Profielwerkstuk: Nederland in de Franse tijd

Startpagina | Voorwoord | Sitemap | Bronnenlijst
Voor 1795 | 1795-1813 | Na 1813
Deelvraag 1 | Deelvraag 2 | Deelvraag 3 | Deelvraag 4 | Hoofdvraag
Voorgeschiedenis | Patriotten | Bataafse Republiek | Koninkrijk Holland | Deel van Frankrijk | Koning Willem I | Houding van de bevolking
Ancien régime | Lodewijk XVI | Franse revolutie | Robespierre | Generaal Napoleon | Keizer Napoleon
Legermuseum Delft | Exercitiedag Loevestein
Legermuseum Delft | Exercitiedag Loevestein
subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link

Ontwikkelingen in Frankrijk

Keizer Napoleon

Keizer Napoleon

  • Toen Napoleon voor het eerst aam de macht kwam veranderde hij heel veel. Hij kreeg het voor elkaar dictatoriale macht te verkrijgen. Men zegt soms dat hij meer autoritair was dan Lodewijk XVI. Maar een sterke hand is soms echt nodig als het slecht gaat. Een paar dingen die Napoleon veranderd heeft:
  • Hij had gelijk te maken met financiële problemen. Door leningen en een loterij wist hij dit tijdelijk op te lossen
  • Napoleon maakte van Frankrijk een sterk gecentraliseerde staat waar hij natuurlijk het middelpunt van was. Zo kon hij het land veel effectiever besturen. Vroeger werd alles op lokaal niveau (een beetje chaotisch) geregeld nu meer op regionaal niveau.
  • Tussen 1799 en 1800 maakte hij een nieuw rechtenstelsel, de Code Civil (of Code Napoleon) genaamd. (In 1804, als Napoleon tot keizer gekroond is, wordt deze ingevoerd in Frankrijk en in alle bezette gebieden)
  • In 1801 sloot hij vrede met de kerk. Godsdienst mocht weer worden beleden. In 1802 luidden voor het eerst weer de kerkklokken in Frankrijk.
  • Hij had niet alleen vrede met de kerk gesloten maar ook met Europa. In 1800 had hij Oostenrijk aangevallen en in 1801 werd de overwinning bezegeld (door de vrede van Luneville) te Hohenlinde.

Napoleon als Consul voor het leven.

In 1802 was Groot-Brittannië gedwongen de vrede van Amiens te sluiten. In dit jaar werd Napoleon ook consul voor het leven en voegde hij Piedmont toe aan Frankrijk.
Napoleon benutte deze tijd van vrede om Frankrijk te hervormen.
Napoleons politieke macht groeide en hij nam enkele maatregelen om de infrastructuur te verbeteren en hij voerde het metriek stelsel in.

Keizer Napoleon

Napoleon wilde meer dan alleen consul zijn voor het leven. Hij wilde dat zijn
macht overging op zijn nageslacht. De republiek moest dus een erfelijke
monarchie worden. Als eerste liet hij zich door de Senaat uitroepen tot
“keizer der Fransen bij de gratie Gods en de grondwet van de republiek.”
Door een volksstemming werd de kroning een feit. Dat was overigens vrij vreemd, omdat de mensen 15 jaar terug nog af wilden van een erfelijke monarchie. In 1804 werd Napoleon erfelijk Keizer. Hij werd gekroond in de kathedraal de Notre Dame door Paus Pius VII. Hij nam tijdens de plechtigheid de kroon uit de handen van de paus en kroonde vervolgens zichzelf. Hiermee liet hij duidelijk zien dat hij de touwtjes in handen had en niet de kerk.

Oorlog tegen Engeland

In 1803 wordt de oorlog met Engeland hervat. Een poging om Engeland te bezetten mislukt echter. In september trekt het leger opnieuw op tegen Oostenrijk dat een coalitie is aangegaan met Rusland. In de slag bij Austerlitz (het hoogtepunt van Napoleons militaire carrière), worden de geallieerde troepen verslagen en ziet Oostenrijk zich opnieuw genoodzaakt om een vredesvoorstel van de Fransen te accepteren.


Napoleon verovert een groot deel van Europa.

De Europese opmars van Napoleon gaat echter nog verder. In 1806 verslaat hij de Pruisen en neemt hij, vol triomf, Berlijn in. De gevechten hebben zich al verder oostwaarts, richting Polen, verplaatst als de Russen (nogal laat) hun verslagen bondgenoot te hulp schieten. De Russen weten het Franse leger tot staan te brengen en de Russische Tsaar Alexander I sluit in Tilsit op 25 juni 1807 vrede met Napoleon. Daarbij wordt Europa als het ware in tweeën gedeeld: de Russen krijgen het voor het zeggen in het oosten van Europa en Napoleon in het westen. Als Napoleon in 1808Zweden verovert, is hij heer en meester op het Europese vasteland.

De ondergang van Napoleon

De Engelsen blijven echter dwarsliggen. Op 21 oktober 1805 verslaat admiraal Nelson de Frans-Spaanse vloot bij Trafalgar (Spanje). Daardoor wordt het Napoleon definitief onmogelijk gemaakt om Engeland te veroveren. Om de Engelsen toch de voet dwars te zetten, introduceert hij het zogenaamde continentale stelsel(link naar continentaal stelsel), een blokkade op de handel van Engeland met andere Europese staten. Op die manier hoopt hij de Engelse economie lam te leggen zodat Engeland gedwongen is om een vrede op voorwaarden van Frankrijk te accepteren. Het plan werkt echter niet en leidt alleen maar tot conflicten met Spanje, het Vaticaan en Rusland. Het continentale stelsel(link naar continentaal stelsel) wordt wel beschouwd als de belangrijkste oorzaak voor de uiteindelijke val van het Franse keizerrijk. De weigering van de Russen, om hun havens te sluiten voor Engelse schepen, leidt in 1812 tot de invasie van Rusland met als hoogtepunten de slag bij Borodino en de bezetting van Moskou. Napoleon verliest echter het overgrote deel van zijn 'Grande Armée' van 500.000 man. De winter blijkt de belangrijkste bondgenoot van de Russen te zijn!

Het einde van de macht van Napoleon

De macht van Napoleon begint nu snel af te brokkelen. In 1810 laat hij zijn huwelijk met Joséphine de Beauharnais nietig verklaren om te kunnen trouwen met Marie Louise van Habsburg, de dochter van de Oostenrijkse keizer. Op die manier hoopt hij de steun van de Habsburgers te verwerven. In 1813 verklaart zijn schoonvader hem desondanks toch de oorlog. Napoleon leidt zware verliezen en op 31 maart 1814 wordt Parijs door de geallieerde troepen ingenomen. De uitzichtloze militaire situatie doet Napoleon op 4 april 1814 besluiten om afstand te doen van de troon ten gunste van zijn zoon Napoleon II. De geallieerden weigeren echter om het 3-jarige jongetje te erkennen en zetten Lodewijk XVIII op de Franse troon. Napoleon wordt verbannen naar Elba. 10 maanden later keert hij echter met een leger van ruim 1000 man terug naar Frankrijk waar hij zichzelf opnieuw als keizer installeert. Lodewijk XVIII vlucht en zo begint de tweede regeringsperiode van Napoleon die in totaal 100 dagen duurt. Dan wordt hij definitief verslagen in de slag bij Waterloo (18 juni 1815) en verbannen naar het eilandje St. Helena waar hij op 5 mei 1821 aan kanker overlijdt.

About Us | Sitemap | Contact Us | Gastenboek | ©2005 Profielwerkstuk: Nederland in de Franse tijd