Slagmolen uit Ellikom, in 1962 verplaatst
 naar museum Domein Bokrijk te Genk(B)
Holtens Molen olieslagerij

Olieslagerij Holtens Molen, Deurne


De nis centraal op de foto kweam tevoorschijn bij werkzaamheden in 2004 en vormde de aanleiding voor bouwhistorisch onderzoek.

Aantallen molens in diverse steden in 1550 en 1800. Opmerkelijk is de afname in Vlaanderen en de toename in Holland, en met name in de Zaanstreek, waar in 1800 maar liefst 460 molens stonden.

Wijk bij Duurstede met verschillende uitbreidingen in de loop der eeuwen.
Aangegeven is mijn hypothese m.b.t. de plaats waar de Nieuwpoort zou kunnen hebben gestaan.


Titelblad presentatie over de herbouw van de molen van Keldonk.

De herstelde molen van Eerde werd ingehuldigd op de dag dat het begin van Operation Market Garden voor de 67ste keer werd herdacht. Re-enactors hadden bij de molen een militair kamp in de stijl van de Tweede Wereldoorlog opgeslagen.


Illustratie bij artikel 'Molenbouw: constructieprincipes', ontleend aan Van Gendt, 'De samenstelling der voornaamste timmerwerken' (1889).


Orlowo (Polen) omstreeks 1920. (Bij presentatie 'Kraina wiatraków powraca' - 'Het molenlandschap keert terug')


In de delta van de Wisla (Polen), 1920.
Foto uit: I.J. de Kramer, ‘Poldermolens ver van ons bed’; in: De Molenaar 1984 nr. 12 p. 367-369. (Gebruikt bij presentatie 'Kraina wiatraków powraca' - 'Het molenlandschap keert terug')



Historische tekst over het gebruiksdoel van molen Het Haantje te Weesp.


 
Theoretisch experiment: Spitfire waaraan molenwieken zijn getekend in plaats van vleugels, om de hoek waaronder de lucht langs de wiek stroomt duidelijk te maken.
De schuine stand van de wiek veroorzaakt turbulenties die tot het wegvallen van de lift (opwaartse kracht) kunnen leiden. Piloten spreken dan van ‘stall’ of ‘overtrekken’. Bij de molenwiek leidt dit tot een forse afname van het rendement.
- Illustratie bij artikel 'Turbulenties,
waar praten we eigenlijk over?'

Publicaties en presentaties

Recensies | Bijdragen aan boeken | Presentaties | Gastlessen


De getoonde illustraties komen uit eigen publicaties en presentaties.
 
 

Tijdschriftartkelen


• ‘Houten bovenkruiers in Noord-Brabant’ in Nieuwsbrief van The International Molinological Society - afdeling Nederland en Vlaanderen, 1992 nummer 5, pagina 15-31.

• 'Nieuwe feiten over het zetelkruiwerk'. In: Levende Molens, december 1993.

• ‘De oorspronkelijke bouw van de molen van Hamont’, in: Grevenbroeker Echo’s (Geschied- en heemkundige kring ‘De Goede Stede Hamont’) 1993 nr. 5, p. 19-25.

• ‘De rompen kunnen ons nog veel leren over de bouwhistorie. De situatie in Nederland: inventarisatie, bescherming’, in Molenecho’s 1993 nr. 4, p. 167.

• ‘De olieslagerij van de ‘Napoleonsmolen’ te Hamont’, in: Molenecho’s 1995 nr. 3, p. 121-130.

• ‘De smoutpere van Lommel’ in: Levende Molens 1995 nr. 10, p. 80-82.

• ‘De koning van de standerdmolen’ in: Peellands Molennieuws 1995 nr. 26, p. 9-10.

• ‘Molenraadsel: de as van de standerdmolen van Asten’ in: Peellands Molennieuws 1996 nr. 30, p. 10-11.

• ‘De standerdmolen van Rosmalen gerestaureerd’ in (tijdschrift) ’s-Hertogenbosch, 1996 nummer 4, pagina 135-145.

• ‘Molenonderdelen uit ’s-Hertogenbosch draaien nog’ in: ’s-Hertogenbosch 1997 nummer 1, pagina 17-20 (betreft onderdelen die mogelijk via Vinkel naar Holland-Michigan gingen).

• ‘Molenwandeling over de stadswal’ in: ’s-Hertogenbosch 1997 nummer 2, pagina 63-69, nummer 4 pagina 139-145, 1998 nummer 1, pagina 23-27, nummer 2 pagina 64-72.

• ‘Onbekende foto thuisgebracht’ in: ’s-Hertogenbosch 1998 nummer 1, pagina 34-35 (betreft voormalige molen op Bastion Oranje).

• ‘Bouwhistorische nota’s van molens: meer dan louter historie’, in Molenecho’s 1998 nr. 3 p. 162.

• In samenwerking met Johan Treling: ‘Archeologisch onderzoek molen Kasterenwal’ in Bossche Bladen 2001-4.

• ‘Een voormalige hennepklopper in Oventje?’ in: de Windbrief, kwartaalblad van Vereniging de Zaansche Molen, 2001 nummer 114, pagina 12-17 en nummer 115, pagina 28-30.

• 'Wat hebben de zetelkruier en de paltrok met elkaar gemeen?', over de evolutie van het zetelkruiwerk, naar aanleiding van een onderzoek in de Molen van Hondzocht in Saintes (Vlaams-Brabant). In: Molenecho’s, XXIX (2001) nr. 4.

• ‘Ex-zetelkruier in Mierlo?’ in de Molenwereld, juni 2001, pagina 170.

• ‘Chinees puzzelen in Noord-Brabants rijke molenverleden’ in Molinologie, tijdschrift voor molenstudie van The International Molinological Society – Nederland en Vlaanderen, 2001 nummer 15, p. 9 – 30 (betreft molens Beugen en Zeeland aan de Kerkstraat).

• ‘Het alleraardigste geval’ Kilsdonkse Molen, in: Molens nr. 66 april 2002, p. 16-19.

• 'Nog eens de rouwstand in het zuiden van Nederland en het noorden van België' (i.s.m. Jan Scheirs), in: Molinologie nr. 23, juni 2002, p. 13-16.

• ‘Als de muren spreken konden’ in: Molens nr. 69 februari 2003, p. 16-17.

• ‘Wijk bij Duurstede molen Rijn en Lek’, in: Molens nr. 70 mei 2003, p. 22-25.

• ‘Oud-Vossemeer, de Jager’, in: Molens nr. 71 augustus 2003, p. 22.

• ‘Molentafereel uit Delft inspireerde vermeende Gentse molen’, in: Molenecho’s 2003 nr. 4 p. 318.

• ‘Molen De Speelman alias De Hoop in Overschie’, in: Molens nr. 72 december 2003, p. 20-23.

• 'Hoeveel lentes telt De Jonge Sophia?', over de bouwhistorie van de korenmolen van Ottoland, thans in Groot-Ammers. In: de Molenwereld, januari 2004, p. 18-22.

• ‘Zuurdijk, molen De Zwaluw’, in Molens nr. 73 februari 2004, p. 24-25.

• ‘De Zwaan in Ouderkerk aan den Amstel’, in: Molens nr. 74 mei 2004, p. 20-21.

• ‘Kammen en kwaliteit? Niet met het draagvlak kamprofiel!’ (reactie op artikel van Jan. M. van de Griend) in: de Molenwereld januari 2005, p. 28-34.

• ‘De Rietvink. Lotgevallen van een zaagmolen’ in: Jaarboek Eindhoven 2005/6, uitgave Heemkundige Studiekring Kempenland, p. 57-74.

• Inleiding ‘Een belangrijke verbetering aan de windmolens’ bij een herdruk van het artikel van Jhr. F. van Rijckevorsel uit 1936 ‘Een beter en lichter kruiwerk. Geen verleggen van den ketting noodig’, in: Molinologie, tijdschrift voor molenstudie van The International Molinological Society – Nederland en Vlaanderen 2006 nr. 26, p. 17-20.

• ‘Komt de molen van Keldonk terug?’, in: de Molenwereld nr. 92, april 2006, p. 126-127.

• ‘Kaulille klaar!’ (i.s.m. Wim van Hoof) in: de Molenwereld nr. 99, december 2006, p. 435-438.

• ‘Onze Vlaamse windmolens in 2006. 35 jaar na het artikel van Joris van Thillo’, in: Land in zicht (Koninklijke Vereniging voor natuur- & Stedenschoon) 2006 nr. 4, p. 16-22 en 2007 nr. 1 p. 32-39.

• 'Haantje de Voorste - of in elk geval de oudste', over de bouwhistorie van molen Het Haantje in Weesp. In: de Molenwereld 101, februari 2007, p. 61-78. Lees hier de eerste drie pagina's

• 'De verplaatsing van de watermolen van de Dorpspolder van Wadenoijen'. In: de Molenwereld 108, okt. 2007, p. 374-387.

• 'BRIM - de R is in de maand.' Onderzoek naar het functioneren van de Rijkssubsidieregelingen BRIM en RRWR met betrekking tot het molenbehoud. In de Molenwereld 117, juli/augustus 2008, p. 298-307.

'Op zoek naar het verleden van De Korenbloem in Oploo', in: de Molenwereld 114 (2008), p. 148-149.

• 'Turbulenties, waar praten we eigenlijk over?' Analytisch artikel over de aërodynamica van de molen in relatie tot de windbelemmering. In de Molenwereld 122, januari 2009, p. 32-44.

• 'Molens op de Aa. Een studie naar watermolens in oostelijk Noord-Brabant.' Analyse van de wederkerige invloed van landschap en watermolens met nadruk op de middeleeuwse periode. In Historisch-geografisch Tijdschrift (2009) nr. 1, p. 30-50.

• 'Turbulenties en een turbulente discussie', in: de Molenwereld 125 (2009), p. 170-184 (n.a.v. artikel in nr. 122).

• 'De leugenstanderd', in: de Molenwereld 138 (2010), p. 230-234 (betreft versterking van de standerd van de molen in Someren met stalen kern).

• 'Wederopbouw Sint Antonius te Eerde bereikt hoogtepunt', in: de Molenwereld 151 (2011), p. 298-299.

• 'Inhuldiging Eerdse Molen en herdenking operatie Market Garden', in: de Molenwereld 153 (2011), p. 376-379.

Recensies


• ‘Cornelis Corneliszoon van Uitgeest’ (redactie W. Dobber e.a.) in: Molens nr. 67, augustus 2002, p. 26.

• 'Veluwse beken en sprengen', in: de Molenwereld 110 december 2007.

Bijdragen in boeken


• ‘Bouwhistorie van wind- en watermolens’, in: RestauratieVademecum, uitgegeven door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, RVblad Windmolen 04, 1997/39-22.

• ‘De onderste molensteen’ (molengeschiedenis ’s-Hertogenbosch vergeleken met diverse Hollandse en Vlaamse steden) in: De onderste steen boven. 25 Jaar bouwhistorisch onderzoek in ’s-Hertogenbosch (Utrecht 2000) p. 197-205.

• ‘De poldermolens van de Mariënwaard’ in: Abdijmolens tussen Rijn en Schelde (Utrecht 2003), p. 65-68.

• 'Molenbouw: constructieprincipes', in: SdU Houtdocumentatie D5-200 mei 2012.

Presentaties


• De bouwhistorie van de watermolen van de Dorpspolder van Wadenoijen, de cultuurhistorische waarde van de omgeving en de relatie van de molen met zijn omgeving. Voordracht voor het Bouwhistorisch Platform, georganiseerd door de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten in Zeist.

• De bouwhistorie van de Kilsdonkse Molen op Beugt (gemeente Bernheze). Presentatie met als doel de lokale en provinciale overheid enthousiast te maken voor het initiatief voor de reconstructie van de molen.

• De relatie van de Kilsdonkse Molen op Beugt met het landschap. Presentatie voor het congres Een nieuwe kijk op molens gehouden door 'Vereeniging De Hollandsche Molen'.

• Boerenoliemolens. Voordracht tijdens de themabijeenkomst 2006 van The International Molinological Society (TIMS) Nederland en Vlaanderen.
Boerenoliemolens onderscheiden zich in meerdere opzichten van hun grote ‘broers’. Door middel van een systematische bewerking van de weinige beschikbare gegevens kon ik tot enkele voorlopige conclusies komen over deze verdwenen bedrijvigheid en enig inzicht bieden in hun ontstaansgeschiedenis, verspreiding en toepassing.

• Presentaties over de sloop van de korenmolen van Keldonk (gemeente Veghel) in 1972 en de mogelijkheden tot herbouw om het lokale initiatief te ondersteunen.

• Presentatie over molenbouw in Nowy Dwór Gdanski (Polen) i.v.m. de wens van Klub Nowodworski om enkele van de aldaar door Hollanders gebouwde molens in de delta van de rivier de Wisla te restaureren c.q. te herbouwen. Daar heeft mijn presentatie voor het congres Kraina wiatraków powraca ('Het molenlandschap keert terug') bijgedragen aan het vertrouwen dat het gaat lukken om een molen te herbouwen die historisch verantwoord is én die goed functioneert (foto onder).

• De ontwikkeling van de achtkante molen in Nederland. Voordracht voor de Wind and Watermill Section van de Society for the Protection of Ancient Buildings in London.

• De bouwhistorie van het restant van de Leuterpoort in Wijk bij Duurstede (waarop sinds 1659 een molen staat) en de plaats van de poort in de historische ontwikkeling van de stadsmuur. Presentatie ter ondersteuning van de activiteiten van de vrijwillige molenaars.

• Presentaties over molen Het Haantje te Weesp voor het Bouwhistorisch Platform te Zeist en voor TIMS Nederland en Vlaanderen.

• Meerdere presentaties voor het Bouwhistorisch Platform in Zeist (de bouwhistorie van de Napoleonsmolen in Hamont (Belgisch Limburg); het middeleeuwse woonhuis Het Frans Kabinet in de Kerkstraat in ’s-Hertogenbosch; funderingen van korenmolen.

• Presentatie over molenbouw voor 'Stichting Uitgeester en Akersloter Molens' tijdens Open Monumentendag 2010.

• Lezing voor de Peellandse Molenstichting over de opbouw van de in het verleden door verschillende constructiebedrijven vervaardigde geklonken ijzeren en stalen molenroeden.

• Voordracht over behoud van molens en ander cultureel erfgoed tijdens de Themadag Restauratiepraktijk Molens op 24 oktober 2014. Zie ook: In de schijnwerper

Gastlessen


• Verzorgen van een cursus over watermolens aan medewerkers van toeristische diensten en kandidaat vrijwillige molenaars, in opdracht van het gemeentebestuur van Maaseik.

• De historische ontwikkeling van de molens in Nederland. Les als gastdocent voor het Koning Willem I college in ’s-Hertogenbosch.

• De verspreiding van de molens in Nederland in relatie tot de geologie. Les als gastdocent voor de Hogeschool van Alkmaar.

 


 
Presentatie voor congres ‘Kraina wiatraków powraca’ ('Het molenlandschap keert terug'), Nowy Dwór Gdanski, oktober 2007. - Foto: Marek Opitz


 


Restant van een kruisribgewelf boven de poortwachtersruimte van de Leuterpoort, Wijk bij Duurstede.


De Langedijkse molen in Delft, tijdens
een onderhoudsbeurt in 1838 geschilderd
door W.J.J. Nuijen
(collectie Haags Gemeentemuseum).
Ingrijpend onderhoud is altijd nodig geweest. - Illustratie bij onderzoek naar het functioneren van de Rijkssubsidieregelingen BRIM en RRWR met betrekking tot het molenbehoud.



De molen van Nispen met zijn Van Riet-
wieken. - Ill. bij artikel 'Turbulenties, waar praten we eigenlijk over?'



Watermolens op de Aa en zijrivieren. Rood: vroeg verdwenen molens. Of bij Binderen een molen bestond is onzeker. Zwart: molens die nog in de 19e eeuw bestonden. Groen: molens op zijrivieren. Op basis van de in het artikel in Historisch-geografisch Tijdschrift geformuleerde hypothesen kan een vermoedelijke molenplaats worden aangewezen tussen Boerdonk en Gemert. Stond hier wellicht de molen van Bort die in een middeleeuwse oorkonde wordt genoemd?
(weggevallen tekst rechtsonder: Deurne resp. Haageind op de Vlier en Belgeren resp. Ruth op de Astense Aa.)



De watermolen van de Dorpspolder van Wadenoijen - cultuurhistorie v/h landschap


De watermolen van de Dorpspolder van Wadenoijen - verplaatst of ontworteld?


De molen van Keldonk kort voor de sloop in 1972 (Foto: Johan van Eerd, Veghel).


De overgebleven molenstomp in Keldonk. In 2016 is een start gemaakt met de herbouw - zie Restauratie en herbouw


Doorsneden op verschillende lengten van de in het verleden meest toegepaste geklonken ijzeren en stalen molenroeden.


Molensteen van een boerenoliemolen (Uit: presentatie voor TIMS 2006).