Literatuur / DVD

● Literatuur / DVD

Kees,
Hieronder stuur ik je enkele van mijn 'gedichten' over WW1.
Jan Theuninck

Ik kreeg dit bericht een keer spontaan opgestuurd van Jan Theuninck uit België, wonend in de buurt van Ieper.
Hieronder wil ik drie van zijn gedichten weergeven...

'Whitesheets'
gevallen bladeren
na de oorlogsstorm
zandstenen zerken
op groene heuvels

'Yperiet'
's avonds laat vult een mist de vallei
zonder te beseffen verstikt hij ons als een duistere macht
op de velden liggen onze lijken
onder het gras een bruine aarde

'Tyne Cot'
toen jullie
naar het front
trokken
waren jullie
levende helden
en nu
liggen jullie
op de heuvel
waar alleen
papavers bloeien

Met dank aan Jan Theuninck.

Vanaf dát moment ben ik me nóg verder gaan verdiepen in de geschiedenis van Ieper en zijn omgeving. Zeker ook omdat ik woorden tegenkwam die voor mij onbekend waren:
Yperiet (= Ieper)
Tyne Cot (= Tyne Cottage)
Polygon Wood (= Doelbos)
Plugstreet (= Ploegsteert)
Whitesheets (= Wijtschate)

'Plugstreet Wood' zoals de Engelse soldaten het Vlaamse bos van
'Ploegsteert' noemden (de plek van het Kerstbestand 1914).

Al deze plekken hebben hun betekenis en verleden gehad in de Eerste Wereldoorlog.
Hieronder vind je de links naar de betreffende woorden, locaties en/of historische gebeurtenissen:
Yperiet
Tyne Cot
Polygon Wood
Plugstreet
Whitesheets (Mesen)

'Knijp nu je ogen dicht' (Boek)
In 2003 schreef de Vlaamse schrijver Marc Wildemeersch een boek dat zich afspeelt in de tijd van de Eerste Wereldoorlog.

Het boek
Een soldaat wacht op een vrouw en dagdroomt over hoe hij met haar danst in een music hall. Op het moment dat ze elkaar tegemoet lopen, slaat een granaat in.
Dan keert de verteller terug naar de vooravond van de Eerste Wereldoorlog.
Bert Stubbe vertrekt per schip naar Canada. De jonge emigrant wordt geplaagd door de herinnering aan een erotisch avontuur met Anna Vere en vlucht in de cocaïne. Zijn pogingen in Canada een bestaan op te bouwen, stranden in een hevige sneeuwstorm.
Wanneer de lezer Bert terugvindt op de slagvelden van Noord-Frankrijk blijkt zijn verlangen naar Anna Vere gesmoord in een helse loopgravenoorlog die hem dwingt met nietsontziende wreedheid te overleven.
Een uitputtend offensief eindigt voor de jonge soldaat in het hospitaal waar hij Anna weerziet. Maar de oorlogsmachine waaraan ook zij niet kunnen ontsnappen rolt verder door het oude Europa.
Nadat de vrede is getekend zijn Bert en Anna te gast bij hun vriend, de voortvluchtige dichter Paul van Ostaijen. Daar proberen ze hun liefde nieuw leven in te blazen en de gesneuvelden te vergeten in kringen van revolterende kunstenaars en rode oproerkraaiers.

'Vergeten Stemmen' (Boek)
Een aangrijpend boek van de Britse historicus Max Arthur (2002).
Ik kocht dit boek toen ik, komend uit het 'In Flanders Fields' museum te Ieper, in een boekenafdeling over de Eerste Wereldoorlog belandde.

Het boek
In 1972 begon een team academici (= mensen van de academie) en archivarissen (= mensen die archieven, oude geschriften bestuderen en bijhouden) van het Imperial War Museum (IWM) in Londen met het traceren (= opzoeken) van gewone mannen en vrouwen die een van de meest aangrijpende en afschuwelijke periodes van de moderne geschiedenis hadden meegemaakt: de Eerste Wereldoorlog.
Zij interviewden uitgebreid veteranen (= oud-strijders) uit Groot-Brittannië, Duitsland, de Verenigde Staten, Australië en Canada over hun dagelijkse ervaringen aan en achter het front.
Dit archiefmateriaal is in zijn soort een van het belangrijkste ter wereld en biedt een uniek inzicht in het leven tijdens de Grote Oorlog.
Alle getuigenissen werden vastgelegd op geluidsband. Sommige van deze banden, die de vergeten stemmen van een inmiddels vrijwel uitgestorven generatie bevatten, lagen vervolgens tientallen jaren lang ongebruikt op de plank. Ruim dertig jaar later besloot historicus (= geschiedkundige) Max Arthur honderden uren in het archief te gaan zitten, alle tapes (= audio-banden) te beluisteren en een selectie (= keuze) te maken voor dit boek.
Hij creëerde daarmee een opmerkelijke en nieuwe mijlpaal in de geschiedschrijving van de Grote Oorlog.

Het geeft een ontroerend relaas van emoties en belevenissen van binnenuit de oorlog.
Het is wars van koude, objectieve geschiedschrijving!

'Het drama van de Dodengang' (Boek)
Dit boek is een aangrijpend document over de gruwel van de oorlog. Geen opgepoetste militaire geschiedenis, maar een schrijnend verhaal van onnoemelijk soldatenleed.
Schrijver: Siegfried Debaeke / Uitgeverij: De Klaproos

De auteur heeft geput uit grotendeels onuitgegeven oorlogsdagboeken.
Soldaten van toen brengen zo het verhaal van de Dodengang zoals zij het gezien en ervaren hebben.
Het oorspronkelijk fotomateriaal biedt een realistisch beeld van het leven aan het IJzerfront.

'Zacht en eervol' (Boek)
Lijden en sterven in een Grote Oorlog
1999
Sdu Uitgevers, Den Haag
Standaard Uitgeverij, Antwerpen

In 'Zacht en eervol' gaat historicus Leo van Bergen dieper in op de psychische en lichamelijke ontberingen van de soldaten aan weerszijden van het westelijk front in de Grote Oorlog.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) stonden aan beide zijden van het front industriële grootmachten. In deze bloedige loopgravenoorlog werden voor het eerst op grote schaal machinegeweren, tanks, gas, vliegtuigen en vlammenwerpers ingezet.
Het was de eerste oorlog waarin door het gebruik van de telefoon de hoge officieren niet meer zelf aan het front aanwezig hoefden te zijn. De vroeger haast spreekwoordelijke band tussen soldaat en officier viel hierdoor weg. Het individu ging in de moderne, geïndustrialiseerde oorlogvoering volledig ten onder. Daardoor vroeg die oorlog, ondanks alle machinale hulpmiddelen, vooral geestelijk nog veel meer van een soldaat, dan voorgaande oorlogen.
Er is veel over de doden, zieken en gewonden van deze oorlog geschreven, maar vaak geeft men alleen de kale cijfers of gaat de aandacht uit naar de medische stand van zaken en niet naar de patiënten.

'World War I' (Documentaire, DVD)
Als je van visuele informatie houdt, is dit een 'must'.
Het is een meer dan 6 uur durende documentaire over de Eerste Wereldoorlog (2 DVD's).

'All Quiet On The Western Front' (Film, DVD)
Ook al is hij wat oud, eindelijk weer een blij om een realistische oorlogsfilm te zien!
Gelukkig is deze film wars van vals patriotisme en opgeklopte oorlogspropaganda!
En dan durft men nog te schrijven: 'een anti-oorlogsfilm'.

De Film
In 1914 wordt een groep Duitse schooljongens, vol idealen, door hun chauvinistische leraar aangespoord zich bij het leger aan te melden voor de "glorieuze oorlog".
Vol vuur en patriotisme zetten zij hun handtekening.
De lijdensweg begint tijdens de eerste wrede basistraining, en eenmaal op de trein naar het front dienen de eerste verschrikkingen van de frontlinie zich aan.
De oorlogsrealiteit wordt langzaam zichtbaar.
Een voor een sneuvelen de schooljongens...

De leeftijdskeuring voor deze film is 16 jaar.

Het verhaal vertelt het leven van de soldaat als mens tijdens de Eerste Wereldoorlog.
Of je nu Duitser was of Fransman, soldaat bij de Centralen of soldaat bij de Geallieerden: iedereen had hetzelfde gevoel, dezelfde angsten, dezelfde belevenis, dezelfde hoop en dezelfde pijn.