heelal  dinosaurus  prehistorie  grieken  mijn tijdmachine  romeinen  vikingen  wereldoorlog I  wereldoorlog II
naar andere tijden

Prehistorie (-3000 v. Chr.) Oudheid: Grieken en Romeinen (3000 v. Chr. - 500 na Chr.) vroege Middeleeuwen (500-1000) hoge en late Middeleeuwen (1000-1500) ontdekkers en hervormers (1500-1600) regenten en vorsten (1600-1700) pruiken en revoluties (1700-1800) burgers en stoommachines (1800-1900) Eerste en Tweede Wereldoorlog (1900-1950) televisie en computer (vanaf 1950)

Contact Gastenboek


Tijdmachine

 

Wereldoorlog I

Veel beschietingen
De slagvelden van de Eerste Wereldoorlog werden vooral bepaald door geschut (= geweren, mitrailleurs, kanonnen). Een ander woord voor geschut is artillerie.


Duitse artillerie

Een goed gemikte beschieting kon vijandelijke loopgraven vernietigen en verbindingslijnen uitschakelen. Tevens kon het een infanterie-aanval stuiten (infanterie = soldaten te voet).
Maar bij elke partij werden de verdedigingsposities steeds sterker. Daardoor werden ook de beschietingen langer en heviger.
Hoe moest men de vijandelijke linies nu breken?
Wat het beste hielp was het zogenaamde '
gordijnvuur'. Hierbij kwam een 'gordijn' van hevig aanhoudend vuur vlak voor de aanvallende infanterie terecht, zodat ze niet verder konden oprukken.
Je snapt wel dat er hierdoor ontzettend veel doden vielen!

 


Duitse artillerie


Als de vijandelijke verdediging door beschietingen was verzwakt, klommen de soldaten uit de loopgraven en bestormde die vijandelijke linies. Dat was erg gevaarlijk. Want vaak was niet al het vijandelijk geschut uitgeschakeld, en waren prikkeldraadversperringen nog intact (nog goed).
De Eerste Wereldoorlog wordt dan ook wel de '
loopgravenoorlog' genoemd.

● De eerste tanks
De eerste tanks werden voor het eerst in 1916 ingezet door de Britten. Ze waren echter nog érg onbetrouwbaar.


Britse tank 'Big Willie'

In 1917 gebruikte men de tanks om vóór de infanterie uit te rijden. Zodoende konden deze tanks de prikkeldraadversperringen plat rijden, én de soldaten daarachter beschermen tegen beschietingen.
In 1918 speelden tanks een belangrijke rol in de veldslagen.

Toen de Duitsers enkele Britse tanks hadden buit gemaakt, probeerden ze die in hun fabrieken na te maken. Ze werden toen verder geperfectioneerd
(= beter gemaakt).
In een tank was het leven niet prettig. Het was er vaak erg heet en benauwd. De bemanning werd daardoor vaak misselijk, of viel flauw. Soms was de hitte in een tank zó groot, dat de munitie explodeerde
(= ontplofte).

● Vlammenwerpers
In de Eerste Wereldoorlog maakte men ook gebruik van 'vlammenwerpers'.


Vlammenwerpers in actie

De eerste vlammenwerpers werden door de Duitsers gebruikt in 1915 bij de Franse plaats Melancourt.
Om 12 uur 's middags
spoten straalpijpen een moordend vuur op de Franse loopgraven over een breedte van 700 meter. In angst en paniek vielen de Fransen terug op hun tweede stelling.
De eerste vlammenwerperaanval was een feit.

● Gifgas
Het is april 1915. Bij het plaatsje Ieper zien Franse soldaten een groengele wolk. Vanaf het Duitse front dreef die wolk op hen af. Deze wolk bestond uit chloorgas. Dit was een gifgas.

Gifgas in de Eerste Wereldoorlog
 

Dit was de eerste keer dat er in deze oorlog gifgas werd gebruikt. Veel soldaten raakten in paniek. Ze hadden namelijk geen bescherming tegen het verstikkende effect van het gas.


Een gifgasaanval


Gasmasker tegen gifgas

In de loop van de volgende jaren gebruikten beide partijen gifgas.
In het begin liet men de gifgaswolken los uit vaten. Met de wind mee dreven ze dan naar de vijand. Dit had echter één probleem. Als de wind ging draaien!
Later gooide men met gas gevulde granaten naar de vijand, of werd ook gas vanuit vliegtuigen ingezet.
In totaal werden er aan beide kanten 1.200.00 soldaten vergast!

Gifgasaanval

 

 

De Veldslagen

De Eerste Wereldoorlog kent diverse belangrijke veldslagen.
Hier volgen ze chronologisch (= in tijdsvolgorde).

● 1e Slag aan de Marne (1914)
Op 5 augustus 1914 begon Duitsland zijn aanval op de versterkte posities van het Belgische leger aan de Maas bij Luik.
In augustus marcheerden ze echter al door Brussel en drong men door de Ardennen Noord-Frankrijk binnen. Daar kwam men een Frans leger tegen. Met grote verliezen aan beide zijden werden de Fransen terug gedreven.


Franse soldaten in de aanval

Ook op andere fronten langs de grenzen leden de Franse legers nederlagen.
De speerpunten van het Duitse leger trokken door Noord-Frankrijk.
Op 2 september werd Parijs geëvacueerd.
Enkele Duitse troepen konden in de verte al het topje van de Eiffeltoren zien.
Toen deden de Fransen, onder leiding van
maarschalk Joffre, aan de Marne een tegenaanval.


Maarschalk Joffre

Van 6 tot 9 september werd daar 'de slag aan de Marne' (de Marne is een rivier) uitgevochten. De slag had tot gevolg dat de Duitse aanval tot staan was gebracht. De Duitsers moesten zich terug trekken achter de rivier de Aisne.

Nadat na de '1e Slag aan de Marne' de loopgravenoorlog was begonnen, volgden in de loop van de Eerste Wereldoorlog nog enkele andere belangrijke veldslagen:
 1e Slag bij Ieper (1914),
 2e Slag bij Ieper (1915),
 Slag bij Verdun (1916),
  Slag aan de Somme (1916, de Somme is een rivier),
 3e Slag bij Ieper (1917, ook wel de 'Slag bij Passendale' genoemd),
 2e Slag aan de Marne (1918)


Strijd op het slagveld...

Van deze veldslagen uit de Eerste Wereldoorlog zijn de 'Slag bij Verdun' en de 'Slag(en) bij Ieper/Passendale' wel de grootsten uit de wereldgeschiedenis.
 


Hulpeloos in een granaatkrater
wo
 
 

 
1e Slag bij Ieper (1914)
Begin oktober
1914 werden Duitse troepen samengetrokken voor een offensief tegen de stad Ieper en de Britse strijdmacht.


Duitse cavalerie

Ieper was een stadje in zuidwest België.

Locatie Ieper

Eerder waren de gevechten in Frankrijk vastgelopen (Slag aan de Marne).
Nu was de 'wedloop naar zee' begonnen. Het doel van de Duisters was om via Ieper de Engelse troepen te verslaan, om zo in bezit te komen van diverse havens aan de Noordzee.
De Duitsers waren erg optimistisch over de afloop van dit offensief. Bij Ieper waren de Engelsen niet op volle sterkte en een doorbraak lag voor de hand.
Maar het betere Britse leger sloeg deze eerste aanval genadeloos af.


Soldaten op weg naar Ieper

De gevechten bleven daarna echter over en weer doorgaan.
Bij een laatste poging van de Duitsers om Ieper te veroveren (de Duitsers waren ver in de meerderheid) hielden de Britten moedig stand!
De Duitsers leden zware verliezen. Na hevige gevechten lukte het de Britten om de Duitsers terug te drijven. Ze trokken zich terug in een naburig bos.


De strijd in het bos

De Britse en Franse artillerie openden vervolgens het vuur op dit bos. Overlevenden die uit het bos een goed heenkomen zochten werden door geweer, mitrailleurvuur of handgranaten gedood of buiten gevecht gesteld.


handgranaat

Nu was de 'bewegings'oorlog voorbij. Beide partijen groeven zich in de lichte sneeuw in. Het begin van dagelijkse ellende.
De Duitse legerleiding was zwaar teleurgesteld over het verloop van de slag om Ieper. Uit frustratie werden de kanonnen op de stad Ieper gericht en werd de stad zwaar beschoten. Eind november veranderde het historische stadje in een totale ruïne.
De
'1e Slag bij de Ieper' wordt ook wel de 'Slag bij de IJzer' (= riviertje) genoemd.
 


Ieper, na de beschieting


● 2e Slag bij Ieper (1915)
In het voorjaar van 1915 probeerden de Duitsers opnieuw een doorbraak te forceren bij Ieper.
Deze 2e Slag is van historisch belang doordat (door het Duitse leger) de eerste keer gifgas in de strijd gebruikt werd. Door de aanval met chloorgas werd er een enorme bres van 6 km in de geallieerde linies geslagen.

En ook door deze aanvallen vielen er weer vele doden.
Zodoende moesten er veel tragische berichten gedurende de Eerste Wereldoorlog verstuurd worden naar familie en nabestaanden...

 


Brief aan een familielid van een gesneuvelde soldaat

(Vertaling)

Beste Mevr. Horton,
Ik schrijf deze brief met grote spijt, want ik ben bang dat dit heel slecht nieuws brengt over je broer korporaal L. Williamson.

Maar de Duitsers beschikten niet over genoeg reserves om door te breken. Dit herhaalde zich nogmaals op 25 mei. Men staakte hierna (voorlopig) de pogingen om bij Ieper door te stoten.
Deze 2e Slag bij Ieper zorgde ervoor dat bij beide partijen 105.000 soldaten, meestal jongemannen, gedood of verminkt werden voor het leven.
Naar aanleiding van het sneuvelen van zijn vriend, schreef de Canadese arts John McCrae in 1915 het wereldberoemd geworden gedicht 'In Flanders Field'.
 

In Flanders Fields

In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.


(poppies)

We are the Dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow,
Loved and were loved, and now we lie
In Flanders fields.

Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields.


John McCrae
(Canadese soldaat, † 1918)

Hieronder...
De originele tekst van het gedicht

(Vertaling)
In Vlaanderens velden bloeien de klaprozen
tussen de kruizen, rij aan rij,
die onze plaats aanwijzen. En aan de hemel
blijven de leeuweriken vliegen en dapper kwelen,
tussen 't geschut beneden nauwelijks te horen.
Wij zijn de Doden. Enkele dagen geleden nog
leefden we, voelden de ochtendstond,
zagen de gloed van de avondzon,
beminden en werden bemind en nu liggen wij, gevelden,
In Vlaanderens velden.
Zet onze strijd met de vijand verder.
Met falende handen reiken wij u over
de toorts. Aan u haar hoog te dragen.
Doet gij dit niet, dan zullen wij in deze aarde
geen rust kennen, ondanks de klaprozen
In Vlaanderens velden.

In Flanders field
 


(Vertaling)

 •   Flanders Field = Vlaanderenland
 •   poppies = klaprozen
 •   blow = ontluiken
 •   en verder..., neem je E-N woordenboek  ;)
 


Het graf van John McCrae in Frankrijk, Wimereux
(Met dank aan Ivan v/d Wiele)

 


'In Flanders Fields' (John McCrae)
wo
 

 

In Ieper staat het oorlogsmuseum 'In Flanders Fields'.
Het gaat over de Eerste Wereldoorlog. Dit museum heeft werkelijk een mooie en historische
website.
 
In augustus 2005 ben ik naar Ieper gereden.
Hierbij heb ik diverse monumenten in Ieper en zijn omgeving bezocht, waaronder het museum 'In Flanders Fields'.
Een historisch en visueel overzicht van mijn bezoek, alsmede een verdere verdieping in de geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog in zuidwest Belgi
ë, vind je hier.

Slag bij Verdun (1916)
1915 was een bijzonder slecht jaar voor de Geallieerden.
De verliezen stapelden zich op en vooruitgang werd er niet geboekt.
De Duitse opperbevelhebber 'Von Falkenhayn' adviseerde aan de Duitse keizer om eerst Frankrijk te verslaan en als dit eenmaal gebeurd was, zou de strijd voor de Britten geheel nutteloos zijn.
Om dit te bereiken kozen de Duitsers een plaats in Frankrijk.
Die plaats was
Verdun.


Duits geschut in Verdun

 

De Slag om Verdun
 

De Duitsers wilden deze keer hun doel bereiken zonder zinloze en bloedige man-tegen-man gevechten.
De opperbevelhebber beval een grootse artillerie-beschieting waarna de Duitse infanterie moeiteloos de laatste Franse stellingen kon vernietigen. Op zich was dit een goed plan maar Von Falkenhayn maakte enkele tactische fouten.
In
1916 stonden zo'n 90.000 Duitse soldaten gereed voor een van de grootste en langste veldslagen uit de geschiedenis!


Franse soldaten in de aanval

Op 21 februari 1916 zette Duitsland een massale aanval in op Verdun, de Franse vestingstad.
Verdun lag vlak bij de Duitse grens, en beheerste de toegang tot Oost-Frankrijk. Belangrijk voor de Duitsers dus!
Na een 8 uur durende beschieting, rukte de Duitse infanterie op.
De Fransen waren verrast, verloren in het begin enkele van hun posities, maar in december hadden ze de Duitsers weer teruggedrongen tot hun oorspronkelijke posities.
De verliezen waren enorm!


Loopgraaf na een aanval

Aan Franse kant meer dan 400.000 doden, gewonden en vermisten.
Aan Duitse zijde meer dan 336.000.
De Duitse generaal 'von Falkenhayn' verklaarde later dat hij had geprobeerd de Fransen te laten 'doodbloeden'. Hij slaagde daar echter niet in!
De 'Slag bij Verdun' duurde van februari
1916 tot december 1916.
Het is de grootste en verschrikkelijkste veldslag uit de geschiedenis.


Gesneuvelde soldaten bij Verdun

Bij deze veldslag kwamen zeer veel soldaten om het leven.
En de terreinwinst was bijna NIETS!


Duits kerkhof na de 'Slag bij Verdun'

 
'Wat een bloedbad, wat een gruwelijke beelden, wat een slachting.
Ik kan gewoon geen woorden vinden om mijn gevoelens uit te drukken.
De hel kan niet zo afgrijselijk zijn.'

Albert Joubaire, Frans Soldaat, Verdun, 1916


Gewonde soldaat uit de frontlinie


Wil je meer informatie over de 'Slag bij Verdun', klik dan hier, of deze site of hier.
 
Slag aan de Somme (1916)
In 1916 maakten de Geallieerden plannen om door de Duitse linies ten noorden van de Franse rivier de Somme te breken.
In juni begonnen de Britten een 6 dagen durende 'artillerie'beschieting op de Duitse linies. Maar de Duitsers trokken zich terug in hun diepe bunkers, en bleven bijna ongedeerd.
Toen de Britse infanterie op 1 juli oprukte, kwamen de Duitse mitrailleurschutters uit hun bunkers tevoorschijn, en openden het  vuur.


De Britse infanterie rukt op

De Britten dachten dat hun vuur de Duitse linies vernietigd had.
Ze vielen aan, maar werden 'letterlijk' door de Duitsers neer gemaaid.
De aanval stuitte bovendien ook in de modder van sneeuwstormen en regen.
De Geallieerden veroverden ongeveer 125 km terrein, maar slaagden er niet in de Duitse linies te doorbreken. Een groot deel van het gebied veranderde in een troosteloze woestenij.
De Slag aan de Somme duurde van 23 juli tot november 1916.
Het werd uitgevochten door 2.000.000 man over een 45 kilometer breed front tussen Amiens en Péronne.
De verliezen bij de Britten en Fransen waren 750.000 man.

Slag aan de Somme

 

Een van de gewonden van de Slag aan de Somme aan Duitse zijde was Adolf Hitler. Hij werd door een granaatscherf in het gezicht geraakt. Toen had hij al 1 van zijn 2 IJzeren Kruizen vanwege zijn moed ontvangen. Hij zou later nooit meer over zijn medailles spreken omdat hij ze had ontvangen op voorspraak van een joodse luitenant.


Rechts, Adolf Hitler


● 3e Slag bij Ieper (1917)

De 1e Slag werd gestreden toen de wedloop naar de zee in 1914 eindigde en de Duitsers en Geallieerden vochten om Ieper. De stad kwam echter in Geallieerde handen.
De 2e Slag  was in de lente van 1915 toen het Duitse leger een nieuw offensief lanceerde, waarbij geëxperimenteerd werd met chloorgas. Maar de Britten hadden gevochten voor Ieper, dus zouden ze de strijd niet zomaar opgeven. Uiteindelijk werd ook de 'Tweede Slag om Ieper' afgeslagen door de Britten.


een waar slagveld...

De 3e Slag, ook wel de 'Slag om Passendale' genoemd, vond plaats tussen juli en november 1917.
Ook nu gebruikten de Duitsers gas. Ditmaal geen chloorgas maar het moordende mosterdgas.
Wat de 3e Slag om Ieper tot symbool maakte was de modder en de hevige regenval. Het front bereiken was haast onmogelijk, laat staan een aanval. Auto's gleden van de wegen af, paarden zakten weg in de modder waardoor ze verdronken en lijken werden als stapstenen gebruikt. De zomer van 1917 was de natste zomer ooit.


1917, de natste zomer ooit

Uiteindelijk beëindigden de Engelsen de slag bij Ieper.
Er waren van de stad nog slechts een paar ruïnes half weggezakt in de modder over. De slag die tot een doorbraak had moeten leiden, liep uit op een bloedbad en eindigde zelfs niet in een 'gelijkspel'.


De verwoeste stad Ieper
(linksboven het stadhuis, daarachter de kerk)

Na hevige gevechten en het laten ontploffen van tunnels onder elkaars loopgraven bedroeg de Britse terreinwinst amper 8 km.
Ook in deze
3e Slag bij Ieper waren de verliezen aan beide kanten heel hoog.
Geschat wordt dat de Britten hier zo'n 340.000 man verloren, terwijl de Duitsers ongeveer 250.000 gesneuvelden hadden.


Naamplaatje van een Belgische soldaat

De Slag om Passendale

 

2e Slag aan de Marne (1918)
Het laatste offensief (= aanval) dat de Duitsers inzetten was op 15 juli 1918.
Wéér bij de rivier de Marne in Frankrijk.
Zij noemden het de 'Friedensturm'
(= de vredesaanval).
De Fransen en de Engelsen waren totaal uitgeput van de oorlog, dus de Duitsers hadden goede kans van slagen.
Echter de hulp van de Amerikanen aan de Fransen en Britten op dát moment was hen erg welkom!


Franse troepen bij de rivier de Marne

Die hulp en steun werd teveel voor de Duitse soldaten.
Het werd de definitieve genadeslag voor hen. Ze trokken zich steeds meer oostwaarts terug, en sloegen ten slotte op de vlucht.

 


 
De aanleiding De oorlog De loopgraven Op het slagveld Ieper Verdun De luchtoorlog De oorlog op zee Het jaar 1918 Nederland en WO I De vrede Tijdlijn 1914-1918 Literatuur / DVD Internet


 


Build / 2002-2012 / Cebor  |  Disclaimer  |  E-mail