Berkenrode
(1284 - 1630)
De ruïnes van Brederode en Kleef
staan in de Gouden Eeuw symbool
voor de ouderdom van Haarlem.
Pieter Saernedam ontwerpt in zijn
beroemde Beschrijvinge ende lof der stad
ook een gravure van het in verval
zijnde slot Berkenrode.
(Berkenrode 1628 10,2 bij 15,5 cm)
Het slot Berkenrode was een
leen
van de Graven van Holland die het huis
aan het Huis van Haarlem gaven,
zo
staat in het onderschrift van
de gravure.
Het hof Berkenrode wordt door
Floris V in 1284 geschonken aan een zekere Jan, schepen te Haarlem.
Hij noemde zich sindsdien Van
Berckenrode. Ook zijn nageslacht was in het bezit van Berkenrode
en tevens schepen of burgemeester
van Haarlem.
In 1466 wordt het leengoed
een ambachtsheerlijkheid. De eerste ambachtsheer is Gerrit van Berckenrode.
De familie blijft in het bezit
van Berkenrode tot 1618, toen het overging in handen van de familie Van
Alkemade.
In 1628 leefden Dirk en Hendrik
van Haerlem van Berkenrode nog. Beiden stierven
zonder nakomelingen. Dirk die
in het vervallen slot woonde, bekleedde stoel nr 1 van het eerbiedwaardige
Kerstgilde.
Hendrik was oud-burgemeester
van Haarlem en lid van het Hoogheemraadschap Rijnland.
Zij waren de belangrijkste
katholieken in Haarlem. In de `omgeving` van Pieter Saernedam
komen veel
leden van het kerstgilde voor.
Waar het wapen van Berkenrode
vandaan komt is niet bekend. De Van Berkenrodes voerden een ander wapen
dan
hierboven is afgebeeld. De
latere heren uit het geslacht Van Alkemade van Berkenrode vierendeelden
hun eigen wapen met dat van
de Van Berkenrodes. Het werd in ieder
geval in de 18e eeuw al als
heerlijkheidswapen gevoerd.
Op 11 maart 1818 werd hetzelfde
wapen eveneens
verleend aan de heerlijkheid
Berkenrode.
De gemeente wordt in 1852 opgeheven.
De gemeenteraad maakte
daartegen bezwaar. Fusiepartner
Heemstede
had grote schulden die pas
in 1856
afgelost zouden zijn.
Een jaar later ging Berkenrode
op
in Heemstede.
bron: Beelaerts van Blokland