Het verzet

● Het verzet
Om in verzet te komen tegen de bezetters (Duitsland) was veel moed nodig.
De mensen die zich wilden verzetten, werkten meestal in kleine groepen. Hoe minder mensen er namelijk van wisten, hoe beter.
Soms hadden deze verzetsgroepen contact met andere verzetsgroepen. Maar meestal niet, omdat dat te gevaarlijk was.
Van de Duitsers mochten deze verzetsgroepen niet bestaan! Ze waren onwettig, zeiden ze. De Duitsers hadden dan ook zware straffen voor verzetsstrijders die ze in handen kregen. Meestal was dat de doodstraf.

Het was tijdens de oorlog moeilijk om precies te weten wat er voor nieuws was.
De kranten werden door de Duitsers gecontroleerd (= gecensureerd).
Er mochten alleen dingen in staan die gunstig waren voor de Duitsers.
Je las bijv, niet dat de Engelsen, Amerikanen of Russen bezig waren de Duitsers te verslaan.
Daarom werden er door verzetsmensen kranten uitgegeven waarin teksten stonden die van de Duitsers niet mochten. Dat waren de 'illegale' kranten.
Zo vervoerden bijvoorbeeld vrouwen de kranten onder boodschappen en groenten .
Het drukken en verspreiden van die kranten was gevaarlijk werk. Er stonden zware straffen op!

Behalve kranten, werd óók de radio gecontroleerd. Daarom luisterden veel mensen naar Radio Oranje: een geheime radiozender die vanuit Engeland werd uitgezonden.
De Duitsers probeerden dat echter te voorkomen. Iedereen moest zijn radio inleveren. Maar een aantal mensen verstopte hun radio en luisterde stiekem.

Een kleinere groep mensen ging nóg verder in het verzet tegen de Duitsers.
Deze verzetsmensen maakten bijvoorbeeld valse 'persoonsbewijzen'.
Een persoonsbewijs was een soort paspoort dat je van de Duitsers altijd bij je moest dragen.
Joden kregen bijvoorbeeld met een vals persoonsbewijs een andere naam, en konden zo laten 'zien' dat ze NIET-JOODS waren.
Ook werden er onderduikers geholpen. Dat waren mensen die op de vlucht waren voor de Duitsers.
Mensen van het verzet hielpen ook neergestorte, geallieerde piloten om hen terug naar Engeland te brengen.

Sommige verzetsmensen gebruikten geweld tegen de Duitsers. Vaak namen de Nazi's dan wraak.
De Duitsers werden vanwege het verzet steeds strenger. Zelfs het luisteren naar ‘Radio Oranje’ noemden zij verzet. Meestal werden mensen van het verzet neergeschoten.
In totaal haalden 8.000 verzetsmensen het einde van de oorlog niet. Ze werden opgepakt en vermoord door de Duitsers.

Het verzet in Nederland werd ook wel ‘de Nederlandsche ondergrondsche beweging’ genoemd.

Een verzetstijdschrift

Een groot aantal mensen tussen de 18 en 35 jaar werden opgeroepen om voor de Duitsers te werken. Veel mensen weigerden dat, en verstopten zich. Dat heet 'onderduiken'.
Op zoek naar onderduikers werd soms een dorp of stadsdeel omsingeld. Als er dan mensen 's nachts werden gevonden, werden ze naar Duitsland afgevoerd.

Verzetsstrijders of andere burgers gaven ‘gezochte’ mensen soms dan ook onderdak of schuilruimte. Soms erg slim weggewerkt.

Een onderduikruimte achter en onder een kast

Onderduikers

Een bekende Nederlandse verzetsstrijdster was Hannie Schaft.
Meer informatie over haar vind je op:
http://www.go2war2.nl/artikel/1077
http://www.hannieschaft.nl/02.html
http://www.hannieschaft.nl/03.html
http://www.hannieschaft.nl/

Op de onderstaande site vind je vele verzetspamfletten en -brochures:
http://www.geheugenvannederland.nl/?/nl/collecties/illegale_pamfletten_en_brochures

En hier illegale fotografie tijdens de Duitse bezetting:
http://www.geheugenvannederland.nl/?/nl/collecties/illegale_fotografie_tijdens_de_duitse_bezetting

● Aanslagen op Hitlers leven
Ook in Duitsland was er verzet tegen Hitler.
Er zijn veel pogingen gedaan om Hitler te vermoorden:
- zowel door zijn eigen mensen (Von Stauffenberg, Speer);
- als beraamd (o.a. Operation Foxley, hoewel deze operatie nooit is uitgevoerd);
- of uitgevoerd door de geallieerden.
Hitler dacht echter dat hij onfeilbaar was. Dat hij iets goddelijks had waardoor bedreigers hem niet konden 'raken'.
> Een van de bekendste aanslagen was die van 20 juli 1944 door Von Stauffenberg.
De film 'Valkyrie' gaat over deze aanslag.

Von Stauffenberg

Op deze site vind je meerdere artikelen over de diverse aanslagen op Hitlers leven.

● De NSB
Er waren ook Nederlanders die het eens waren met de Duitsers, en hen meehielpen.
Zij hadden een partij die leek op de Duitse NSDAP (van Hitler).
Dat was de NSB (= Nationaal Socialistische Beweging). Hun leider was Anton Mussert.

Embleem NSB

Anton Mussert

De NSB-ers waren landverraders. Je kon ze herkennen aan hun pakken en zwarte laarzen.
De NSB-ers hielpen de Duitsers met het opsporen en aangeven van Joden.
Ze verraadden óók verzetsmensen.
Deze 'meeheulers' (meelopers) met de vijand worden ook wel collaborateurs genoemd.

● Enkele Nederlandse films over het verzet

- Zwartboek (2006)
- Soldaat van Oranje (1977)
- Het meisje met de rode haren (1991)
- In de schaduw van de overwinning (1986)
- De overval (1962)
- Het bittere kruid (1985)
- Als twee druppels water (1963)