RECHTBANK VAN 1E AANLEG SNEEK


NB. Vindplaats Archief, Tresoar, Nieuwe rechterlijke archieven 1811-1838 (NRA)

President

HERBELL, Johann Fredrik Mauritz; Personalia: * Rees (D) 1752 - + Sneek 25-1-1819, zn. van J.C. Herbell te Kleef; ongehuwd; Loopbaan: studie rechten Franeker (ingeschreven 1770, en Duisburg 1773); 1790-1795 secretaris van Franeker, ontvanger Der Vijfdeelen Zeedijken, opziener over de middelen te lande, sinds 1802 secretaris van Sneek; tot zijn dood president Rb Sneek; Opgave 1810: verklaarde dat hij geen vermogen had maar zijn inkomsten uit zijn ambt moest krijgen; was toen ongehuwd; was medewerker Schwartzenberg bij diens Charterboek van Friesland; Zijn bibliotheek werd voor het grootste deel door de Koninklijke Bibliotheek aangekocht en in 1855 aan het Friesch Genootschap over gedragen. Bronnen: NNBW IV 726-727; Nationaal Archief MJP, 331, 271; W. Eekhoff, 'Geschiedenis van de zamenstelling en uitgave van het Groot Plakkaat- en Charterboek van Friesland, benevens Levensschetsen van de bewerkers G.F. Baron thoe Schwartzenberg, Dr. Nicolaas Tholen en Mr. J.F.M. Herbell, met nog twee Bijvoegselen,' De Vrije Fries 7 (1856) 324- 361;Van der Aa, III onder H, 194; Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 125; matrikel Universiteit Duisburg, onder inschrijvingen 1773 www.uni-due.de/collcart/matrikel/00-index.htm

Rechter van instructie

DRIESSEN, Antonius; Personalia: * Deventer; zoon van mr. Antonius, rhr Hof Friesland tot 1811en rechter rb Leeuwarden (zie aldaar) Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1803) in 1810 baljuw van Sneek; Bronnen: Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 87; Tresoar Leeuwarden, Verzameling Handschriften, afkomstig van de Provinciale Bibliotheek, inv.nr.555 Missive van de onderprefect van Sneek aan A. Driessen, betreffende zijn benoeming als rechter bij het Tribunal d'instruction (Rechtbank van Eerste aanleg) te Sneek, waarbij deze verzocht wordt de eed te komen afleggen (1069- 122 hs) 1811.

NB. Heeft functie niet aanvaard en wordt in 1812 vervangen door Reinbach (zier onder Hylckama) (Keizerlijk Besluit 20-6-1812, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19) 

Rechter

MEURS, Wijgerus; Personalia: * Dronrijp 6-11-1772 - +Sneek 17-6-1831, zn. van Eilardus, predikant, en Catharina Smit, tr.Midlum 1800 Aagje Anna Hoekstra; Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1794); 1794-1799 advocaat te Groningen; tevens 1796-1799 regter van Bellingwolde, Blijham en Pekela, 1799-1801 lid departementaal bestuur van de Eems; 1802-1811 secretaris Wimbritseradeel en tevens secretaris gerecht van het 15de district; 1810- 1811 notaris te Sneek; 1814-1819 secretaris Sneek; 1819-1831 president rb Sneek, als opvolger van Herbell Bronnen: Jaarboek CBG 49 (1995), 191; Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland,172; MvJ 5022;

WIJMA, Sjoerd Sijmons; Personalia: * Harlingen 18-1-1782 - + Harlingen 6-4-1851, zn van Simon Sjoerds en Sibella Huisman, tr. Ninke Aukesdr. Stam; Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1803); 1809-1851 notaris Harlingen; in mei 1811 legde hij rechtersfunctie neer en koos voor notariaat; Bronnen: Hartong, Protocollen, 283; Koopmans, Notariaat, 192 (admissie als notaris 21-11-1809); Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 260

NB. In 1811 wrs. vervangen door Hylckama (zie hierna)

Rechter-plaatsvervanger

HOEKSTRA, Jan; Personalia: * Sneek 23-10-1782 - + Sneek 29-6-1813; Loopbaan: studie rechten Franeker (promotie 1805); in 1810 jurist te Sneek, 1812-1813 notaris Sneek; Bronnen: Hartong, Protocollen, 109; Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 128.

NB. Neemt in 1812 ontslag en wordt vervangen door Wybe Tuinhout, advocaat (Keizerlijk Besluit 20-6-1812, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19) (Wybe Tuinhout, * Franeker 14-11-1779 - +Workum 30-7-1819, zn. van mr. Hayo, commies-generaal convoyen en licenten en Jacomina Rosette Geertruida van Rossum, tr. Margaretha Fontein; Loopbaan:  studie Franeker (kwam tijdens zijn studie in de problemen inzake een ontgroenings-incident; zie het artikel hierover in Groniek, nr. 66 (1980) p. 18-33) Griffier vredegerecht Sneek 1811-1816; rplv. Sneek 1812-1816; vrederechter Hindeloopen 1816-1819 Bron: Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 238)

HYLCKAMA, Bavius Anthonius van; Personalia: * Leeuwarden 20-3-1779 - + Dwingeloo 10-1-1849, zn. van Johan Petrus, kapt. infanterie, en Titia Rinia van Nauta; ongehuwd; Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1808); 1811-1812, plv. rechter 1812-1817 rechter bij de rechtbank van eerste aanleg te Sneek; 1817-1823, 1838 en 1840-1849, assessor van Gaasterland; 1828-1845, lid van de Provinciale Staten van Friesland; 1831-1834, kapitein bij de Mobiele Friesche Schutterij; 1839-1840, lid van de grietenijraad van Gaasterland; 1841-1849, volmacht van Sloten in het dijksbestuur van "De Zeven Grietenijen en Stad Sloten"; 1844-1849, majoor bij de rustende schutterijen;; Bronnen: Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 136; Tresoar Leeuwarden, Archief De Carpentier-Van Hylckama.

NB. Wordt in 1811 rechter in de plaats van Wijma; wordt vervangen door Bergsma, die zijn functie niet aannam en op zijn beurt vervangen wordt door Willem Maurits Reinbach (Keizerlijk Besluit 9-1-1812, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19 en Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 197); in 1821 36 jaar en geboortig van Texel; Reinbach wordt in 1812 rechter van instructie, 1816-1821 vrederechter kanton Harlingen,, later president rb. Sneek en raadsheer Hof Leeuwarden. Reinbach wordt op zijn beurt vervangen door Tammerus Canter Visscher, advocaat (Keizerlijk Besluit 20-6-1812, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19) die deze functie tot 1815 zou uitoefenen (geen verdere personele gegevens bij Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland 246; was in 1798 lid Vertegenwoordigend Lichaam; zie biografie bij  Elias Volksrepresentanten 245)

NOYON, Petrus Simeon; Personalia: * Sneek 18-8-1761 - + Sneek 18-4-1848, zn. van Joseph en Geertruda Munnix; tr.1.Sneek 1782  Remelia Terpstra, dr. van Tarquinius en Aeltie van Buren, tr. 2 Menaldumadeel 1816 Trijntje Heslinga, dr. van Sybren en Trijntje Abes en wed. van Jan Wijbes Bottinga.Loopbaan: studie rechten, procureur 1790, vroedschap 1815, notaris 1809- 1823 te Sneek, sinds 1823 ontvanger directe belastingen, in- en uitgaande rechten aldaar; Bronnen: NP 66 (1982) 319; Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland,180 (noemen abusievelijk zoon Tarquinius, geneesheer te Harlingen); 

NB. Neemt ontslag om zich aan het notariaat te wijden en wordt vervangen door Bauke Haga, die tot 1853 rechter plv. zal blijven (Keizerlijk Besluit 9-1-1812, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19 en Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 114) Mr. Bauke Haga was bovendien advocaat en gemeentesecretaris in Sneek (1786-1874) tr. 1810  Hillegonda Veen (1789-1865).

Keizerlijk procureur

TIBERGHIEN, François Joseph; Personalia: * Brussel 14-10-1776 - + Antwerpen 1837; Loopbaan: 1810 advocaat Raad van Brabant te Brussel; 1814 rechter Rb Antwerpen; 1826 ontslagen met pensioen wegens onwaardig gedrag (leefde samen met een bordeelhoudster); Bronnen: Van Hille, Nederlands Bewind, 259; Laenens, Gerecht Antwerpen, 566-567; Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 14; Van Boven, "Belgisch Openbaar Ministerie".

NB. Werd in 1811 tot PI te Leeuwarden benoemd (Keizerlijk Besluit van 13-11-1811, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19). In januari1812 vervangen door J.B.J. Helsen, P.I. te Hoorn (zie aldaar) (Keizerlijk Besluit 9-1-1812, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19); over Helsen, die ook geen onbesproken levenswandel had (hij leefde na zijn echtscheiding samen met zijn ex-schoondochter) zie Logie, Magistrats.

Substituut-procureur

ATTEMA, Ate Eiles; Personalia: *Wolvega 9-1-1786 - + Sneek 18-9-1826, zn. van Eile, ontvanger directe en indirecte belasting Holwerd, en Nienke Abes de Haan, tr.Schoterland 1816 Catharina Hiddinga, dr. van Hendrik en Aaltje Dirks (zoon E.J.(1818-1886), notaris te Drachten en lid Tweede-Kamer); Loopbaan: studie rechten (promotie 1809 Franeker); 1808 advocaat, tevens fiscaal bij de rechtbank van het 10e district in Friesland; 1811 amanuensis bij de onderprefectuur in het arrondissement Sneek; 1809-1811 notaris te Ysbrechtum; 1811-1817 subst. proc; 1817-1826 OvJ rb Sneek; Opgave: In 1821 merkte men van hem op onbesproken van gedrag, gehecht aan de koning "doch van traagheid in de behandeling van zaken niet vrij te spreken"; Bronnen: MvJ 5022; Koopmans, 191; Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 41;

Griffier

VERWEY, Isaac; Personalia: * IJlst 14-1-1777 - + Leiden 23-6-1829, zn. van ds. Wybrand, predikant, en Henrica Susanna Cahais, tr. Hiltje Blaumus Bakker; Loopbaan: studie rechten Franeker (promotie 1805); 1797-1802 rector der Latijnse scholen te Dokkum en Franeker; drukker en uitgever; 1802 advocaat en van 1803-1808 tevens fiscaal bij de rechtbank van Workum; tot zijn dood griffier rb Sneek; van 1816 tot 1818 tevens wnd. griffier vredegerecht Sneek; Opgave 1810: Verweij stond aanvankelijk niet op de voordracht, noch van de leden van het Hof aan Beijts, die J.C. Bergsma hadden voorgesteld, noch op de voordracht van Rengers aan Van Maanen d.d. 27 nov 1810, die Wygerus Meurs (wordt rechter, zie hierboven) had voorgesteld; Publicaties: Een in 1811 uitgekomen handboek "Verhandeling over de testamenten bewerkt volgens het Fransch Burgerlijk Wetboek Napoleon" (J. Bosch, "Nederlandsche vertalingen van Franse wetten", 376-377) Bronnen: Nationaal Archief, Coll. Van Maanen 1900, 50; MvJ 5022; Wegener Sleeswijk en Oldersma, Rechterlijk Friesland, 243