Nederlandse Geschiedenis, 1600 - 1700

Nederlandse Geschiedkundige Gebeurtenissen

1600 tot 1700



Zoeken in pagina ?   Ctrl + F

Trefwoorden en Namen index



1600: De slag bij Nieuwpoort
Prins Maurits van Nassau (1567-1625) wordt door de Republiek der Zeven Verenigde ProvinciŽn erop uitgestuurd om Duinkerken te veroveren. De Duinkerkse Kapers brachten de Republiek veel schade toe op zee.
Bij Lombardsijde, nu Nieuwpoort, komt Prins Maurits (1567-1625) het Spaanse leger onder leiding van Hertog Albrecht tegen.De strijd begint op 2 juli en wordt gewonnen door het leger van Prins Maurits (1567-1625).
Het beleg van Nieuwpoort mislukt echter en Prins Maurits (1567-1625) keert terug zonder Duinkerken bereikt te hebben.
Adel:
In 1600 waren slechts 25 geslachten gerechtigd in de vergaderingen van de Hollandse Ridderschap te verschijnen.

Jacob Quaeckernaeck verschijnt voor de Japanse kust.


1601: Willem van Nassau-van de Lek
Willem van Nassau-van de Lek werd in 1601 geboren en gestorven op 18 augustus 1627 te Groenlo. Hij was de zoon van Prins Maurits van Oranje-Nassau (1567-1625) en Margaretha van Mechelen. Willem van Nassau-van de Lek trouwde op 4 april 1627 met Anna van der Noot. Willem van Nassau-van de Lek stierf kinderloos.


1602: Amalia van Solms-Braunfels/ Oprichting V.O.C.
De geboorte van Amalia van Solms-Braunfels. Zij wordt geboren op 28 augustus 1602 te Braunfels en overleed op 8 september 1675 te 's Gravenhage. Zij was de dochter van Johan Albrecht I von Solms-Braunfels (1563-1623) en Agnes Sayn-Wittgenstein. Amalia van Solms-Braunfels (1602-1675) trouwde in 1625 met Prins Frederik Hendrik van Oranje-Nassau (1584-1647), zoon van Prins Willem I van Oranje-Nassau (1533-1584) en Louise Coligny (1555-1620).
Oprichting V.O.C.
Door het initiatief van vooral Johan van Oldenbarneveldt werd op 20 maart 1602 de Verenigde Oostindische Compagnie (V.O.C.) opgericht. De V.O.C. kreeg het alleenrecht van de handel met de landen ten oosten van de Kaap de Goede Hoop. Het bestuur van de VOC bestond uit bewindhebbers van de zes Handelskamers van Amsterdam, Middelburg, Delft, Rotterdam, Hoorn en Enkhuizen, met als hoogste (dagelijks) bestuur de "Heeren XVII".
Het was een Naamloze Vennootschap met een beginkapitaal van bijna 6,5 miljoen guldens
(Ä 2949700).

1603: Abel Jansz. Tasman
Abel Jansz. Tasman (1603-1659) geboren in 1603 te Lutjegast bij Groningen. Hij was een zeevaarder op zoek naar het Zuidland in opdracht van Anton van Diemen, Gouveneur-Generaal van de VOC. Toen hij tussen 1642-1644 het eiland TasmaniŽ, dat pas later zo genoemd werd, Nieuw-Zeeland, Tonga-Archipel (hij noemde die "Pylstaart") en de Fiji Eilanden. Op 24 november 1642 ontdekt hij een eiland die hij Van Diemensland noemde, naar de Gouveneur-Generaal van de VOC, dit is het eiland dat men nu TasmaniŽ. Dit met stuurman Franchoys Jacobszoon Visscher en de schepen Zeehaen en Heemskerck. In 1631 ging hij in ondertrouw met Jannetje Tjaers In 1648 na een reis naar de Filipijnen en Siam (Thailand) werd hij wegens mishandeling van schepelingen ontslagen door het VOC en vertrok naar Batavia om koopman te worden. Hij wordt genoemd als een van de ontdekkers van AustraliŽ, voor hem was Willem Janszoon in 1606 toen hij Cape York in AustraliŽ ontdekte.


1604: Geboorte van Prins Maurits van Oranje-Nassau en Graaf Johan Maurits van Nassau-Siegen
Maurits van Nassau werd geboren in 1604 en stierf op 13 jarige leeftijd op 5 juni 1617. Hij was de zoon van Prins Maurits van Oranje-Nassau (1567-1625) en Margaretha van Mechelen.
Johan Maurits van Nassau-Siegen (1604-1679) werd geboren op 16 juni 1604 te Dillenburg en overleed op 12 december 1679 te Kleef en begraven in Siegen. Hij was de zoon van Jan VII 'de Middelste' van Nassau-Siegen (1561-1623) en Margaretha van Sleeswijk-Holstein.


1605: 'Duyfken'
De V.O.C. zette het zeilschip 'Duyfken' begin zeventiende eeuw in voor handelsreizen naar Nederlands IndiŽ (IndonesiŽ). De bemanning van de driemaster kreeg in 1605 de opdracht het gebied te verkennen, oostwaarts vanaf het specerijeneiland Banda.

Steven van der Haghen vestigt definitief de macht van de Compagnie op Ambon. Hij herovert op de Portugezen het door hem gestichte 'Kasteel van Verre'. Van de andere Molukken-eilanden werden de Portugezen ook verdreven.


1606: Johan VI (de Oudere), Graaf van Nassau-Dietz (1536-1606) sterft/ Rembrandt Harmenz van Rijn
Johan VI de broer van Willem (de Zwijger) van Oranje-Nassau sterft en wordt opgevolgd door zijn zoon Ernst Casimir (1573-1632), Graaf Nassau en Dietz, Stadhouder van Friesland in 1620, Groningen en Drente in 1625.

Willem Janszoon;
In 1606 Willem Janszoon ontdekt samen met Jan Roosengijn en het schip "Het Duyfken" het schiereiland Cape York in AustraliŽ en brengt het in kaart. De V.O.C. zette het zeilschip 'Duyfken' begin zeventiende eeuw in voor handelsreizen naar Nederlands IndiŽ (IndonesiŽ). De bemanning van de driemaster kreeg in 1605 de opdracht het gebied te verkennen, oostwaarts vanaf het specerijeneiland Banda. Op zoek naar het Zuidland doet het scheepje in 1606 de kust van AustraliŽ in de buurt van Kaap York aan. Hiermee wordt de Duyfken het eerste Europese schip de kust van AustraliŽ op de kaart zette.

Rembrandt Harmenz van Rijn (1606-1669);
Nederlands schilder en graficus uit Leiden. Hij was werkzaam te Amsterdam vanaf 1631. In 1634 huwde hij Saskia van Uylenburgh, zij overleed in 1642. Uit dit huwelijk werd in 1641 een zoon, Titus (1641-1668), geboren. Omstreeks 1645 trok Hendrickje Stoffels bij hem in die in 1663 stierf. Na zijn insolvente verklaring leidde Rembrandt van Rijn een teruggetrokken bestaan. Rembrandt Harmenz van Rijn (1606-1669) overleed in 1669 en werd begraven in de Westerkerk te Amsterdam.
In Leiden ontwikkelde Rembrandt van Rijn zijn clair-obscurtechniek, die hem beroemd heeft gemaakt. Zijn werk bestaat vooral uit portretten, waaronder meer dan honderd zelfportretten, bijbelse voorstellingen, landschappen en mythologische voorstellingen. Rembrandt Harmenz van Rijn maakte meer dan 600 schilderijen, ca. 250 etsen en zo'n 2000 tekeningen.


1607;Admiraal Jacob van Heemskerck behaalt overwinning:
Admiraal Jacob van Heemskerck (1567-1607) behaalt bij Gibraltar een overwinning op de Spaanse vloot. Hierbij verloren Admiraal Jacob van Heemskerck (1567-1607) en de Spaanse Admiraal Juan Alvares d'Alvila het leven.
Hertog, Admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) werd geboren in Vlissingen op 24 maart in het jaar 1607 als zoon van een bierbrouwersknecht.

Vanaf 1607 tot 1635 werd begonnen met het droogleggen van de Beemster (1612), de Purmer (1622) de Schermer (1634), de Wormer (1626) en de Heerhugowaard (1626). De projecten werden gefinancieerd door beleggers uit Amsterdam en waterbouwkundige als Jan Adriaanszoon, bijgenaamd Leeghwater(1575-1650) maakte het mogelijk. Jan werd geboren in De Rijp in Holland. Pas in het begin van de 17e eeuw werd hij ontdekt en werd een genie genoemd. Leeghwater was bekend met vele ambachten zoals; Molenmaker, klokkenmaker, landmeter, bedijker, meubelmaker, metselaar, schrijver, potsenbakker en kaartenmaker.


1608; Frederik Hendrik ontmoet Spinola; Twaalf Jarig Bestand
Ambrosio Spinola (1569-1630)duikt met zijn leger op bij de Zuidelijke Nederlandse Staten, dit veroorzaakte onrust in de Nederlandse Republiek. Steeds meer regenten spraken over vrede met de Spanjaarden, iets waar ze in Brussel wel oren voor hadden. Er waren ook voorstanders van oorlog net als Prins Maurits (1567-1625) en Willem Lodewijk (1560-1620) en de Calvanisten die bang waren voor de Rooms Katholieke invloed. Van Oldenbarnevelt ging er tussenin zitten, hij was voor oorlog maar dan wel met steun van buitenlandse bondgenoten, maar dat zat er niet in. Daarom reist op 1 februari 1608 Prins Maurits en zijn halfbroer Frederik Hendrik (1584-1647) en zijn neef Willem Lodewijk (1560-1620) met een stoet van Edelen naar Rijswijk om daar Ambrosio (Ambrogio di Filippo) Spinola (1569-1630), Marquťs De Los Balbases te ontmoeten, na het uitwisselen van beleefdheden reed de stoet naar 's Gravenhage. Vrede werd er niet gesloten maar wel een Twaalf Jarig Bestand. De Zeven Gewesten mochten alles houden wat ze bezaten en werden vrij verklaard. De vaart met IndiŽ werd met rust gelaten net als de Kaapvaart en andere winstgevende handel. De toegefelijkheid van de Spanjaarden kwam door de overwinning op de Spanjaarden van Admiraal Jacob van Heemskerck (1567-1607) in 1607 bij Gibraltar.



1609: Prins Filips Willem van Oranje-Nassau (1554-1618), krijgt zijn bezittingen
Prins Filips Willem verkreeg zijn bezittingen van zijn vader in Brabant, Vlaanderen, BourgondiŽ doordat de Spaanse Koning Filips III een bestand aangaat met de Verenigde Nederlanden.

Arminius; Jacobus Arminius van Oudewater (1560-1609) kreeg een theologisch conflict met Gomarus uit Brugge over predestinatie leer, leer van de uitverkiezing der gelovigen. Predikanten stortte zich met volle overgave op dit ingewikkelde vraagstuk en het Calvanistische kamp was al snel verdeeld in de "vrijzinniger" Arminianen en de "preciezere" Gomaristen. Na de dood van Arminius werd zijn leer op schrift gesteld, de Remonstratie. Hierin werd uiteengezet, dat het geloof een gave Gods is die de mens naar eigen verkiezing wel of niet kan aannemen. Ook werden er politieke uitspraken gedaan, de Remonstranten beweerden dat de overheid bij een Godsdiensttwist een oplossing diende aan te dragen. Opsteller van dit geschrift was o.a. de hofprediker van Prins Maurits van Oranje-Nassau, de Wittenbogaert. De bijhorende politieke ideeŽn kwamen van Oldenbarnevelt.
De Gomaristen kwamen hierna met hun Contra-Remonstratie, waarin werd opgeroepen tot een nationale synode die de leer van de Arminianen moest verbieden.
De geschriften werden gestuurd naar de Staten van Holland die in 1614 met de uitspraak kwam dat het vrij stond om theologisch te redetwisten over de geschilpunten maar niet via de kansel. Achter deze uitspraak stond Hugo de Groot, rechtsgeleerde en pensionaris van Rotterdam. De Staten van Holland rekenden op felle tegenstand van de Contra-Remonstranten maar ze konden niet anders omdat deze bestond uit libertijnen, voorstanders van zo ruim mogelijk Protestantisme.

In 1609 onstaat in Amsterdam de Wisselbank.

In 1609, op ongeveer eenenveertig graden noorderbreedte en vierenzeventig graden westerlengte (Noord-Amerika), een Engelse zeeman genoemd Henri Hudson ontdekte met zijn schip 'de Halvemaan' een grote baai waarin een rivier uitmondde. Hudson claimde het gebied, genaamd Nieuw Nederland, op voor de Republiek der Zeven Provincien. Hij was eigenlijk belast door de Vlamingen Emmanuel van Meteren, Judocus Hondius en Petrus Plancius met het ontdekken van een nieuwe doorgang naar Tataarland en China, voor rekening van de Oost-Indische Compagnie. Terwijl hij de kusten van Amerika aan boord van zijn schip verkende, ontdekte hij per toeval, 85 jaar na Verrazano, de toekomstige New York samen met de rivier die zijn naam zou dragen. Destijds heette het Nieuw-Amsterdam totdat de Engelsen het gebied in 1644 zonder slag of stoot innamen en de stad omdoopte tot New York naar de Graaf van York.


1610;
Pieter Both (1550-1615) Admiraal (1599-1601) van een Nederlandse handelsvloot wordt de eerste Gouverneur-Generaal (1610-1614) van de V.O.C. in Banten, Nederlands IndiŽ (IndonesiŽ). Hij opende een kantoor waarvanuit zaken gedaan werden. Het pand werd meerdere malen verbouwd zodat in de loop der jaren een kasteel overbleef. Pieter Both (1550-1615) verdronk toen zijn schip verging.
Door het initiatief van vooral Johan van Oldenbarneveldt werd op 20 maart 1602 de Verenigde Oostindische Compagnie (V.O.C.) opgericht. De V.O.C. kreeg het alleenrecht van de handel met de landen ten oosten van de Kaap de Goede Hoop. Het bestuur van de VOC bestond uit bewindhebbers van de zes Handelskamers van Amsterdam, Middelburg, Delft, Rotterdam, Hoorn en Enkhuizen, met als hoogste bestuur de "Heeren XVII".
Peter Stuyvesant (1610-1672) wordt geboren te Weststellingwerf. Op 12 januari gaat hij letteren en filosofie studeren te Franeker. In 1635 trad hij in dienst van de West-Indische Compagnie (W.I.C.). In 1643 werd hij benoemd tot Gouverneur van CuraÁao. In 1644 poogden de Spanjaarden het nabij gelegen eiland St.Maarten te veroveren, hierbij verloor Peter Stuyvesant een been. Hij werd voorzien van een 'houten been' dat hij met zilverwerk liet bekleden hieraan dankte hij zijn bijnaam "Silverleg". Op 13 augustus 1645 trouwde Peter Stuyvesant (1610-1672) te Breda met Judith Bayard. In 1646 werd hij benoemd tot Directeur-Generaal van Nieuw-Nederland. In 1653 werd de hoofdstad van Nieuw-Nederland officieel door de Staten-Generaal tot Nieuw-Amsterdam (New York) benoemd. Op 30 augustus 1664 vielen de Engelsen Nieuw-Amsterdam binnen. Peter Stuyvesant wordt noodgedwongen om de stad met zijn ca. 10000 inwoners over te dragen aan de Hertog van York. In Nederland zoekt hij tevergeefs steun en keert terug naar New York als kolonist en sterft daar in 1672. In 1673 veroverde Eskader-Commandant van de Nederlandse vloot, Cornelis Evertsen jr. (1629-1679) samen met Jacob Binckes, St.-Eustatius en Nieuw-Nederland op de Engelsen. Een jaar later bij de Vrede van Westminster werd het gebied aan de Engelsen teruggegeven in ruil voor Suriname (Guyana).


1611;
In Amsterdam ontstond de Koopmansbeurs, waar de prijsbepaling van goederen en kredietverlening plaatsvond. Hier werd ook de basis gelegd voor de effectenhandel, men werkte aan een eenheid maar dat wou niet lukken.
Adriaan Pauw (1585-1653) werd benoemd tot Pensionaris van Amsterdam en bleef dat tot 1627.


1612;
De eerste walvisvaarder vaart uit, dit om een graantje mee te pikken van deze winstgevende handel. Uit het walvisspek werd traan gekookt, deze traan werd als brandstof voor olielampen gebruikt en voor de zeepfabricage. De knookolie, die uit de kaakbeenderen van de walvis maakte werd gebruikt als middel tegen reumatiek en van de baleinen van de walvis werden waaiers, paraplu's, korsetten en hoepelrokken gemaakt. De walvisvaart duurde een eeuw (1714) tot het door overbevissing tot een einde kwam.



1613: Willem Frederik van Nassau-Dietz geboren
Willem Frederik van Nassau-Dietz wordt op 07-08-1613 geboren, zoon van Hendrik
Casimir I van Nassau-Dietz
en Sofia Hedwig von Braunschweig.

Gerard Dou (1613-1675), Hij was de zoon van de glazenmaker Douwe Jansz, die hem in 1626 als 11-jarige in de leer deed bij Bartholomeus Dolendo. Op 15-jarige leeftijd ging hij in de leer bij Rembrandt Harmenz van Rijn (1606-1669) van 1631 tot 1632. Hij stond bekend om zijn verfijnde schildertechniek. Hij was in zijn tijd een gevierde schilder, die zelfs een aanbod afwees om hofschilder van Karel II van Engeland te worden. Gerard Dou kan beschouwd worden als de grondlegger van de zogenaamde Leidse fijnschilders. Zijn precieze schildertechniek kreeg in Leiden navolging van andere meesters als Frans van Mieris en GabriŽl Metsu. Met de fijnschilders wordt een groep Hollandse 17de-eeuwse schilders bedoeld, die zich onderscheidden door een gemeenschappelijk streven naar een zo nauwkeurig mogelijke weergave van de werkelijkheid. Hun werken worden gekenmerkt door een perfecte, vrijwel toetsloze, gladde afwerking van het oppervlak.

Bartholomeus van der Helst (1613-1670), Nederlands schilder te Amsterdam. Schilderde voornamelijk regenstukken en portretten, o.a. van Andries Bicker.

In 1613 vestigde zich een Zeeuwse kolonie van 50 gezinnen aan de Corantijn waar zij zich bezig hielden met de tabaksteelt. In 1614 wordt de nederzetting door Spanjaarden aangevallen en verwoest.


1614;
De Arimiaanse en Gomeriaanse geschriften werden gestuurd naar de Staten van Holland die in 1614 met de uitspraak kwam dat het vrij stond om theologisch te redetwisten over de geschilpunten maar niet via de kansel. Achter deze uitspraak stond Hugo de Groot, rechtsgeleerde en pensionaris van Rotterdam. De Staten van Holland rekenden op felle tegenstand van de Contra-Remonstranten maar ze konden niet anders omdat deze bestond uit libertijnen, voorstanders van zo ruim mogelijk Protestantisme.

In Groningen wordt in 1614 de Hogeschool in gebruik genomen.


1615; Nieuw-BelgiŽ
Vanaf 1615, de grondgebieden gelegen tussen Virginia en Nieuw-Engeland zullen onverschillig de naam van Nieuw-BelgiŽ (Novum Belgium, Novo Belgio, Nova Belgica, Novi Belgii) of Nieuw-Nederland dragen. Het woord BelgiŽ verwijst naar de oude Nederlanden, die toen een gedeelte van Noord van Frankrijk en Lotharingen, BelgiŽ, Luxemburg et het huidige Nederland omvatten. Zijn inwoners heetten de Belgen. Vele kaarten uit de zestiende eeuw toonden trouwens dit grondgebied onder de naam van BelgiŽ. De naam ging nadien in onbruik raken ten bate van Nederland, en ging pas in 1789 terug verschijnen ter gelegenheid van de eerste Belgische revolutie. Meerdere zegels uit dit tijdperk herinneren dat de grondgebieden rond de toekomstige New York de naam van Nieuw-BelgiŽ droegen. Een eerst zegel uit 1623 draagt een bever - voor de aankomst van de kolonisten in 1624 was de streek vooral geŽxploiteerd door pelsjagers - omcirkelt met de woorden "Sigillum Novi Belgii". Het zegel van Nieuw-Amsterdam uit 1654 draagt wat hem aangaat de vermelding "Sigillum Amstellodamensis in Novo Belgio".


1616; Dirck Hartog land in West-AustraliŽ
Dirck Hartog vertrok met zijn schip 'De Eendracht' vanuit Amsterdam. Hij vaart rond de Kaap de Goede Hoop richting Java en land uiteindelijk op West AustraliŽ, het gedeelte wat nu Dirk Hartog Island heet. Hij plaatste een plaquette met gegevens over zijn ontdekkingen. Bijna een eeuw later (1696), land Willem de Vlamingh op Dirk Hartog Island en vervangt de plaquette met een nieuw en neemt de oude mee terug en is nu te zien in het Rijksmuseum in Amsterdam.
De Nederlanders bouwen het Fort Kijkoveral op de kruising van de Essequibo, Mazaruni, and Cuyuni rivieren in Guyana.


1617;
Prins Maurits van Oranje-Nassau had zich lang afzijdig gehouden van het getwist tussen de Remonstranten en Contra-Remonstranten maar koos na lang aandringen van zijn neef Lodewijk voor de Contra-Remonstranten. Steeds had Maurits gezegd:"Ik ben geen godsdienst geleerde, laat die maar in een vergadering uitzoeken hoe de zaken geregeld moeten worden". Uiteindelijk kon Willem Lodewijk hem duidelijk maken dat de militaire situatie er niet zo fraai voorstond. Als er een beroep gedaan moest worden dan zouden ze meer hebben aan een groep fanatieke Contra-Remonstranten, bovendien konden ze daarmee de sterkste oppositiegroep, de regenten en intellectuelen, wellicht onderwerpen.
Op 23 juli 1617 toonde Prins Maurits van Oranje-Nassau openlijk waarvoor hij stond, in 's Gravenhage kregen de Contra-Remonstranten de beschikking over de oude Kloosterkerk en hij luisterde naar de preek van voorganger Rosaeus. Frederik Hendrik en Louise de Coligny en van Oldenbarnevelt bezochten de Grote Kerk en bleven de hofprediker Wiitenbogaert trouw.
Van Oldenbarneveltt zag de tweespalt en stelde een stuk op dat later de naam de Scherpe Resolutie zou krijgen. Er werd in gesteld dat er geen nationale synode zou worden gehouden en dat de steden waargelders in dienst mocht nemen om de orde te handhaven die betaald zouden worden door de Staten van Holland. Het comando zou liggen bij de Staten en Stadsbesturen waar ze in garnizoen lagen, dit laatste was onacceptabel voor Prins Maurits van Oranje-Nassau die zijn halve leven aan de vorming van een uitstekend leger had gewerkt. Alleen Utrecht steunde de Resolutie en na overleg werd besloten dat Prins Maurits van Oranje-Nassau gemachtigd was de waargelders af te danken, hij begon hiermee in Utrecht waar hij de waargelders ontwapende zonder verzet. Tegelijkertijd veranderde Prins Maurits van Oranje-Nassau de wet in de meeste Hollandse steden, Remonstranse regenten werden vervangen door Contra-Remonstranten. De 70 jarige van Oldenbarnevelt, Hugo de Groot, Hoogerbeets (pensionaris van Leiden) en Ledenberg (pensionaris van de Staten) werden in 1618 gevangen genomen.




1618: Prins Filips Willem van Oranje-Nassau (1554-1618) sterft

Prins Filips Willem overlijdt en zijn halfbroer Prins Frederik Hendrik (1584-1647) is zijn erfgenaam.
Prins Frederik Hendrik Prins van Oranje-Nassau in 1618, Stadhouder van Holland, Brabant, Zeeland, Utrecht, Overijssel en Gelderland (1625-1647).
De 70 jarige Remonstrant van Oldenbarnevelt, Hugo de Groot, Hoogerbeets (pensionaris van Leiden) en Ledenberg (pensionaris van de Staten) werden gevangen genomen op (08-1618) last van Prins Maurits, voorstander van de Contra-Remonstranten.

Jan Pieterszoon Coen werd Gouveneur-Generaal van 1618-1623 en van 1627-1629 om de belangen van de V.O.C. te behartigen. Hij vestigde een bestuurscentrum in Jakarta en herdoopte de stad in Batavia (1619). Hij ging te werk met grote hardheid jegens de bevolking maar werd hierin (politiek) gesteund door de Heren 17 van het dagelijks bestuur van de V.O.C. te Amsterdam. Jan Pieterszoon Coen zorgde ervoor dat de prijzen van de handel hoog bleven, desnoods stak hij hele oogsten in de fik zonder de bevolking schadeloos te stellen. De vorsten van Java werden gedwongen tegen lage prijzen produkten af te staan. De bevolking werd uitgemolken en de V.O.C. voer er wel bij, er werd in de Nederlanden vol lof gesproken over Jan Pieterszoon Coen, onder de Javaanse bevolking was dat wel anders.




1619: Johan van Oldenbarnevelt onthoofd

De Remonstrant Johan van Oldenbarnevelt, de raadpensionaris, hoogste ambtenaar van de Staten van Holland, werd in 08-1618 gevangen genomen en op 12-05-1619 onthoofd op het Binnenhof in des Gravenhage.
Oldenbarnevelt bleef tot het laatste ontkennen dat hij gepoogd had de Unie te verbreken en het voortbestaan van de Staat in gevaar had gebracht. Op het schavot zei hij:" geloof niet dat ik een landverrader ben, ik heb oprecht en vroom gehandeld, als een goed patriot, en zo zal ik sterven". De Staten van Holland schreven over die dag in hun registers:'Een man van grote bedrijven, besoingne, memorie ende directie, jae, singulier in alles..Die staet, siet toe, dat hij niet en valle: en sy Godt syne siele genadigh'.
Zijn compagnon Hugo de Groot, rechtsgeleerde, pensionaris van Rotterdam, wordt op 05-06-1619, samen met Hogerbeets, pensionaris van Leiden, overgebracht naar Slot Loevestein waar zij levenslang kregen en hun goederen werden vebeurd verklaard.
Ledenberg (pensionaris van de Staten) had zich tijdens zijn gevangenschap van het leven beroofd, misschien om zijn familie de verbeurdklaring van goederen te besparen, maar de rechtbank liet zijn lijk alsnog aan de galg ophangen zodat het vonnis was uitgevoerd en de goederen aan de Staat vervielen.
Van Oldenbarnevelt werd op 11 jarige leeftijd rijp bevonden om in Leiden te gaan studeren waar hij in contact komt met vele geleerden en Prins Frederik Hendrik. Met o.a. van Oldenbarnevelt maakte hij als lid van een gezantschap een reis naar Frankrijk, waar hij aan het hof van
Hendrik IV werd voorgesteld als "het wonder van Holland". Hij was 15 jaar toen hij promoveerde tot Doctor in de rechten. Als vriend en politiek gelijkgezinde van Oldenbarnevelt werd hij betrokken bij de landspolitiek door zijn functie van pensionaris van Rotterdam. Van Oldenbarnevelt voerde door aankoop van ambachtsheerlijkheden de titel "Heer van Berkel en Roderys", maar hij was van boerenafkomst, zijn zoon had de heerlijkheid Stoutenburg gekocht en noemde zichzelf "Willem van Stoutenburg". Zijn broer Reinier noemde zichzelf naar de hofstede Groeneveld.


1620;
Adriaan Pauw (1585-1653), pensionaris van Amsterdam (1621-1627), kocht in 1620 de Heerlijkheid Heemstede en noemde zichzelf "Heer van Heemstede".




1621: Hugo de groot ontsnapt

Hugo de Groot onsnapt op 21-03-1621 in een boekenkist van Slot Loevestein. De rechtsgeleerde, theoloog en staatsman Hugo de Groot (Grotius) (1583-1645). Hij wordt beschouwd als de grondlegger van het volkenrecht door zijn wereldberoemde werk over het recht van oorlog en vrede. Als aanhanger van de remonstranten werd hij tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld in 1618, maar wist in een boekenkist uit slot Loevestein te ontsnappen (1621), een idee van zijn vrouw Maria van Reigersberch.
Hij vluchtte naar Antwerpen waar hij bij vrienden verbleef en reisde later door naar Parijs. hij werd vorstelijk onthaald in Parijs en ontving zelfd een jaargeld van de Franse Koning. Ook was hij aktief als gazant van Zweden maar heeft daarin nooit een grote rol gespeeld. Als schrijver van het werk "Over het recht van oorlog en vrede" behaalde hij een wereldsucces. hij had hierin ideeŽn die zijn tijd ver vooruit waren en had hierin een zeer moderne visie op intenationale betrekingen. In 1644 vertrok hij van Parijs naar Stockholm, onderweg leed hij schipbreuk op de kust van Pommern en overleed in 1645 te Rostock.
Van Oldenbarnevelt werd op 11 jarige leeftijd rijp bevonden om in Leiden te gaan studeren waar hij in contact komt met vele geleerden en Prins Frederik Hendrik. Met o.a. van Oldenbarnevelt maakte hij als lid van een gezantschap een reis naar Frankrijk, waar hij aan het hof van
Hendrik IV werd voorgesteld als "het wonder van Holland". Hij was 15 jaar toen hij promoveerde tot Doctor in de rechten. Als vriend en politiek gelijkgezinde van Oldenbarnevelt werd hij betrokken bij de landspolitiek door zijn functie van pensionaris van Rotterdam. Van Oldenbarnevelt voerde door aankoop van ambachtsheerlijkheden de titel "Heer van Berkel en Roderys", maar hij was van boerenafkomst, zijn zoon had de heerlijkheid Stoutenburg gekocht en noemde zichzelf "Willem van Stoutenburg". Zijn broer Reinier noemde zichzelf naar de hofstede Groeneveld.

In 1621, na het 12 Jarige Bestand, werd de Geoctroyeerde Westindische Compagnie opgericht, deze richtte zich vooral op de Kaapvaart tegen Spanje. De G.W.C. bestond uit 5 Kamers en een dagelijks bestuur van 19 Heren. Naast de Kaapvaart was het doel zoveel mogelijk gebieden in Noord- en Zuid- Amerika te veroveren en kolonieen of volksplantingen te stichten.


1622;
In dit jaar telde Amsterdan zo'n 100.000 inwoners, de steden Haarlem, Delft en Leiden tellen tussen de 20.000 en 50.000 inwoners.


1623;Pieter de Carpentier:
Op 1 februarie volgt Pieter de Carpentier de Gouverneur-Generaal van Nederlands IndiŽ, Jan Pieterszn Coen (1617-1623), op.


1624;
Het is in mei 1624 dat 'de Nieu Nederlandt', een schip gecharterd door de West-Indische Compagnie, bij het eiland van Manhattan komt. Aan boord zijn er een dertigtal Belgische families: de meeste zijn Walen vergezeld door een aantal Vlamingen. Op deze dertig families, acht kolonisten zullen spoedig een fort gaan bouwen in het zuidelijke gedeelte van Manhattan - op de huidige plaats van Battery Park. De anderen verdelen zich als volgt: vier echtparen en acht mannen gaan de Delaware rivier vervoegen en daar de Fort Nassau bouwen(dichtbij de huidige stad van Gloucester in de New Jersey). Twee families en zes mannen varen stroomopwaarts op de Fresche rivier (Connecticut) en gaan er een kleine vesting aanleggen op de huidige plaats van de stad Hartford. Ongeveer achttien families blijven aan boord van de 'Nieu Nederlandt' en varen stroomopwaarts op de Hudson rivier. Ze gaan ontschepen op de huidige plaats van de stad Albany (hoofdstad van New York State).
De Nederlanders bouwen een tweede fort in Berbice (Brits-Guyana).




1625: Prins Frederik Hendrik, Prins van Oranje-Nassau (1584-1647) trouwt

In April 1626 overleed Prins Maurits. Het bevel over de strijdkrachten draagt hij over aan zijn halfbroer Prins Frederik Hendrik en vroeg Prins Frederik Hendrik in belang van het voortbestaan van de Oranje Dynastie te trouwen. Dit deed Prins Frederik Hendrik met Amalia von Solms-Braunfelt (1602-1675), zij was een hofdame uit het gevolg van Frederik van Palts, de 'Winterkoning' van Bohemen.
In de tijd van Prins Fredrik Hendrik diende 26 Graven uit het Nassau geslacht in het Staatse leger.

Johan de Witt (1625-1672):
In 1625 werd Johan de Witt (1625-1672) geboren in Dordrecht. Hij was de 2e telg uit het oude regenten geslacht. In 1641 ging hij samen met zijn broer Cornelis rechten studeren in Leiden. Na hun studie vestigde Johan de Witt zich in 's Gravenhage als advocaat. In 1650 werd hij pensionaris van de stad Dordrecht. In november 1650 overleed Koning en Stadhouder Prins Willem II van Oranje-Nassau aan waterpokken. Omdat Prins Willem III (1650-1702) nog geboren moest worden werd in januari 1651 in de "Grote Vergadering" een opvolger gekozen. Deze opvolger kwam er niet zodat de Raad van Regenten besloten zonder Stadhouder door te gaan. Dit was het Eerste Stadhouderloze tijdperk 1651-1672.
In 1653 werd Johan de Witt gekozen tot Raadpensionaris. Johan de Witt was geen voorstander van de Oranjes en liet 1654 samen met de Staten van Holland vastleggen in de 'Akte van Seclusie' dat de zoon, Prins Willem III (1650-1702), van Koning Willem II, Stadhouder en Prins van Oranje geen Stadhouder kon worden. Desondanks bleven de Oranjes populair onder de bevolking.
In 1666 werd, om het volk rustig te houden, Prins Willem III (1650-1702) tot uitgeroepen tot 'Kind van Staat', wat betekende dat hij werd opgeleid in staatszaken. Deze opdracht zou Johan de Witt op zich nemen.
De onlusten met de twee vijanden Frankrijk en Engeland bleven voortduren en in 1670 sloot Frankrijk met Engeland een geheim verdrag om de Staten aan te vallen. In 1672 worden de Staten aangevallen door Frankrijk, Engeland en door de legers van de Bisschoppen van Munster en Keulen. Het volk gaf Johan de Witt de schuld van dit alles. Hij werd door het volk uitgemaakt voor landverrader en in juni 1672 werd de eerste aanslag op zijn leven gepleegd. In het begin van augustus van dat jaar legt hij zijn functie neer als Raadpensionaris. Twee weken later wordt hij samen met zijn broer Cornelis gearresteerd en vastgezet. Hij werd (vals) beschuldigd omdat hij een moord zou voorbereiden op de Prins van Oranje, een gerucht dat was verspreid door een barbier Tichelaar uit Piershil in de Hoekse Waard. Op 20-08-1672 ging Johan de Witt zijn broer uit het gevang halen. Bij de ganvangenpoort in 's Gravenhage had een woedende menigte zich verzameld en eiste het leven van de gebroeders de Witt. Het volk dingde de Gevangenenpoort binnen en staken en schopten Cornelis dood en Johan de Witt werd getroffen door een pistoolschot. Men hing de lijken aan hun voeten aan de galg en sneden de lichamen aan stukken aldus de verslagen van het gebeurde.
Pas in 1918 onthuld Koningin Wilhemina een standbeeld bij de Gevangenenpoort in 's Gravenhage. De tekst luid; Leider en dienaar der Republiek, vormer hare machtigste vloten, verdediger der vrije zee, verzorger van 's lands gelden, wiskundige, een volmaakt Hollander.

Paulus Potter:
Paulus Potter (1625-1654) was Noord-Nederlands schilder en etser. Hij goldt als de grootste dierschilder van de Hollandse school. Zijn bekenste werk is het grote doek "Jonge Stier". Hij was zeer bedreven in het maken van lichteffecten op waters en weiden.




1626: Prins Frederik Hendrik en Ernst Casimir rukken op

Prins Frederik Hendrik, Prins van Oranje-Nassau (1584-1647) en zijn neef Graaf Ernst Casimir van Nassau beginnen een offensief.

Ernst Casimir (1573-1632), Graaf Nassau en Dietz, Stadhouder van Friesland in 1620, Groningen en Drente in 1625, trouwde in 1607 met Sophia Hedwig von Brunswick-WolffenbŁttel (1592-1642).
De tak van Ernst Casimir erft later de titel Prins van Oranje doordat Willem III (1650-1702) kinderloos blijft. Ernst Casimir is de zoon van Johan VI de Oudere(1536-1606) de broer van Willem de Zwijger.
Geboorte van Geeraert Brandt (1626-1685), Mastedams remostrants predikant, letterkundige en geschiedschrijver, schoonzoon van Barlaeus, hij schreef o.a. De vijnzende B>Torquatus en schreef biografieŽn van de Ruyter, Hooft, en Vondel.
De verovering op Oldenzaal maakt een einde aan het Spaanse bestuur in Overijssel.

Jan Steen (1626-1679), schilderde voornamelijk om zijn schulden af te lossen. Over zijn opleiding tot schilder is weinig bekend. Waarschijnlijk is hij in de leer geweest bij, onder meer, de landschapschilder Jan van Goyen. Met zijn dochter trouwde Jan Steen in 1649.
In 1626 werd de schilder Jan Steen geboren. Hij was een zoon van een Leidse bierrouwer, een vak dat Jan zelf nog beoefend had in Delft. Vanwege economische redenen had hij in 1672 ook nog een herberg. Zijn schilderscarriŤre startte bij leermeester zoals, Nicolaus KnŁpfer in Utrecht, Adriaen van Ostade en Jan van Goyen. Jan Steen trouwde tweemaal, als eerste in oktober 1649 met Margriet, de dochter van zijn laatste leermeester Jan van Goyen. Zij overleed in 1669, waarna Jan Steen hertrouwde met Maria van Egmont. In totaal werden er vijf kinderen geboren, waarvan er twee ook schilder werden en een beeldhouwer. In 1670 ging hij weer in Leiden wonen waar hij op 3 februari 1679 overleed en in het familiegraf in de Pieterskerk werd bijgezet.
In 1626, Pierre Minuit, gouverneur van Nieuw-BelgiŽ, werd beroemd door het aankopen van het Manhattan eiland aan de Manhatten Indianen, in ruil voor snuisterrijen en andere kleinigheden, namelijk het equivalent van 60 gulden (24 dollars). Pierre Minuit was een Waal, geboren te Ohain in Brabant, die met zijn familie de godsdienstkwellingen had gevlucht. De West-Indische Compagnie, feodale organisatie, deze legde aan alle kolonisten die naar Nieuw-BelgiŽ wilden emigreren een aantal strenge regels op: naast het uitoefenen van de hervormde godsdienst, de kolonisten waren verplicht exclusief gebruik te maken van het Nederduits - de taal waarvan Vlaams en Nederlands afkomstig zijn -, in alle publieke aktes van de kolonie. Vele familienamen kregen een Nederlandse "camouflage", zoals Rapalje voor Rapaille of Minnewit voor Minuit. Andere kolonisten werden gewoon genoemd bij de naam van de Hollandse stad dat ze juist verlaten hadden. Het welwillende en beschermende gedrag van Pierre Minuit ten opzichte van de kolonisten, samen met de begeerte van een Bewindhebber van de Hollandse Compagnie die zijn neef als gouverneur wou opleggen, zullen leiden tot zijn terugroeping in 1632. De sporen van de Walen en Vlamingen in New York zijn veelvuldig en vaak onbekend: de Gowanus baai bijvoorbeeld, ten westen van Brooklyn komt van Owanus, de Latijnse vertaling van Ohain, het geboortedorp van Pierre Minuit. De Wallabout baai, ten noorden van Brooklyn is een vervorming van Waal bocht. De naam Hoboken, een welbekende wijk in New York, komt uit de agglomeratie van Antwerpen in Vlaanderen. Communipaw, te Jersey City, is de samentrekking van Community of Pauw. Michel De Pauw, uit Gent in Vlaanderen, had ook Staten Island in 1630 aan de Indianen gekocht. Wat betreft Peter Stuyvesant, aan wie sommige mensen het vaderschap van New York absoluut willen toekennen, die is maar in 1647 aangekomen, d.w.z. drieŽntwintig jaar na de landing van de eerste kolonisten.
Note:
The source about Pierre Minuit came from "Der Mann, der Manhattan kaufte und andere Geschichten vom Niederrheim" by Clemens Reinders. A friend of mine who lives in Ohain wrote to Wesel in Germany to ask some informations about Pierre Minuit and the city sent to him some papers where we find the story of Pierre Minuit and his father Jehan Minuit. Jehan and his wife Sarha N??came in Wesel from Antwerpen in 1581 and had a child, Pierre Minuit between 1584/89? Pierre married with Gertrud Raets from Kleve in 1613.
The first man who said that Pierre Minuit came from Ohain was Robert Goffin oh Ohain (1898/1984) in his book "De Pierre Minuit aux Roosevelt", published by Brentano 1943, but it was a mistake.
bron/source: Philippe Hesmans website:
1624 From Hainaut to Manhatten


1627;
Met de verovering van Oranje op Groenlo sluit de oost-grens toe.

Kapitein Pieter Nuyts (1598-1655) geboren in Middelburg. Hij ontdekt met zijn schip 'Het Gulden Zeepaerd' de Australische Zuidkust en gaat op 26-01-1627 aan wal (vlabij Streaky Bay). Er wordt beweerd dat Nuyts niet de kapitein was van Het Gulden Zeepaerd was, hij zou ambassadeur te Japan geweest zijn en daarna Gouveneur van Formosa.




1628: Pieter Pieterszoon Heyn (of Piet Hein / Piet Heyn) veroverd de Zilvervloot

Piet Heyn geboren te Delftshaven op 27-11-1577, veroverd bij Cuba op 8 september de Spaanse Zilvervloot, het zilver kwam uit de mijnen van Peru.
Piet Heyn stierf op 16 juni 1629 tijdens een zeegevecht met de Duinkerkse kapers en werd begraven in de Oude Kerk in Delft. Koning Willem III eerder hem 150 jaar later met een standbeeld in zijn geboorteplaats.



1629: Prins Frederik Hendrik veroverd des Hertogenbosch/ Cornelis Tromp

In 1629 vorderde Prins Frederick Hendrik van Oranje Nassau het kasteel Maurick in Vught als zijn hoofdkwartier. Het kasteel behoorde toe aan Jonker Arndt Heym. Prins Frederik Hendrik van Oranje-Nassau verjaagd de Spanjaarden uit 's Hertogenbosch en de Prins krijgt de bijnaam "de Stedenbedwinger". Hij heroverd onder andere 's Hertogenbosch, Breda, Sas van Gent, Venlo, Roermond, Maastricht, en Rijnberk.

Cornelis Maartenz. Tromp (1629-1691):
Op 9 september 1629 werd Cornelis Maartenz. Tromp (1629-1691) te Rotterdam geboren. Hij was de tweede zoon van de befaamde Maerten Harpertszoon Tromp (1598-1653). In 1645 werd hij als Luitenant op het schip van zijn vader geplaatst en vaart uit naar Duinkerken. In 1649 wordt Cornelis Tromp (1629-1691) bevorderd tot Kapitein. In 1650 bestrijd hij de Noordafrikaanse Kapers. In 1652 nam hij deel aan de Eerste Engelse Oorlog (1652). Na de slag bij Leghorn, tegen de Engelsen, in 1653, werd hij tot Admiraal benoemd.
In 1654 vocht hij tegen de Algerijnen en nam deel aan de Oorlog tussen Sweden, Brandenburg en Denemarken. In 1663 werd Cornelis Maartenz. Tromp (1629-1691) bevorderd tot eskader-Commadant van de Nederlandse Vloot in de Middellandse Zee. Op 30 April 1673 werd Cornelis benoemd tot Luitenant-Admiraal en 'hangt' na de vrede met Engeland vooral rond de Franse en Spaanse kust.
Op 7 Mei 1676 ging Cornelis Tromp, met toestemming van de Stadhouder over in Deense dienst als Generaal-Admiraal en rijksraad van het Koninkrijk Denemarken. Op 11 Juni 1673 versloeg een Deens-Nederlandse vloot onder Admiraal Tromp op vernietigende wijze de Zweedse vloot bij ÷land in 1676. Cornelis Maartenz. Tromp (1629-1691) wordt door de Deense Koning in de Adelstand verheven en hem het Graafschap Selsburg verleend. In 1677 wordt, na de dood van Admiraal de Ruyter (1607-1676), Luitenant-Admiraal-Generaal Cornelis Maartenz. Tromp (1629-1691) kreeg in 1678 onstlag uit Deense dienst, in 1691 werd Cornelis benoemd tot Opperbevelhebber van de Nerderlandse vloot. Na een lange tijd van ziekte overleed op 29 Mei 1691 overleed Cornelis Maartenz. Tromp (1629-1691) in Amsterdam en werd bijgezet in het (praal) graf van zijn vader te Delft.
In 1629 werd een gebied in BraziliŽ op de Portugezen veroverd. Onder leiding van Graaf Johan Maurits van Nassau-Siegen kwam het gebied tot grote bloei. Het tekort aan slaven was echter groot en dus besloot de WIC dit zelf te gaan organiseren.
Jacob van Ruysdael (1629-1682) was een Nederlands schilder en graficus. Hij was vermoedelijk leerling van zijn oom Salomon. Na 1650 maakte hij zijn beroemde panoramalandschappen, meestal uit de omgeving van Haarlem. Zijn panoramaschilderijen bestonden uit levendige boeiende bewolkte luchten die soms een derde van een schilderij kon beslaan. Hierna ging hij over naar de romantische sfeer schilderijen waarin hij de figuren door anderen liet schilderen. Hij was leraar en vriend van Meindert Hobbema (1638-1709).


1630; Elisabeth van Oranje-Nassau
Op 4 augustus 1630 wordt in 's Gravenhage Elisabeth van Oranje-Nassau vermoedelijk dood geboren. Zij was de dochter van Prins Frederik Hendrik van Oranje-Nassau (1584-1647) en Amalia von Solms-Braunfels (1602-1675).
In 1630 veroverden 7.000 soldaten in dienst van de West-Indische Compagnie (W.I.C.), het gebied rondom de hoofdstad van Pernambuco (Recife). BraziliŽ was toen nog een Portugese kolonie. Tot 1654 hield de Nederlandse kolonie stand in BraziliŽ. De kolonie van de W.I.C. strekte zich uit over de lange kuststreek van Maranhao tot bij Salvador da Bahia. In 1654 trokken de Nederlanders zich terug. De Nederlanders hielden zich bezig met suiker- en slavenhandel in BraziliŽ toch bracht dit niet genoeg op voor de West-Indische Compagnie vanwege de hoge kolonisatiekosten. Uiteidelijk besluit de W.I.C. in 1654 zich terug te trekken uit BraziliŽ. Dit jaar wordt in BraziliŽ nog altijd beschouwd als het begin van het ontstaan van de nationale eenheid.


1631;
Adriaan Pauw (1585-1653) wordt benoemd tot Raadspensionaris van de Staten van Holland. Hij ligt overhoop met Prins Frederik Hendrik die een verbond wil sluiten met Frankrijk en dat terwijl Adriaan Pauw, Holland en Amsterdam zagen liever dat Nederland een verbond met de Spanjaarden aanging. Prins Frederik Hendrik stuurde Adriaan Pauw naar Frankrijk om een verbond tegen de Spanjaarden te sluiten, vreemd genoeg accepteerde Adriaan Pauw deze opdracht, slaagde en nam in 1636 ontslag als Raadspensionaris.



1632: De val van Breda

Prins Frederik Hendrik veroverd de zuidelijke Nederlanden, Roermond en Venlo vallen gemakkelijk iets moeizamer gaat het met Maastricht.



1633: Wouter van Twiller

Wouter van Twiller volgt Krol op als directeur-generaal van Nieuw-Nederland (V.S.). Hij had voor de WIC in Amsterdam gewerkt als klerk en had geen enkele ervaring in het besturen van een kolonie. Onder leiding van Wouter van Twiller ging de het met de kolonie de verkeerde kant op. Hij komt in een handelsoorlog met de Engelsen die zich bevinden aan de boenloop van de Connecticut-rivier. Dominee Everardus Bogardus viel van Wouter van Twiller openlijk aan over zijn persoonlijk en bestuurlijk vlak en zijn drankmisbruik. Dominee Everardus Bogardus stelde dat Wouter van Twiller een slecht voorbeeld was voor de kolonisten en de kerk aangezien dat hij directeur van de kerkraad was. Uiteindelijk komt het einde van Twiller in zicht doordat hij een brand veroorzaakte door dronken een kanon af te vuren.


1635;
Na de overwinningen van de Oranje-Nassau's en hun leger werden er onderhandelingen met Frankrijk gestart en ontstond het verdelings-, anvals-, en verdedigingsverdrag. De Zuidelijke Nederlanden zou met Frankrijk verdeeld worden langs de taalgrens.


1636;
In dit jaar waren er 1800 koopvaardijschepen die op de Oost en West voeren. Een matroos verdiende zo'n, 10 a 11 Gulden per maand. In 1641 kon Vlootvoogd Tromp geen bemanning laten aanmonsteren onder de 14 Gulden.

In Utrecht wordt de Hogeschool in gebruik genomen.




1637: De val van Breda

Frederik Hendrik neemt Breda in het laatste Spaanse bolwerk in de zuidelijke Nederlanden. De grenzen van het latere Koninkrijk der Nederlanden beginnen zich af te tekenen.
Een poging Antwerpen in te nemen mislukt.

In 1637 werd Fort Elmina aan de Goudkust (het huidige Ghana) veroverd, het bleef Nederlands bezit tot 1872.




1638: Meindert Hobbema (Meynerts):

Meindert Hobbema (1638-1709) werd geboren te Amsterdam. Hij was de zoon van Lubbert Meynerts en Rinsje Eduwarts. In 1658 verandert hij zijn naam in Hobbema. In 1668 trouwde hij met Eeltien Vinck en kregen 5 kinderen. Hij was een Nederlands landschapsschilder en vriend en leerling van Jacob van Ruysdael (1629-1682). Hij schilderde o.a. "Het laantje van Middelharnis" en talloze watermolens.




1639: De 2e Spaanse Armada

De Spaanse Koning Filips IV vormt een tweede Armada. Net als in 1588 wordt dit een fiasco voor de Spaanse Koning. Admiraal Maarten Harpertszoon Tromp verslaat de Spaanse vloot bij Engeland. Admiraal Maarten Harpertszoon Tromp (1597Ė1653) geboren ten Brielle.
Hij neemt dienst bij de marine en klimpt op tot hij Luitenant-Admiraal wordt in 1637. Hij vernietigde met opmerkelijke tactieken de Spaanse Vloot bij de mond van de Theems. Dit betekende het einde van Spanje als zeemacht.




1640: Hendrik Casimir van Nassau sneuveld

Hendrik Casimir I van Nassau-Dietz, sneuveld te Hulst 1640, hij wordt opgevolgd door zijn broer Willem Frederik. Prins Frederik Hendrik wordt stadhouder van Groningen en Drenthe.




1641: Prins Willem II trouwt

Prins Willem II van Oranje-Nassau (1626-1650) trouwde in 1641 met Mary Stuart (1631-1660), de Engelse Koningsdochter.


1642; Abel Jansz. Tasman (1603-1659) ontdekt TasmaniŽ
Op 24 november 1642 ontdekt Abel Jansz. Tasman (1603-1659) een eiland dat hij noemd naar de Gouveneur-Generaal van de VOC; 'Van Diemens Eiland'. Later wordt dit eiland TasmaniŽ genoemd.


1643; Pieter Stuyvesant
Peter Stuyvesant (1610-1672) werd door de West-Indische Compagnie (W.I.C.) in 1643 aangesteld als gouverneur van CuraÁao.


1644; Philips van Almonde (1644-1711)
Philips van Almonde werd op 29 december 1644 te Brielle geboren uit een voornaam geslacht. Zijn vader was Pieter Jansz van Almonde was Apotheker en eigenaar van een van de drie Brielse brouwerijen. De 15-jarige Philips bekleede in 1661 de functie van appointť (vergelijkbaar met de adelborst van nu). Philips voerde op het schip van zijn oom Jacob Cleijdijck, 'Het Wapen van Dordrecht'. In 1664 was hij als Luitenant aanwezig in het eskader dat De Ruyter (1607-1676) tot buiten Het Kanaal begeleidde. Op 13 juni 1665 in de slag bij Lowestoft bewees Philips van Almonde een kundig Commadant te zijn, hij kreeg het commando nadat zijn oom ziek was geworden. Na terugkomst in Nederland werd hij op 14 augustus 1665 bevorderd tot Kapitein van 'Het Wapen van Dordrecht'. Philips van Almonde stond voornamelijk onder het bevel van Admiraal de Ruyter (1607-1676) en nam ook deel in de Vierdaagse en Tweedaagse Zeeslagen in 1666. In 1671 kreeg Philips van Almonde het bevel over 'de Harderwijk'. Bij de Slag bij Solebay van 7 juni 1672 beschermde Philips van Almonde met groot succes het Admiraalschip. In 1673 nam hij deel met zijn schip 'de Delft' in de twee Slagen bij Schooneveld en de Slag bij Kijkduin. De Hollanders brachten het tot een overwinning en Philips van Almonde werd geroemd om zijn goede samenwerking met Admiraal Tromp (1598-1653). Na deze slagen werd Philips van Almonde bevorderd tot Schout bij Nacht. In 1674 kreeg Philips van Almonde het schip 'de Ridderschap'onder zijn bevel en voer wederom onder het bevel van Admiraal Tromp (1598-1653). Tromp ontzette Barcelona die bezet was door de Fransen. In 1676 voer Philips van Almonde uit naar de Oostzee om de Nederlandse handelsbelangen veilig te stellen, dit omdat Denemarken en Brandenburg de strijd aanbonden met Zweden. Op de 'Delft' maakte Philips van Almonde de Slagen bij Bornholm (1676) en ÷land (1676) mee. Toen Admiraal de Ruyter (1607-1676) gesneuveld was bij SiciliŽ (1676) moest Philips van Almonde in opdracht van de Staten-Generaal de vloot terug naar huis brengen. In 1677 voer hij weer met Admiraal Tromp (1698-1653) naar de Oostzee waar de oorlog nog steeds woedde. Op 5 april 1684 werd Philips van Almonde bevorderd tot Vice-Admiraal. In 1689 zou hij de opdracht krijgen om naar de Middellandse Zee te varen waarop Vice-Admiraal Philips van Almonde verklaart niet neer onder het Commando van Luitenant-Admiraal Evertsen te willen varen, Oranje roept hem tot orde. Op 29 april 1689 werd per traktaat de Nederlandse en Engelse zeemacht, onder Engels commando, in bondgenootschap verenigd. Op 18 april 1692 vond zijn installatie plaats als Luitenant-Admiraal. Hij nam deel (1692) in de Slag bij Barfleur en La Hougue, toen werd de Franse vloot vernietigend verslagen. Hij voorzitter van de krijgsraad en leidde in 1694 en 1695 bombardementen op de Franse Kanaalkust. Na overlijden van Karel II van Spanje besloot Willem III in 1702 een oorlogsvloot uit te rusten, die onder commando van Admiraal Rooke in de zomer van 1702 naar Spanje voer. Hij overvalt met Rooke op 22 oktober 1702 de Spaanse Zilvervloot bij Vigos. Van Almonde vertrok in juli 1703 onder Admiraal Shovell naar de Middellandse Zee. Philips van Almonde vertrok in juli 1703 onder Admiraal Shovell naar de Middellandse Zee. In 1706 voerde een Nederlandse oorlogsvloot naar de Taag waar het de Engelse vloot zou ontmoeten. Onderweg kwam Philips van Almonde erachter dat hij in een lagere (ondergeschikte) rang moest dienen, hij pikte dit niet en droeg het Commando over en keerde terug naar huis. Op 20 december 1708 wordt hij benoemd in de hoogste Marine-rang, Luitenant-Admiraal van Holland en West-Friesland bij de Admiraliteit van de Maze (Maas). Twee jaar later overleed Philips van Almonde op Haaswijk op 8 januari 1711. Zijn neven Pieter en Willem van Almonde richtten voor hem een grafmonument op in de Brielse St. Catharinakerk, waar de Admiraal op 30 augustus 1712 werd begraven.

Engelse kolonisten nemen het gebied Nieuw Nederland, in Noord Amerika, zonder slag of stoot in, ze veranderden de naam van de stad Nieuw Amsterdam naar New York naar de Hertog van York.


1645:
In 1644 vertrok de uit Holland gevluchte Hugo de Groot, gezant van Zweden, van Parijs naar Stockholm, onderweg leed hij schipbreuk op de kust van Pommern en overleed in 1645 te Rostock.




1646: Peter Stuyvesant

Peter Stuyvesant (1610-1672) werd door de West-Indische Compagnie (W.I.C.) in 1646 aangesteld als Directeur-Generaal van Nieuw-Nederland.




1647: Frederik Hendrik overlijdt.

Prins Frederik Hendrik Prins van Oranje-Nassau (1584-1647) overlijdt
Het Haagse Hof van de Oranjes staat meer in de picture als het Nassause Hof te Leeuwarden.
Prins Frederik Hendrik en zijn vrouw Amalia van Solms-Braunfels gedroegen zich als Vorsten.
Prins Frederik Hendrik bijgenaamd "de Stedenbedwinger" bouwde er flink op los en straalde een flinke rijkdom uit, zoals dat van een Vorst. Hij bouwde onder andere:
Het Huis in Honselaarsdijk, wordt ook wel het Klein Versailles genoemd, Paleis Noordeinde,
de Nieuwburch in Rijswijk, Huis ten Bosch en had daarnaast ook nog Kastelen in Buren, Breda, Dieren en IJsselstein.
Prins Frederik Hendrik en zijn vrouw Amalia van Solms-Braunfelt voeren een goed huwelijks-politiek voor hun kinderen.
Hun zoon Prins Willem II trouwde met Mary Stuart de dochter van de Engelse Koning.
De zus van Prins Willem II, Louise Henriette (1627-1667) trouwde met
Frederick William von Brandenburg (1620-1688), de Keurvorst van Brandenburg.

Na het overlijden van Prins Frederik Hendrik Prins van Oranje-Nassau in 1647 gaat de titel naar Prins Willem II van Oranje-Nassau.




1648: Vrede van Munster het einde van de 80 jarige oorlog.

De Verenigde Nederlanden eisen dat de Koning van Spanje erkenning van de Republiek der Verenigde ProvinciŽn vraagt en krijgen die ook op 15 mei 1648 was de vrede met de Republiek en Spanje getekend.
De belangrijkste bepalingen waren:
* De koning van Spanje erkent de Zeven Verenigde Nederlanden als vrije en souvereine landen.
* De beide landen behouden het gebied dat ze op dit moment in handen hadden.
* Spanje mag geen handelsbetrekkingen onderhouden met de door de Republiek bezette gebieden in de Oost en
   West.
* De Schelde met aangrenzende zeegaten zou gesloten blijven voor vrije handelsverkeer.
* De in- en uitvoer tarieven in de Zuidelijke Nederlanden mogen niet lager zijn als die in de Noordelijke
   Nederlanden.
* De godsdienst moest in het openbaar zo worden uitgeoefend, dat het in alle zedigheid en zonder schandaal te
   geven geschied.
* De onafhankelijkheid van de Republiek zal ook erkent worden door het Duitse Rijk. Voor deze bepaling zal de
   Koning van Spanje zorgdragen. De Duitse Keizer heeft die erkenning uitgesproken, maar de rijksstenden op de
   rijksdag nooit.

Prins Willem II wordt Stadhouder.

In Hardewijk wordt de nieuwe hogeschool in gebruik genomen.


1649; Prins Willem II zoekt toenadering met Frankrijk;
Prins Willem II zoekt, na de moord op zijn schoonvader, toenadering met Frankrijk. Hij wil een verbond met het Frans gezinde Zweden dit in tegenstelling tot de Staten. De Staten wilden de Sont open houden door een verbond met de Denen. De Staten dachten aan de handel en wilde de vrede behouden, Prins Willem II zinde op wraak en wou samen met Frankrijk de Zuidelijke Nederlandse Staten heroveren en verdelen. Toch stond een merendeel van de gewesten achter Oranje en Prins Willem II was woedend dat de Staten niet meewerkte. Hij ging over tot een staatsgreep om de regenten te dwingen zich neer te leggen bij de meerderheid. In 1650 zet hij 6 Statenleden in het gevang.




1650: Prins Willem II overlijdt

In juli worden zes tegenstanders van Prins Willem II van Oranje gevangen gezet op Loevenstein.
Prins Willem II (24 jaar) overlijdt op 06-11-1650 aan polio (of pokken), 8 dagen later wordt Willem III geboren. De Oranje Dynastie bestond in 1650 uit 2 vrouwen, Amalia van Solms en Mary Stuart een baby.
Dit was het begin van het 1e Stahoudersloze tijdperk.
De Republiek der Verenigde ProvinciŽn vind de Oranje-Nassau's te Engels gezind, dit omdat Willem II met Mary Stuart (1631-1660) getrouwd was, de dochter van de Engelse Koning.
De relatie met de Engelsen was niet optimaal.
Maar de Nassau's zijn nog nadrukkelijk aanwezig als Stadhouders van Friesland,
Willem Frederik van Nassau(1640-1664) en Hendrik Casimir van Nassau (1664-1696) zaten in Leeuwarden. Willem Frederik van Nassau werd door Groningen en Drenthe tot Stadhouder uitgeroepen.
Graaf Johan Maurits van Nassau-Siegen was Veldmaarschalk in dienst van de Republiek.




1651: Engeland neemt de Akte van Navigatie aan

Deze wet bepaalde dat alle handel en vervoer op zee door de Engelse gedaan werden en kustvaart voor de Engelse kust voor buitelandse schepen verboden was.
Hiermee zou Nederland een gevoelige klap krijgen, alle handel was tenslotte in handen van de Nederlanders.
Al snel werd er een delegatie naar Engeland gestuurd, de Raadspensionaris van Holland Jacob Cats was hoofd van deze delegatie. Pogingen om de Akte van Navigatie ingetrokken te krijgen lukte niet en Jacob Cats ging met lege handen naar huis en de relatie met Engeland bevind zich dan op een dieptepunt.
Later wordt Raadspensionaris Jacob Cats opgevolgd door Adriaan Pauw (1585-1653).
De Akte van Navigatie (scheepvaartwet) hield in:
1.) Europese produkten mogen in de Engelse Commonwealth alleen worden ingevoerd op Engelse     schepen, of op schepen uit het land waarvan de produkten afkomstig zijn.
2.) Goederen uit vreemde werelddelen mogen uitsluitend op Engelse schepen worden ingevoerd.
3.) Aan buitelandse schepen wordt de kustvaart in Engeland verboden.
4.) Vis en visprodukten mogen alleen op Engelse schepen worden in- en uitgevoerd.




1652: Engeland in oorlog met de Republiek der Verenigde ProvinciŽn

Doordat Engeland de Akte van Navigatie niet introk liet de Staten Generaal 150 oorlogschepen uitrusten. Doordat er een handelsvloot vanuit de "Oost" naar de Republiek der Verenigde ProvinciŽn op weg was, stuurt de Republiek de vloot van Admiraal Maarten Herpertsz. Tromp (1597-1653) naar het kanaal bij Engeland.
Tromp had orders om een strijd uit de weg te gaan, en was over die orders al niet echt tevreden. Al wachtende in het kanaal komt hij de vloot van de Engelse Admiraal Blake tegen. Omdat Admiraal Maarten Herpertsz. Tromp niet op de voorgeschreven manier als eerste de zeilen en vlaggen strijkt en de Prinsevlag in de top liet wapperen opende Admiraal Blake het vuur op de Hollandse schepen.
Tromp beantwoorde het vuur en de duisternis maakte een eind aan het gevecht. De oorlog was nu begonnen. In hooggeplaatste kringen werd er gezegd dat Tromp zich niet volgens afspraken had gedragen maar het zat hem vooral in dat het de Prinsevlag in de top had laten wapperen, er was geen Prins het was een Stadhoudersloze tijdperk.
Op 06-07-1652 krijgt Admiraal Maarten Herpertsz. Tromp (1597-1653) het bevel de Engelse Admiraal Blake aan te vallen. Admiraal Blake (1598-1657) brengt 12 oorlogs schepen tot zinken bij de Doggersbank. De schepen beschermden een vissersvloot.
In Augustus had men de tweede oorlogsvloot gereed,
Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) werd benoemd tot Vice-Commandeur. De Ruyter had er eigenlijk geen zin in dit vanwege de functie Vice-Commandeur, hij was immers al Schout-bij-nacht geweest. Maar met tegenzin accepteert hij de functie en werd hij bevelhebber van de tweede (nieuwe)vloot.
In Augustus vaart hij uit zeilde de Ruyter het Kanaal in met 30 Oorlogsschepen om een koopvaardijvloot van 60 schepen veilig naar de Oceaan te brengen. Bij Plymouth kwam hij Admiraal Ascue tegen die met 45 schepen voer de Ruyter gaf hem een flink pak slaag ondanks hij in de minderheid was.
Op 10 december verslaat Admiraal Maarten Herpertszoon Tromp (1597-1653) de Engelse Admiraal Blake.
In dit jaar sticht de scheepschirugijn Jan Antonisz. van Riebeek, op last van de V.O.C., een post op Kaap de Goede Hoop zodat schepen van vers voedsel konden worden voorzien. De kolonie groeide snel en steeds meer kolonisten gingen zich hier vestigen.
Duinkerken komt opnieuw onder de Spaanse Nederlanden.



1653: Johan de Witt word benoemd tot Raadspensionaris, Admiraal Tromp sneuvelt;

Op 30 juni wordt Johan de Witt (1625-1672) wordt benoemd tot Raadpensionaris.
Er zijn vele zeeslagen dit jaar. De Engelse hadden het Kanaal geblokkeerd en Maarten Tromp (1598-1653) wordt er met zijn vloot erop uit gestuurd. Admiraal Maarten Herpertszoon Tromp (1598-1653) ontmoet Admiraal Blake (1598-1657) weer op 28 Februari en de drie daagse zeeslag begint.
Tromp krijgt weinig steun van zijn Kapiteins op de eerste dag en krijgt dan ook een flink pak slaag van de beter uitgeruste vloot.
De Engelse bleven hun blokkade handhaven en op 30 juli wordt aan Admiraal Maarten Herpertszoon Tromp (1598-1653) het bevel gegeven terugte keren een de blokkade te doorbreken. De vloot van Maarten Tromp (1598-1653) was bij lange nog niet herstelt van de ontmoeting met Admiraal Blake.
Admiraal Maarten Herpertszoon Tromp (1598-1653) moest de Engelse vloot van de Monk weglokken bij Tessel (Texel) zodat Corneliszoon de With met zijn vloot vrij doorgang kon krijgen, dit lukte. De Monk viel Tromp aan ter hoogte van Katwijk en de With schoot Maarten Tromp (1598-1653) ter hulp ter hoogte van Scheveningen. Op 10 Augustus is het "weer" raak, Admiraal Tromp (1598-1653) met zijn schip
"de Brederode" voer met zijn vloot naar de Engelsen die zich ter hoogte van Scheveningen en Ter Heide lagen.
Tromp opende de aanval op de Engelse maar verloor in de tweede aanval het leven. Hij werd door een musketkogel dodelijk getroffen. Hij kreeg een staatsbegrafenis en een praalgraf op kosten van de Staat en werd begraven in de Oude kerk te Delft. Doch de slag met de Engelsen verloren werd, was er ernorme schade toegebracht aan de Engelse vloot. De zwaar gehavende Engelse vloot moest terugkeren naar hun vaderland en zo werd het doel bereikt; de Engelse blokkade eindigde na 8 weken.
De zoon van Maerten Harpertszoon Tromp (1598-1653), Cornelis Tromp volgt in zijn voetsporen.



1654: Vrede met Engeland, de WIC verliest Recife, Willem III wordt Stadhouder;

De Portugezen nemen op 26-01-1654 de in Nederlandse hande zijnde stad Recife in Brazillie in. De lukratieve inkomsten uit de suikerteelt en vooral de slavenhandel moesten ergens anders vervolgd worden.
Op 15-05-1654 wordt de Vrede van Westminster wordt getekend en de Akte van Navigatie blijft nog steeds van kracht, de schepen van de Republiek der Verenigde ProvinciŽn zullen de vlag op zee als eerste strijken.
Prins Willem III van Oranje-Nassau (1650-1702) wordt benoemd door de Overijsselse Staten tot Stadhouder. Hij is dan nog minderjarig.


1654-1658: Offensief op Ceylon

In 1654 nemen de Hollanders verschillende steden van de Portugezen in op Ceylon, nu Sri Lanka.


1655: Bemiddeling in rond Groningen

In Groningen en de Ommelanden onstaan er onenigheden Johan de Witt en Willem Frederik van Nassau proberen te bemiddelen.


1656: Rembrandt van Rijn

De schilder Rembrandt van Rijn (1609-1669) wordt failliet verklaard op 26-07-1656.




1657: Christiaan Huygens, Verdrag van Raalte

Op 16-06-1657 wordt er Octrooi veleend aan Christiaan Huygens (1629-1695).
Christiaan Huygens vind het slingeruurwerk uit, ontdekte de ring om Saturnus, was grondlegger van de golftheorie van licht, van hem komt de theorie dat de Aarde aan beide polen afgevlakt moesten zijn en hij bestudeerde de centrifugaal krachten en het lenzenstelsel.

Met het Verdrag van Raalte op 01-10-1657 kwam er een einde aan de onrust in Twente en Overijssel. Tevens werd het besluit van 1654, Willem III tot Stadhouder te benoemen, ongedaan gemaakt. Hiermee begint het 2e Stadhoudersloze tijdperk.




1658: De slag in de duinen

De Fransen veroveren verschillende steden op de Republiek der Verenigde ProvinciŽn. Gevelingen, Diksmuiden, Ieper, Diksmuiden en Ninove vallen.
Duinkerken valt in Engelse handen.




1659: De Vrede van de PyreneeŽn

Op 07-11-1659 sluit Frankrijk vrede met Spanje. Gebieden die in Spaanse handen waren wordenovergedragen aan Franrijk wat ten goede komt van de Republiek der Verenigde ProvinciŽn.
Jacob Roggeveen werd in januari 1659 geboren en op 2 februari 1659 gedoopt als jongste van drie kinderen van Arent Roggeveen en Maria Storm. Hij kreeg korte tijd les op de Latijnse School in Middelburg. Op 30 maart 1683 werd hij notaris in Middelburg. Op 12 augustus 1690 promoveerde hij tot doctor in de rechten aan de Universiteit van Harderwijk. Hij woonde in die tijd in het huis De Pyramiden aan de Noordstraat, thans Lange Noordstraat 37. Hij was getrouwd met Marija [Anna] Margaerita Vincentius, die in oktober 1694 overleed.
In oktober 1706 werd hij benoemd tot Raad (raadsheer) van Justitie te Batavia waar hij van 1707 tot 1714 werkzaam was. Daar trouwde hij op 12 januari 1708 met Anna Adriana Clement, die echter voor zijn terugkeer overleed. In 1715 was hij weer terug in Middelburg.
Daar hield Roggeveen zich bezig met de uitgave van de geschriften van de vrijzinnige predikant Pontiaan van Hattem onder de titel De val van 's werelds afgod. Het eerste deel verscheen in 1718 in Middelburg. Het Middelburgse stadsbestuur, de kerkenraad en de Classis Walcheren bestreden echter de vrijzinnige leer en vervolgden de aanhangers daarvan. Roggeveens boek werd in beslag genomen en in het openbaar verbrand. Hij moest Middelburg en later ook Vlissingen verlaten en vestigde zich bij zijn vriend Pieter Wiltschut, Burgemeester van Arnemuiden. Daar publiceerde hij in 1719 deel 2 en 3 van de serie, waarop hem wederom miskenning ten deel viel.
Hij kreeg in 1720 de bewindhebbers van de WIC zover dat zij een expeditie van drie schepen uitrusten voor een expeditie naar het Zuidland. Drie schepen, de Arend met 32 stukken en 111 man, de Thienhoven met 24 stukken en 80 man en de hoeker Afrikaansche Galey, met 14 stukken en 33 man, vormen de expeditievloot van Jacob Roggeveen naar het onbekende 'Zuidland'. Tijdens deze expeditie werd het Paaseiland op 19 december 1721 ontdekt en vond een paar dagen later de eerste ontmoeting met een Paaseilander plaats. De tekst op de muur van het Zeeuws Archief doet verslag van deze ontmoeting. Hij overleed op 31 januari 1729, in zijn huis aan de Blauwedijk te Middelburg. Op 5 februari werd hij begraven in de Nieuwe Kerk.




1660: Nederland erkent souvereiniteit over de PapoeŽn.

Nederland erkent de souvereiniteit van de sultan van Tidore over alle 'de PapoeŽn' (Papoea, Nieuw-Guinea). Zo wordt de handel van specerijen veilig gesteld.




1661: Vredesverdrag met Portugal

Op 06-08-1661 sluiten de Republiek der Nederlanden en Portugal in des Gravenhagen
een vredesverdrag. De Republiek der Verenigde ProvinciŽn doet afstand van haar rechten op BraziliŽ en Portugal betaald daarvoor 8 miljoen Gulden aan de West-Indische Compagnie (WIC).




1662: Verdrag met Frankrijk en Vriendschapsverdrag met Engeland. Geboorte van Sweelinck

De Republiek der Verenigde ProvinciŽn en Franrijk sluiten een vredesvedrag op 22-04-1662,
echter vertrouwt Johan de Witt de Franse Koning Lodewijk XIV "de Zonnekoning" niet. Jan de Witt pleit voor versterkingen van de Zuidelijke Vestingsteden.
Op 14-10-1662 wordt er gesproken over het verdrag maar er blijven nog gevoelige kwesties open staan en de onrust tussen de Engelse Africa Company en de Westindische Compagnie (WIC) blijft.
Duinkerken wordt door de Engelsen verkocht aan Frankrijk.
In dit jaar wordt ook Jan Pieter Sweelinck geboren (1562-1621), hij was componist en organist, leerling van zijn vader Pieter Sweelinck, aan de Oude Kerk te Amsterdam rond 1577. Zijn werk was een overgang van Renaissance naar Barok, hij componeerde Psalmen, motetten, madrigalen en orgelmuziek.




1663: Engeland verovert handelsposten

Engeland veroverd een aantal Nederlandse handelsposten van slaven. De veroveringen werden geleid door de Engelse Kapitein Robert Holmes in opdracht van de Africa Company.




1664: Engeland veroverd handelsposten

Een Engelse vloot vaart naar Amerika om daar Nieuw Amsterdam te veroveren voor de
Hertog van York. Pieter Stuyvesant was Gouveneur van Nieuw Amsterdam.

Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) herovert de Afrikaanse bezittingen.




1665: Engeland verklaart de Oorlog

Op 04-03-1665 Maart verklaard Karel II (Charles II) Engeland de Republiek der Nederlanden de oorlog. Dit is de 2e Engelse oolog (1665-1667).
Op 13-06-1665 verslaat de Hertog van York de vloot van de Republiek der Verenigde ProviciŽn ter hoogte van Lowesoft. Admiraal Jacob van Wassenaer van Obdam werd met zijn schip opgeblazen en de Republiek blies de aftocht.
Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676), was op zijn weg terug van Noord-Amerika en werd na zijn terugkeer tot Admiraal bevorderd, acht dagen daarna voer hij weer uit.

In 1665 komen 12 schepen terug uit de Oost met het volgende in hun ruim;
16.580 stuks porcelein, 2933 robijnen, 18.151 once Stamp-peerlen, 3048 ruwe diamanten, 500.000 catti Ceylonse kaneel, over de 200.000 tapijten, kleden en katoenwerken, 8690 catti Chinese zijde, 4.000.000 catti peper, 440.000 pond kruidnagelen, 18.000 pond ebbenhout, 22.000 indigo, 1.500.000 pond salpeter, 121.600 pond foelie, 314.000 pond muskaatnoten. 1 catti is 0.62 kg.




1666: De Ruyter verslaat de Engelsen

In Juni 1666 is de nieuwe vloot gereed en telt 102 schepen en 22000 koppen hierbij is het
Admiraalsschip "De Zeven ProvinciŽn" van Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) ook bij. De Ruyter wordt bijgestaan door Tromp, Cornelis Evertsen, Johan de Liefde, Banckert en Schram. Na 4 dagen volle strijd nabij Noth Foreland hijst de Ruyter de bloedvlag bij de laaste aanval dit betekende dat alles op alles werd gezet. De ketting kogels die uitgevonden waren door Jan de Witt, troffen doel en de Engelsen sloegen op de vlucht.
Op 03-08-1666 ontmoet de vloot de Engelsen weer en de strijd begint en Cornelis Tromp valt op eigen houtje de Engelse achterhoede aan en behaalt daar grote overwinningen en zet de achtervolging in op de vluchtende Engelse schepen. Hiermee negeert hij de bevelen van zijn Overste en laat hij Admiraal de Ruyter en zijn Kapiteins in een benarde positie achter. De Ruyter (1607-1676) kon maar ternauwernood aan de Engelse ontsnappen.
De Staten Generaal roepen Cornelis Tromp op het matje en ontslaan hem, hij zet zeven jaren geen voet op de vloot gezet. Wel kreeg Tromp vele buitelandse aanbiedingen maar is daar nooit op in gegaan.
In de winter van 1666-1667 wordt de vloot van de Republiek flink aangesterkt.
In 1666 werd, om het volk rustig te houden, Prins Willem III (1650-1702) tot uitgeroepen tot 'Kind van Staat', wat betekende dat hij werd opgeleid in staatszaken. Deze opdracht zou Johan de Witt op zich nemen.




1667: vredesonderhandelingen tussen Engeland en de Republiek der Verenigde ProvinciŽn

Doordat de Fransen met de Spanjaarden vechten om de Zuidelijke Nederlandse staten verlopen de onderhandelingen moeizaam in Breda.
Op 17-06-1667 ligt 60 jarige Admiraal de Ruyter (1607-1676) in de mond van de Theems. Zeventien schepen onder leiding van Willem Jozef van Gent, de opvolger van Cornelis Tromp, varen de Theems op terwijl de Ruyter met de hoofdmacht in de mond van de Theems blijft.
Kolonel Dolman neemt met 800 man het Fort Sheerness in. Jan van Brakel werd tijdens deze tocht gevangen gezet door Cornelis de Wit, omdat hij het bevel om niet aan land te gaan had genegeerd. Deze Jan werd vrijgelaten toen hij voorstelde om met zijn oude schip "de Vrede" de ketting die door de Engelse over de Theems was gespannen kapot te varen, dit lukte. Hiermee was de weg vrij naar London maar De Ruyter beveelt terug te keren naar open zee.
De Zeeuw Abraham Crijnssen veroverd op 25 februari 1667 Suriname op de Engelsen. Suriname was bezit van de Engelsen en stond onder bestuur van de Engelsman Sir Francis Willoughby of England. Fort Willoughby wordt omgedoopt in Fort Zeelandia en 175 plantages kwamen in handen van Zeeland.
Op 31 juli word de Vrede van Breda getekend met de Engelsen en de Akte van Navigatie wordt verzacht. De Republiek der Verenigde ProvinciŽn krijgt Suriname terug en de Engelsen behouden New York, de Akte van Navigatie geld niet voor goederen die langs de Rijn en Schelde worden aangevoerd, ook het recht om schepen van de Republiek te doorzoeken vervalt.
De oudere zus van Willem II van Oranje-Nassau, Louise Henriette (1627-1667) sterft, echtgenote van Frederick William von Brandenburg (1620-1688) in 1646.




1668: Vrede in Aken

Een minister van Lodewijk XIV, Colbert (1619-1683), probeerde de Nederlandse handel een slag toe brengen door de invoerrechten te verhogen. Dit had tot gevolg dat Nederland en Frankrijk verder uit elkaar groeide. De Engelse diplomaat William Temple trad in overleg met Johan de Witt over een alliantie. Deze komt er ook, de Triple Alliantie met Zweden, Engeland en de Verenigde Nederlanden. Door deze overmacht werd Frankrijk gedwongen te overleggen met Spanje over de Zuidelijke Nedelandse Staten.
In mei wordt de Vrede van Aken getekend en Lodewijk XIV behoud de veroverde gebieden in de Zuidelijke Nederlanden.




1669: Hugenoten vluchten uit Franrijk

Op 01-02-1669 legt Koning Lodewijk XIV van Frankrijk de Godsdienstrechten aan banden en de Hugenoten vluchten naar de Republiek.
In dit jaar sterft de Meesterschilder Rembrant van Rijn (1606-1669).



1670: Frankrijk en Engeland sluiten verdag van Dover tegen Nederland

Op 01-06-1670 wordt door Engeland en Frankrijk het geheim verdrag van Dover gesloten. Koning Louis XIV en Koning Charles II besluiten elkaar te helpen bij een verovering van de Zuidelijke Nederlanden die nog in handen zijn van de Spanjaarden. Hierbij erkent Engeland de rechten van Frankrijk op de gebieden van de nog in Spaanse handen zijnde Zuidelijke Nederlanden. Frankrijk zal in ruil Walcheren en de Scheldemond overdragen aan de Engelsen.
Hiermee komt een dreiging van de 3e Engelse oorlog in zicht.




1671: Frankrijk en Oostenrijk sluiten verdag over de Republiek Nederland

Op 01-11-1671 sluiten Keizer Leopold I van Oostenrijk een geheim verdrag met Louis XIV Frankrijk. Keizer Leopold I zegt hierin Frankrijk toe neutraal te blijven als er een oorlog komt tegen de Republiek der Verenigde Nederlanden.
Franrijk en de Republiek der Verenigde ProvinciŽn geraken in een in een handelsoorlog en vaardigen op 11-11-1671 een invoerverbod op Franse goederen uit.
Johan de Witt krijgt een afschrift van het verdrag van Dover en sluit met de Spanjaarden een overeenkomst voor het geval de Zuidelijke Staten worden aangevallen door Frankrijk en Engeland. Het leger en marine van de Republiek wordt in staat van paraatheid gebracht.




1672: Oorlog met Frankrijk en Engeland, Prins Willem III wordt Stadhouder

In Maart van dit jaar is het zover en Engeland verklaart de Republiek der Verenigde ProvinciŽn de oorlog. In april doen Frankrijk, Munster en Keulen het zelfde.
Frankrijk neemt gelijk het klein Prinsendom Orange in.
Frankrijk trekt op en belegerd Maastricht en trekt de Rijn over waardoor Prins Willem III zich terugtrekt achter de waterlinies. Op 21-06-1672 val Utrecht in Franse handen en Drente en Overijssel door Munster en Keulen.
Koning Lodewijk XIV van Franrijk stuurt zijn voorwaarden naar de Staten Generaal.
Admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) verslaat op 07-06-1672 de Frans/Engelse vloot ter hoogte van Solebay bij de Engelse oostkust hierbij sneuvelt Willem van Gent.
Zowel Nederland als Engeland claimt de overwinning. Op 02-07-1672 wordt Prins Willem III tot Stadhouder benoemd.
Op 08-07-1672 wordt Prins Willem III tot Admiraal, Kapitein-Generaal benoemd.
Prins Willem III en de Staten-Generaal accepteren de vredesvoorstellen van de Franse Koning Lodewijk XIV niet.
Er is veel beroering onder het Nederlands volk, Oranje voerde de boventoon weer en degene die niets of weinig met de Oranjes op hadden moesten het ontgelden. Zo neemt Johan de Witt Raadspensionaris van de Republiek der Verenigde ProvinciŽn ontslag op 04-08-1672.
Op 20-08-1672 worden de gebroeders de Witt (Cornelis en Johan) vermoord door de menigte, voor de gevangenenpoort in 's Gravenhage. Zij werden beschuldigd van Hoogverraad tegen
Zijne Hoogheid.
Admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) had het altijd goed kunnen vinden met de heren de Witt verklaarde dat als de heren aan hoogverraad schuldig waren, "dan moest men hen door wettige rechters ter dood hebben verwezen, dat zou tot luister en ere van de Staat en het recht hebben gestrekt, maar nu zijn ze door het razende volk vermoord".
Alles wat anti-Oranje was werd gehaat en het volk vond deze uitspraak verdacht en de Ruyter haalde zou de woede van het volk op zijn schouders. Op 06-09-1672 vond er een grote oproer plaats voor het huis van de Ruyter en Prins Willem III van Oranje-Nassau laat een militaire wacht voor zijn huis posten ter bescherming van de Ruyter en zijn gezin.
Prins Willem III onderhandelt met Cornelis Tromp en de Ruyter, die nog steeds met elkaar overhoop lagen sinds de kwestie in 1666, en de twee verzoende zich met elkaar. Cornelis Tromp wordt onder bevel van de Ruyter gesteld en bij eventueel overlijden zou Cornelis Tromp het Opperbevel overnemen.
In September verbeter de situatie, Keizer Leopold I van Oostenrijk en de troepen van Brandenburg drijven de Franse troepen terug. In December bevrijd Prins Willem III van Oranje-Nassau in Limburg, Maastricht. Troepen onder leiding van Eysbergen veroveren Coevorden dwingen de Bisschop van Munster ook Drente te verlaten.
De Fransen troepen vallen Zwammen en Bodegraven binnen en richtten een slachting aan en trekken zich terug over het ijs voor de dooi invalt.
Bisschop Bernhard van Galen van Munster rukt op naar de Noordelijken Nederlanden, maar loopt vast op de Friese linie en de krachtige verdediging van de stad Groningen door Karel von Rabenhaupt. Na een beleg van 6 weken trok de vijand zich terug, een deel van de stad Groningen was aan puin geschoten. Nog steeds wordt in Groningen op 28 Augustus deze overwinning gevierd.




1673: De Ruyter verslaat Franrijk en Engeland, Willem III neemt Bonn in

In mei vaart Admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) uit en ligt ter hoogte van Schonevelt ten westen van Walcheren. De verenigde Frans/Engelse hadden het voornemen op Walcheren te landen. Admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) had slechts 105 schepen en de Frans/Engelse vloot hadden een overmacht van 140 schepen.
De Ruyter schiet Cornelis Tromp te hulp in de strijd en de vriendschap is vergoed beklonken. De vijand trekt zich terug en de stijd is gewonnen. De overwinning duurt niet lang want 14 dagen later komt het tot een tweede treffen bij Schoneveld. Ook dit keer overwint de Republiek der Verenigde ProvinciŽn de strijd en de Fransen en Engelsen maken onderling ruzie over de geleden verliezen.
De Engelse liet het volk geloven dat zij de overwinning had behaalt, dit om nieuwe matrozen te werven. Zij zette grote ogen op toen Admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) met een oorlogsvloot van ruim 100 schepen langs de kust voer.Het Engelse volk voelde nattigheid en begon te praten over vrede. De Franse Koning Lodewijk XIV weet de Engelse regering om te praten en nog een keer trekt de Frans/Engelse vloot er opuit tegen de Hollanders.
Op 13 Augustus bezoekt Prins Willem III de vloot van Admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) in en de vloot is in opperste staat van verukking. De dag daarna trekken ze ten strijde en ontmoeten de vijand voor de derde keer op Zondag 20 Augustus en de dag erna komt het tot een treffen ter hoogte van Kijkduin. Tijdens deze strijd sneuvelen o.a. Johan de Liefde, Isaac Zweers en Jan van Gelder de schoonzoon van de Admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676).
In juni sluit Brandenburg vrede met Frankrijk.
In December neemt Prins Willem III Bonn in en staat tegenover Keizer Leopold I, de Fransen moeten de Noordelijke Nederlanden verlaten, Maastricht valt weer in Franse handen.




1674: Vrede met Engeland, Munster, Keulen. Stadhouderschap wordt erfelijk

Op 19-02-1674 wordt de Tweede Vrede van Westminster gesloten met Engeland, de oorlog wordt te duur voor Engeland en de regering trekt er geen geld meer voor uit. De handels betrekkingen met Engeland worden in een akkoord vastgelegd.
Op 22-04-1674 wordt er Vrede met Munster getekend.
Op 11-05 wordt er vrede met Keulen getekend. Alleen Frankrijk zet de strijd nog voort
In Augustus maken de staten van Holland en Zeeland het Stadhouderschap van Prins Willem III erfelijk.




1675: Fransen winnen terrein in het Zuiden

De Fransen nemen een groot aantal steden in het Zuiden in.
De Staten-Generaal maken het Kapitein-Generaalschap van Willem III erfelijk.
De eerste West-Indische Compagnie, opgericht 3 juni 1621, wordt vervangen door de
nieuwe West-Indische Compagnie (WIC).
Frankrijk wil het Spaanse eiland SiciliŽ inlijven en Spanje vraagt om hulp van zijn bondgenoot de Republiek. Ze vragen hierbij nadrukkelijk om Admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676).




1676: Michiel de Ruyter sneuvelt. Vredebesprekingen met Frankrijk

Een vloot onder leiding van Admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) werd in 1675 naar SiciliŽ gestuurd, dit wordt zijn laatste reis.
Op 7 januari ontmoet hij de Franse Vice-Admiraal Du Quesne tegen ter hoogte van Stromboli en de Fransen worden verslagen en slaan op de vlucht. Op 22 April komt het weer tot een treffen en jaagt de Fransen weer weg. Dit in samenwerking met de Spanjaarden.
In het begin van de strijd wordt Admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) getroffen en verloor zijn linkervoet en verbrijzelde zijn rechterbeen. Op 29-04-1676 Sterft de 69 jarige Admiraal tussen 9 en tien uur 's avonds. Het lijk werdt gebalsemd en in een loden kist gelegd. Zie ook:
Michiel Adriaanz. de Ruyter
In Nijmegen worden vredesbesprekingen gevoerd tussen de Republiek en Frankrijk.
Antony van Leeuwenhoek (1632-1723) ontdekt met door hemzelf ontwikkelde microscoop het bestaan van bacteriŽn.




1677: Prins Willem III trouwt Mary Stuart

Prins Willem III van Oranje-Nassau trouwt met Mary Stuart van Engeland. Mary is troonopvolgster van haar oom de Engelse Koning Charles de Tweede, die zijn broer Charles I had opgevolgd.
Het lichaam van Admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) arriveert in Amsterdam op 16 Februarie, het duurt vanwege de voorbereidingen van de begrafenis echter tot 18-03-1677 dat hij begraven wordt in de Nieuwe Kerk te Amsterdam.
Zie ook:
Michiel Adriaanz. de Ruyter




1678: Verbond met Engeland, Vrede met Frankrijk

De Republiek sluit een defensief verbond met Engeland.
Er wordt vrede gesloten in Nijmegen tussen de Republiek der Verenigde ProvinciŽn, Brandenburg en Denemarken en Frankrijk .
De door Frankrijk veroverde gebieden in de Zuidelijke Nederlandse Staten worden teruggegeven en het handelsverbod van Frankrijk wordt opgeheven (1e Delingstraktaat). De Duitse Keizer is hier niet blij mee.




1680: Chambre de Rťunion

Frankrijk wil gebieden die ooit onder Frans bestuur waren weer inlijven. Daarom richten zij de Chambre de Rťunion op, deze maakt zoekt uit welke gebieden in de Zuidelijke Staten ooit tot Frankrijk behoorde.




1681: Verbond om de Vrede van Munster en Nijmegen te handhaven

Er wordt een verbond gesloten tussen de Republiek der Verenigde ProvinciŽn, Spanje, Zweden en de Duitse Keizer dit om de Vrede van Munster en Nijmegen te bekrachtigen.


1682; Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck
In 1682 al probeerden de Zeeuwen het bewind over het rampzalige Suriname met succes over te doen aan de Hoogmogende Heeren der Staten-Generaal, die het dagelijks bestuur in handen legden van de WIC. Helaas kon de WIC de overname prijs niet betalen, uiteindelijk werd Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck bereid gevonden om bij te springen. Als beloning werd hij benoemd tot de nieuwe gouverneur, zijn erfgenamen zouden voorrang krijgen bij volgende benoemingen. Van Sommelsdijck pakte de zaak echter volledig verkeerd aan, binnen de kortste tijd had hij met iedereen in Suriname en in Nederland ruzie. Ook was hij nogal corrupt en dreef ook (slaven)handel voor eigen rekening en met succes. Al snel was hij zo ongeveer de rijkste man van Suriname...De WIC probeerde hem te ontslaan, tevergeefs, want hij beriep zich op zijn bijzondere rechten hem destijds verleend toen hij zoveel geld voor de WIC had uitgegeven. In 1688 werd van Sommelsdijck echter bij een muiterij gedood en dat loste heel wat problemen op. Zijn erfgenamen werden eenvoudig afgekocht (1770).




1683: Spanje en Frankrijk in oorlog

Omdat Frankrijk steden in de Zuidelijke Nederlanden steden verovert verklaart Spanje de oorlog aan Frankrijk. Spanje doet een beroep op de Republiek der Verenigde ProvinciŽn om troepen te sturen zoals was afgesproken in het verband in 1681, Nederland voelt zich hiertoe niet verplicht.

Zeeland verkocht in 1682 Suriname (Guyana) aan de Geoctroyeerde SociŽteit van Suriname. Deze sociŽteit bestond uit een evenredige zeggenschap van de WIC, ťťn derde aan de stad Amsterdam en ťťn derde aan de familie Van Aerssen van Sommelsdijck en stond onder het gezag van de Staten Generaal.
In 1770 stapte de familie Van Aerssen van Sommelsdijck uit deze SociŽteit. In 1791 wordt het beheer over Suriname overgenomen door de Raad van ColoniŽn in Amerika en over de Bezittingen in Afrika. De Geoctroyeerde SociŽteit bleef nog tot 1795 bestaan en in de plaats daarvan wordt het Comitť tot de zaken van de ColoniŽn en bezittingen op de kust van Guinea en in Amerika opgericht.




1685: IndonesiŽ onder VOC (Vereenigde Oost-Indische Compagnie) gezag

In April heeft het VOC het gezag op IndonesiŽ.
Koning Lodewijk XIV van Frankrijk trekt het Edict van Nantes (1598) in vele Hugenoten pakken hun biezen en gaan naar de Republiek der Verenigde ProvinciŽn.
Na de herroeping van het Edict van Nantes, werd Prinsendom Orange het opnieuw door Frankrijk ingenomen. Vier jaar later werd het pas ontruimd, maar daadwerkelijk pas in het jaar 1697 aan de Koning-Stadhouder teruggegeven.




1686: Spanje sluit verdrag met Zweden

Omdat de dreiging van de Fransen steeds groter wordt sluit Spanje een verdrag met Zweden en een aantal Duitse Staten.




1687: Johan Willem Friso van Nassau-Dietz wordt geboren.

Johan Willem Friso van Nassau-Dietz (1687-1711) wordt geboren als zoon van Hendrik Casimir II van Nassau-Dietz (1657-1696) en Henriette Amalie von Anhalt-Dessau (1666-1726).




1688: Willem III naar Engeland, oorlog met Frankrijk

De Engelse Koning kondigt (Katholieke) maatregelen aan, de Protestanten krijgen het benauwd en vragen Prins Willem III om zaken op orde te stellen. Lodewijk XIV van Frankrijk wilde zijn gebied steeds verder uit wil breiden en Engeland graag als zijn bondgenoot hebben.
Prins Willem III vecht nog steeds voor de onafhankelijkheid in de Republiek der Verenigde ProvinciŽn. Met vooruitzichten op de Engelse troon, waarvan hij beter zijn onafhankelijksheids- strijd kon voortzetten, wilde hij naar Engeland.
De Staten Generaal geeft toestemming en Prins Willem III vaart naar Engeland en zet daar voet op wal op 5 november. Na de komst van Willem vlucht de Koning van Engeland naar Frankrijk, Lodewijk XIV reageert hierop door de oorlog te verklaren aan de Republiek der Verenigde ProvinciŽn. Hiermee wordt het begin van de negenjarige oorlog (1688- 1697) ingeluid.
In 1688 wordt in Suriname Gouveneur Van Sommelsdijck vermoord.




1689: Prins Willem III van Oranje-Nassau en Mary gekroond in Engeland

Om meer overmacht te kunnen hebben tegen Katholieken weigert Prins Willem III om als Prins-gemaal naast Koningin Mary te staan. Willem moet daarom de 'Bill of Rights' en de 'Act of Settlement' tekenen waarin de Koninklijke erfrechten exclusief tot de Protestanten toebehoorde.
Na goedkeuring van het parlement worden "William and Mary" tot Koning en Koningin gekroond op 21-04-1689.

De kroning van Prins Willem III van Oranje-Nassau was voor Lodewijk XIV een van de redenen om aan Nederland en Engeland de oorlog te verklaren. Deze Negenjarige oorlog (1688-1697) speelde zich vooral af in de Zuidelijke Nederlanden en de Palts. Prins Willem III van Oranje-Nassau die zich vooral ophield in Engeland liet het bestuur in Nederland over aan vrienden. Wel verenigd de Nederlandse vloot zich met de Engelse vloot, jammer genoeg onder Engels commando.

In mei wordt er een groot verbond getekend door de Republiek der Verenigde ProvinciŽn, Wenen, de Duitse Keizer, Engeland, Keulen, Luik, de Palts, Brandenburg, Hannover, Beieren en in 1690 Spanje en Savoye.



1690: Nederlaag bij Fleurus/ Willem III overwint in Ierland

De Spaans-Engels-Nederlandse troepen verliezen bij Fleurus. Ook wordt de Engels-Nederlandse vloot verliest ter hoogte van Dieppe.
Koning William of Orange (Prins Willem III) verslaat op 01-07-1690 bij Battle of the Boyne het Frans-Engels leger van zijn schoonvader James II van Engeland in Ierland.
Op 07-07-1690 nemen de "Oranges" Dublin en Drogheda, Kilkenny en Waterford maar stuiten op weerstand bij Athlone.
James II vlucht hierop naar Frankrijk en zijn leger onder leiding van Patrick Sarsfield trok zich terug naar de rivier Shannon.
Prins Willem III vertrekt naar Engeland en laat het commando over aan Baron de Ginkel.
In October komt het weer tot een treffen bij Athlone, Aughrim Galway en Limerick. Op 13-10-1690 volgt de caputilatie (Treaty of Limerick) van het leger van James II.
Meer dan 20.000 mensen vluchten naar Frankrijk, deze vlucht werd "Wild Geeze" genoemd. De vluchtelingen namen in Frankrijk dienst in het leger van Koning Lodewijk XIV van Frankrijk. Dit werd het Ierse Regiment genaamd.
Prins Willem III van Oranje-Nassau, Koning James II van Engeland wordt als een held binnen gehaald, als een "Orangeman" !
Er is nu, meer dan 300 jaar later, nog veel te doen om deze Orangeman in Noord-Ierland.



1690: Frankrijk wint terrein in de Zuidelijke Staten

De Fransen nemen vele steden in in de Zuidelijke Staten (BelgiŽ).




1691: Cornelis Tromp sterft

Admiraal Cornelis Tromp (1629-1691) sterft. Hij was de zoon van Maarten Harpertz, Tromp. Hij was opperbevelhebber van de Nederlandse vloot in 1665 en werd dat zelfde jaar nog ontslagen en onder Admiraal Michiel Adriaansz. de Ruyter geplaatst. Na de slag in Solebay in 1672 bewerkte Prins Willem van Oranje een verzoening tussen de Ruyter en Tromp. Hij nam deel in de slag tegen de Engelsen bij Kijkduin en steunde de Denen in 1676 tegen de Zweden. In 1678 volgde hij de Ruyter op als Opperbevelhebber van de Nederlandse Vloot.




1692: Frankrijk wint terrein in de Zuidelijke Staten

OP 29-05-1692 verslaat de Engels-Nederlandse de Franse vloot bij Kaap La Hogue en voorkomt hiermee een Franse invasie op Engels grondgebied. In de Republiek worden vredesonderhandelingen met Frankrijk gehouden. Door protest van Keizer Leopold I van Oostenrijk worden deze gestaakt.
De VOC kampt met financiŽle problemen.




1693: Johanna Agnes van Nassau-Dietz.

Op 15 december 1693 wordt Johanna Agnes van Nassau-Dietz (1693-1765) geboren te Leeuwarden. Zij is de dochter van Graaf Hendrik Casimir van Nassau-Dietz (1657-1696) en Henriette Amalia van Anhalt-Dessau (1666-1726). Johanna Agnes van Nassau-Dietz (1693-1765)overleed op 19 maart 1765.




1694: Mary II Stuart.

Koningin Mary II Stuart (1662-1694) Koningin van Engeland, Schotland en Ierland. Zij was de dochter van Koning James II (1685) en Anne Hyde. Op 15 jarige leeftijd trouwde zij in 1677 met Prins Willem III van Oranje (1650-1702). Beide stierven kinderloos.Koning Willem III, Prins van Oranje laat zijn titel na aan zijn neef Johan Willem Friso van Nassau-Dietz (1687-1711), Prins van Oranje in 1702.




1695: Frankrijk verliest terrein in de Zuidelijke Staten

Het tij begint te keren voor de Fransen en ze lijden zware verliesen in de Zuidelijke Nederlandse Staten (BelgiŽ). Doordat Frankrijk geen geld meer heeft om oorlog te voeren worden er opnieuw vredesonderhandelingen gestart
Koningin Mary Stuart van Engeland overlijd, hierdoor verzwakt de positie voor King William of Orange (Prins Willem III van Oranje-Nassau).




1696: Vedescrisis

Jan van Brouckhoven, Graaf van Bergeyck, Thesaurier-generaal in Zuidelijk Nederland, probeert Prins Willem III van Oranje-Nassau in Londen te overtuigen vrede met Frankrijk te sluiten.
In Amsterdam vindt op 31 Januari en 1 Februari het Aansprekersoproer plaats. De aansprekers ruien het volk op tegen de voortdurende werkloosheid die zijn oorzaak vindt in de oorlog. De Burgermeester van Amsterdam, Jan Boreel stelt in een bepaling vast dat de doden alleen door de gemeente begraven mochten worden, dit gaf de Aansprekers nog meer aanleiding tot oproer. De Burgermeester trok deze bepaling later weer in.




1697: De Vredestraktaten van Rijswijk

Op 20-09-1697 wordt er Vrede getekend met Frankrijk, die bekent staat als De Vredestraktaten van Rijswijk. Hierin erkent de Franse Koning Lodewijk XIV, Prins Willem III van Oranje-Nassau als Koning van Engeland. De Ďherenigingení uit de jaren 1680-1684 worden erkend maar Luxemburg is hier een uitzondering op.
Alle veroveringen op Spanje worden ongedaan gemaakt en "Het Handelstraktaat" van 1678 wordt weer van kracht. De Republiek der Verenigde ProvinciŽn krijgt van Spanje het recht om de belangrijkste Zuid-Nederlandse grensvestigingen een garnizoen te leggen volgens het eerste BarriŤre-traktaat.
Tsaar Peter de Grote (1672-1725) van Rusland bezoekt incognito de Republiek der Verenigde ProvinciŽn. Hij werkt een tijdlang op de scheepswerven in Zaandam en Amsterdam.



1698: Plunderingen in Gouda en Haarlem

Door schaarste van voedsel komt het tot plunderingen in Gouda en Haarlem.



1699: Onderhandelingen tussen Engeland en Frankrijk en Spanje

Er worden vele onderhandelingen gevoerd tussen de Republiek der Verenigde ProvinciŽn, Engeland en Frankrijk en Spanje. De Spaanse Koning Karel II is zwaar ziek en de Franse Koning Lodewijk XIV richt zich volledig op de opvolging van de verre verwant Karel II.


HOME



Schrijf naar: Het Huis van Oranje





Bronvermelding:
Reinildis van Ditzhuyzen - Oranje-Nassau.
Een biografisch woordenboek. Haarlem [Becht] 1992, 1998, 2003
Een geweldig boek over de Oranje-Nassau's en hun geschiedenis. Bevat 272 korte biografieŽn van (Oranje-)Nassaus, hun echtgenoten en hun afstammelingen. Het boek bevat een uitklapbare stamboom van alle takken van de Oranje-Nassau's.
Een echte aanrader !
ISBN 9023011244, uitgever: Gottmer/H.J.W. Becht, aantal paginas: 280.
(Een nieuwe druk verschijnt dit jaar !!!).

Reinildis van Ditzhuyzen - Het Huis van Oranje. De Oranjes in een handomdraai. ABC van ons vorstenhuis. Amsterdam [Balans] 2002.
(ISBN 90 5018 568 1, NUGI 698)
De geschiedenis van het Nederlandse vorstenhuis. Reinildis van Ditzhuyzen heeft een handzaam en origineel naslagwerk gemaakt. Ze stelde een ABC samen van alles wat zich in en rond het hof afspeelt, in heden en verleden.
Wie was de eerste Beatrix, wat is een passade, wat deed een stadhouder eigenlijk ? De vele trefwoorden geven een uniek beeld van het Huis Oranje-Nassau: funcies, gewoontes, hobby's, ziektes, folkore, huwelijken en geboortes, echtscheidingen en begrafenissen. Van AA nummerbord tot Willem de Zwijger, van Erfprins tot Stalmeester, een schitterende verzameling begrippen, anekdotes, feiten en wetenswaardigheden.
Extra informatie: Ingenaaid, 316 pagina's, met illustraties, verschenen: April 2002, gewicht: 445 gram, formaat: 201 x 135 x 17 mm,
Uitgeverij Balans.
Leidsegracht 22, 1016 CL te AMSTERDAM. Tel. (31)(0)20 626 89 82 - fax. (31)(0)20 622 34 81.
e-mail: balans@uitgeverijbalans.nl

Drs. Reinildis van Ditzhuyzen studeerde geschiedenis in Wenen, Salzburg, Barcelona en Brugge (Europa College). Zij is auteur van een twaalftal boeken over diverse onderwerpen.
Onder meer werd zij bekend door Oranje Nassau, een biografische woordenboek, waardoor ze regelmatig op radio en tv verschijnt. Ze houdt lezingen en schrijft voor NRC Handelsblad.
Ook van Drs. Reinildis van Ditzhuyzen: Hoe hoort het eigenlijk ?
Amy Groskamp-ten Have (geheel herziene uitgave door Reinildis van Ditzhuyzen) Uitg. Becht Haarlem, 1999; 334 blz.
Hoe hoort het eigenlijk ? geldt in Nederland als het standaardwerk over etiquette. Amy Groskamp-ten Have was de eerste die de regels voor een groot publiek op schrift stelde. Al vrijwel direct na het verschijnen van dit boek in 1939 was de titel synoniem met etiquette.
ISBN 90-230-1015-9.



Dr. H.P.H. Jansen - Geschiedenis van de Lage Landen in jaartallen.
Klaas Jansma & Meindert Schroor - 10.000 jaar geschiedenis der Nederlanden.
Drs. A. F. Wyers - Encyclopedie.
Nassau en Oranje in de Nederlandse geschiedenis.
Marieke E. Spliethoff - Oranje-Nassau van A - Z
Internet