Welke rol speelt de Franse tijd in de Nederlandse geschiedenis?
De Franse tijd is een vrij korte periode in de Nederlandse geschiedenis. Desondanks heeft de Franse overheersing veel sporen achtergelaten in Nederland, zowel tijdens en vlak na de overheersing. En nog steeds hebben we dagelijks te maken met veranderingen die in deze periode zijn ingevoerd. Het zijn echter niet alleen de Fransen geweest die zoveel hebben veranderd. Ook de Nederlandse patriotten hebben bijgedragen aan de veranderingen in Nederland. Eigenlijk kun je zeggen dat het de ideeën van de verlichting en van de Franse- maar ook Amerikaanse revolutie waren die veel van de veranderingen in Nederland tot stand hebben gebracht.
De grootste en misschien wel meest ingrijpende veranderingen zijn:
- Kerk en staat werden gescheiden (duidelijk onder de invloed van de ideeën van de verlichting)
- Nederland werd gedemocratiseerd; de adel en de stadshouders verloren de macht en het gewone volk kreeg de macht. Er kwam een volksvertegenwoordiging. In het echt lag dit natuurlijk wat gecompliceerder. Slechts weinig Nederlanders interesseerden zich in de politiek en onder de volksvertegenwoordigers heerste veel verdeeldheid. Toen Nederland ingelijfd werd bij het Franse rijk verloor de volksvertegenwoordiging natuurlijk zijn betekenis omdat alleen Napoleon het voor het zeggen had. Toch werden er wel stevige fundamenten gelegd voor de huidige democratische samenleving.
- Nederland kreeg een centraal bestuur. Overal in het land golden dezelfde regels en de verschillende gewesten hadden niet meer elk een eigen bestuur.
Deze dingen hebben Nederland ingrijpend veranderd en vormen de fundamenten van de hedendaagse samenleving.
Een paar andere belangrijke, maar iets minder ingrijpende veranderingen waren:
- Het kadaster werd opgericht. Hierin werd al het onroerend goed geregistreerd. Ook vandaag nog maken we gebruik van het kadaster.
- Er werd een volksregister opgesteld en iedereen kreeg een achternaam. Ook hier hebben we nog dagelijks mee te maken.
- De rechterlijke macht werd gereorganiseerd.
- Het metriekstelsel werd ingevoerd.
- De wetboeken werden gemoderniseerd. De Code Napoleon vormt nog steeds de basis van onze hedendaagse grondwet.
- Er werden nieuwe belastingen ingevoerd. Hiervan bestaan er vandaag de dag nog veel.
Met al deze veranderingen hebben we vandaag nog te maken in Nederland. Natuurlijk is er in de loop van de tijd nog het een of ander aan deze veranderingen verbeterd, maar de fundamenten zijn in de Franse tijd gelegd. Je kunt eigenlijk zeggen dat in Nederland in de Franse tijd flink gemoderniseerd is en dat we dat te danken hebben aan de Fransen en patriotten en aan koning Willem I, die de positieve veranderingen die zijn ingevoerd heeft doorgezet en verbeterd tijdens zijn regeerperiode.
De bevolking van Nederland was waarschijnlijk niet zo blij met de Franse overheersing. Op economisch gebied ging Nederland er tijdens de Franse tijd ontzettend op achteruit. Holland moest een schadeloosstelling van 100 miljoen gulden betalen aan Frankrijk en ze moest ook voor Franse soldaten die van het front kwamen zorgen. Ook raakte Nederland haar koloniën kwijt aan Engeland, wat natuurlijk erg slecht was voor de handel en de economie. Toen Napoleon ook nog eens het Continentaal Stelsel invoerde, ging het heel hard achteruit met de economie. Er was veel armoede en honger onder de bevolking. Toch reageerde het Nederlandse volk gelaten op deze slechte tijden. Het Nederlandse volk was onderling verdeeld en bovendien hadden de Fransen veel controle over het volk, o.a. door de centrale besturing van het land. Het volk kwam slecht een keer massaal in opstand toen Napoleon de dienstplicht instelde, maar de opstand bloedde dood omdat de rijkere bevolking en de adel het volk niet meehielpen.
Toen Nederland bevrijd werd van de Fransen, was het bankroet. De Hollandse bevolking zal de Franse bezetting als erg negatief ervaren hebben. Toch hebben we veel te danken aan de Fransen. Zij hebben de basis gelegd voor de hedendaagse samenleving. Zonder hen zou Nederland er nu waarschijnlijk heel anders hebben uitgezien.