorlog
voorbij. Beide partijen groeven zich in
de lichte sneeuw in. Het begin van dagelijkse ellende.
De Duitse legerleiding was zwaar teleurgesteld over het verloop van
de slag om Ieper. Uit frustratie werden de kanonnen op de stad Ieper
gericht en werd de stad zwaar beschoten. Eind november veranderde
het historische stadje in een totale ruïne.
De '1e Slag bij de Ieper'
wordt ook wel de
'Slag bij de IJzer' (= riviertje)
genoemd.
Ieper, na de beschieting
● 2e Slag bij Ieper
(1915) In het voorjaar van
1915 probeerden de Duitsers opnieuw een
doorbraak te forceren bij Ieper.
Deze 2e Slag is van historisch belang doordat (door het Duitse
leger) de eerste keer gifgas in de strijd gebruikt werd. Door de
aanval met chloorgas werd er een enorme bres van 6 km in de
geallieerde linies geslagen.
En ook door deze aanvallen vielen
er weer vele doden.
Zodoende moesten er veel tragische berichten gedurende de Eerste
Wereldoorlog verstuurd worden naar familie en nabestaanden...
Brief aan een familielid van
een gesneuvelde soldaat
(Vertaling)
Beste
Mevr. Horton,
Ik schrijf deze brief met grote spijt, want ik ben bang
dat dit heel slecht nieuws brengt over je broer
korporaal L. Williamson.
Maar de Duitsers beschikten niet over genoeg reserves om door te
breken. Dit herhaalde zich nogmaals op 25 mei. Men staakte hierna
(voorlopig) de pogingen om bij Ieper door te stoten.
Deze 2e Slag bij Ieper zorgde ervoor dat bij beide partijen 105.000 soldaten,
meestal jongemannen, gedood of verminkt werden voor het leven.
Naar aanleiding van het sneuvelen van zijn vriend, schreef de
Canadese arts John McCrae in 1915 het wereldberoemd geworden gedicht 'In
Flanders Field'.
In Flanders Fields
In Flanders fields the poppies
blow
Between the crosses, row on row
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.
(poppies)
We are the Dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow,
Loved and were loved, and now we lie
In Flanders fields.
Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields.
In Ieper staat het oorlogsmuseum 'In Flanders
Fields'.
Het gaat over de Eerste Wereldoorlog. Dit museum
heeft werkelijk een mooie en historische
website.
In augustus 2005
ben ik naar Iepergereden.
Hierbij heb ik diverse monumenten in Ieper en zijn
omgeving bezocht, waaronder het museum 'In Flanders Fields'.
Een historisch en visueel overzicht van mijn bezoek, alsmede een
verdere verdieping in de geschiedenis van de Eerste
Wereldoorlog in zuidwest België, vind je
hier.
● Slag bij Verdun (1916) 1915 was een bijzonder slecht jaar voor de Geallieerden.
De verliezen stapelden zich op en vooruitgang werd er niet geboekt.
De Duitse
opperbevelhebber 'Von Falkenhayn' adviseerde aan de Duitse keizer om eerst
Frankrijk te verslaan en als dit eenmaal gebeurd was, zou de strijd
voor de Britten geheel nutteloos zijn.
Om dit te bereiken kozen de Duitsers een plaats in Frankrijk.
Die plaats was Verdun.
Duits geschut in Verdun
De Slag om
Verdun
De Duitsers wilden deze keer hun doel bereiken
zonder zinloze en bloedige man-tegen-man gevechten.
De opperbevelhebber beval een grootse artillerie-beschieting waarna
de Duitse infanterie moeiteloos de laatste Franse stellingen kon
vernietigen. Op zich was dit een goed plan maar Von Falkenhayn
maakte enkele tactische fouten.
In 1916 stonden zo'n 90.000 Duitse soldaten gereed voor een van de
grootste en langste veldslagen uit de geschiedenis!
Franse soldaten in de
aanval
Op 21 februari 1916 zette Duitsland een massale aanval in op
Verdun, de Franse vestingstad.
Verdun lag vlak bij de Duitse grens, en beheerste de toegang tot
Oost-Frankrijk. Belangrijk voor de Duitsers dus!
Na een 8 uur durende beschieting, rukte de Duitse infanterie op.
De Fransen waren verrast, verloren in het begin enkele van hun
posities, maar in december hadden ze de Duitsers weer teruggedrongen
tot hun oorspronkelijke posities.
De verliezen waren enorm!
Loopgraaf na een aanval
Aan Franse kant meer dan 400.000 doden,
gewonden en vermisten.
Aan Duitse zijde meer dan 336.000.
De Duitse generaal 'von Falkenhayn' verklaarde later dat hij had
geprobeerd de Fransen te laten 'doodbloeden'. Hij slaagde daar echter
niet in!
De 'Slag bij Verdun' duurde van februari 1916
tot december 1916.
Het is de grootste en verschrikkelijkste veldslag uit de
geschiedenis.
Gesneuvelde soldaten bij Verdun
Bij deze veldslag kwamen zeer veel soldaten om het leven.
En de terreinwinst was bijna NIETS!
Duits kerkhof na de 'Slag bij Verdun'
'Wat een bloedbad, wat een
gruwelijke beelden, wat een slachting.
Ik kan gewoon geen woorden vinden om mijn gevoelens uit
te drukken.
De hel kan niet zo afgrijselijk zijn.'
Albert Joubaire, Frans Soldaat,
Verdun, 1916
Gewonde soldaat uit de frontlinie
Wil je meer informatie over de
'Slag bij Verdun', klik dan
hier, of
deze
site of
hier.
● Slag aan de Somme (1916)
In 1916 maakten
de Geallieerden plannen om door de Duitse linies ten noorden van de
Franse rivier de Somme te breken.
In juni begonnen de Britten een 6 dagen durende 'artillerie'beschieting
op de Duitse linies. Maar de Duitsers trokken zich terug in hun
diepe bunkers, en bleven bijna ongedeerd.
Toen de Britse infanterie op 1 juli oprukte, kwamen de Duitse
mitrailleurschutters uit hun bunkers tevoorschijn, en openden het
vuur.
De Britse infanterie rukt
op
De Britten dachten dat hun
vuur de Duitse linies vernietigd had.
Ze vielen aan, maar werden 'letterlijk' door de Duitsers neer gemaaid.
De aanval stuitte bovendien ook in de modder van sneeuwstormen en
regen.
De Geallieerden veroverden ongeveer 125 km terrein, maar slaagden er
niet in de Duitse linies te doorbreken. Een groot deel van het
gebied veranderde in een troosteloze woestenij.
De Slag aan de Somme
duurde van 23 juli tot november 1916.
Het werd uitgevochten door 2.000.000 man over een 45 kilometer breed
front tussen Amiens en Péronne.
De verliezen bij de Britten en Fransen waren 750.000 man.
Slag aan de Somme [1]
Slag aan de Somme [2]
Een van de gewonden van de
Slag aan de Somme aan Duitse zijde was
Adolf Hitler.
Hij werd door een granaatscherf in het gezicht geraakt.
Toen had hij al 1 van zijn 2 IJzeren Kruizen vanwege
zijn moed ontvangen. Hij zou later nooit meer over zijn
medailles spreken omdat hij ze had ontvangen op
voorspraak van een joodse luitenant.
Rechts, Adolf Hitler
● 3e Slag bij Ieper (1917)
De 1e Slag werd gestreden toen de
wedloop naar de zee in 1914 eindigde en de Duitsers en Geallieerden
vochten om Ieper. De stad kwam echter in Geallieerde handen.
De 2e Slag was in de lente van 1915 toen het Duitse
leger een nieuw offensief lanceerde, waarbij geëxperimenteerd werd
met chloorgas. Maar de Britten hadden gevochten voor Ieper, dus
zouden ze de strijd niet zomaar opgeven. Uiteindelijk werd ook de
'Tweede Slag om Ieper' afgeslagen door de Britten.
een waar slagveld...
De 3e Slag, ook wel de 'Slag om Passendale'
genoemd, vond plaats tussen juli en november
1917.
Ook nu gebruikten de Duitsers gas. Ditmaal geen chloorgas maar het
moordende mosterdgas.
Wat de 3e Slag om Ieper tot symbool maakte was de modder en de
hevige regenval. Het front bereiken was haast onmogelijk, laat staan
een aanval. Auto's gleden van de wegen af, paarden zakten weg in de
modder waardoor ze verdronken en lijken werden als stapstenen
gebruikt. De zomer van 1917 was de natste zomer ooit.
1917, de natste zomer ooit
Uiteindelijk beëindigden de Engelsen de slag
bij Ieper.
Er waren van de stad nog slechts een paar ruïnes half weggezakt in
de modder over. De slag die tot een doorbraak had moeten leiden,
liep uit op een bloedbad en eindigde zelfs niet in een 'gelijkspel'.
De verwoeste stad Ieper
(linksboven het stadhuis, daarachter de kerk)
Na hevige gevechten en het laten ontploffen van tunnels onder
elkaars loopgraven bedroeg de Britse terreinwinst amper 8 km.
Ook in deze 3e Slag bij Ieper
waren de verliezen aan beide kanten heel hoog.
Geschat wordt dat de Britten hier zo'n 340.000 man verloren, terwijl
de Duitsers ongeveer 250.000 gesneuvelden hadden.
Naamplaatje van een Belgische soldaat
De Slag om Passendale
2e Slag aan de Marne
(1918)
Het laatste offensief (= aanval) dat de Duitsers inzetten was op 15
juli 1918.
Wéér bij de rivier de Marne in Frankrijk.
Zij noemden het de 'Friedensturm' (= de vredesaanval).
De Fransen en de Engelsen waren totaal uitgeput van de oorlog, dus
de Duitsers hadden goede kans van slagen.
Echter de hulp van de Amerikanen aan de Fransen en Britten op dát moment
was hen erg welkom!
Franse troepen bij de rivier de Marne
Die hulp en steun werd teveel voor de Duitse
soldaten.
Het werd de
definitieve genadeslag voor hen. Ze trokken zich steeds meer
oostwaarts terug, en sloegen ten slotte op de vlucht.
naar
andere tijden
