Onderhoud koper instrumenten

Instrumenten raken defect door vuil dat niet is weggehaald. Dit vuil kan door een aantal oorzaken op het instrument komen:

• Vingerafdrukken die achterblijven na gebruik of bespeling.
  

  Gebruik een poetsdoek om vingerdrukken te verwijderen na het gebruik.

• Vocht in de vorm van regenwater of vochtige lucht.
  

  Indien regenwater op uw instrument terecht is gekomen, moet u dit grondig verwijderen en nadien het metaal opwrijven met een poetsdoek, tot de glanzende kleur is teruggekomen.

  Gebruik voor het oppoetsen van je instrument NOOIT een poetsmiddel. Dit omdat dan de laklaag van het instrument kan verdwijnen.

• Het vocht in een instrument moet de mogelijkheid krijgen zich te verwijderen en mag zich niet opslaan in een tas of koffer.
  

  Na het gebruik van een instrument moet eerst al het vocht worden verwijderd en vervolgens kan het worden opgeborgen in zijn koffer of tas. Hierbij moet worden opgelet dat het vocht kan ontsnappen. Dus bij voorkeur de koffer een klein beetje open te zetten alvorens ze thuis weg te bergen.

Het onderhoud van ventielen, cilinders en pompen

De ventielen moeten regelmatig worden geolied met speciale ventielolie. Ventielolie heeft twee functies:

1. Er voor zorgen dat de ventielen of cilinders goed blijven functioneren
2. Er voor zorgen dat het metaal van de ventielen of cilinders schoon blijft

De beste methode voor het oliën van de ventielen is als volgt:
Trek het te oliën ventiel ca 2 a 3 cm uit de ventielbus. Spuit olie daarop en breng met een draaiende beweging het ventiel weer op de plaats. Voor cilinders (hoorn en trombone) kunt u het beste de ventielolie spuiten in de colliesbuis, welke op het betreffende cilinderventiel correspondeert en gelijktijdig de cilinder op en neer beweegt.

Zorg er voor dat de ventielolie altijd bij de hand is. Zodra de ventielen iets beginnen te 'zuigen' of cilinders niet vlot draaien, direct inspuiten en het euvel zal zijn verholpen.

Doordat de ventielolie zeer dun is, verdwijnt de olie met het overige vocht via waterklep, buizen of beker. Daarom is ‘voortdurend’ oliën erg belangrijk.

Je zult ervaren, dat wanneer je bovenstaand goed toepast, je weinig of in het geheel geen moeilijkheden zult hebben met de ventielen of cilinders.

Indien je dan bovendien twee a drie maal per jaar de ventielen of cilinders uit het instrument neemt en schoon maakt met een doek, dan is het onderhoud optimaal.
Een van de meest voorkomende reparaties bij de pompen is dat deze niet meer schuiven. Dit kan verholpen worden door iedere keer voor dat u begint te blazen, de pompen allemaal een keer op en neer te bewegen. Als u merkt dat de pompen niet goed meer lopen, kunt u ze met een speciaal pompenvet (Trombone vet) insmeren.

Gebruik geen vaseline, want bij hoge temperatuur drijft het weg en bij lage temperatuur stolt het. Gebruik voor de triggerpompen dun vet met keyoil (geen ventielolie).

Het schoonmaken

Het instrument moet regelmatig schoongemaakt worden. Dit omdat door het blazen vocht vanuit de mond in het instrument komt. Dit vocht is niet alleen water, maar bevat ook allerlei vuiligheid en etensresten. Deze blijven in het instrument achter met als gevolg dat de buizen steeds verder zullen dichtslibben. Het wordt dan ook steeds moeilijker om te blazen op zo'n instrument. Het instrument zal ook steeds onzuiverder in stemming worden.
Haal voor dit onderhoud je hele instrument uit elkaar. Dat wil zeggen:

1. Draai de ventieldoppen aan de onderkant eraf
2. Draai de ventielen los en leg ze op volgorde neer. (De meeste ventielen zijn genummerd, 1-2-3).
3. Veeg de ventielen goed af met een doek die niet pluist of vezeltjes nalaat
4. Voor het poetsen van de binnenkant van de ventielhuizen kun je een doek om een potlood draaien en daarmee door het ventielhuis heen en weer wrijven.
5. Leg het instrument in warm water met een beetje vloeibaar reinigingsmiddel, b.v. Dreft of Badedas. (Dit kan in een badkuip, kinderbadje, of als dat niet lukt kan je het doorspoelen onder de douche.)
   
   Gebruik NOOIT kokend water of soda. Dit omdat dan de laklaag van het instrument kan verdwijnen.
   
6. Zorg dat na het weken het instrument wordt schoongespoeld.
7. Droog het daarna af met een zachte doek. Doe dit ook met de losse onderdelen.
8. Smeer dan het uiteinde van de buizen in met 'slide grease' (Trombone vet)
9. Doe op de ventielen enkele druppels ventielolie
10. Poets het instrument met een zachte doek

Tot Slot

Als er onderdelen van het instrument (ventielen, buizen etc) niet met handkracht los zijn te krijgen, neem dan contact op met de instrumentbeheerders (Jo Hendrikx, Lei Janssen of Wim Bremmers). Gebruik nooit gereedschap, dat kan het instrument blijvend beschadigen.