|
| |
| |
|
 |
|
zijn omgeving, en de Eerste Wereldoorlog
|
|
 |
|
Verdun
(mei 2006)
We volgden de Maas (Meuse) in zijn loop door de vallei
(maar de Maes volgde óók zijn weg over de héuvels...)
|
●
Verdun
Ik heb intussen wel begrepen dat
zowel Ieper
(België),
Verdun (Frankrijk) en de
rivier de
Somme (Frankrijk) de
drie meest
bevochten locaties zijn geweest in de Eerste Wereldoorlog!
Maar Verdun was wel het grootste slagveld (beter gezegd: slachtveld) van deze oorlog!
Hier werd door de 'poilus' (= zo
werden Franse soldaten
uit de Eerste Wereldoorlog genoemd) hard, taai,
verbeten en bloedig gevochten!
De loopgravenlinie van Wereldoorlog I
De Slag bij Verdun
wordt de grootste uit de wereldgeschiedenis genoemd.
Nooit is er zo langdurig, met inzet van zoveel mensen, strijd
geleverd op zo'n beperkt grondgebied.
Deze veldslag, die woedde van 21 februari 1916 tot 19 december 1916,
eiste naar schatting meer dan 700.000 doden, gewonden en vermisten
op een slagveld nauwelijks groter dan tien bij tien kilometer.
Uit strategisch oogpunt gezien is er geen enkele rechtvaardiging te
vinden voor deze monsterlijke verliezen. De Slag bij Verdun
ontaardde in een prestigeslag tussen twee volkeren.
'Ze hadden een
beruchte heuvel veroverd, ze hadden in loopgraven en
gaten gestaan die nu eens Frans en dan weer Duits waren,
loopgraven en gaten die soms helemaal vol lagen met
Duitse en Franse lijken in verschillend stadium van
ontbinding, eens levende mannen die bij duizenden om het
bezit van deze, reeds voor een gedeelte uit lijken
bestaande heuvel hadden gevochten, een gevecht waarna
ook zij, broederlijk verenigd, lagen te rotten...'
(Georges Blond
- Verdun) |
'Verdun' is het symbool geworden van de
verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog, van de zinloze
slachtpartijen, de eindeloze opoffering van mensenlevens in de
strijd om een paar vierkante kilometer grond.
'Verdun' is het symbool van de totale vernietiging.
●
Les Poilus
|
'Poilu'
is wel het meest gevierde woord van de Eerste
Wereldoorlog.
In augustus 1914 betekent "poilu"
man.
In het leger werden soldaten mannen genoemd.
Een eeuw eerder, in militaire termen, was een 'poilu'
iemand die haar had, niet zozeer op zijn kin maar
elders. Van oudsher een teken van vruchtbaarheid. Balzac,
een generaal van Napoleon, vond 42 pontonniers
(geniesoldaten) voldoende 'poilu' om een brug over de
Bérézina te bouwen, te zeggen, met lef, moed.
In
de kazernes, voor 1914, betekende 'poilu' dus
moedig of gewoonweg man.
Berichten over de oorlog aan het front bereikten ook de
burger en men nam de term 'poilu', welke tot voor kort
voorbehouden was aan de militairen, over.
Hierbij kreeg 'poilu' een nieuwe glans: soms familiair,
vriendelijk of met bewondering.
Niemand sprak meer van strijder. Iedereen sprak van
'poilu'! |
|
|
|
|
Ik
heb
Verdun
bezocht in mei 2006.
Diverse 'herinneringen' aan de Eerste
Wereldoorlog
ben ik op gaan opzoeken...
(Klik op de betreffende locatie om erheen te
springen)
|
|
|
|
In volgorde van
bovengenoemde 'herinneringen', volgt hieronder een beschrijving... |
|
● Butte de Vauqois
(butte = heuvel)
Als je terug wil naar de realiteit van de Eerste Wereldoorlog in het
oosten van Frankrijk, dan moet je naar 'Butte de Vauqois' (ten
noordwesten van Verdun).
Eigenlijk ben ik al op de terugreis naar Nederland als - op deze
laatste dag - een Nederlander me attendeert op Vauqois. Dus daar
naar toe.
Het is een hele klim naar de top van de heuvel, maar als je boven komt, word je een waar
geleverd slagveld gewaar, als je tenminste de moeite neemt om het gebied rondom het
gedenkteken te bewandelen.
Het gedenkteken op de heuvel
Althans..., ikzelf was érg onder de indruk van het weggevaagde,
voormalige dorp Vauqois, de vele loopgraven
(gedeeltelijk nog intact gehouden), de destijds vooruitgeschoven
posten daarvan, en vooral de verbazingwekkend diepe mijnkraters
die de totale vernietiging van dit dorp begrijpelijk maken.
Later is het dorp onder aan de heuvel weer opgebouwd.
La
Butte de Vauqois is
een heuvel.
Vroeger stond er het dorpje Vauqois,
weinig inwoners en een paar straten. De heuvel was
echter een strategische plek omdat je er uitzicht had
over de Argonne. Zowel voor
de Duitsters als voor de
Fransen dus aantrekkelijk.
Gedurende 4 jaar is er voortdurend op, om en onder de
heuvel gevochten. Aanvankelijk bovengronds maar hoe
langer hoe meer in tunnels (mijnen) onder de grond.
De heuvel
van Vauquois is de hoogste in het gebied ten westen van
de Argonnen en biedt een onbelemmerd uitzicht naar alle
richtingen. Om die reden werd deze heuvel door de zowel
de Duitse als de Franse legerleiding beschouwd als
strategisch zeer belangrijk. Het was een observatiepost
voor de artillerie waarbij degene die de heuvel in
handen had de weg- en spoorwegverbinding tussen
Ste-Ménehould en Verdun volledig kon beheersen.
Dit belang verklaart ook de hardnekkigheid van beide
partijen om deze heuvel in handen te krijgen.
Dit belang was echter ook de rechtvaardiging voor de
verschrikkelijke opofferingen die men zich daarvoor
heeft getroost... |
Hieronder een aantal foto's van dit indrukwekkende gebied...
|
Een barricade |
Loopgraven |
Loopgraven |
Loopgraven |
Loopgraven |
Loopgraven |
Loopgraven |
Toegang tot ondergrondse ruimte |
Toegang tot ondergrondse ruimte |
Toegang tot ondergrondse ruimte |
Loopgraven |
Loopgraven en versperring |
Loopgraven en versperring |
Voormalige kerk |
Mijnkraters |
Mijnkraters |
|
Terug |
|
|
● Ossuaire de Douaumont
(ossuaire = grafkelder, knekelhuis)
Ten noordoosten van Verdun liggen talloze oorlogsherinneringen en
-monumenten.
Eén daarvan is 'Ossuaire de Douaumont'.
Dit opvallend, indrukwekkend gebouw is de
laatste rustplaats van ongeïdentificeerde stoffelijke resten van
130.000 Franse en Duitse soldaten die tijdens de slag bij Verdun
zijn gesneuveld.
Dit grootste Franse monument omvat een 137 m lange gang. In het
midden verrijst een 46 meter hoge toren in de vorm van een granaat.
Na 204 treden heeft men er een prachtig zicht op de slagvelden rond
Verdun.
In een andere zaal illustreert een audio-visuele diapresentatie de
heldenmoed van de strijdkrachten.
Voor het Ossuaire ligt een grote begraafplaats.
In 1919
werd er op het voormalige slagveld een houten barrak
opgetrokken om de de rustplaats van de op het slagveld
gevonden ongeïdentificeerde soldaten te worden. De niet
geïdentificeerde overblijfselen van de slachtoffers
werden hier in houten kisten opgeborgen , ingedeeld naar
de sector op het slachtveld waar zij gevonden waren.
De bisschop van Verdun, Ginistry, startte met het
inzamelen van geld om een eerbiediger knekelhuis te
bouwen. Op 22 augustus 1920, legde
Maarschalk Petain de eerste steen voor het huidige
Ossuaire. De bouwwerkzaamheden aan het door de
architecten Azema, Edrei
en Hardy ontworpen monument
werden afgerond in 1932.
 |
 |
De vorm van het Ossuaire is vanuit de lucht gezien een
137 meter lang kruis met in het midden de 46 meter hoge
klokkentoren. De toren heeft de naam "La Tours de Morts"
(de dodentoren) gekregen en heeft de vorm van een
artillerie granaat. Op zijkant van de toren zijn kruizen
aangebracht. Op de voorzijde van het gebouw zijn de
wapenschilden aangebracht van de steden die financieel
hebben bijgedragen aan de totstandkoming van dit
indrukwekkende monument.
In de twee gangen links en rechts van de
hoofdingang zijn in totaal achttien nissen aangebracht
met elk twee granieten graftomben. Boven elke graftombe
is de naam te lezen van de slagveldsector waarop de
geraamten zijn aangetroffen. Toen bleek dat deze ruimtes
niet groot genoeg waren om alle de resten van de
overladen sectoren is er aan het einde van elke gang een
grote tombe van 150 vierkante meter aangelegd. Boven elk
van de 18 tombes staat de naam van de sector waar de
overblijfselen zijn gevonden.
De vloer van de gang is uitgevoerd in mozaïektegels, die
de militaire orden van Frankrijk uitbeelden: in het
midden, het erekruis van het Legion d'Honneur, op beide
uiteinden de Medaille Militaire met ertussen een aantal
Oorlogskruisen. |
● Citadel souterraine
(souterraine = ondergronds)
Deze oude citadel, gelegen in Verdun, werd tijdens de slag om Verdun
gebruikt om 2000 manschappen op te kunnen nemen.
Gezeten in een automatisch door
infraroodstraling voortbewogen karretje krijgt de bezoeker een
rondleiding door de citadel, waar het dagelijks leven van de
soldaten, de poilus, wordt opgeroepen door geluid, bewegende
taferelen en virtuele beelden van onder meer het hoofdkwartier en de
bakkerij en reconstructies van het leven in een loopgraaf.
Het wordt zelfs van Nederlandstalig commentaar voorzien.
Erg origineel en leuk opgezet.
Eerbetoon aan de
gesneuvelden |
Wandschildering van
vertrekkende soldaten |
|
Terug
|
|
● Fort Douaumont
Fort Douaumont (ten
noordoosten van Verdun) was een
belangrijke post ter verdediging van Verdun.
Het fort heb ik niet van binnen bezocht, omdat ik Fort Vaux al
bezocht had (zie verder).
Het fort van Douaumont, waarvan de aanleg
in 1885 was begonnen en dat tot 1913 voortdurend is versterkt, ligt
één van de hoogste punten op het voormalige slagveld.
Het fort heeft een totale oppervlakte van 3 hectare en is ongeveer
400 meter lang.
Dit fort is 4 maal zo groot als fort fort Vaux en heeft twee
onderaardse verdiepingen.
Het dak van het fort is maar liefst 12 meter dik.
● Fort Vaux
In dit fort - ten noordoosten van Verdun - hield commandant Raynal
op een heroïsche wijze stand tegen de Duitsers.
Dit fort heb ik van binnen bezocht. Hieronder vind je enkele
foto's...
Het
Fort van Vaux,
de noord-oostelijke steunpilaar van de permanente
verdedigingsring rondom Verdun, is in de periode
1881-1884 gebouwd en in 1888, rekeninghoudend met de
vooruitgang in de springstoftechniek, versterkt. In de
jaren 1904 tot en met 1906 werd het fort uitgerust met
een 75mm geschutstoren met uitkijkposten, drie
observatie koepels en twee kazematten. Net zoals fort
Douaumont werd ook fort Vaux getroffen door het besluit
van augustus 1915, waarbij het fort van zijn oorlogstuig
werd ontdaan. Door verpulvering van de forten van Luik
en Namen door het zware Duitse geschut waren de forten
immers waardeloos geworden, dacht men…..
Al direct vanaf het begin van de slag om Verdun op 21
februari 1916 kreeg het fort het zwaar te voorduren, de
Duitse artillerie bestookte het met grote regelmaat.
Door toedoen van de inslag van een Duitse granaat
stortte de toegangtunnel naar de, inmiddels weer van
geschut voorziene, 75mm geschutstoren. Derhalve moest
het fort het zonder zijn belangrijkste bewapening
stellen. Na de inname van Douaumont waren de Duitsers
gedwongen hun front te verbreden en stuitten zij op Vaux.
Tijdens de Duitse aanvallen van 5 tot 30 maart ging het
dorpje Vaux op 2 april in Duitse handen over.
Op 2 juni lukte het de Duitse infanterie de bovenbouw
van het fort te bezetten. Vanwege de bombardement
ontstonden er scheuren in de twee watertanks van het
fort en zodoende was er vanaf 4 juni in het gehele fort
geen druppel water meer te bekennen. De Duitsers lieten
strijdgas het fort instromen en gingen hun tegenstanders
met handgranaten en vlammenwerpers te lijf. Nadat de
bevelhebber van het fort, Raynal, erin was geslaagd in
de nacht van 5 op 6 juni een honderdtal manschappen te
evacueren, en hij doormiddel van zijn laatste postduif
zijn superieuren op de hoogte had gebracht van hun
situatie, moest het garnizoen zich op 7 juni overgeven.
Toen het versterkingswerk op 2 november 1916 door de
Duitsers werd ontruimd, werd het onmiddellijk opnieuw
door de Fransen bezet, die zich inmiddels op nog slechts
op 350 meter afstand bevonden. |
●
Cimetiere Américain
In Romagne-sous-Monfaucon ligt de
grootste Amerikaanse erebegraafplaats van Europa, met zijn 14.246
graven uit de Eerste Wereldoorlog. De Amerikaanse troepen hebben
hier een eind gemaakt aan die oorlog. En ieder jaar wordt dat op 11
november hier herdacht.
De geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog ligt in de omgeving van
Verdun en Romagne-sous-Montfaucon ‘voor het oprapen’. Niet alleen de
monumenten en musea, ook wandelend in de omgeving vind je de
geschiedenis op en in de grond.
Jean Paul de Vries heeft van zijn vondsten uit de bossen en velden
hier een schitterend museum gemaakt. Het alledaagse leven wordt
zichtbaar in de voorwerpen, kaarten en foto’s: het leven van de
soldaten, de verwoestingen van dorpen, het thuisfront dat wacht op
bericht.
●
Monument aux Morts de Pennsylvanie
Dit Monument bevindt zich in het dorpje Varennes-en-Argonne, aan de
D38.
Het is opgericht ter nagedachtenis van de Amerikanen die dit dorp in
1918 bevrijdden.
●
Mémorial de Verdun
Het Mémorial de Verdun bevindt zich aan de
D913, bij Fleury.
Ik ben even buiten rondom het gebouw gaan kijken, daarna wat binnen
rondgestruind, maar heb het museum niet bezocht.
Het Memorial de Verdun is gebouwd op de plek waar eens het
stationnetje stond van het dorpje Fleury.
Het Memorial is een
privé-stichting, geboren uit een gevoel van bezinning bij de
oud-strijders.
●
Tranchée des Baïonnettes
Dit is alleen een gedenkteken. Verder is hier niets te zien.
Het ligt aan de D913, Douaumont.
De
geschiedenis van de 'Tranchée des Baïonnettes' wordt een
legende, als in 1919 de voormalige Commandant van het
137e Regiment Infanterie een bezoek brengt aan de
plaatsen waar hij zo zwaar gevochten had. Aangekomen op
de plaats waar thans het monument staat ziet hij een
rij
bajonetten boven de grond uitsteken. Een vluchtig
onderzoek wijst uit dat manschappen van het 137ste
Regiment hier tijdens een Duitse artillerie aanval op 12
juni 1916 verpletterd en levend begraven zijn terwijl de
geweren met hun bajonetten nog boven de rand uitsteken.
Uit de verhoren van de
ooggetuigen bleek dat een compagnie van het 137 Regiment
Infanterie op 12 juni 1916 geïsoleerd was geraakt van de
andere Franse troepen. De Fransen in het geïsoleerde
gebied bleven fel verzet bieden tegen de oprukkende
Duitse tropen. Na zware gevechten gaven de overlevenden
zich op 13 juni over. De loopgraaf lag vol met lijken en
de Duitsers besloten de loopgraaf dicht te gooien. De
geweren met daarop de bajonetten lieten ze staan zodat
de plek op een later tijdstip makkelijker kon worden
terug gevonden. |
●
Monument A. Maginot
Aan de weg D112 kwamen we dit monument tegen...
Het huidige monument is opgericht door
zijn vrienden.
Het monument is het werk is van beeldhouwer Gaston Broquet.
De betekenis van het beeld is als volgt: het schild verbeeldt
vaderlandslievende standvastigheid en de muur wijst op versterking.
Het model 1915 uniformen van de soldaten onderstreept de
broederlijkheid tussen de strijdmakkers.
|
(Hierboven en rechts)
Detail opname van het monument.
Maginot is de middelste persoon.
Het beeld toont het moment waarop Maginot aan zijn knie
gewond is geraakt. |
|
Terug
|
|
●
Monument de la Victoire
Dit monument bevindt zich in het centrum van Verdun.
Het bestaat uit een trap van 73
treden, uitgehouwen in de oude stadsmuur van Verdun, die leidt
naar een crypte die zich bevindt onder een 30 meter hoge zuil
met daarop een strijder.
In de crypte ziet u de gouden boeken waarin de namen van de
dragers van de medailles van Verdun staan geschreven.
Het standbeeld bereik je na een klim van 73
treden
|
|
Terug |
|
|
|
Tot
zover een beschrijving van mijn bezoek aan
Verdun (mei 2006) |
|
|
naar
andere tijden
