RECHTBANK VAN 1E AANLEG HEERENVEEN


NB. Vindplaats Archief, Tresaor, Nieuwe rechterlijke archieven 1811-1838 (NRA)

President

BOELENS, Ambrosius Ayso van; Personalia: * N.H. Hardegarijp 19-3-1766 - + Olterterp 30-11-1834 ( aldaar op privé-begraafplaats begraven); zn. van dr. Boelardus Augustinus, volmacht ten landdage, bewoner van de Bennemastate te Hardegarijp, dichter, en Antje Mellesdr. Mellinga (paar had vier kinderen, maar zouden pas na de geboorte van deze vier trouwen) tr. Suzanna Cornelia Trotz, dr. van Georg Hendrik, gouverneur van Demerara en Essequibo, en L.C. Spoers (zus zou trouwen met A.G.. Smith, rechter van instructie Utrecht (zie aldaar)) Loopbaan: studie rechten Harderwijk (promotie 1790); in 1791 commies ter secretarie der Gedeputeerde Staten van Friesland; 1795-1796 raad-ordinaris in het Hof; in 1799 benoemd tot raadsheer Departementaal Gerechtshof van de Eems; in 1800 lid van het Departementaal Bestuur van de Eems; in 1801 raadsheer Hof van Friesland; tot 1831 pres. rb Heerenveen; in 1825 lid Tweede Kamer en lid Commissie van Landbouw, 1831 grietman van Opsterland; voorstander van wet RO en provinciale hoven; Opgave 1810: verklaarde dat zijn vermogen door de oorlogen geslonken was; hij was toen gehuwd en had zeven kinderen (twee later in de rechterlijke macht, zoon Ferdinand kantonrechter te Beetsterzwaag, zoon Christiaan rechter, later president Rb Heerenveen, laatst raadsheer Zwolle); Bronnen: Nationaal Archief MJP, 330, nr. 35; NNBW, II, 190; Van der Aa, I, onder B, 219; Album Promotorum Harderwijk, 260; Vries, De Heeren van den Raede, 387-388, Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 57 

Rechter van instructie

KRATZSCH, David Christoffel Frederik; Personalia: * Deventer 27-2-1774 - + Nijmegen 21-5-1848 (zijn vrouw zou in februari 1848 te Leeuwarden overlijden; na haar dood wrs. bij zijn dochter die te Nijmegen gaan wonen waar hij in mei van dat jaar zou overlijden), zn. van Georg Frederik en Dorothea Morach, tr.Voorburg 1822  Magdalena Elisabeth Barbara Spiering, dr. van Pieter, predikant, en Catharina Alletta Lelieveld; Loopbaan: studie rechten Franeker (prom. 1795); 1795 advocaat voor het Hof van Friesland; tevens fiscaal en baljuw in het gerecht van Leeuwarderadeel en Ydaarderadeel; zou zich vanwege de oorlogsomstandigheden eind 1813 laten beëdigen als advocaat te Leeuwarden; 1814-1831 OvJ Heerenveen; 1831-1838 president rb Heerenveen; 1838-1847 raadheer hof Leeuwarden; Bronnen: MvJ 5022; Album Promotorum Franeker; Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland,155; Coll. Van Maanen, 1900, inv.nr. 53 (brief Van Haeften)

Rechter

HAEFTEN, Jacob van; Personalia: NH; * Utrecht 2-10-1751 - + Oudenrijn 3-8-1831; zn. van mr. Nicolaas, raadsheer Hof van Utrecht, en Ida Cornelia van Buytenhem; tr. 1787 Sara Warmoldina Visscher (overl. 1797), dr. van Bartholomeus, ontvanger-generaal der middelen te water en te lande te Utrecht,en Anna van Hengst; zr. van de bekende patriot Gerard Anthony Visscher; (uit dit huwelijk zijn twee kinderen geboren tijdens zijn ballingschap: zoon Bartholomeus Cornelis Gerhardus (geb. 1791 te Antwerpen, en in 1811 postmeester te Heerenveen, waar Jacob van Haeften in 1810 als jurist zou gaan inwonen, (vandaar zijn vertrek naar Heerenveen) en een dochter Johanna Cornelia, geb 1793 te Rijssel, gehuwd met A. van Eelde, raadslid Utrecht; na zijn vertrek als rechter te Heerenveen in 1822 ging hij bij zijn dochter te Utrecht  inwonen en is daar ook overleden); Loopbaan: studie rechten Utrecht (promotie 1773); 1773-1787 advocaat, raad, lid Staten Utrecht, 1787 wegens patriotse activiteiten uit Utrecht verbannen, tot 1795 als emigré in de Zuidelijke Nederlanden en Frankrijk (Rijssel), 1795 secretaris provisionele representanten gewest Utrecht, 1796 secretaris constitutiecommissie, 1797 secretaris Tweede Nationale Vergadering, nov 1801- maart 1803 commissaris namens het Staatsbewind van de door Frankrijk gecedeerde landen, 1803-1805 lid Nationaal Sijndicaat, in 1810 jurist te Heerenveen, was tot 1822 rechter in de Rb van Heerenveen; ; Opgave 1821: In 1821 werd van hem gezegd: "Door een zeer verschillende loopbaan in voorige jaaren daargestelde mindere geschiktheid tot de regelematige gang van regterlijke zaken en daarbij komende haastig opwellende drift die somtijds tot oordeel vooruitloopt, worden desselfs anders goede hoedanigheden niet zelden verdonkerd" (MvJ, 5022) Bronnen: Elias, Volksrepresentanten, 97-98 (met portret); Elias, Nationaal Syndicaat, 28-29; NL 38 (Van Eelde-Van Haeften); Nationaal Archief, MvJ 5022; Nationaal Archief, Coll. Van Maanen 1900, 52 (enkele brieven over de toestand te Heerenveen in 1813, in het bijzonder over de rechtbank aldaar; zie ook Kluit, Ven Maanen, 414) Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 113; Van der Aa, met vele onjuiste personalia die door velen is overgenomen. Elias is het meest betrouwbaar op dit punt. Over zijn patriotse activiteiten De Bruin, Burgers op het kussen en Rozendaal, Bataven !; Schilderij D.P.Sjollema (Gezicht op de Heerensloot te Heerenveen)  met het monumentale huis van Van Haeften en en zijn zoon B.C.G. te Heerenveen in Fries Scheepvaartmuseum te Sneek (obj.nr.1980-121).Publicaties: Gedachten in mijne eenzaamheid, op mijne twee-en-zeventigsten verjaardag (Heerenveen, 1822); en Aantekeningen op het voorgaande (z.pl.,1822) ; Dichtluimen van Jacob van Haeften (Amsterdam, 1826); Redevoering over de vriendschap, uitgesproken in het departement der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen Jutphaas en Ysselstein (z.pl. [Utrecht, G.J. van der Schroeff], 1828) 

METZ, Petrus Johannes; RK. Personalia: ged. RK Leeuwarden juni 1780 - + Heerenveen 23-2-1855, zoon van Johannes en Johanna Besemer tr. 1.1806 Leeuwarden, Anna Maria Sijbrands, 2. Sophia Anna Honoré; Loopbaan: studie rechten Franeker (promotie 1806); 1806 advocaat te Leeuwarden; 1809-1811 en 1816-1818 notaris Leeuwarden, tussentijds rechter rb Heerenveen; 1823-1838 plv. rechter rb. Heerenveen; 1838-1855 griffier rb Heerenveen; Bronnen: Hartong, Protocollen, 165 en Koopmans, Notariaat, 191 (admissie als notaris 11-7-1809); Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 172

Rechter-plaatsvervanger

BLOCQ VAN SCHELTINGA, Daniel de; Personalia: NH; * Harlingen 7-9-1767 - + Brongerga (huis Paauwenburg) 26- 10-1816; zn. van mr. Marinus van Scheltinga, ontvanger-generaal Admiraliteit van Harlingen, grietman van Schoterland, en Wisckje van Bouricius; tr. 1. 1801 Mintje Wiarda, 2. 1803 Sjoerdtje Wierdina Wiarda; Loopbaan: studie rechten (promotie 1790 Franeker); advocaat voor het Hof van Friesland, volmacht op de Landdag, jachtofficier, 1811 lid Departementale Raad, 1811 maire van Mildam, na 1813 grietman van Aengwirden, lid Provinciale Staten van Friesland; Bronnen: NP 27 (1941) 300; Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 208 (zoon Hans Willem) en 224 (P.G. Steensma)

NB. Zou zijn benoeming niet aannemen en vervangen worden door Petrus Gerardus Steensma , advocaat te Gorredijk (Keizerlijk Besluit van 9 juli 1811, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19) (P.G. Steensma, geb. Beetsterzwaag 19-12-1782 - + Gorredijk 22-9-1839, die overigens op zijn beurt deze benoeming niet aannam en van 1835-1839 vrederechter was te Beetsterzwaag; (Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 224 (P.G. Steensma)

NAUTA, Ruardus; Personalia: * Lippenhuizen 3-3-1775- + AEngewirden-Heerenveen 21-10-1821, zn van Botto Ruirds, predikant te Lippenhuizen en Steenwijk, en Agneta Wilhelmina de Ruyter (afkomstig van Steenwijk) tr. Leeuwarden 1802 Cornelia Livia van Scheltinga (1775-1812); dr. van Martinus en Wiskje Bouricius; Loopbaan: studie rechten Franeker (prom. 1797); 1810 jurist te Oldeboorn; r-plv tot 1814; Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 177; DTB Leeuwarden; http://www.cjnauta.demon.nl/teksten/pagina-4.2.html

STINSTRA, Andries; Personalia: * Franeker ca. 1784 - + Franeker 21-10-1846; zn. van Pieter en Aaltje Wybenga; tr. Aaltje Lolcama; Loopbaan: studie rechten (promotie 1805 Franeker); r-plv. tot 1812; 1809- 1846 notaris Franeker; Bronnen: Hartong, Protocollen, 236; Koopmans, Notariaat, 192 (admissie 3 juli 1810); Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 226

NB. Wordt in 1812 vervangen door Tjalling Fontein, advocaat (Mr. Tjalling Fontein, geboren Harlingen 8-5-1789, advocaat te Leeuwarden, † Leeuwarden 13-1-1816, zn. van Freerk koopman en zoutzieder te Harlingen, en Ingena Hannema; trouwt Leeuwarden 19-5-1815 Saske Brouwer, geboren Leeuwarden 27-9-1795, † Haarlem 14-10-1823, dochter van Ds. Jan en Janna Geertrui IJsbrandi, zij hertrouwt Leeuwarden 6-11-1822 Willem van der Vlugt Bron: NP 64 (1978)).(Keizerlijk Besluit 20-6-1812, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19). Deze aanvaardt zijn functie niet en blijft tot zijn dood advocaat te Leeuwarden..

Keizerlijk procureur

MERSTRAETEN, Franciscus Guilelmus Joseph, van; Personalia: * Brussel (in 1830 59 jaar oud), tr. Carolina Emernuella Joseph Musquelier (zoon Nicolaus Marie van Merstraeten,geb. Brussel, tr. Henrietta Gallez)  overleed op 40-jarige leeftijd op 17-12-1847 te Harderwijk, zonder beroep (Akte overlijden Harderwijk) Loopbaan: studie rechten (Leuven 1796), 1803-1810 advocaat bij het Hof van Appel te Brussel; 1814-1815 commissaris-generaal van justitie onder de Minister van Staat; 1817 rechter Rb Oudenaarde (bij zijn sollicitatie naar het presidentschap werd toen van hem gezegd: " Is eerst weinige maanden geleden lid van de regtbank geworden, van zijn gevoelens zoude men meer goeds mogen verwachten, maar voor het overige kan hij met de heer Gruloos (een andere kandidaat) worden gelijkgesteld (d.w.z. "hij mist het noodige aanzien en de vereiste bekwaamheden tot het voorzitterschap",Van Hille, Nederlands Bewind, 123);1820-1830 (pensioen) rechter Rb Antwerpen; 1833 solliciteerde hij naar een post van vrederechter te Antwerpen, maar men vond hem te middelmatig; Bronnen: Van Hille, Nederlands Bewind, 229; Laenens, Antwerps Gerecht, 566; Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 14 en 170; Van Boven, "Belgisch Openbaar Ministerie".

Substituut-procureur

IDSINGA, Simeon Petrus van; Personalia: * Groningen 12-12-1784, + Den Haag 10-11-1853, zn. van mr. Bathasar Daniel, burgemeester van Groningen en gedeputeerde der Staten-Generaal, en Margaretha Theodora barones Collot d'Escury (Simeon Petrus was halfbroer van W.H.J. van Idsinga, gouverneur van Suriname), tr. 1816 Groningen Cornelia Clementia van Bosvelt; Loopbaan:   Studie rechten (prom. Groningen 1808) 1809-1811 notaris Leeuwarden; tot 1814 substituut, werd in 1814 benoemd tot OvJ Rb Heerenveen, maar heeft deze functie niet aanvaard; na 1814 rijksadvocaat te Groningen; 1827 tot zijn dood lid Algemene Rekenkamer te Den Haag; Bronnen: Hartong, Protocollen, 120; Koopmans, Notariaat, 191 (admissie als notaris 27-6-1809); Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 137; Testament 1853 in Groninger Archieven, plaatsingslijst archief familie Van Iddekinge.

Griffier

TADEMA WIELANDT, Jarich; Personalia: * Leeuwarden 12-6-1779 - + Heerenveen 20-10-1827, zn. van dr. Thomas, raadsheer Hof Friesland (zie Rb Leeuwarden) en Petronella Tadama, dr. van dr. Jarig, advocaat, secretaris Krijgsgerecht, tr. Johanna Bello, dr. van Pieter en Hermanna Weninks (Zwolle). Loopbaan: studie rechten (promotie 1804 Franeker); advocaat, notaris Oldeboorn 1809-1811, sinds 1806 secretaris van Utingeradeel en van het gerecht van het 12de district; 1816 bewaarder der hypotheken in het arrondissement Heerenveen en ontvanger der registratie en domeinen te Heerenveen; rechter plv. Heerenveen 11-12-1816 tot zijn overlijden; Opgave 1810: verklaarde geen eigen vermogen te bezitten, omdat zijn vader en schoonouders nog leven waren; was toen gehuwd en had drie kinderen; Bronnen: Nationaal Archief MJP, 331,284; Hartong, Protocollen, 276; Koopmans, Notariaat, 191 (admissie als notaris 27 juni 1809); Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 258; Vries, De Heeren van den Raede, 411.