De noodzaak van reflectie
Produceren is niet het enige dat van belang is in een onderneming. Mensen aan het werk zetten en aan het werk houden is evenmin een ideaal op zich. Ondernemers zijn zich ervan bewust dat bijvoorbeeld arbeidsomstandigheden een grote rol spelen in de betrokkenheid van de werknemers op de onderneming; ook het ervaren van plezier in het werk is een aspect van goede arbeidsvoorwaarden.
De werknemer is verantwoordelijk voor de taken die hij uitvoert. Vaak zijn dat vanzelfsprekende handelingen die niet telkens een uitdrukkelijke en actuele afweging vereisen. In nieuwe en 'probleem'-situaties ligt dat anders: de werknemer zal dan dienen te overwegen welke argumenten een rol spelen bij het nemen van een beslissing. Hij kan daarbij de voorschriften van de onderneming betrekken, of een eerder besluit van de manager… maar dan nog kan de situatie voor hem als nieuw en onbekend beleefd worden. Reflectie is dan geboden. Dat kan hij individueel doen, maar ook in overleg met collega's.
Nadenken over het gedrag is geen vanzelfsprekende houding. Dat dient de mens te leren.
Waarom doet de mens wat hij doet?
Iedereen kan zich dat afvragen. Reflectie op het handelen maakt het handelen bewust, legt de motieven bloot en geeft de verantwoordelijkheid meer diepte. Als de ondernemer de werknemer de ruimte geeft om te reflecteren, ervaart deze waarschijnlijk meer dat hij een specifiek eigen en unieke rol vervult. In de onderneming staat derhalve op deze manier de aandacht voor de werknemer voorop.
Waarden en normen
De mens groeit in zijn leven naar meer en dieper besef van zichzelf. Hij is zich bewust van de waarden welke hij wil nastreven en van de normen waaraan hij zich dient te houden. Tenminste als hij in zijn jonge jaren daarmee is opgegroeid en geleerd heeft daarover na te denken. In het maatschappelijk leven is niet alleen het naleven van wetten van belang, ook de spelregels van het maatschappelijk verkeer en persoonlijke afwegingen tellen zwaar mee om kwaliteit aan beslissingen te geven.
Vanwege de groei van de mens als 'hele heelheid' én door de steeds wisselende omstandigheden buiten hem veranderen de opvatting en beleving van de waarden regelmatig: er zit weinig zekerheid in de opvatting van vandaag, want die is op haar beurt de vraag die morgen moet worden beantwoord..
En dat duurt een leven lang! Dus geduld... is soms nodig!
Integer handelen en dilemma's
Het maken van een afweging is een kunststukje. Zeker wanneer het gaat over situaties waarin morele dilemma's een rol spelen. Hoe krijgt een mens inzicht in de juiste afweging? Hoe kan hij zijn handelen als wel of niet integer analyseren? Hoe maakt hij een dilemma bespreekbaar en kan hij daarover overleggen met zijn collega's? Of met zijn baas? Inzicht in zichzelf krijgt hij door goed over zichzelf na te denken. Het is soms goed dat met anderen te doen.
Training
Door een juiste kijk op zijn identiteit en door af te wegen vanuit het besef van waarden en normen bevordert de mens dat zijn handelen integer is. Het maken van keuzes is een bijna alledaagse bezigheid, maar reflecteren op het handelen niet. Dat is ook niet gemakkelijk!
Het is wel te leren. Ik bied aan daarbij te helpen, in een vorm van training. In kleine groepen op de werkvloer in een organisatie of onderneming samen trainen in het nadenken over te nemen beslissingen en over de omgang met elkaar kan een waardevolle bijdrage zijn tot meer openheid en vertrouwen in de samenwerking, en kan vorm geven van de verantwoordelijkheid. Daarbij worden ook de waarden en normen van de onderneming of de betrokken personen zelf transparanter gemaakt.
Dat vereist oefening en training. Ik ben in staat daarbij een ondersteunende rol te spelen. Ik beschik over een deskundig en veelzijdig netwerk dat mij in staat stelt op vragen betreffende dit onderwerp in te gaan. Ik noem: het opsporen in de onderneming en het benoemen van risicofactoren van niet integer handelen, en het versterken van de bewustwording van de werknemers in het maken van afwegingen; het gaat ook om integer zijn in de omgang met elkaar, en om integriteit als kenmerk van de onderneming.
DUS: