De
Gouden Hercules
Kostbaar
beeld na 30 jaar terug
|
De directie van het Rijksmuseum in Amsterdam
is aangenaam verrast na een telefoontje van
veilinghuis Sotherby`s in Zurich. De Hercules van Willem Danelsz van Tetrode
is boven water. Na dertig jaar. Bijna vergeten. Het kunstwerk stijgt in één klap veertig keer in waarde. Tot ruim
300.000 euro!
In oktober 1968 haalt een dief
het veertig centimeter grote beeld (afbeelding links) van z'n sokkel in het Rijksmuseum in Amsterdam.
Dertig jaar is het daarna stil rond het beeldje van een bijzondere
kunstenaars wiens grootste werk vernield werd in de beeldenstorm.
Rechts De Hercules van Willem van Tetrode
Links: Willem van Tetrode werkt volgens Frits Scholten van het rijksmuseum Amsterdam zeer waarschijnlijk aan het grafmonument voor paus Paulus de derde uit de familie Farnese. Margaretha van Parma trouwt met Ottavio Farnese, een kleinzoon van de paus. De zoon van Margaretha en Ottavio, Alexander, ook bekend als de hertog van Parma, voert een groot leger met succes aan in de Lage Landen zo'n tien jaren nadat Willem van Tetrode in Delft aan het nieuwe hoogaltaar van de Oude Kerk begint. Paus Paulus III, die zelf vier kinderen bij een maitresse krijgt, wil de misstanden in de kerk aan de kaak stellen en roept het concilie van Trente in het leven. Dat levert hem veel bekendheid op.
|
|
|
Tetrode maakte een hoofd- of hoogaltaar
en één altaar voor het gilde van de Boom van Jesse. De
Oude Kerk in de stad Delft, de vermoedelijke geboorteplaats van Van Tetrode krijgt
beide kolossale kunstwerken. Een altaar telt een reeks beelden en
kost enkele jaren om te maken. Maar beide altaren gaan verloren in de tweede
beeldenstorm in 1573. In deze tijd zijn admiraal Lumey en zijn luitenant Entens in opspraak.
(Bron: Delftfiles)
Van Tetrode verwierf grote faam in Italië als Guiliemo Scultore
Fiamingho. Willem van Oranje zou een aantal
werken van het altaar van Van Tetrode aan de graaf van Schwarzenburg hebben
geschonken. Deze graaf deed de beelden aan een kerk in Straatsburg
waarna burgers de werken in handen kregen. De kunstwerken zijn wellicht
in particulier bezit of ze zijn verloren gegaan. Veel bronnen spraken vol waardering over de 24 apostelen
tellende werk van Van
Tetrode. Rechts: Op 23 april 1573 slaan watergeuzen alles kapot onder meer in de Oude Kerk van Delft. Willem van Oranje verliest bijna overal in Holland en Zeeland de strijd om de godsdienstvrijheid, maar nu ook in zijn eigen bolwerk Delft. Het gloednieuwe hoogaltaar van Willem van Tetrode en het altaar Boom van Jesse gaan daarbij verloren. Het hoogaltaar bestond uit enkele vier meter hoge zuilen met een hele reeks beelden. Alles is in meerdere steensoorten uitgevoerd.
|

|
Museum de Prinsenhof,
waar Willem van Oranje eens verbleef, meldt dat een groot kunstwerk van
Willem van Tetrode zeer waarschijnlijk is verkocht en dus nog onder de
mensen is. De kerkmeester kreeg
er 250 euro voor, een vermogen destijds.
|
Marcus Curtius van Willem van Tetrode (foto boven) staat in the J.P. Getty Museum in Los Angeles.
Op het schild van dit beeld in brons staat het hoofd van Medusa. Eén blik
in het gezicht en je sterft!
Zie ook:
Website
Getty
Willem Danielsz. van
Tetrode werkte zo'n twintig jaar in Italië. Bij Benvenuto Cellini in Florence maakte Willem van Tetrode beelden voor de hertog van Toscane, Cosimo 1 de'Medici. Zijn sporen verdient hij met een kunstkast.
In Rome maakte
hij tot ongeveer 1568 onder meer twaalf kopieën van Romeinse keizers, een beeldje van
Apollo Belvedere en groot beeld van Marcus Aurelius. De renaissance bloeit.
|
|
|
|
|
Rond 1568 was hij terug in Delft. De katholieke elitie van Delft wilde de glorie van voor de eerste beeldenstorm in 1566 herstellen en de meester uit Italië moest hen daarbij helpen. Twee grote altaren moest hij maken voor de Oude Kerk van Delft. Het hoog- of hoofdaltaar en het altaar Boom van Jesse.
Van marmer en steen maakte hij met zijn leerlingen altaarstukken voor het Heilig Sacramentsgilde. Zeker drie jaar is er aan gewerkt. Heel Nederland leek onder de indruk van het kunstwerk. Maar al anderhalf jaar later is het gesloopt. Een tweede beeldenstorm wiste de nieuwe belangrijke beelden uit. Bekend is dat één of enkele beelden zijn verkocht als financiële hulp aan de armen van Delft. Dank zij de zilversmid Thomas Cruze uit 1624 zijn sculpturen bewaard gebleven.
Willem van Tetrode kwam waarschijnlijk via Van Adrichem van het Delfse Heilig Sacramentsgilde naar Keulen. Deze grote stad aan de Rijn was een belangrijke toevluchtsoord in Duitsland voor katholieken uit Holland. Van Tetrode maakte er Bacchus voor de burgemeester van Keulen, de rijke wijnhandelaar Peter Terlayn von Lennep. En voor de aartsbischop Salentin von Isenburg werkte hij nog enkele jaren als beeldhouwer en architect. Willem van Tetrode stierf op 14 november 1580 in Arnsberg. (bron: kroniek over klooster Weddinghausen).
Dank zij de zilversmid Thomas
Cruse uit Delft zijn zo'n zeven modellen van beeldjes van Van Tetrode bewaard gebleven. Ook in Duitsland is waarschijnlijk veel werk in kastelen verloren gegaan in oorlogen.
Meer foto's
Interview met conservator Frits Scholten van het Rijksmuseum
Willem van Tetrode
ontwaakt na 400 jaar - door Marcel Tettero
|
|
|