Nederlandse Geschiedkundige Gebeurtenissen, 1000 - 1600
1000;
De Nederlanden waarover gesproken wordt bevatte ongeveer het gebied Nederland, België en
Luxemburg. Het Heilige Romaanse (Duitse) Rijk werd bestuurd door de Keizer en de toegewezen gebieden werden bestuurd door Leenmannen (Graven en Hertogen enzv.). Een gebied, nu gelegen in Vlaanderen, behoorden aan de Franse Koning.
De Hertogen en Graven waren alleenheerser in hun gebieden, het Keizerrijk was groot en moeilijk te controleren door de Keizer.
De Nederlanden werd gevormd door circa 17 Leengebieden:
Brabant, Limburg, Gelre, Zeeland, Holland, Utrecht, Friesland, Henegouwen, Luik, Namen,
Vlaanderen, Luxemburg, Artesië.
In Friesland heerste in de 11e eeuw het Oost-Saksische Gravengeslacht van de Brunonen die uit de streek rond Brunswijk. In 1086 neemt de Bisschop van Utrecht de macht over.
1002;
Otto III (983-1002) sterft kinderloos zijn neef Hendrik II, Hertog van Bavaria volgt hem op als Koning Hendrik II (1002-1024).
Voor de volgende honderd jaar worden de Koningen uit de Salische lijn van Frankië die verbonden was met de Saksische lijn.
1003; Graaf Lambrecht
Lambrecht wordt in 1003 vermeld als Graaf van Leuven. Hij is de stamvader van de Brabantse Graven en bezit tevens het Graafschap Ukkel of Brussel, het Graafschap Bruningerode en de voogdij over het klooster Nijvel. Zijn pogingen het gebied in oostelijke richting uit te breiden, worden verhinderd door Godfried I, de Hertog van Neder-Lotharingen.
1004;
Koning Hendrik II (1002-1024) valt Italië binnen en overwint de Lombarden en wordt Koning van Lombardije gekroond.
1007;
De laatste inval van de Noormannen in de Nederlanden. Tiel wordt geplunderd en in Utrecht steken kooplieden uit angst hun huizen in brand.
1010;
Adabold II wordt tot bisschop van Utrecht benoemd.
1012;
Boudewijn VI van Vlaanderen krijgt van Keizer Hendrick II de Zeeuwse eilanden Walcheren en de Bevelanden in leen.
1014;
Hendrik II (973-1024), Hertog van Bavaria, Koning van Duitsland (1002) wordt tot Heilig Romaans Keizer gekroond.
1015;
Lambert I sterft. Hij kwam door huwelijk in bezit van Brussel en Leuven, zijn opvolger kreeg Antwerpen erbij. Rond 1184 stichtte de latere Hertog Hendrik I 's Hertogenbosch wat het vierde centrum van Brabant werd. Sinds 1106 mochten de Heren van Brabant zich Hertog noemen, hun stamgebied lag in Leuven. Die titel was ontleend aan het Hertogdom Lotharingen.
1017;
Hendrick III van Bavaria (1017-1056) wordt geboren.
Rond deze tijd wordt ook Floris I, Graaf van Holland geboren. (ca 1017- 27.05.1039).
1018;
Dirk III, Graaf van Holland had in Vlaardingen een tolheffingsplaats gemaakt, iets waar de handelslui en de Bisschop van Utrecht niet van gediend waren. Dirk III controleerde hierdoor de scheepvaart op de Maas en de Waal.
Het fort bij Vlaardingen werdt door Friese kolonisten bevolkt.
Die Bisschop kreeg Keizerlijke hulp en in 1018 komt het tot een treffen tussen Keizerlijke legermacht en Dirk III. Het leger van de Keizer werd vernietigend verslagen bij Vlaardingen. Zo lukte het niet Dirk III van Holland in het gareel te brengen.
1024;
Heilig Romaans Keizer Hendrik II (1002-1024)sterft en wordt opgevolgd in 1027 door Conrad II, afstammeling van Otto de Grote hij wordt Koning van Duitsland.
Het Graafschap Drenthe wordt bij het Bisdom Utrecht gevoegd.
1026;
De Bisschop Adabold II van Utrecht overlijd.
1027;
Conrad II wordt Heilig Romaans Keizer na hevige protesten vanuit Italië, Lotharingen en Swabië. Hij regeerde van 1027-1039 zijn afstammelingen waren bekent als de Salasische of Frankische Dynasty.
Hendrik III (1017-1056) wordt gezamelijk met Conrad II, Koning van Duitsland.
Dirk III, Graaf van Holland sterft, hij was getrouwd met Othilde Prinses van Duitsland, dochter van Heilig Romaans Keizer Otto II. Dirk III en Othilde kregen 2 kinderen Dirk IV en Floris I.
1041;
Koning Hendrik III (1017-1056) van Duitsland, overwint de Bohemen en contoleerd het gebied van de Saksen en Lotharingen.
1046;
Hendrik III (1017-1056), Koning van Duitsland (1039) wordt tot Keizer gekroond.
1049;
Dirk IV, Graaf van Holland breidde zijn gebied uit tot aan Heusden. In 1049 staat Dirk IV tegenover de Bisschopen van Utrecht, Luik en Metz, dit omdat de Keizer zelf hem niet klein kon krijgen. Zijn jongere broer Floris I volgt hem op nadat hij door de Bisschoppen was verslagen bij Thuredrech, een waterloop of reeds de plaats Dordrecht.
1050;
Hendrik IV (1050-1106) wordt geboren.
Floris I, Graaf van Holland (1017- 27.05.1039) trouwde rond deze tijd met Gertrude van Saksen.
1051;
Boudewijn IV van Vlaanderen trouwde met de weduwe van de Graaf van Henegouwen en voegt Henegouwen bij Vlaanderen.
1052;
Dirk V (1052-1091) , Graaf van Holland, zoon van Floris I wordt geboren.
1054;
Bertha van Holland (1054-1093), zus van Dirk V, Graaf van Holland, dochter van Floris I wordt geboren. Bertha van Holland trouwt met Philip I (de Eerlijke), Koning van Frankrijk. Door dit huwelijk wordt Bertha, Koningin van Frankrijk.
Bisschop Willem de Eerste van Utrecht (1054-1076) regeert over een gebied dat Drenthe, de stad Groningen, de Veluwe, Overijssel, Zuid-Holland, en de Teisterbant (Tieler en Bommelerwaard) en het land van Heusden en Altena bevatte.
1056;
Graaf Boudewijn de V van Vlaanderen krijgt al het land, dat hij ten oosten van de Schelde en in het tegenwoordige Zeeland verworven had binnen het Duitse Rijk, nu in leen. Sindsdien onderscheidt men dit Rijks-Vlaanderen van Kroon-Vlaanderen, het gebied dat aan de Franse kroon leenroerig is.
Hendrik III (1017-1056), Koning van Duitsland, Heilig Romaans Keizer sterft.
Zijn zoon Hendrik IV (1050-1106) volgt hem op als Koning van Duitsland.
1060;
Graaf Boudewijn V van Vlaanderen regeert voor de minderjarige Franse Koning Filips I. Nog nooit is het aanzien der Vlaamse Graven zo gebleken.
1061;
Floris I (1017-1061), Graaf van Holland wordt vermoord te Neder-Hemert. Bisschop Willem van Utrecht ziet hierin een kans om al het gebied van Floris I te voegen bij het Sticht, omdat het zoontje Dirk V van Floris I nog minderjarig is.
De weduwe van Floris I huwde Graaf Robrecht de Fries van Vlaanderen broer van Boudewijn VI van Vlaandren.
1066;
Rond 14-10-1066 vind de Slag bij Hastings in Oost-Sussex, England plaats. Deze slag wordt geleverd door een legertje van zo'n 6000 man olv Willem de Veroveraar, Hertog van Normandië, die getrouwd was met Mathilde, dochter van Boudewijn V van Vlaanderen. Koning Harold I van Engeland wordt verslagen en Willem de Veroveraar wordt tot Koning William I gekroond.
1067;
Er wordt geschreven over Boudewijn VI van Vlaanderen, heerser van Henegouwen en zijn jongere broer Robrecht de Fries die na de dood van Boudewijn VI zijn erfgenaam verslaat zodat het gebied uiteenvalt rond 1071.
Robrecht de Fries maakt van Brugge een Europees handelscentrum.
1075;
Hendrik IV (1050-1106) Koning van Duitsland (1056) benoemd een paar Bisschoppen,
Paus Gregorius VII keurt dit af. Hendrik zet de Paus af en de Paus op zijn beurt verbant Hendrik uit de Kerk.
De Duitse Nobelen kiezen een andere Koning (anti-Koning) dit wordt de Duitse Hertog Rudolf van Swabië. Een oorlog breekt uit en Hendrik IV vlucht naar Italië en overwint de daar de Kroon.
1076;
Dirk V van Holland levert slag met Bisschop Willem I van Utrecht en Keizer Hendrik IV. Op 27-07-1076 sterft Bisschop Willem I van Utrecht
1076; Ruprecht von Laurenburg
Ruprecht von Laurenburg (1079-1089) werd geboren. Hij was een van de voorvaderen van de (Laurenburg)Nassau's. Het waren zijn zonen Ruprecht (1124-1152) en Arnold (1124-1148) von Laurenburg die gingen wonen in de burcht Nassau met hun moeder Beatrix van Limburg.
1081;
Hendrik V (1081-1125) wordt geboren.
1084;
Na een periode van een twist van de Kerkelijke Staat en het Rijk wordt Hendrik IV (1050-1106), Koning van Duitsland (1056) tot Heilig Romaans Keizer gekroond door de anti-Paus
Guibert of Ravenna.
Door zijn voortdurende twist met Paus Gregorius VII wordt de monarchie ernstig bedreigd.
1085;
Floris II (1085-1121) de Dikke Graaf van Holland, zoon van Dirk V wordt geboren.
Floris II trouwt met Petronille , Prinses van Öberlotharingen.
Walram III Van Limburg. Bijgenaamd "Paganus" (de Heiden); geboren circa 1085, vermoedelijk op 16 juli; Graaf van Arlon 1115; volgt op als Hertog van Limburg 1119; Oppervoogd van St. Truiden; Hertog van Neder-Lotharingen 1128; overleden in 1139, vermoedelijk op 16 juli. Hij is getrouwd rond 1110 met Jutta van Gelre, erfdochter van Wassenberg, overleden Rolduc op 24 juni 1151, begraven aldaar.
1091;
Dirk V (1052-1091), Graaf van Holland sterft en Floris II (1085-1121) is zijn opvolger. Doordat de Bisschop van Utrecht zijn Bisdom niet bijeen kon houden benoemde hij Floris II weer tot Graaf zodat er na Dirk IV van Holland weer een Graaf van Holland is, dit met Keizerlijk goedkeur. Sinds Graaf Floris II van Holland was een vette maar goed bestuurder die de economie van Holland alleen maar bergopwaarts deed gaan.
1093;
Conrad III (1093-1152), stichter van de Hohenstaufen dynasty wordt geboren, zoon van Frederick I, Hertog van Swabië en Graaf van Hohenstaufen.
Zijn oom was de Heilige Romaanse Keizer Henry V die hem aanwees in 1115 als Graaf van Frankië en in 1116 als regent van Duitsland. Van de dood van Keizer Henry V in 1125 verenigd Conrad III zich met zijn broer Frederick II, Graaf van Swabië.
Ondanks bezwaren van Conrad III werd Lothar II, Graaf van Saksen gekozen als Koning van Duitsland maar in 1127 wordt Conrad III gekozen als (Anti-)Koning van Duitsland. Er ontstaat een oorlog tussen de beide rivalen. Conrad vertrekt naar Duitsland waar hij in 1128 tot Koning van Italië werdt gekroond.
In 1133 wordt Lothar II door de Paus tot Heilig Romaans Keizer gekroond en Conrad III erkent hem in 1135.
In 1137 sterft Keizer Lothar II en Conrad III wordt in 1138 gekozen als Koning van Duitsland. Ondanks de Paus hem niet afwees kwam het nooit tot een kroning tot Keizer dit was te wijten aan roerige tijden.
1096;
De kruistochten beginnen (1096-1291). Het Heilig land (Israël) was bezet door de Mohammedanen en onder regie van Paus Urbanus II wordt het hele westen opgewekt tot een Kruistocht.
De eerste kruistocht vond plaats onder leiding van Godfried van Bouillon, Hertog van Lotharingen. Zo'n 20.000 west europeanen en Noormannen uit Zuid-Italië trokken naar het Oosten.
Hendrik I Van Cuyck, Heer van Cuyk 1096 en Vice-Graaf van Utrecht, overleden in het jaar 1108. Hij was getrouwd rond 1100 met Alvaradis van Hostaden. Gravin van Hochstaden, erfgenaam van de Waldgrafschap Osning. Betrokken bij de stichting van de abdij Marienweerd in 1129.
1099;
15.000 Christenen trekken Jerusalem binnen zij hadden de Byzantynse Keizer bij Constantinopel en de Mohammedanen en Joden in Israël verslagen.
1100;
Het gebied van Dirk V wordt rond deze tijd aangeduid als Holland. Waarschijnlijk werd de naam afgeleid van het gebied rond Leiden (Holtzland) of het gebied rond Kennemerland.
1101;
In de stad Kamerijk vormt zich een commune, een eedgenootschap van de burgers, die hun eigen belangen willen verdedigen tegen ieder die deze zou willen schaden.
1102;
Op aandringen van Paus Paschalis II, doet Graaf Robrecht II van Vlaanderen, een inval in het bisdom Kamerijk, Waaruit de Keizerlijke gezinde Walcher zijn concurrent verdreven heeft.
Engelbertus van Hurne, Heer van Horne leefde rond deze tijd.
1104;
Gerardus II van Wassenberg, afstammeling van Gerardus (rond 968) noemde zichzelf Graaf van Gelre. Door huwelijk en verovering wisten de Graven van Gelre hun gebied te vergroten met de Betuwe. De Graven van Gelre kregen ook de Veluwe in leen van de Bisschop en in 1179 kwam het Graafschap Zutphen ook in hun bezit. Het gebied grensde aan het Graafschap Kleef dat behoorde aan de familie van de broer van Gerardus (rond 968). Het gebied werd Gelre en Opper-Gelre genoemd. Na de 80 jarige, later in de Nederlandse geschiedenis, kwam het gebied niet bij Nederland maar bleef voor het grootste deel Duits.
1105;
Hendrik V (1081-1125) dwong zijn vader hem te benoemen tot Koning van Duitsland en opvolger van het Rijk.
Godfriet II Van Leuven, ook wel Van Brabant. Hij wordt geboren circa 1105, en wordt vermeld vanaf 1110; Hij is mederegent in 1136 en volgt zijn vader op als Graaf van Leuven op 25 januari 1139; na de dood van Walram II van Limburg, eind 1139 of begin 1140, door zijn zwager, Koning Konrad III van Duitsland, begiftigd met de titel van Hertog van Neder-Lotharingen; overleden 12 juni 1142 en begraven te Leuven in de St. Pieter. Hij was getrouwd rond 1139 met Lutgardis von Sulzbach, vermeld als Regentes Hertogin van Lotharingen van 1142-1153, overleden rond 1162. (Zij was later gehuwd met Hugo Van Dagsburg, Graaf van Dagsburg, Moha en Metz)
1106;
Keizer Hendrik IV (1050-1106) sterft en zijn zoon Koning Hendrik V wil hem opvolgen maar Paus Gregorius VII weigerde hem te kronen.
Rond deze tijd mochten de Heren van Brabant, uit het stamgebied van Leuven zich Hertog van Brabant noemen. De Heren van Brabant waren afstammelingen van Lambert I (1015). Zij werken zich op tot een van de voornaamste dynastie in Lotharingen. Als zodanig bepalen zij sterk de positie vna de Nederlanden in de internationale politiek in die dagen, met name in de strijd tussen de Welfen en de Staufen van 1198 tot 1214.
1111;
Koning Hendrik V (1081-1125) neemt Paus Gregorius VII gevangen en liet hem pas vrij als hij tot Keizer werd gekroond, wat ook gebeurde in 1111.
1112;
Hendrik II Van Limburg. Geboren circa 1112; door zijn huwelijk Voogd van Rolduc in 1136; volgt in 1139 op als Graaf van Limburg, Graaf van Arlon 1147, Heer van Wassenberg 1151, oppervoogd van St. Truiden; overleden Rome in augustus 1167 en begraven te Rolduc. (Hij is later getrouwd in het jaar 1150 met ,en gescheiden in het jaar 1152, van Laurette van Vlaanderen. Hij is getrouwd in het jaar 1136 met Mathilde Van Saffenberg, erfgename van Rode, overleden op 2 januari 1145, begraven Rolduc.
1114;
Dirk VI (1114-1157), Graaf van Holland, zoon van Floris II wordt geboren. Dirk VI trouwde met Sophie, Gravin van Rheineck.
1115:
Heilige Romaanse Keizer Hendrik V (1081-1125) wijst zijn neef Conrad III (1093-1152) aan als Graaf van Frankië.
1116;
Heilige Romaanse Keizer Henry V wijst zijn neef Conrad III (1093-1152) aan als regent van Duitsland.
1120; Laurenburg veroverd Nassau:
Ruprecht (Rupert) (1124-1152) en Arnold (1124-1148) von Laurenburg, zonen van Dudo von Laurenburg en Beatrix van Limburg veroveren de burcht Nassau. Hier begint de stamboom van de Laurenburg-Nassau dynastie, de voorvaderen van het Nederlands Koninklijk Huis en het Huis van Luxemburg.
1121;
Floris II, de Dikke (1085-1121), Graaf van Holland sterft.
Herman II Van Cuyk (Van Malsen). Heer van Cuyk, 1121-1167; Stads-Graaf van Utrecht en in 1146 Voogd van de St. Servaas te Maastricht; overleden circa 1168. Hij was gehuwd met N.N. Van Chiny.
1122;
Het conflict tussen Paus Gregorius VII en Keizer Hendrik V wordt eindelijk opgelost.
Rond deze tijd is de geboorte van Reginbaldus van Hurne, zoon van Engelbertus van Hurne (rond 1102). Dit geslacht, later de Heren van Horne, speelt een belangrijke rol in de vaderlandse geschiedenis.
1124; Ruprecht (1124-1152) en Arnold (1124-1148) von Laurenburg
Ruprecht (1124-1152) en Arnold (1124-1148) von Laurenburg werden dit jaar geboren, hun vader was Ruprecht von Laurenburg (1079-1089) en moeder was Beatrix van Limburg. Het waren zij die zich vestigden in de burcht van Nassau vlak bij Laurenburg.
1125;
Keizer Hendrik V (1081-1125) sterft.
Rond deze tijd wordt Frederik Barbarossa (ca.1125-1190) de latere Keizer geboren.
1127;
Conrad III (1093-1152) gekozen als (Anti-)Koning van Duitsland en verliest de oorlog van de Duitse Koning Lothar III en vlucht naar Italië.
Graaf Karel de Goede van Vlaanderen (1119-1127) wordt in de St. Donaas kerk te Brugge voor de ogen van de priesters doodgestoken door enkele dienstmannen. Doordat er geen erfgenamen zijn waren er verschillende vorsten geinteresseerd in het Vlaams gebied, onder de gegadigden is ook de Franse Koning en de Engelse Koning. De Koning stuurt zijn vriend Willem van Normandië naar het gebied. De Vlaamse steden Gent en Brugge hadden zelf besloten een Graaf te kiezen, dit kiezen was in feite een opstand tegen de de Franse Koning en zijn Leenheer. De Engelse Koning stookte het Vlaams verzet op en in een slag die volgde liet Willem van Normandië het leven en de Franse Koning moest toezien dat het gebied geregeerd werd door iemand uit de Elzas. Pas 100 jaar later krijgen de Fransen weer het gebied onder controle.
Walter I van Avensnes, Heer van Avesnes 1127, Voogd van Doornik, overleden na 1149. Hij was gehuwd met Ida van Doornik-Montagne.
1128;
Conrad III wordt Koning van Italië.
Dirk van de Elzas, volgt in 1128 op als Graaf van Vlaanderen, geboren Bitche rond 1100, overleden op 17 januari 1168, begraven Watten, ongeveer 68 jaar oud. (Hij was weduwnaar van Suanahildis) Hij was getrouwd in het jaar 1134, op ongeveer 34-jarige leeftijd met Sibylle van Anjou (circa 18 jaar oud), geboren rond 1116, overleden Jeruzalem in het jaar 1165, begraven aldaar, ongeveer 49 jaar oud.
Gent en andere steden roepen Dirk (Diederik) van de Elzas, een kleinzoon van Robrecht de Fries tot Graaf uit en beginnen een opstand tegen Graaf Willem Clito, een achterneef van Robrecht de Fries en een kleinzoon van Willem 'de Veroveraar'. Graaf Willem Clito wordt gesteund door de Franse Koning en Vlaamse adel maar niet door het volk alhoewel hij hun aanvankelijk grote privileges had geschonken.
1130;
Herman van Heusden, Heer en Burggraaf van Heusden in 1130.
1133;
Lothar III, Koning van Duitsand wordt door de Paus tot Heilig Romaans Keizer gekroond.
De Heren (Godfried en Herman) van Kuyc vermoorden Floris de Zwarte in 1133. Als gevolg daarvan werd, bij wijze van wraak, hun kasteel te Cuijk geheel verwoest en werd er in het Land van Cuijk zwaar geplunderd en gemoord. Na terugkeer uit hun verbanning, rond het jaar 1137, besloot Herman van Kuyc zijn kasteel weer op te bouwen, echter niet op dezelfde plaats. Zijn keuze viel op een lage zandheuvel, die verder stroomafwaarts op de linker Maasoever lag en door moeras werd omgeven. Rondom de nieuwe burcht ontstond, mogelijk al rond 1140, een nederzetting, die Grave ging heten en later zou uitgroeien tot vestingstad en hoofdstad van "den Lande van Cuyk".
1135;
Conrad III (1093-1152) erkent Keizer Lothar III.
1138;
Keizer Lothar III sterft.
Conrad III (1093-1152) wordt Koning van Duitsland. Zijn afstammelingen zijn van de Hohenstaufen dynasty. Conrad III wordt echter nooit tot Keizer gekroond.
1139;
Godfried II Hertog van Brabant krijgt van Keizer Conrad (Koenraad) III de voogdij over alle kloosters in zijn gebied. Een mooie kans want hierin liggen verschillende mogelijkheden om zijn gebied uit te breiden. Evenals zijn vader voert hij strijd tegen Limburg over de Hertogstitel. Hij gedraagt zich als een aanhanger van Staufen in hun strijd tegen de Welfen.
1141;
Floris III (1141-1190), Graaf van Holland, zoon van Dirk VI (1114-1157) wordt geboren. Floris III trouwde met Ada de Huntington, Prinses van Schotland en kregen de volgende kinderen:
Dirk VII, Graaf van Holland en Willem I, Graaf van Holland.
Floris III ging o.a. mee met Keizer Fredrick Barbarossa op kruisvaart.
1142;
Godfried II Hertog van Brabant sterft. Zijn zoon en opvolger Godfried III is dan nog minderjarig. De Dynastie is echter al zo stevig gevestigd dat dit niet uitmaakt. In zijn minderjarigheid wordt zelfs de Heerlijkheid Grimbergen verworven.
1146; Walram I van Laurenburg-Nassau
Rond deze tijd wordt Walram I van Laurenburg-Nassau (ca.1146-1198), Graaf van Laurenburg en Nassau geboren. Uit deze lijn stamt het Nederlands Koningshuis.
1148;
Koning Conrad III (1093-1152) van Duitsland (in 1138) vertrekt met een groot leger naar Palastina voor een Kruistocht. Hij wijst zijn neef Frederick I Barbarossa aan als opvolger.
Boudewijn V van Henegouwen. Geboren circa 1148, mederegent van Henegouwen 1167, werd door zijn vader tot Ridder geslagen, Pasen (29 maart) 1168; Graaf van Henegouwen 1171; kondigt een landvrede af (La Paix de Hainaut) 1172. Hij wordt door zijn (inmiddels blind geworden) oom Graaf Hendrik van Namen ook als opvolger aangewezen in de lenen te weten Namen, Durbuy, Laroche en Luxemburg 1182/1183 (goedgekeurd door Keizer Frederik I Barbarossa (Hagenau 11 maart 1184) en bekrachtigd op de Rijksdag te Mainz 20/22 mei 1184) onder toezegging van de Keizer deze lenen dan gezamenlijk tot Markgraafschap te verhoren. Hij weet ondanks herhaaldelijk verzet van zijn (alsnog vader geworden) oom deze regeling grotendeels doorgezet te krijgen op de Rijksdag van Schwäbisch Hall 23 september 1190 waar hij tot Markgraaf en Rijkvorst wordt verheven. En maakt zich zodra hij de dood van Philips van de Elzas (1 juni 1191) verneemt, meester van Vlaanderen waar hij op grond van zijn huwelijk opvolgt (Boudewijn VIII) september 1191 (beleend met Kroon-Vlaanderen door Philips Augustus van Frankrijk, 1 maart 1192 en met Rijks-Vlaanderen door Keizer Hendrik VI). Hij verslaat de hoogbejaarde Hendrik "de Blinde" nogmaals Noville-sur-Mehaigne 1 augustus 1194, maar overlijdt voor hem Bergen (Mons) 17 december 5, begraven aldaar (Sainte-Waudra). Hij is getrouwd Le Quesnoy in april 1169 met Margaretha van Vlaanderen. Geboren circa 1140/1145 en na de dood van haar broer (Graaf Philips van de Elzas) Gravin van Vlaanderen 1191, overleden Brugge 15 november 1194 en begraven aldaar(Sint-Donaas).
1152;
Koning Conrad III (1093-1152), Koning van Duitsland, echter nooit tot Keizer gekroond, sterft en in 1152 wordt Frederick I, zoon van Hohenstaufen en zijn moeder was een Guelph, bijgenaamd Barbarossa, Romaans Keizer.
Frederick I wordt tot Keizer gekozen omdat hij een zoon van een Hohenstaufen en Guelph was zodat de problemen tussen de Guelph en Ghibellines op te lossen, wat hij ook deed. Om religieus gelijkwaardig te zijn aan de Paus voegde hij de titel Heilig bij zijn titel.
Hij trouwde de dochter van de Hertog van Bourgondië. Heilig Romaans Keizer Frederick I Barbarossa gaf het rijk zijn oude glorie terug door Frankrijk en Italië bij elkaar te houden.
1156;
Graaf Filips, de zoon van Dirk van de Elzas, huwt met Elisabth, de erfdochter van Vermandois. De huwelijkspolitiek van de Vlaamse Graven is er op gericht dat hun gebied naar het zuiden wordt uitgebreid. Zij hebben daarmee veel succes en heersen tenslotte praktisch over het hele gebied tussen Schelde en Somme.
1157;
Dirk VI (1114-1157), Graaf van Holland sterft.
1162;
Graaf Willem I van Holland (1167-1222) wordt geboren, zoon van Floris III (1141-1190) hij trouwde later met Adeleid, Gravin van Gelre.
1163;
Heilig Romaans Keizer Frederick I Barbarossa schenkt de Graaf van Orange de titel Prins. Het Prinsendom d'Orange, dat niet groter was als 300 M2, was gevestigd. Het huidig Nederlands Koningshuis stamt af van dit Graafschap.
1168;
Willem I van Holland. Vernoemd naar de broer van zijn moeder, de Schotse koning William the Lyon, geboren circa 1168. Hij groeit waarschijnlijk op in Engeland en Schotland en neemt van daar uit deel aan de Derde Kruistocht (1189), ook nadat hij zijn vader in Antiochië heeft begraven. Willem I van Holland keert pas in 1195 naar Holland terug, waar hij door zijn broer (Dirk VII) wordt uitgesloten van opvolging, en met steun van de Westfriezen een strijd begint. Hij wordt na verzoening belast met het Utrechts-Hollands condominium over Midden-Friesland met als titel "Graaf van Oostergo, van Westergo en in Staveren" maar keert tijdens de ziekte van Dirk VII (overleden 4 november 1203) naar Holland terug, wordt daar geweerd door zijn schoonzuster, haar dochter Ada en haar schoonzoon Graaf Lodewijk II van Loon. Willem I van Holland maakt zich in een burgeroorlog (welke nog voortgezet wordt tot 1207/1208) echter meester van de macht in Holland en Zeeland, waar hij in de loop van zijn regering tal van waterstaatkundige werken tot stand brengt. Willem I van Holland wordt met Holland beleend door Keizer Otto IV (Nijmegen 13 januari 1213) en neemt aan de Welfische-Engelse zijde deel aan de 'Slag bij Bouvines' 27 juli 1214; op kruistocht 29 medio 1217. Hij strijd in Portugal en mogelijk bij de inname van Damiate (6 november 1219) en bezoekt op de terugreis de hofdag te Mainz van Frederik II, april 1220, met wie hij goede betrekkingen aanknoopt. Willem I van Holland verkrijgt bij zijn tweede huwelijk het toen Brabantse deel van het eiland Tholen juli 1220. Willem I van Holland overleed op 4 februari 1222 en begraven Rijnsburg. Hij was later gehuwd met Maria van Brabant, zij was weduwe van Keizer Otto IV. Hij is getrouwd in Staveren in het jaar 1197 met Aleida van Gelre (circa 10 jaar oud), geboren rond 1187, overleden op 12 februari 1218, begraven Rijnsburg, ongeveer 31 jaar oud.
1171;
Boudewijn VI Van Henegouwen. Geboren Valenciennes juli 1171, door de dood van zijn moeder Graaf van Vlaanderen (Boudewijn IX) 1194, door die van zijn vader ook Graaf van Henegouwen (Boudewijn VI) 1195; beleent na de dood van Hendrik de Blinde van Luxemburg (14 augustus 1196) zijn jongere broer Philips met Namen (die daarna echter, bij de definitieve regeling Dinant 26 juli 1199, alleen het deel ten westen van de Maas behoudt); kiest na de dubbelkeuze van 1198 in de Staufische-Welfische tegenstelling de partij van de door Engeland ondersteunde Otto IV; legt samen met zijn echtgenote de gelofte af op kruistocht te gaan 23 februari 1200. Hij vertrekt (Vierde Kruistocht) met Pasen (14 april) 1202 en neemt deel aan het beleg van Zara, wordt na de verovering van Constantinopel gekozen tot keizer van het Latijnse Keizerrijk 9 mei en gekroond in de Hagia, Sophia 16 mei 1204 (BOUDEWIJN I); wordt wanneer hij Adrianopel belegert, gevangen genomen 14 april 1205 en overleden in Bulgaarse gevangenschap na 20 juli 1205. Hij is getrouwd Château-Thiéry op 13 januari 1186 met Maria van Champagne. Geboren circa 1174; blijft bij vertrek van haar gemaal wegens zwangerschap achter en fungeert vooreerst als Regentes van Vlaanderen en Henegouwen; vertrekt na de geboorte van haar tweede dochter Margaretha, alsnog maar overlijd zonder haar gemaal te hebben weergezien, op weg naar Constantinopel, 9 augustus 1204.
1176;
Heilig Romaans Keizer Frederick I Barbarossa wordt verslagen bij Legnano door de Lombarden in een poging zijn positie te verbeteren in Italië.
1178;
Keizer Frederick I Barbarossa had besloten tot een Condominium waarbij Floris III en Bisschop Boudewijn II een Graaf moesten benoemen die recht zou spreken over het Friese gebied.
Echter trokken deze broers samen naar Friesland zonder een Graaf te benoemen.
1180;
De geboorte van Hendrik II 'de Rijke' van Nassau (1180-1251), zoon van Walram I van Laurenburg-Nassau (ca.1146-1198). Hendrik II de Rijke trouwde in 1221 met Machteld, Gravin van Gelre. Zij kregen 3 zonen;
Walram II van Nassau (1220-1276) en Jan van Nassau bisschop van Utrecht 1267-1288 en Otto I van Nassau (? -1289).
Het Nederlands Koninghuis stamt uit de lijn van Otto I van Nassau (? -1289).
Graaf Filips van de Elzas, Graaf van Vlaanderen, wordt aangesteld tot beschermer en raadgever van de 15 jarige Franse Koning Filips II Augustus (1180-1223). Om de jonge Franse Koning nog vaster aan hem te binden laat hij hem trouwen met zijn nicht Isabella, de dochter van de Graaf van Henegouwen. Als bruidschat belooft hij het zuidelijke deel van Vlaanderen , pas over te dragen na zijn dood.
1181;
Er ontstaat oorlog (1181-1186) tussen de Franse Koning Filips II en Filips van de Elzas, Graaf van Vlaanderen. Dit komt omdt de Franse Koning niet verkiest zich te schikken naar de Vlaamse graaf.
1184;
Rond deze tijd stichtte Hendrik I, de latere Hertog (1190-1235) van Brabant,
's Hertogenbosch door deze in 1184 of 1185 stadsrechten te geven.
1189;
Bertrand I van Baux trouwde met de laatste erfgenaam van Orange, een Gravin van Orange, en verkrijgt hiermee later de titel Prins d'Orange. De titel van Orange loopt dan in feite door vanaf de vrouwelijke lijn over, door huwelijk, naar de echtgenoot.
Raimond van Baux V is de laatste van de Prins van Orange (1340-1393), hij is de zoon van Bertrand III van Baux (1282-1335).
Raimond van Baux V had maar 1 dochter Maria van Baux-Orange, de erf-dochter. Deze trouwde met Jan III van Chalon die daardoor Prins van Oranje werd.
In 1189 vertrek er weer een kruistocht naar het Heilig land Israël. Aan deze tocht doen Keizer Frederick Barbarossa, Koning Richard Leeuwenhart van Engeland, Koning Filips II Augustus van Frankrijk en de Hollandse Graaf Floris III.
1190;
Heilig Romaans Keizer Frederick I Barbarossa (ca. 1125-1190) sterft tijdens de derde kruisvaart. Hij verdrinkt in de Turkse plaats Cilicia, kort daarna sterft Floris III, Graaf van Holland (1141-1190) aan de pest in de stad Antiochië.
De kruistocht liep uit op een misslukking door onderlinge ruzies tussen de Fransen en de Engelsen.
Henry (Hendrik) VI wordt Keizer hij is gehuwd met Constance, erfgenaam van Sicilië. Beiden stierven toen Frederick II nog een kind was.
Hendrik I neemt Dirk VII van Holland gevangen tijdens een strijd te Dordrecht. Hertog (1190-1235) Hendrik van Brabant, onder zijn bewind kwamen Breda, Geertruidenberg en Maastricht erbij en hij wist tol te heffen op de Waal. Hij wist vrijdom van tol te krijgen op de Rijn door dit af te dwingen van de Graaf van Gelre. De Graaf van Holland moest zijn macht erkennen in Dordtrecht en omgeving. Het Hertogdom komt pas echt in bloei tijdens het bewind van de alom bekende Hertog Jan I die regeerde van 1267-1294. Hij bracht Brabant in hoog aanzien onder de gewesten van de Lage Landen.
1191;
Filips van de Elzas, Graaf van Vlaanderen, sneuvelt op de derde kruistocht tijdens het beleg van Akko. Hierop bezet de Franse Koning Filips II Augustus het hele zuiden van het Graafschap Vlaanderen en incassert zo de bruidschat (uit 1180) van zijn vrouw, die de nicht is van Filips van de Elzas.
Jaques D' Oisy, geboren rond 1150, overleden Arsoef op 7 september 1191 (gesneuveld), ongeveer 41 jaar oud. Heer van Avesnes, Condé en Landrecies, door huwelijk heer van Guise. Hij is getrouwd in het jaar 1180, op ongeveer 30-jarige leeftijd met Amelie van Guise (25 jaar oud), geboren in het jaar 1155.
1194;
In 1194 wordt Frederick II (1194-1250) geboren. Keizer in 1220, Koning van Sicilië in 1194 , in 1212 Koning van Duitsland, in 1229 Koning van Jerusalem.
1197;
Walram I van Laurenburg, Graaf van Laurenburg en Nassau sterft.
Keizer Henry VI sterft, zijn zoon Frederick II (1194-1250) is te jong om hem op te volgen maar wordt wel tot Koning van Sicilië gekroond.
1198;
Philip van Swabië, wordt Koning van Duitsland van 1198-1208. Otto IV (een Guelph/Welf) wordt tot (anti)Koning van Duitsland (1208-1212) gekozen. Als gevolg hiervan komt er een strijd in Duitsland tussen de Staufen en Welfen. Dit conflict is gedeeltelijk verweven met de oorlog tussen Frankrijk en Engeland. Brabant en andere Nederlandse Vorstendommen steunen dan de Welfen en dan weer de Staufen, al naar waar hun eigenbelang ligt. Engelse "subsidies" halen hen soms over naar de Welfische kant
Godfriet II van Breda en Schoten, overleden in 1216 of 1217, begraven Tongerlo. Sluit circa 1198 een verdrag met de Hertog van Brabant. Hij was getrouwd rond 1180 met Lutgard van Perk, overleden tussen 1219 en 1231. Regeerde na de dood van haar man samen met haar zoon.
1200;
Graaf Dirk VII, Graaf van Holland en Graaf Otto I, Graaf van Gelre, ontrekken hun steun aan Otto IV, de Welfische Konings kandidaat van Duitsland. Hierdoor komen zij in oorlog met Hendrik I, Hertog van Brabant die optreedt als vertegenwoordiger van de Welfen in Neder-Lotharingen. Hertog Hendrik I wint deze orlog.
1202; De vierde Kruistocht
Boudewijn de IX van Vlaanderen neemt deel aan de vierde Kruistocht.
Graaf Dirk VII, Graaf van Holland en Graaf Otto I, Graaf van Gelre, beginnen hun strijd tegen Brabant opnieuw. Dirk VII plundert 's Hertogenbosch, maar wordt daarna verslagen en gevangen genomen bij Heusden. Ook Graaf Otto I van Gelre wordt door de Brabantse Hertog Hendrik I gevangen genomen. Sindsdien aanvaarden zij het gezag van de Brabantse Hertog in de internationale politiek. De Hertog van Brabant krijgt van de Welfische Konings kandidaat Otto IV de rijksrechten op Maastricht in leen. Maastricht was namelijk tweeherig, de Keizer en de Bisschop van Luik deelden daar samen de macht.
1203;
Door de dood van Dirk VI van Holland volgt Gravin Ada van Holland hem op.
1205;
Boudewijn IX van Vlaanderen, die in 1204 gekroond is tot Keizer van het Latijnse Keizerrijk, sneuvelt tijdens een veldtocht tegen de Bulgaren. Zijn minderjarige erfgenamen zijn Johanna (5 jaar) en Margaretha (3 jaar). Het regentschap in Vlaanderen en Henegouwen wordt tot 11 waargenomen door Filips van Namen.
1207;
Gerard I wordt tot Graaf van Gelre benoemd.
1209;
Koning Otto IV van Duitsland (1208-1212) wordt door Paus Innocent III tot Keizer (1212-1215) gekroond.
1210;
De geboorte van Floris IV (24.07.1210 - 17.07.1234, zoon van Willem de I (1167-1222), Graaf van Holland. Floris IV trouwde met Mathilda van Brabant. Hun kinderen zijn:
1) Aleidis, Gravin van Holland, trouwde in 1264 met John van Avesnes, Graaf van Hainaut.
2) Willem II Graaf van Holland (1227-1256), Romaans (anti)Koning van 1247-1256.
1212;
Koning Filips II Augustus van Frankrijk heeft het recht als leenheer de erfdochter van zijn overleden leenman Graaf Boudewijn IX van Vlaanderen uit te huwelijken. Hij laat zijn dochter Johanna van Vlaanderen trouwen met Ferrand van Portugal. Deze belooft een erorme som heffingsgeld te betalen voor het leen en moet afstand doen van Aire en Sint-Omaars.
Gravin Margaretha van Vlaanderen en Henegouwen trouwde met Burchard van Avesnes. Ze kregen twee kinderen, Jan en Boudewijn. Maar in 1221 bracht Margaretha de paus op de hoogte dat ze van haar man gescheiden was. In 1223 huwde ze Willem van Dampierre, met wie ze ook verschillende kinderen kreeg. Nadat Margaretha aan de macht was gekomen, kreeg de opvolging een heel nieuwe dimensie. Zowel de Avesnes als de Dampierres beweerden recht te hebben op Vlaanderen én Henegouwen. In juli 1246 volgde de arbitrage-uitspraak van de koning van Frankrijk Lodewijk IX en de pauselijke gezant dat na Margaretha’s dood Vlaanderen aan de Dampierres en Henegouwen aan de Avesnes zou toevallen. De Dampierres aanvaardden deze arbitrage onmiddellijk, Jan van Avesnes niet. Hij had immers verschillende redenen om zich benadeeld te voelen Niet alleen ging Vlaanderen, zonder twijfel het meest welvarende van de twee graafschappen, naar de Dampierres, bovendien moest hij de arbitrage aanvaarden opdat hij als wettig kind van Burchard en Margaretha aanvaard zou worden en de zekerheid zou verwerven om ooit graaf van Henegouwen te worden. Het duurde tot 1249 voor hij de arbitrage goedkeurde en aanvaardde dat de Dampierres Vlaanderen in handen kregen. Drie jaar voor zijn goedkeuring van de arbritrage, in 1246, was hij met Aleid van Holland, de zus van graaf Willem II van Holland gehuwd. Op dat moment had hij alleen de vage belofte dat hij ooit graaf van Henegouwen zou kunnen worden als hij de arbitrage aanvaardde. In 1246 was Jan van Avesnes eigenlijk niet meer dan een onwettige zoon die door een huwelijk met de zus van de Hollandse graaf zorgde dat hij iemand zou kunnen worden.
Keizer Otto IV verbant de Paus en laat zijn Keizerlijke macht gelden in Italië.
Paus Innocentius III benoemt op zijn beurt Frederick II (1194-1250), zoon van Keizer Henry VI die overleed in 1197 toen Fredrick II nog een kind was, tot Koning van Duitsland.
In 1215 werd, na lange onderhandelingen, Keizer Otto IV afgezet.
1213;
Gravin Ada van Holland sterft en wordt opgevolgd door Graaf Willem I van Holland.
De slag bij Steppes. De Bisschop van Luik en zijn vazal Lodewijk II van Loon verslaan Hertog Hendrik I van Brabant (+1213) die pas de kant van de Staufisch-Franse heeft gekozen, dit omdat hij beter zijn gebied meent te kunnen uitbreiden. De Vlaamse Prins-gemaal Ferrand van Portugal bestrijdt Hertog Hendrik I vanuit het westen, mede uit wrok tegen de Franse Koning Filips Augustus. Nadat Hertog Hendrik I verslagen is kiest hij weer eens de kant van de Welfen. Als deze in 1214 bij de slag van Bouvines verliest verandert Hertog Hendrik de I weer de Staufische kant en weet zo de schade te beperken.
1214;
Paus Innocentius III organiseert een nieuwe kruistocht een van de aanvoerders was de zoon van Floris III (1141-1190), Willem de I, Graaf van Holland.
Slagen bij La-Roche-aux-moines en Bouvines in Frankrijk waardoor de Anglo-Welfische partij definitief het onderspit delft. Ferrand van Potugal, de echtgenoot van Johanna van Vlaanderen raakt in Franse gevangenschap en Graaf Willem I van Holland wordt gevangen genomen tijdens de slag te Bouvines.
1215;
Keizer Otto IV wordt na lange onderhandelingen afgezet.
1220;
Walram II van Nassau (1220-1276), zoon van Hendrik II de Rijke van Nassau (1180-1251) en Machteld, Gravin van Gelre. Walram II van Nassau (1220-1276) krijgt een zoon Adolf van Nassau die Rooms Koning van Duitsland wordt van 1292-1298.
Adolf van Nassau, Rooms (anti)Koning van Duitsland in 1292, krijgt een zoon, Gerlach van Nassau (1284-1361). Gerlach krijgt 2 zonen; 1) Adolf van Nassau-Wiesbaden (1307-1370), deze tak sterft uit in 1605.
2) Johan I van Nassau-Weilburg (1309-1371).
Frederick II (1194-1250) Koning van Sicilië in 1197, zoon van Keizer Henry VI (overleden in 1197) wordt tot Keizer gekroond.
1222;
Na de dood Willem I wordt opgevolgd door Floris IV, Graaf van Holland.
1225;
In Vlaanderen beweerd een Henegouwse kluizenaar dat hij de in 1205 in de de Balkan gesneuvelde Boudewijn IX van Vlaanderen is. Gravin Johanna van Vlaanderen, de dochter van Boudewijn IX, weet deze crisis slechts boven te komen dank zij steun van de Franse Koning.
1226;
De geboorte van Aleidis, Gravin van Holland (1226-1284), dochter van Willem de I (1167-1222), Graaf van Holland. Aleidis van Holland trouwde met John van Avesnes, Graaf van Hainaut.
Hun zoon, John II, Graaf van Holland en Hinaut (1247- 22.08.1304).
1227;
Willem II, Graaf van Holland (1227-1256), Romaans (anti)Koning van 1247-1256 wordt geboren als zoon van Floris IV, Graaf van Holland.
Onder leiding van Graaf Willem II van Holland begint de uitbreiding van Holland pas goed. Na jarenlange strijd wordt het gebied ten westen van de Schelde, Walcheren en de Bevelanden overwonnen en Holland en Zeeland werden een.
Willem II Graaf van het eens zo nietige Holland werd Rooms Koning gekozen door de Duitse Vorsten. Aan de zalving en kroning van de Paus, waardoor hij echt Keizer zou zijn is het nooit gekomen.
Ferrand van Portugal, de echtgenoot van Johanna van Vlaanderen, wordt door de Fransen vrijgelaten, hij zat sinds 1214 in gevangenschap. Hij heeft verder berust in Vlaanderens onderworpenheid aan Frankrijk.
1228;
Een nieuwe Kruistocht begint met deelname van Keizer Frederick II (1194-1250)
1229;
Na de dood Willem I wordt opgevolgd door Floris IV, Graaf van Holland.
Frederick II (1194-1250), Koning van Sicilië (1194), Koning van Duitsland in 1212, Heilig Romaans Keizer in 1220, wordt tot Koning van Jerusalem gekroond.
Frederick II was de zoon van de in 1197 overleden Keizer Henry VI en Constance van Sicilië.
1230;
Omstreeks 1230, bouwde Costijn van Zierikzee de eerste versie van kasteel Moermond op grond die hij had verkregen van Floris IV in ruil voor bezittingen in Zierikzee.
De kleinzoon van Costijn, Jan van Renesse, leider van de Vlaams gezinde anti-Hollandse partij in Zeeland, kreeg een diepgaand meningsverschil met de machtige edelman Wolfert van Borsselen (geb. in Veere circa 1430 - 29-04-1487), die ook Heer van Veere was.
Als in 1296 Floris V wordt vermoord en vele edelen trachtten in de gunst te komen bij diens zoon Jan I, die zijn vader opvolgde. Jan van Renesse werd beschuldigd van een samenzwering tegen de nieuwe graaf en als gevolg daarvan werd zijn kasteel belegerd en later vernield.
De bezittingen van Jan van Renesse kwamen ten slotte in handen van Witte van Haamstede, die een bastaardzoon van Floris V was.
Witte van Haamstede, een bastaardzoon van Floris V van Holland en Agnes van der Sluis een dochter van een zoon van het Huis van Heusden. Floris V van Holland was in huwelijk getreden met Agnes van der Sluis maar het huwelijk werd ontbonden door het Pauselijk gezag.
1234;
Aan de westelijke oever van de Wezer woonden de Stedingers. Dit waren Saksen en Friezen en Vlaamse en Hollandse kolonisten. De Stedingers waren de buren van de Oost-friezen.
De stedingers hadden nieuw land door bedijking gewonnen en deze in cultuur gebracht. Nu moest Keizer Hendrik de IV een tiende van zijn (nieuwe) land afstaan aan de Aartsbisschop van Bremen, dit heette Novalia. De Stedingen beroepten zich op hun voorrechten en weigerde deze Novalia te betalen. De paus wordt in het conflict gemengd en deze verleende toestemming om een kruistocht tegen deze Stedingen te voeren. De eerste keer was in 1207 maar toen moesten de Graaf van Oldenburg en de Aartsbisschop van Bremen echter onverrichterzake terugkeren.
De tweede veldtocht (kruistocht) was in 1234 georganiseerd door Dominicanen, een nieuwe monninksorde. In de slag bij Altenesch versloegen de kruisridders met o.a. Graaf Floris IV van Holland, Graaf van Kleve en Graaf van Gelre, Graaf van Oldenburg, Hertog van Brabant en de Aartsbisschop van Bremen.
Na de dood Graaf Floris IV wordt opgevolgd Willem II, Graaf van Holland, die later Rooms Koning wordt.
1235;
Hendrik I, Hertog van Brabant sterft.
1239;
Van 1239 tot 1244 heerst er een strijd tussen Hertog Hendrik II van Brabant en aartsbisschop van Keulen, Koenraad van Hochstaden. Ogenschijnlijk ligt de oorzaak in de pauselijk gezindheid van de Brabantse Hetog. Maar in werkelijkheid verzet Hendrik II als hoofd van een Nederlotharingse coalitie zich tegen de pogongen van de aartsbisschop zijn macht en invloed in deze gebieden uit te breiden.
1241;
Raas VI Van Gavere, vermeld 1217-1241 en Heer van Gavere, Liedekerke en Chievres, overleden op 9 november 1241, begraven Affligem in de abdijkerk. Hij is getrouwd rond 1208 met Sophia van Breda.
1242;
Gerard van Egmond, Heer van Egmond. Hij was gehuwd met Beatrix van Haarlem. Gerard van Egmond bezocht het Heilige Land, deed 8 oktober 1229 een kapel wijden in het slot op den Hoef, waarin later zijn ouders werden bijgezet. Deze kapel zou zijn vader hebben doen bouwen bij Rijnegom. Hij overleed op 25 december 1242. Hij was later gehuwd met Mabelia, overleden op 20 april 1262.
1244;
Gravin Johanna van Vlaanderen sterft kinderloos, haar zuster Margaretha volgt haar op. Margaretha heeft zowel kinderen uit haar eerste huwelijk met Burchard van Avesnes, waarvan de geldigheid van wordt betwist, als uit haar tweede huwelijk met Willem van Dampierres. Hierdoor ontstaat een landurige strijd tussen de twee families.
Als gevolg van de strijd met aartsbisschop van Keulen, Koenraad van Hochstaden, vewerft Hertog Hendrik II van Brabant het Graafschap Daelhem dat hij reeds in 1239 had bezet, één der 'Landen van Overmaze' in en om het huidige Zuid-Limburg, de andere twee zijn de Heerlijkheden Valkenburg en Rode. Uiteindelijk schaart Hertog Hendrik II zich weer aan pauselijke zijde.
1246;
Koning Lodewijk IX van Frankrijk doet uitspraak in het conflict (1244) tussen van Avenes en Dampierres. De koning wijst Henegouwen toe aan de Avesnes en Vlaanderen komt de Dampierres toe. De strijd tussen de families is hiermee nog niet afgelopen (1256).
1247;
De geboorte van John II, Graaf van Holland en Hinaut (1247- 22.08.1304), zoon van Aleidis, Gravin van Holland (1226-1284) en John van Avesnes Graaf van Hainaut (Henegouwen).
John II was de kleinzoon van Willem de I (1167-1222), Graaf van Holland.
John II (1247-1304) zijn kleindochter Philippa of Hainaut (Henegouwen) ,geboren 24 Juni 1311 te Valenciennes en gestorven op 14 Augustus 1369 te Windsor Castle, Windsor, Berkshire, England, was getrouwd met Edward III, Koning van Engeland.
Philippa of Hainaut was de dochter van Willem III (1280 - 19.05.1337) en Jeanne van Valois en Artois.
1250;
Adolf van Nassau, Graaf van Nassau in 1277, Rooms (anti)Koning van Duitsland van 1292-1298 wordt geboren, zoon van Walram II van Nassau (1220-1276).
1255; Prima Divisio (eerste scheiding) van het landgoed Nassau
De 'Prima Divisio van 16 december 1255. Op 1251 overleed Hendrik II van Nassau, ook wel Hendrik 'de Rijke' genaamd, waarschijnlijk omdat hij als eerste alleen alle Nassause bezittingen onder zich had of vanwege zijn vele kinderen. Vier jaar na zijn dood besloten zijn zoons Walram en Otto tot een boedelscheiding, waaraan hun 3 broers, die in de geestelijke stand getreden waren, niet meedeelden. Het gedeelte ten noorden van de rivier de Lahn, met steden Siegen en Dillenburg kwamen aan Otto toe, Walram, de oudste van de twee, kreeg de bezittingen ten zuiden van de rivier de Lahn. Enkele bezittingen bleven in gemeenschappelijk bezit.
Het Nederlands Koninklijke Huis behoort tot de Ottoonse linie en de Groothertogelijke Luxemburgse Huis behoort tot de Walramse linie. Sinds 1987 is Nassau de officiële naam van de Luxemburgse dynastie.
1256;
Willem II, Graaf van Holland (1227-1256), Romaans (anti)Koning van 1247-1256 wilde West-Friesland innemen maar zakte tijdens de slag bij Hoogwoud door het ijs en werd door de West-Friese boeren en vissers om het leven gebracht. Willems beroemde zoon Graaf Floris V van Holland nam later wraak en voegde West-Friesland bij Holland. Door de Zuiderzee was het onmogelijk voor de Oost-Friesen hun stamgenoten in West-Friesland te helpen.
Ook lukte het Graaf Floris V het Waterland ten noorden van Amsterdam in te lijven, dit gebied was in opstand gekomen tegen zijn Heer Jan van Persijn. Door het gebied had Floris V toegang tot de Zuiderzee. Had wist ook nog het Amstelland en Woerden in te lijven, deze behoorde toe aan de Bisschop van Utrecht.
Het 'dit de Péronne' herhaalt de uitspraak van 1246 in de twist tussen de families van Avesnes en de Dampierres. De Avesnes krijgen weer Henegouwen toegewezen en de Dampierres komt weer Vlaanderen toe.
1257;
Alfonso van Castilië wordt gekozen tot Rooms-Koning van Duitsland maar mist ieder reeël gezag. Hij schenkt Hertog Hendrik III van Brabant het protectoraat over alle rijksvazallen die wonen tussen de zee en Westfalen. Dit is een bewijs van de onverminderde machtsaanspraken van de Brabantse Hertog Hendrik III in het geheel van het oude Neder-Lotharingen.
1261;
Jan I wordt Hertog van Brabant. Brabant's Gouden Tijd breekt aan.
1265;
Jan I van Cuijk regeerde van 1265-1308, hij verbleef meestal het kasteel van Grave. Rond 1290 schenkt Jan I van Cuijk aan de stad verschillende privileges. Hij is de stichter van het St. Catharinagasthuis "voor kranken en ellendigen" en van het kapittel verbonden aan de St. Elisabethkerk. Onder het bewind van Jan I van Cuijk wordt de stad uitgebreid en versterkt.
1267;
Jan van Nassau, zoon van Hendrik II de Rijke (1180-1251), Graaf van Nassau en Machteld van Gelre wordt Bisschop van Utrecht (1267-1288).
In deze tijd heerste Ridder Hertog Jan I van Brabant. Het Hertogdom kwam tot grote bloei onder zijn bewind en kreeg groot aanzien in de andere gewesten in de Lage landen. Hij ging op kruistocht tegen de Mohammedaanse Moren in Spanje. Hij was toernooi kampioen, dichter, zanger, veroveraar en bestrijder van roofridders in eigen gewest, beschermer van rechten van de stedelijke burgers. Zijn beroemdste slag was te Woeringen in 1288 toen hij de West-Europese adel moest weerstaan. De Graaf van Gelre werd gesteund door de Graaf van Luxemburg en zijn broers en door de Aartsbisschop van Keulen in de strijd tegen de Hertog van Gelre die het op Limburg ten zuid-oosten van Maastricht hadden voorzien. Hertog Jan won de strijd waarbij de Heren van Luxemburg sneuvelden en de Hertog van Gelre gevangen werd genomen.
De aartsbisschop van Keulen koos eieren voor zijn geld en hield zijn gemak, Limburg kwam bij Brabant dat de handelsweg van Keulen naar Vlaanderen bevatte. Het Brabantse Hertogdom had zich, net als vele gewesten in de Lage Landen, los gemaakt van de Keizer en zijn rijk.
Vanaf deze tijd was de naam van Hertog Jan I en Brabant bekend en beroemd in geheel West-Europa.
In de 14e eeuw kregen steeds meer Brabantse steden greep op het landsbestuur en in 1356 dwongen zij met adel en geestelijkheid Hertog Jan III van Brabant een overeenkomst af waarin hun rechten werden uitgebreid en vastgelegd. Dit gebeurde op diens sterfbed, de tegenpartij benutte de gelegenheid want zij dreigde de opvolging van Hertog Jan's dochter Johanna zonder deze concessie niet te aanvaarden. Dit werd de "Blijde Incomste".
In de 13e eeuw bestonden er ongeveer 2500 lenen op het Brabants grondgebied, hun gebieden heette "Heelijkheden". Meestal waren de Heren (Landvorsten) voortdurend in strijd met elkaar, dit om hun gebied te beschermen en te vergroten, ook waren zij een concurrent van de Heersende Hertog. Tegen het einde van de 14e eeuw kwam Brabant in handen van de Bourgondiërs dat zich "ontfermde" over het Hertogdom.
1268;
In 1266, op een leeftijd van bijna 12 jaar, was Graaf Floris V van Holland "oud" genoeg om te regeren en op 14-jarige leeftijd (1268) trad hij in het huwelijk met Beatrijs van Vlaanderen (van Dampierre). Dit huwelijk was al in 1256 contractueel vastgelegd. Uit dit huwelijk werden in totaal negen kinderen geboren: Willem, Otto, Dirk, Floris, Jan I, Machteld, Beatrix, Elisabeth en Margaretha. Zeven kinderen overleden jong, alleen dochter Margaretha, verloofd met Alfons van Engeland, en zoon Jan werden volwassen.
1270;
Omstreeks deze tijd wordt de Amstelredam gebouwd en geeft naam aan een nederzetting die door Hamburgse bierbrouwers was gesticht. Hieruit ontstaat later de naam Amsterdam.
1271;
Reinoud I wordt Graaf van Gelre, hij volgt Otto II op die dat jaar gestorven is.
In dit jaar wordt Kasteel Culemburgh door Graaf Hubertus van Beusichem bewoond. Van 1555-1798 was Culemburgh een vrij Graafschap, en viel buiten de Republiek.
1272;
In 1272 trok Floris V voor het eerst ten strijde tegen de Westfriezen. Via Alkmaar trok hij met zijn leger naar het moerassige Westfriese gebied. Men legde een dijkje aan dat Alkmaar met Oudorp verbond, waarbij de dijkwerkers door de Westfriezen met pijl en boog werden bestookt. Het leger te paard kon daarbij geen kant op en moest zich uiteindelijk terug trekken. De eerste poging van Floris V om de Westfriezen te onderwerpen mislukte.
1274;
In 1274 kwamen ook de Kennemers in opstand, onder leiding van Gijsbrecht IV van Amstel gevolgd door de boeren in Water- en Amstelland. Deze opstand breidde zich vervolgens snel uit naar het grensgebied tussen Holland en Utrecht. Gijsbrecht van Amstel en zijn zwager Herman van Woerden een machtige positie opgebouwd die ten koste ging van Jan van Nassau, de bisschop van Utrecht. Deze had zijn positie verzwakt door uit financiële nood de burchten Vreeland en Montfoort aan Gijsbrecht van Amstel en Herman van Woerden te verpanden. Handig wist Floris V in deze roerige tijd alles naar zijn hand te zetten. Met de Utrechtenaren sloot hij een verdrag van onzijdigheid en in het Kennemerland wist hij door concessies te doen en landrecht toe te staan de rust te laten wederkeren.
Ca.1276;
Hertog Jan II van Brabant en Limburg (ca.1276-1312) wordt geboren, een zoon van Jan I en Margaretha van Dampierre. Hij huwde op 30 juni 1290 Margaretha van York, dochter van de Engelse Koning Eduard I. Het gaat economisch slecht in Brabant en er ontstaan problemen voor Hertog Jan II, hij moest zich binden aan het Charter van Kortenberg (27 september 1312). Dit hield in dat er een raad kwam met 4 Ridders en 10-12 vertegenwoordigers van de steden, die toezicht hield op het Hertogelijke bestuur.(27 sept. 1312). Uit zijn relatie met Elisabeth Cortygin werd Jan van Glymes geboren.
1277;
In Holland verleende Graaf Floris V van Holland een statuut aan de Alblasserwaard, een soort samenwerkingsverband creërend tussen plaatselijke zelfstandige waterschappen en het overkoepelend Grafelijk bestuur. Dit om een beter waterschapsbeheer te krijgen wegens voortdurende dijkdoorbraken. Graaf Floris V zocht toenadering tot Vlaanderen en ontdeed hij zich in 1277 van Floris van Avesnes.
1278;
In 1278 kwam Graaf Floris V van Holland de elect in Utrecht, Bisschop Jan van Nassau, te hulp, waarbij hij zich met geweld meester maakte van de opstandige stad Utrecht. Hierdoor werd de elect steeds meer van hem afhankelijk en in 1279 kreeg Floris V het gehele Nedersticht in pand. Hierbij kwamen ook alle inkomsten en de strategische steunpunten in zijn handen. Bij een aanval op Gijsbrecht van Amstel en Herman van Woerden kon Floris V de bezittingen van deze Heren inlijven.
1280;
In 1280 is er in Ieper een gewapend treffen tussen de ambachtslieden en de patriciërs. Dit is één van de manifistaties van de voortdurende sociale strijd in de Vlaamse textielsteden, waar het huisindustrieel systeem is doorgevoerd. Deze opstand werd de 'Kokerulle" genaamd. Ook in andere steden broeit het in dit jaar.
Na het overlijden van Margaretha van Constantinopel in 1280 werd ze door haar kleinzoon opgevolgd als graaf van Henegouwen. Jan van Avesnes was in 1257 overleden, zodat zijn oudste zoon Jan nu Graaf Jan I van Henegouwen werd. Naast de blijvende vijandschap tussen Vlaanderen en Henegouwen, had Graaf Jan I van Henegouwen ook af te rekenen met de machtspolitiek van Koning Filips IV de Schone. Die wou de kleine graafschappen Vlaanderen en Henegouwen aan de noordelijke grens van Frankrijk ertoe aanzetten zich als cliënt te binden. De Franse koning viel op verzoek van de stad Valenchiennes, die zich verzette tegen de centralistische politiek van de graaf, Henegouwen binnen. Het gevolg hiervan was dat Jan I van Henegouwen op 16 september 1290 de Franse rechten met betrekking tot de Oosterbant erkende en Valenchiennes afstond. Na deze onderwerping hielden de vijandelijkheden tussen Frankrijk en Henegouwen op. Wanneer de Frans-Vlaamse spanningen op het eind van de dertiende eeuw hun hoogtepunt naderden, tekende Graaf Jan I van Henegouwen in 1297 een bondgenootschap en kreeg zo de rechten op de Oosterbant en de stad Valenchiennes terug.
Ten gevolge van het dynastieke toeval werd Jan I van Henegouwen de rechthebbende opvolger in Holland en Zeeland in 1299, drie jaar na de moord op Floris V. In 1296 was zijn oom, Graaf Floris V van Holland en Zeeland, ontvoerd en vermoord door een groep Engelsgezinde edelen. Dit gebeurde onder impuls van de Engelse koning, die moest reageren nadat Floris V een verdrag met de Franse koning had gesloten om een doorbraak in de Vlaams-Hollandse strijd over Zeeland bewester Schelde te forceren. Graaf Floris V van Holland en Zeeland werd opgevolgd door zijn zoon. De nieuwe Graaf Jan I van Holland en Zeeland was slechts twaalf jaar oud. Gedurende drie conflictrijke jaren kwam het erop neer dat degene die het graafje bij zich had, de facto ook de macht in handen had. Jan van Renesse, Wolfert van Borsele en Graaf Jan I van Henegouwen wisselden elkaar af als sterke man. Toen het kindgraafje in 1299 plotseling stierf, kwam er een einde aan de machtsstrijd. Graaf Jan II van Henegouwen was de rechtmatige opvolger van Graaf Jan I van Holland, dus kreeg hij nu ook de titel Jan II van Holland en Zeeland. Zo ontstond de personele unie tussen de drie graafschappen. Ondanks het feit dat hij de rechtmatige opvolger was, werd dit zowel binnen als buiten de grenzen in twijfel getrokken. In Zeeland speelden de edelen onder een hoedje met de Dampierres en ook in Holland kreeg hij geen onvoorwaardelijke steun van de oude adellijke geslachten. Vele van de hoge Hollandse edelen waren gecompromitteerd door de moord op Floris V. Hij kon wel rekenen op de steun van de belangrijke stad Dordrecht en adel van de tweede rang: de geslachten Duivenvoorde, Santhorst, Van der Mije en andere zijlinies van het huis Wassenaar. Ook van buiten de grenzen van de personele unie dreigde gevaar. De Duitse leenheer probeerde het zeggenschap over de opvolging op te eisen. Hij hield hiervoor in 1300 een Rijksdag te Nijmegen, maar vluchtte weg als de troepen van Jan I/II in de buurt kwamen. In de euforie na de Guldensporenslag wilden de Vlamingen wraak nemen op de gehate Avesnes. Ze vielen in 1303 Zeeland binnen en namen Middelburg in. In 1304 stootten ze nog veel verder door in Holland, maar het Vlaamse offensief werd afgebroken na de verpletterende nederlaag te Zierikzee in augustus 1304. Nauwelijks een maand daarna stierf Graaf Jan I/II van Henegouwen, Holland en Zeeland. We kunnen besluiten dat zijn regering over de personele unie beschouwd mag worden als een tijdperk van politieke crisis, waarin alle energie naar het beschermen van het nieuw verworven territorium gaat.
1281;
Graaf Gwijde van Dampierre probeert al jaren de grote Vlaamse steden onder zijn controle te brengen, maar slaagt hierin maar gedeeltelijk. Door dit beleid wekt verzet op in diverse steden dat zich uit in de Brugse opstand 'de grote Moerlemaaie'.
1282;
Dirk van Teylingen, heer van Voorhout, Warmond, Lisse, Waddinxveen, Alblas enzv. was in een hinderlaag gelopen en tijdens een gevecht op 7 november 1282 gesneuveld. Tijdens zijn leven heeft hij wel vijfenzeventig, waaronder zeer belangrijke, leengebieden bestuurd. Deze gingen over op zijn zoon Willem, die twee maanden later ook sneuvelde. Hierna verviel alles weer aan de Grafelijkheid van Holland omdat er geen erfopvolger was.
1284;
De geboorte van Gerlach van Nassau (1284-1361), zoon van Adolf, Graaf van Nassau.
1286;
De vestingstad Grave wordt belegerd door het naburige Gelre.
Watervloed van 1286/87;
Noord-Nederland werd getroffen door een enorme regenval, stormen en overstromingen, die in de Friese landen aan zo'n 80.000 mensen het leven hebben gekost, de kroniek schrijvers wilden weleens overdrijven om de ernst van het ongeval te beschrijven. Maar volgens de schrijvers moet toen ook de Dollard ontstaan zijn.
1288;
Op 5 juni vindt de Slag bij Woeringen plaats. Hertog Jan I van Brabant overwint de Gelderse troepen. Reinoud I gevangen genomen. De Luxemburgse Hertog, die Limburg heeft gekocht, sterft hierbij. Jan I verwerft hierdoor Limburg en Wassenberg de zetel der Geldersen.
1289;
Waarschijlijk is het dit jaar dat Otto I van Nassau sterft, hij was de zoon van Hendrik II de Rijke (1180-1251), Graaf van Nassau en Machteld van Gelre.
Otto I van Nassau is de lijn waaruit het Koningshuis van Oranje-Nassau uit voortkomt.
1291;
Graaf Floris V van Holland hoopte dat zijn afstamming van bet-overgrootmoeder Ada (de zuster van de Schotse Koning Willem de Leeuw) hem aanspraak zou geven op de in 1291 vrijgekomen troon van Schotland. Ook door de verloving van zijn kinderen Margaretha en Jan binnen het Engelse vorstenhuis hoopte Floris V op de steun van de Engelse Koning Eduard I hierin. Zijn papieren lagen niet eens slecht, vergeleken met die van de overige twaalf pretendenten. De moeilijkheid was alleen, dat die papieren, of liever gezegd perkamenten, zelfs na ruim een jaar zoeken nog steeds spoorloos waren. Dus helaas ging deze troon in november 1292 aan hem voorbij.
1292;
Adolf van Nassau (1250-1298) wordt op 5 mei Rooms(anti)Koning van het Duitse Rijk (1292-1298), hij was de zoon van Walram II van Nassau (1220-1276).
Hij regeerde van 05-05-1292 tot 23-06-1298, toen werd hij "opgeruimd" in het voordeel van
Albert I von Habsburg.
Adolf van Nassau was Graaf van Nassau geworden in 1277, na het overlijden van zijn vader in 1276. Hij had een reputatie van een huursoldaat en werd in Frankfurt in 1292 door de Verkiezers (edelmannen) tot Koning verkozen. Hij genoot de voorkeur boven Albert I von Habsburg, die troonopvolger van van zijn vader Rudolf I van Habsburg, de eerste Habsburgse Koning.
Na Adolfs zijn Kroning op 24-06-1292 te Aken kreeg hij te maken met de vele eisen die zijn Verkiezers (de edelmannen) aan hem stelde. Daarnaast had hij nog steeds te maken met zijn rivaal Albert I von Habsburg die Hertog van Oostenrijk was, en er financieel een flinke vinger in de pap had.
Koning Adolf van Nassau, veroverde Meissen dat eigendom was van de Landgraaf Albert van Habsburg, Adolf kocht daarop het recht van opvolging in Thuringen over het landgoed van Landgraaf Albert. Zijn verbond met de Engelse Koning Edward I tegen de Fransen (12-08-1294) leverde hem een geldstroom op die opmaakte in de strijd tegen de onterfde erfgenamen Dietrich en Frederick, erfgenamen van de verslagen Landgraaf van Meissen, Albert.
De Verkiezers (edelmannen) zagen de macht van Koning Adolf van Nassau snel groeien en begonnen te onderhandelen met Albert I von Habsburg en in 1298 verkozen de Verkiezers Albert I von Habsburg tot Koning. Alberts grote leger stond gereed bij Mainz toen de verkiezing openbaar gemaakt werd. Adolf van Nassau probeerde nog zijn troon te verdedigen maak moest het afleggen tegen het veel sterke leger van Albert I von Habsburg en stierf tijdens de strijd. De kroning van Albert I von Habsburg werd een feit en regeerde van 1298 tot 1308.
1294;
Graaf Gwijde van Dampierre, Graaf van Vlaanderen zoekt toenadering met de Engelse Koning, dit tot ongenoegen van de Franse Koning Filips IV, zijn leenheer. Deze lokt hem naar Parijs en zet hem tot begin 1295 in het gevang. Hoewel Graaf Floris V van Holland ook voor de Engelsen had gekozen wordt de relatie tussen de beide Graven er niet beter op. De heren hebben een geschil over een gebied in Zeeland.
1295;
Graaf Floris V van Holland , die getrouwd was met Beatrijs van Vlaanderen (van Dampierre) was ook steeds met zijn schoonvader, de Vlaamse Graaf Gwijde van Dampierre, in een felle strijd gewikkeld om Zeeland. De Dampieres waren de aartsvijanden van de Van Avesnes. Floris verslaat hem uiteindelijk bij Baarland in 1295. Hij liet zich nadrukkelijk "Graaf van Holland, Zeeland en Heer van Friesland" noemen vanaf 17 maart 1291. De Westfriezen werden in 1289 definitief worden onderworpen waarna hij het gehele huidige Noord-Holland tot en met Texel beheerste.
1296;
Graaf Floris V van Holland wordt vermoord. Na de dood van Floris V, die getrouwd was met Beatrijs van Vlaanderen (van Dampierre), regeerde zijn zoon Jan, daarna regeerde het Henegouwse Huis, via vererving, Aleida van Holland (1226-1284), de tante van Floris V, de zus van Floris V trouwde in het jaar 1300 met John (Jan) van Avesnes Graaf van Hainaut (Henegouwen).
Hun zoon Jan II (1247-1304)van Henegouwen en Holland regeerde als Graaf Jan II van Holland en Henegouwen. De Dampieres waren de aartsvijanden van de Van Avesnes.
In juni 1296 werd het plan om Floris V te ontvoeren door Gijsbrecht van Amstel, Herman van Woerden en Gerard van Velzen, Heer van Brederode (nabij Velzen), ten uitvoer gebracht. Floris V was na een bijeenkomst in Utrecht, waar hij bemiddelde in een onderlinge ruzie tussen de heren uit het Sticht, uitgenodigd voor een valkenjacht. Tijdens deze valkenjacht werd Floris V gevangen genomen en naar het Muiderslot gebracht in afwachting van zijn transport naar Engeland. Het nieuws van zijn gevangenneming lekte echter snel uit en onder het volk, waar Floris erg populair geworden was, ontwikkelde zich het plan hem te bevrijden. Toen de edelen met hun gevangene op 27 juni 1296 het Muiderslot verlieten kwamen ze in Muiderberg een groep Gooilanders uit Naarden tegen. Gerard van Velzen vroeg hen wat zij wilden en hij kreeg ten antwoord: "Degene, die U bij U hebt, de Graaf." Hierop reed Gerard van Velzen terug, trok zijn zwaard en vermoorde Graaf Floris V, die op zijn paard vastgebonden geen weerstand kon bieden. Vervolgens namen de ontvoerders de vlucht.
Gerard van Velzen werd later gepakt en ter dood gebracht. Gijsbrecht van Amstel en Herman van Woerden sleten de rest hun leven als ballingen en verloren al hun bezittingen. Floris V werd te Rijnsburg begraven. Met recht wordt Floris V als een groot staatsman gezien. Zijn regering bracht de steden en het land een grotere bloei en heeft de Hollandse positie dankzij een doelbewuste economische politiek belangrijk versterkt.
1297;
Gwijde van Dampierre, Graaf van Vlaanderen zegt zijn leentrouw op bij de Franse Koning Filips IV en kiest weederom voor Engeland. De Franse Koning Filips IV en de Engelse Koning Edward I van Engeland vechten het uit in Vlaanderen, de strijd duurt niet lang en het komt al gauw tot een wapenstilstand.
1300;
Graaf Gwijde van Vlaanderen kan zich niet langer verdedigen en geeft zich samen met zijn zoon Béthune over aan de Franse Koning Filips IV van Frankrij. Vlaanderen wordt bij het Franse Kroondomein gevoegd en gesteld onder de Franse gouverneur Jacques de St.Pol. De Fransen kunnen in Vlaanderen rekenen op de aristocratische leider Leliaerts, adel en patriciërs, naar de Franse Lelie. Tegenover hen staat de factie der Klauwaerts, de ambachtsgilden, genoemd naar de klauwen van de leeuw in het Vlaamse wapenschild.
John (Jan) van Avesnes Graaf van Hainaut (Henegouwen), huwt Aleid van Holland de zuster van Floris V.
1302;
De opstand begon op 18 mei 1302 door de Klauwaerts in Brugge maar wordt neergeslagen door de Stadhouder Jacques de St.Pol en op 11 juli komt het bij Kortrijk tot een treffen.
De Vlamingen verslaan de Fransen bij het Vlaamse Kortrijk en willen ook Zeeland en Holland bij zich voegen. Een Frans Ridderleger stond tegenover de gewapende gilden uit bijna geheel Vlaanderen op het Groeningeveld. Jan van Renesse, leider van de Vlaams gezinde anti-Hollandse partij in Zeeland, had het bevel van het Vlaamse leger, aan zijn zijde waren ook Willem van Gulik en Gwijde van Namen. Pieter de Coninck en zijn zonen Willem en Jan werden voor de strijd tot Ridder geslagen, zij waren de voormannen van de opstand. Zo'n 1100 Franse ridders sneuvelden en meer dan 500 gouden sporen werden verzameld. Robrecht II sneuvelde.
Hieruit volgde, in Brugge, de Gouden (of Gulden) Spoorslag een regeling dat kooplieden die de Franse Koning hadden gesteund in de verloren slag tegen de Vlaamse Graaf, minder rechten hadden en er werd een ander soort Stadsbestuur ingevoerd. Negen in plaats van dertien Schepenen werden door ambachtslieden gekozen en vier door kooplieden. In Utrecht volgde men in 1304 het Vlaamse voorbeeld. In de 19e eeuw werd de herinnering aan de Guldensporenslag een jaarlijkse aanleiding voor een feestelijke viering van de Vlaamse identiteit. In 1973 werd 11 juli tot feestdag voor de Nederlandstalige gemeenschap in België verklaard.
Omstreeks 1230, bouwde Costijn van Zierikzee de eerste versie van kasteel Moermond op grond die hij had verkregen van Floris IV in ruil voor bezittingen in Zierikzee. De kleinzoon van Costijn, Jan van Renesse, leider van de Vlaams gezinde anti-Hollandse partij in Zeeland, kreeg een diepgaand meningsverschil met de machtige edelman Wolfert van Borsselen (geb. in Veere circa 1430 - 29-04-1487), die ook Heer van Veere was. In 1296 was Floris V vermoord en vele edelen trachtten in de gunst te komen bij diens zoon Jan I, die zijn vader opvolgde. Jan van Renesse werd beschuldigd van een samenzwering tegen de nieuwe graaf en als gevolg daarvan werd zijn kasteel belegerd en later vernield. De bezittingen van Jan van Renesse kwamen ten slotte in handen van Witte van Haamstede, die een bastaardzoon van Floris V was.
Witte van Haamstede, die een bastaardzoon van Floris V van Holland en Agnes van der Sluis een dochter van een zoon van het Huis van Heusden. Floris V van Holland was in huwelijk getreden met Agnes van der Sluis maar het huwelijk werd ontbonden door het Pauselijk gezag.
1303;
De Vlaamse gravenfamilie de Dampierres zijn trots op hun succes tegen de Fransen en besluiten af te rekenen met de familie van Avesnes met wie zij al enige tijd in onmin leven, en doen invallen in Henegouwen en in Zeeland.
1304;
De Vlamingen en Zeeuwen trekken ten strijde tegen de Hollanders en Fransen bij Zierikzee, ze worden zwaar de pan in gehakt en Holland en Zeeland worden weer samengevoegd, pas in 1323 erkend de Vlaamse Graaf dit gebied en doet officieel afstand.
Jan II van Henegouwen en Holland (1247-1304) sterft en zijn zoon Wilem III volgt hem op als Graaf van Holland van 1304-1337. Hij was een goed bestuurder en bracht Holland naar een ongekend hoog aanzien in Europa. Een dochter touwde met de Koning van Engeland en een andere dochter trouwde met Lodewijk van Beieren, Keizer over de Duitse gebieden.
Gerard I van Horne (1304-1351), Heer van Horne, Altena en Perwijs 1301-1330; Heer van Wassenberg wordt geboren, hij trouwde met Jeanne de Louvain (Leuven), 1287-1319.
In 1304 volgt Utrecht het voorbeeld van stadsbestuur als in Brugge (1302), de 21 gilden (ambachtslieden) kozen jaarlijks elk 2 Oldermans. Deze 42 gekozen Oldermans vormden het kiescollege dat elk jaar de 24 raden van de stad verkoos, 12 Schepenen werden door de raden aangewezen. Hoe, waarom en door wie de Schepenen en andere stadbestuurders gekozen werden verschilde van stad tot streek.
Willem V van Gulik (ca. 1304-1361), Graaf van Gulik in 1338, Hertog van Gulik in 1357. Oveleden op 26-02-1361. Hij was getrouwd met Johanna van Avesnes (1315-1374). Uit dit huwelijk kwamen 2 kinderen; Philippa van Gulik en Willem II, Hertog van Gulik, gestorven op 13-12-1393.
1305;
Otto II, Graaf van Nassau-Dillenburg, geboren omstreeks 1305, overleden (gesneuveld) dec.1350 of jan.1351. Trouwde met Adelheid van Vianden, overleden 30-09-1376, begraven te Dillenburg, dochter van Philips II en Lucia von der Neuerburg.
Eerste bijeenkomst der Drie leden van Vlaanderen, namelijk, vertegenwoordigers van de grote steden Brugge, Gent en Ieper. In theorie is dit slechts een voorstadium van een standenvergadering, in de praktijk zullen ook in de toekomst de Drie, later Vier, Leden van Vlaanderen doorgaans afzonderlijk vergaderen en zo grote invloed uitoefenen in het staatsbestel.
1306;
Bisschop Gwijde van Utrecht verleend Amsterdam stadsrechten.
1307;
De geboorte van Adolf van Wiesbaden-Nassau (1307-1370), zoon van Gerlach van Nassau (1284-1361), kleinzoon van Koning (1292-1298) Adolf van Nassau, deze lijn sterft uit in 1605.
1308;
Na de moord op Koning Albert I von Habsburg, volgde Henry VII, Graaf van Luxembourg, hem op.Hij regeerde van 1308 tot 1313.
Dit was het gevolg van het Verbond van Nijvel, Henegouwen-Holland, Vlaanderen, Brabant, Namen, Luxemburg, Gulik en Loon. Het verbond van Nijvel was om Franse aanspraken op de Duitse Kroon te bestrijden. Dit grote verbond van de Nederlandse Vorstendommen resulteerde dat Henry VII, Graaf van Luxemburg tot Rooms Koning gekroond werd.
1309;
De geboorte van Johan I van Nassau-Weilburg (1309-1371), zoon van Gerlach van Nassau (1284-1361), kleinzoon van Koning (1292-1298) Adolf van Nassau.
1312;
Het verdrag van Potoise. Tussen Koning Filips IV van Frankrijk en Graaf Robrecht van Béthune, Graaf van Vlaanderen komt het tot een verdrag. Filips IV mag Béthune, Rijssel en Dowaai bij zijn rijk inlijven. Desondanks heeft de Franse Koning zijn plannen om de zelfstandigheid van Vlaanderen te vernietigen niet opgegeven.
Het gaat economisch slecht in Brabant en er ontstaan problemen voor Hertog Jan II, hij moest zich binden aan het Charter van Kortenberg (27 september 1312). Dit hield in dat er een raad kwam met vier Ridders en 10-12 vertegenwoordigers van de steden, die toezicht hield op het Hertogelijke bestuur en om de rechten van een ieder te handhaven.
1313;
Koning Henry VII, Graaf van Luxembourg, wordt opgevolgd door Louis IV Wittelsbach (1314-1346).
1314;
Het Vlaamse en de Waalse charter uitgevaardigd in Brabant op het moment dat Jan III van Brabant mondig wordt verklaard. Het charter geeft een waarborg voor een ordelijk bestuur en is een stap voorwaards op de weg naar de Brabantse standenstaat.
Een jaar vol met regen treft de Lage Landen. De Ijsseldijk bij Drempt brak door, later nog 3 keer, de Rijndijk bij Meinerwijk moest worden hersteld, en diverse dijken braken langs de Waal en de Maas. In Gent wordt geschreven dat de oogsten verrotten.
1315;
Door het al in het jaar 1314 al zeer regenachtig was geweest regende het dit jaar ook al maanden. De oogsten verotte en de wintervoorraad ging dus verloren een crisis in de Lage Landen was onvermijdelijk. In 1316 stegen de prijzen van goederen en levensmiddelen tot 300 % en later dit jaar tot zelfs 1200 %. Een grote honger ruisde door de Lage Landen en de armen stierven bij bosjes. De hongerslijken van sommige steden zoals Ieper en Brugge werden van straat gehaald en in massagraven geworpen. Het waren in Brugge circa 2000 van de 40000 inwoners en in Ieper 2800 van de circa 28000 inwoners die zo begraven werden. Hierna heerste de pest.
Willem V van Horne (1295-1345) en in 1335 Gaesbeek., trouwde dit jaar met Oda van Putten en Strijen.
Willem V van Horne was de zoon van Gerard I van Horne en Jeanne de Louvain (Leuven). In 1335 verkreeg hij Gaesbeek van zijn nicht Beatrix de Louvain (Leuven). Willem en Oda kregen 4 kinderen:
Gerard II van Horne (+ 1345), Heer van Gaesbeek van 1343-1345,
Johanna van Horne (+1356), Vrouwe van Gaesbeek van 1345 tot 1356,
Oda van Horne 1318-1353,
Agnes van Horne (+1395) Abbess van Rijnsburg.
1318;
Bisschop Gwijde van Utrecht sterft. De Woerdense en Amstelse goederen komen definitief aan Holland toe.
1318;
De geboorte van Oda van Horne (1318-1353), dochter van Willem V van Horne en Oda van Putten en Strijen. Oda van Horne trouwde met Jan II van Wassenaar (+1377). Zij kregen 3 kinderen, Beatrijs van Wassenaar, Guy van Wassenaar en Jan III Wassenaar-Polanen.
Tijdens een stormvloed werden er dijken op Walcheren, Zuid-Beveland en Schouwen vernield.
1320;
Robrecht van Béthune, Graaf van Vlaanderen biedt Koning Filips IV in Parijs zijn onderwerping aan. Zijn kleinzoon Lodewijk van Nevers trouwt met een dochter van de Franse Koning en volgt Robrecht in 1322 op als Graaf van Vlaanderen.
1321;
Witte van Haamstede treed in huwelijk met weduwe Catheryne Agniese.
1323;
In Parijs sluiten Graaf Willem III van Holland-Henegouwen en Lodewijk van Nevers, Graaf van Vlaanderen, een verdrag. Hierdoor wordt eindelijk de strijd beëindigd tussen de families Avesnes en de Dampierres. Tevens komt er een eind aan de eeuwenlange twist over Zeeland - bewester Schelde. De Hollandse Graven worden ontslagen van leenhulde voor ditgebied. De Hollandse graven doen op hun beurt afstand van alle aanspraken op de regering van Vlaanderen.
De Opstand van de vrije boeren (1323-1328) in Kust-Vlaanderen. Van Zannekin en Jacob Peyt zijn de leiders van de opstand. De opstand wordt veroorzaakt door anti-Franse gezindheid, wantrouwen jegens de Adel en fiscale misstanden.
In 1323 werd de stad Grave een Brabants leen.
1325;
Onder Willem de Deken sluiten Brugge en andere steden zich aan bij de Opstand van de vrije boeren van kust-Vlaanderen. Lodewijk van Nevers, Graaf van Vlaanderen wordt zelfs door de opstandelingen gevangen genomen te Kortrijk. Een oom van de Graaf, Robrecht van Kassel wordt uitgeroepen tot Ruwaard of Regent. Alleen Gent blijft trouw.
1326;
De sinds 1325 gevangenomen Lodewijk van Nevers, Graaf van Vlaanderen, wordt vrijgelaten en vlucht naar Frankrijk om steun te zoeken bij de Franse Koning Karel IV. De koning ziet zijn kansen om zijn invloed in Vlaanderen te vergroten.
1328; Slag bij Kassel
De nieuwe Franse Koning Filips VI van Valois verslaat met een leger de Vlaamse boeren in de Slag bij Kassel. Onder het Franse leger dienden de 'berouwvolle' Graaf Willem van Holland-Henegouwen en Robrecht van Kassel.
Vlaanderen wordt niet ingelijfd bij Frankrijk. De sinds 1323 opstandige boeren worden hard aangepakt, al hun goederen worden verbeurd verklaard.
Keizer Lodewijk van Beieren schenkt Oostergo en Westergo te Friesland aan Graaf Willem II van Holland-Henegouwen.
1329;
Hertog Jan III van Brabant zijn macht wordt steeds groter, hierdoor keren diverse Nederlandse Vorsten, van 1329 tot 1334 tegen hem, aangewakkerd door de Franse Koning Filips VI van Valois. Bij de Vrede van Amiens bepaalt de Franse Koning dat Hertog Jan III, Brabant, Tiel, Heerewaarden en Zandwijk aan Gelre af moet staan maar de Luikse enclave Mechelen mag inlijven.
1331;
Graaf Willem III van Holland-Henegouwen sluit een verdrag met Graaf Reinoud II van Gelre en Zutphen. Zij verdelen het Sticht Utrecht; het Oversticht voor Gelre en het Nedersticht voor Holland.
1336;
Graaf Willem III van Holland-Henegouwen wordt aangesteld als vgeolmachtige van Koning Eduard bij het begin van de Honderdjarige Oorlog.
1337;
Engeland en Frankrijk verscheuren Europa met hun 100 Jarige Oorlog (1337-1453).
1339; Johan I, Graaf van Nassau-Dillenburg
Johan I, Graaf van Nassau-Dillenburg, geboren omstreeks 1339, overleden 04-09-1416 te Herborn, begraven in klooster te Keppel. Trouwde 30-11-1357 met Margaretha, Gravin van der Marck, overleden 29-09-1409, dochter van Adolf II Graaf van der Marck en Margaretha Gravin van Kleef.
In 1339 werd de stad definitief Gelders toen Hertog Jan II van Brabant Tiel aan het Hertogdom Gelre overdroeg.
1340; Jan III van Wassenaar van Polanen (1340-1394)
De geboorte van Jan III van Wassenaar van Polanen (1340-1394), zoon van Jan II van Wassenaar (1377), Heer van Polanen en Oda van Horne (1318-1353). Jan III trouwde met Oda van Salm-Ravenstein (1370-1428).
Jan III van Wassenaar van Polanen en Oda van Salm-Ravenstein kregen een dochter Johanna van Polanen. Door het huwelijk van Johanna van Polanen met Graaf Engelbert I van Nassau-Dietz verkrijgen de Nassau's grootgrond bezit in de Nederlanden.
1343;
Het jaar waarin Graaf Hendrik I van Nassau sterft, hij was de zoon van Otto I van Nassau (+1289).
Graaf Willem IV van Holland-Henegouwen maakt een kostabare reis (1343-1345) naar oost-Pruisen en Palestina.
1345; Graaf Willem IV verliest van de Friezen
De Henegouwer Graaf Willem IV van Holland-Henegouwen verloor de slag met de Friezen bij Warns. Het Ridderleger van Graaf Willem IV werd finaal in de pan gehakt door het opgetrommelde Friese Boeren-Adel. Het gebied dat ten oosten van de Zuiderzee (Ijsselmeer) lag bleef in de handen van de Friezen. Het gebied strekte tot ver in Duistand waar nu nog Oost-Friesland ligt. Zels Groningen behoorde tot de Friezen.
Graaf Willem IV sneuvelt bij Warns in de buurt van Stavoren, zonder kinderen achter te laten, hij wordt opgevolgd door zijn Tante Margaretha van Beieren (1345-1354). Dit was gelijk het begin van de "Hoekse en Kabeljauwse twisten", de vraag was dan of Margaretha van Beieren de overleden Graaf Willem IV moest opvolgen of de zoon van Margaretha, Willem. In 1354 volgde Willem V, de zoon van Margaretha van Beieren, haar op. Margaretha van Beieren is de zus van Keizer Lodewijk van Beieren.
Gerard II van Horne, Heer van Gaesbeek van 1343-1345 sterft en wordt opgevolgd door zijn zus Johanna (+1356), Vrouwe van Gaesbeek van 1345 tot 1356.
1348;
Holland en Gelre voeren oorlog tegen het Sticht Utrecht. Zij kunnen het niet hebben dat bisschop Jan van Arkel de aan hen afgestane panden weer inlost. De jonge Graaf Willem V van Holland, gefinancieerd door Willem van Duvenvoorde, komt tevergeefs Utrecht belegeren.
De pest. In grote delen van Europa heerst de pest, in sommige landen zou binnen enkele jaren zo'n 30% van de bovolking aan deze ziekte bezwijken.
1349;
Lodewijk van Male, Graaf van Vlaanderen, verslaat de Gentse Wevers op de Goede Disendach. Hierdoor is hij onbetwist meester van zijn Graafschap.
Margaretha van Beieren staat haar zoon Willem V van Holland de grafelijke waardigheid af in Holland en Zeeland tegen een hoog jaargeld.
1350;
Otto II, Graaf van Nassau sterft, hij was getrouwd met Adelheid van Vianden. Otto II van Nassau was de zoon van de in 1343 oveleden Graaf Hendrik I van Nassau.
Willem V van Holland zoekt in Holland toenadering met die steden, waaronder Delft, en edelen, zoals Egmond en Arkel, die vijandis gezind zijn aan Margaretha van Beieren en Willem van Duvenvoorde. Waarschijnlijk staan die partijen nu al bekend als Kabeljauwen. Hun tegenstanders zijn de Hoeken. Willem V legt dit zelfde jaar voorlopig het hoofd in de schoot, maar de Kabeljauwen zetten de strijd voort.
1351;
Willem V van Holland vlucht uit Henegouwen naar het Kabeljauwse Delft en begint nu openlijk de strijd tegen zijn moeder, Margaretha van Beieren en de Hoeken. Willem V overwint hen in de Slag bij Zwartewaal en beheerst daardoor heel Holland en Zeeland.
1354; Luxemburg verheven tot Hertogdom
De Duitse Koning Karel IV verheft Luxemburg tot een Hertogdom. Hij komt zo eigenlijk zo op een goedkope manier aan een geschenk. Ter gelegenheid van het huwelijk van zijn halfbroer Wenceslas en Hertogin Johanna van Brabant wordt Luxemburg het huwelijksgeschenk.
Sindsdien draagt Wenceslas de naam van Luxemburg.
Tussen Willem V van Holland en zijn moeder Margaretha van Beieren komt er vrede. Zij staat hem de graafschappen af, maar behoud Henegouwen.
1356;
In dit jaar werd de "Blijde Incomste" vastgesteld voor Hertogin Johanna van Brabant en haar man Wenceslas van Luxemburg.Ze moesten zich binden aan de volgende beloftes:
Het Hertogelijk echtpaar mocht geen land wegschenken of verpanden;
Regeringsfuncties waren voorbehouden aan geboren en getogen Brabanders;
De "Standen" moesten hun goedkeuring verlenen in geval van oorlog, verdragen, nieuwe belastingen etc. De Standen vrezen namelijk de moeilijkheden, die de betwiste opvolging van Hertog Jan III van Brabant meebrengt.
De Brabantse successie oorlog (1356-1357).
Lodewijk van Male, Graaf van Vlaanderen, die getrouwd is met een jongere dochter van Hertog Jan III, wil ook een deel van de erfenis van de Hertog. De Vlamingen boeken grote successen, maar worden gestuit door het gewestelijk patriotisme, belichaamd in figuren als de Brusselse patriciër Everaerd t'Serclaes.
Graaf Willem V van Holland krijgt van Brabant de plaats Heusden om er zeker van te zijn dat Graaf Willem V van Holland Neutraal blijft in de Brabantse successie oorlog (1356-1357). Zijn moeder Margaretha van Beieren sterft en Graaf Willem V wordt nu ook graaf van Henegouwen.
1357;
De Vrede van Ath. Door bemiddeling van Willem V van Holland-Henegouwen sluiten Brabant en Vlaanderen vrede. Vlaanderen krijgt Mechelen en Antwerpen.
Graafschap Megen.
Rond dit jaar kreeg Megen zijn stadsrechten. In 1145 werd er geschreven van over de eerste Graaf van Megen, Graaf Allardus. Tot dit (katholieke) Graafschap hoorde Teeffelen, Macharen en Haren en lag (onafhankelijk) tussen Gelre en Brabant. Graaf Willem van Megen regeerde het Graafschap rond 1253. In de oorlog tussen de Nederlanden en de Spanjaarden werd Megen in 1581 door brand grootdeels verwoest, ook de burcht moest eraan geloven. In 1810, onder overheersing van Napoleon, werd besloten dat Teeffelen, Macharen en Haren 1 gemeente moest worden. Toen in 1813 het Franse leger de Nederlanden verlieten en het koninkrijk zich begon te vormen ging het in 1814 definitief op in het koninkrijk der Nederlanden.
1358;
Graaf Willem V van Holland-Henegouwen wordt wegens krankzinnigheid opgesloten. Zijn broer Albrecht wordt Ruwaard.
1359;
Kabeljauwse opstand in Holland. Beleg en verovering van de stad Delft, die een zware boete krijgt opgelegd.
1360;
Pieter Coutereel brengt in Leuven de Ambachtsgilden in het stadsbestuur. Ook in andere Brabantse steden begint de macht van de Patriciërs in te binden. Ze moeten de steun ontberen van Hertog Wenceslas die zij wel van hun voorgangers kregen.
1365;
Het derde land van Overmaze, Valkenburg, komt definitief aan Brabant toe.
1366;
Het Graafscap Loon wordt ingelijft bij hrt Bisdom Luik.
1370:
De geboorte van Engelbert I van Nassau (1370-1442), van Graaf van Nassau-Dietz (1416), hij trouwde in 1403 met Johanna van Polanen (1392-1445), Vrouwe van Breda en De Leck. Uit deze lijn stamt het latere Koningshuis van Oranje-Nassau.
Door het huwelijk met Johanna van Polanen verkrijgen de Nassau's grootgrond bezit in de Nederlanden. Johanna van Polanen was de dochter van Jan III van Polanen (1340-1394) en Oda van Salm-Ravenstein (1370-1428). Johanna van Polanen (1392-1445) was de kleindochter van Jan II van Wassenaar (+1377), Heer van Polanen en afstammeling van Gerard I van Horne (1304-1351), Heer van Horne, Altena en Perwijs 1301-1330, Heer van Wassenberg.
1371;
Wenceslas, Hertog van Brabant die aan Franse zijde staat, komt in oorlog met Eduard I, Hertog van Gelre. Deze heeft de Engelse zijde gekozen in de opnieuw oplaaiende Honderdjarige OOrlog. In de Slag bij Baesweiler, ten noorden van Aken, wordt Wenceslas gevangen genomen.
1377;
Jan II van Wassenaar, Heer van Polanen sterft en wordt begraven te Breda.
1379; De Grote Gentse Opstand
De Grote Gentse Opstand (1379-1385) tegen de centraliserende tendenzen van het Grafelijk gezag onder leiding van Jan Yoens, Filips van Artevelde en Frans Ackerman. De opstand breekt uit door de moord op een grafelijke baljuw, die de Gentse privileges onvoldoende heeft gerespecteerd. Enkele malen gelukt het de opstandelingen met steun van de ambachtsgilden in andere steden, haast het gehele graafschap te beheersen.
1382; Slag bij Westrozebeke
De Slag bij Westrozebeke, waarin het leger der Vlaamse opstandelingen wordt verslagen door de Ridders van Karel VI van Frankrijk, Hertog van Bourgondië en Graaf Lodewijk van Male, graaf van Vlaanderen. Een van de leiders van de opstandelingen, Filips van Artevelt, sneuvelt. De verloren slag betekent nog niet het einde van de opstand.
1386;
Wenceslas, Hertog van Brabant sterft, zijn vrouw Johanna van Brabant richt haar politiek sterk op Vlaamse politiek.
Filips de Stoute, Hertog van Bourgondië en Graaf van Vlaanderen, sticht te Rijssel 'de camere van den rade van Vlaanderen', een hoog gerechtshof en een rekenkamer met vaste standplaats.
De Vrede van Doornik. Filips de Stoute en het opstandige Gent, dat betrekkelijke goede voorwaarden krijgt, sluiten vrede. De stad moet alleen haar verbond met Engeland opgeven.
1387;
Hertogin Johanna van Brabant verwerft de steun van Filips de Stoute van Bougondië tegen afstand van aanzienlijke rechten op Limburg en het land van Overmaze.
1390;
In het geheim belooft Johanna van Brabant de opvolging in haar landen aan Filips de Stoute van Bourgondië en zijn vrouw Margaretha.
1392;
Filips de Stoute, Hertog van Bourgondië en Graaf van Vlaanderen, herwint zijn invloed aan het Franse Hof, doordat Koning Karel VI krankzinnig wordt.
De geboorte van Johanna van Polanen (1392-1445), dochter van Jan III van Polanen (1340-1394) en Oda van Salm-Ravenstein (1370-1428). Johanna van Polanen trouwt in 1403 met Engelbert I van Nassau (1370-1422), Graaf van Nassau-Dietz en Vianden.
1394;
Beatrijs van Wassenaar sterft, zij was de dochter van Jan II van Wassenaar (1377), en was getrouwd met Hendrik van Bergen op Zoom (+1419).
1396;
Limburg en de Landen van Overmaze worden door Johanna van Brabant afgestaan aan Filips de Stoute van Bourgondië als een voorschot op de erfenis (afspraak 1390). Dit is in strijd met de 'Blijde Inkomste' (1267), waarbij zij beloofd had de landen niet te scheiden. De tweede zoon, Antoon, van Filips de Stoute van Bourgondië zal Johanna van Brabant opvolgen en verblijft daarom in Brabant.
1401;
Willem I, Hertog van Gelre en Gulik, die steeds aan Engelse zijde had gestaan, loopt over naar de Franse partij der Armagnacs uit angst van de Bourgondiërs. De Bourgondiërs vestigen zich steeds meer in de Zuidelijke Nederlanden (Brabant).
1403;
Engelbert I van Nassau (1370-1422), Graaf van Nassau-Dietz en Vianden trouwt met Johanna van Polanen (1392-1445), Vrouwe van Breda en De Leck, dochter van Jan III van Polanen (1340-1394) en Oda van Salm-Ravenstein (1370-1428).
1403:
De Nassau's komen aan flink wat grondbezit in Nederland door het huwelijk van Engelbert I van Nassau (1370-1442), Graaf van Nassau-Dietz en Vianden, met Johanna van Polanen (1392-1445), Vrouwe van Breda en De Leck in 1403. Johanna stamt af van Willem I, Heer van Strijen omstreeks 1240. Het huis van Putten en Strijen waren verenigd door het huwelijk van Aleidis van Strijen (1294-1316), Vrouwe van Strijen, met Nicolaas III (1284-1311), Heer van Putten.
Hun Langoed strekte van Voorne tot Breda.
De Nassau verkrijgen dus door huwelijk groot grond bezit in de Nederlanden, Johanna is Familie uit de lijn van de Heeren van Putten, Strijen, Polanen, Salm-Ravenstein,en Wassenaar.
Ze kregen de volgende kinderen; Johan IV van Nassau-Dietz (1410-1475), Hendrik II van Nassau.
1407;
De Raad van Vlaanderen wordt in Gent gevestigd en zal als voornaamste voertaal het Nederlands krijgen. Dit is de juridische afdeling van de Camere van den Rade', die door Hertog Filips de Stoute te Rijssel gevestigd (1386) was.
Lodewijk van Orléans wordt in opdracht van Jan Zonder Vrees, Hertog van Bourgondië in de straten van Parijs vermoord. De stijd tussen Armagnacs en de Bourguignons breekt nu in alle hevigheid uit en gaat veel aandacht vragen van de Vlaamse Graaf.
1408; De Slag bij Othee
De Luikse Ambachtsgilden worden verslagen in de Slag bij Othee door Jan Zonder Vrees, de Bourgondische Hertog en Hertog Willem VI van Holland-Henegouwen. Zij kwamen hun broer en zwager, de elect van Luik, Jan van Beieren helpen in zijn conflict met de Luikse Ambachtsgilden. Deze hadden meer medezeggenschap gevraagd in de regering.
Hertog Willem VI van Holland-Henegouwen wordt ontslagen van de plicht tot leenhulde aan de Luikse Bisschop 1410;
De geboorte van Jan van Nassau-Dillenburg (1410-1475), eerst zoon van Engelbert I van Nassau-Dillenburg (1370-1442), Graaf van Nassau Dillenburg en Johanna van Polanen (1392-1445), Vrouwe van Breda en De Leck. Jan van Nassau-Dillenburg trouwde in 1440 met Maria van (Loon) Heinsberg (1424-1502). Zij kregen 6 kinderen waaronder Engelbert II van Nassau (1451-1504) en Johan V van Nassau-Dietz (1455-1516).
Jan van Nassau-Dillenburg (1410-1475) krijgt een buitenechtelijke relatie met Aleid van Loemel (ca.1420-1475). Uit deze relatie wordt Adriaan (ca.1445-1510) en Jan van Nassau geboren ca. 1450 en gestorven op 8 oktober 1512.
Jan van Nassau (1445-1512), Kastelein van Heusden trouwde op 4 november 1470 in Loon op Zand met Adriana van Haestrecht (ca.1455-1512).
Adriana van Haestrecht (ca.1455-1512) was de dochter van Paulus (Pauwels) van Haestrecht, Heer van Loon op Zand, Tilburg, Goirle en Drunen en Catharina van Naaldwijk.
Jan van Nassau (1445-1512) en Adriana van Haestrecht (ca.1455-1512) zijn de stamouders van het Huis van Nassau-van Merwe. Zij krijgen de volgende kinderen:
1. Jan van Nassau-Dillenburg, ca. 1475 geboren en overleden op 3 maart 1506.
2. Paulus van Nassau, geboren ca. 1476 en overleden op 6 september 1514. Hij was Schout van Breda, bezat Hijlaer bij Princenhage (bij Breda). Hij huwde rond 1500 met Catharina van Haeften, geboren ca. 1480 en overleden op 05-06-1514.
3. Hendrik van Nassau-Dillenburg, Jonker van Nassau, geboren ca. 1480 en overleden op 25-09-1517 te Breda. Hij huwde rond 1510 met Catharina van Merwen, geboren ca. 1480, overleden ca. 1520.
1411;
Hertog Antoon van Brabant neemt Luxemburg in pand voor zijn vrouw Elisabeth van Görlitz, die zekere aanspraken op dit gebied heeft.
1413;
Koning Sigismund van Duitsland is een verwoed tegenstander van de Bourgondische invloed, verbiedt de Luxemburgers Hertog Antoon van Brabant en zijn vrouw Elisabeth te erkennen. De koning stelt in hun plaats Huart d'Autel tot Stadhouder, het blijft echter alleen tot schrift.
1414;
De geboorte van Hendrik II van Nassau-Dietz (1414-1451), tweede zoon van Engelbert I van Nassau (1370-1442), Graaf van Nassau-Dietz en Vianden en Johanna van Polanen (1392-1445), Vrouwe van Breda en De Leck.
1415;
Hertog Antoon van Brabant en zijn broer Filips van Nevers sneuvelen bij de Slag van Azincourt. Jan Zonder Vrees heeft tijdens die slag een neutraliteit bewaard die gunstig is voor de Engelsen.
1416;
Johan I van Nassau-Dillenburg (1339-1416) sterft, hij was de zoon van Otto II, Graaf van Nassau en Adelheid van Vianden.
De spanningen tussen de gilden en en stadbesturen liepen hoog op omdat de gilden steeds meer macht kregen. In Zwolle was er in 1416 een grote twist ontstaan tussen de Raad en de gildenmeesters. De gilden wilden hun macht verbreden ten kostte van de raad. Op St.Luciadag sloeg de Zwolse raad, geholpen door het volk terug. Meer dan 100 gildenbroeders werden onthoofd, hun hoofden en ontzielde lichamen werden onder het portaal van de Grote of St.Michaelskerk begraven.
1418;
Guy van Wassenaar sterft, hij was de zoon van Jan II van Wassenaar (1377), Heer van Polanen en Oda van Horne (1318-1353). Guy was in 1395 met Sophie van 's Heerenberg getrouwd.
Hertog Reinoud IV, van Gelre komt te overlijden. De adel en steden verwachten moeilijkheden omdat hij kinderloos stierf. Zij sluiten een verbond en verklaren dat zij een lijn zullen trekken bij de successie en in het vervolg op eigen initiatief bijeen te zullen komen.
1419;
Jan Zonder Vrees, Hertog van Bourgondië wordt door de Armagnacs (1407) vermoord op de brug over de Yonne te Montereau.
1420;
In dit jaar sterft Adolf van Nassau-Dietz, hij was getrouwd met Judith van Dietz. Adolf van Nassau-Dietz was de zoon van Johan I van Nassau-Dillenburg (1339-1416).
1421;
De Sint Elisabeth vloed.
Op 19 November brak de dijk van de Grote/Zuid-Hollandse Waard door, tientallen dorpen worden hierdoor van de kaart geveegd, in 1424 gebeurt het weer. Door de vloed onstaat de Bieschbos.
Jan van Brabant sluit vrede met de staten van Brabant. Hij richt nu ook zijn aandacht naar het noorden. Hij wordt in Westlauwers (Friesland) erkent als landsheer. Jacoba van Beieren is teleur gesteld in het huwelijk met Jan IV en twijfelt aan de geldigheid van hun huwelijk, dit doet ze vluchten naar Engeland.
1422;
Jan van Beieren sluit vrede met het Sticht Utrecht. In Engeland trouwt Jacoba van Beieren met Humphrey van Gloucester, vlak nadat diens broer Koning Hendrik V is overleden.
1423;
In 1423 komt de vesting Grave en het Land van Cuijk onder het Huis van Egmond en wordt geregeerd door Arnoud van Gelre. Deze Arnoud wordt in de winter van het jaar 1465 door zijn ontaarde zoon Adolf op zijn eigen Kasteel ontvoerd, over de bevroren binnengracht gevoerd en in Buren in een kerker opgesloten, waar hij zes jaar later door Karel de Stoute wordt bevrijd en wederom in het bezit komt van de stad Grave.
1424;
Er wordt een moordaanslag gepleegd door Heer Jan van Vliet op Hertog Jan van Beieren. De opdrachtgevers schijnen Engels te zijn.
Humphrey van Gloucester en Jacoba van Beieren landen bij Calais en trekken door de landen van Filips de Goede naar Henegouwen, tot groot ongenoegen van de Hertog.
1429;
In dit jaar komt Namen onder volledig bestuur van Filips de Goede.
1430;
Johan III van Nassau sterft, hij was de derde zoon van Johan I van Nassau-Dillenburg (1339-1416).
De orde van het Gulden Vlies;
De orde werd in 1430 opgericht door Filips de Goede, Hertog van Bourgondië. De orde van het Gulden Vlies was een tegenhanger van de Engelse orde van de Kousenband. De orde moest de gelijkwaardigheid met de andere Europese vorsten benadrukken.
De orde bestond uit 30 Ridders, dit werd in 1516 uitgebreid naar 50 Ridders, een schatbewaarder, een wapenmeester, een kanselier en een griffier. Het ereteken van de orde was een ram, naar de Griekse legende van de Argonauten. Het moest de indruk geven dat de Bourgondische dynastie afstamde van de Trojanen. In 1700 werd de orde opgebroken in een Spaanse en een Oostenrijkse tak, nadat de laatste Spaanse Habsburger was overleden.
1432;
De Graaf van Holland verleent Wieringen stadsrechten. De stadsrechten hielden onder andere in dat er jaarmarkten e.d. georganiseerd mochten worden.
1435;
Het verdrag van Atrecht.
Filips de Goede sluit vrede met Koning Karel VII van Frankrijk en krijgt daarbij de steden aan de Somme. Hierdoor komt hij echter in oorlog met Engeland, wat ongunstig is voor de handel in Vlaanderen en Holland. De textielnijverheid in Vlaanderen is nu wel gedekt tegen de Engelse concurrentie.
Omstreeks deze tijd vinden, Johan Gutenburg in Mainz en Laurens Janszoon Coster te Haarlem, bijna gelijktijdig de boekdrukkunst uit.
1436;
Hertog Filips de Goede belegert de Engelse stad Calais met burgers, de zgn. milities, uit diverse steden uit Vlaanderen. Als de belegering geen direct resultaat oplevert vertrekken de burgers weer naar hun eigen stad, zonder zich maar iets van de bevelen van Filips de Goede aan te trekken.
1437;
Er ontstaan relletjes tegen Hertog Filips de Goede in de Vlaamse steden Brugge en Gent. Als Hertog Filips de Goede in Brugge wordt aangevallen moeten diverse leden uit zijn gevolg daarbij het leven laten, waaronder Maarschalk van l'Isle Adam.
1439;
Jacob I Van Horne:
In 1439 wordt Jacob I Van Horne Heer van Horne. In 1450 wordt hij door Keizer Frederik III tot Rijksgraaf benoemd. Tot zijn bezittingen behoorde Eindhoven, Weert, Wessem, Bocholt (1458), Altena, Cranendonck, Altena, Cortessem en Montigny. Hij trok als minderbroeder in het klooster te Weert.
De Heren van Boxtel:
De Heren van Boxtel waren aanvankelijk rechtstreekse leenmannen van de Duitse. De oorsprong van dit rijksleen moet in de tiende eeuw worden gezocht. In 1439 droegen de Heren van Boxtel hun Heerlijkheid op aan de Hertog van Brabant om die vervolgens weer van hem terug te ontvangen, nu als Brabants leen. Het Huis Stapelen (zonder heerlijkheid) was al sinds 1312 Brabants leen. De 12e eeuwse Van Stapelens waren vermoedelijk nog allodarii of vrije eigenaren, want de Brabantse Hertog had hier toen nog geen invloed van betekenis. In de dertiende eeuw is Stapelen in handen gekomen van de Heren van Boxtel en na 1439 zijn het huis Stapelen en de heerlijkheid Boxtel geheel versmolten geraakt. De Heren van Boxtel betrokken daarop het kasteel van Stapelen als hun thuisbasis. In Boxtel hebben we tot in de negentiende eeuw te maken met uitgestrekte bezittingen van de Heren van Boxtel en hun rechtsopvolgers.
1441;
De weduwe van Hertog Antoon van Brabant en Graaf Jan van Beieren, Elisabeth van Görlitz, wijst Hertog Filips de Goede aan als haar efgenaam. Tevens laat ze hem het bestuur van Luxemburg overnemen.
1443;
Johan II van Nassau sterft, hij was de tweede zoon van Johan I van Nassau-Dillenburg (1339-1416).
1445;
Stadhouder Willem van Lalaing en zijn Hoekse Partijgenoten worden uit Holland verdreven.
1450; Jacob I Van Horne.
In 1450 wordt Jacob I Van Horne, Heer van Horne, door Keizer Frederik III tot Rijksgraaf benoemd.
1451;
De geboorte van Engelbert II van Nassau (1451-1504), Baron van Breda, zoon van Jan van Nassau-Dillenburg van Nassau-Dillenburg (1410-1475) en Maria van (Loon) Heinsberg (1424-1502).
1453; Jeroen Bosch (Jeroen van Aecken)
In Den Bosch/'s Hertogenbosch wordt Jeroen Bosch geboren die zijn achternaam aan deze stad te danken heeft want eigenlijk was zijn naam Jeroen van Aecken. Zijn vader werkte als glazenier bij de bouw van de St.Jan Kathedraal. Omstreeks zijn 25e trouwde de schilder met Aleyt van Meervenne die een grote bruidschat meebracht zodat hij de rest van zijn leven welgesteld kon doorbrengen. Jeroen Bosch was een schilder die tijdens zijn leven al van een grote bekendheid genoot.
1455;
De geboorte van Johan V van Nassau-Vianden en Dietz, Graaf van Siegen, Hadamar, Heer van Breda, (1455-1516), geboren 09-11-1455 te Breda, overleden 30-07-1516 te Dillenburg, begraven te Siegen- Franciscanerklooster. Zoon van Johan IV van Nassau-Dietz (1410-1475) en Maria van (Loon) Heinsberg (1424-1502).
Johan V van Nassau-Vianden en Dietz trouwde in 1482 met Elisabeth van Hesse-Marburg, erfdochter van Katzenelnbogen en een kwart Diez (1466-1523). Zij kregen 2 zonen; Hendrik III van Nassau (1483-1538) en Willem de Rijke van Nassau (1487-1559).
1463:De Staten Generaal.
In 1463 ontstond de Staten-Generaal, een vergadering van de gewestelijke Staten, die de
jaarlijkse verplichtingen tegenover de Landsheer moesten regelen.
1464:De Staten Generaal.
De eerste vergadering van de Staten-Generaal vindt plaats in Brugge. Dit i.v.m. de kruistocht plannen van Filips de Goede.
1469;
In Rotterdam werdt Desiderius Erasmus (1469-1536) als onwettig zoon van een priester geboren. Na 1507 behoorde hij tot de beinvloedrijkste geleerden van Europa en was een groot verbreider van het humanisme en gaf het Nieuwe Testament uit in het Grieks.
1472;
In 1472 schonk Arnold van Egmond, Hertog van Gelre de, door hem overwonnen, Heerlijkheid Buren aan zijn neef Frederik van Egmond.
1477;
Door het huwelijk tussen Maximiliaan van Oostenrijk en Maria van Bourgondië kwamen de Nederlanden 1477 formeel bij het Huis van Habsburg.
1486;
Maximiliaan van Oostenrijk werd in 1486 tot Roomse Keizer gekroond. Door zijn huwelijkspolitiek heeft hij veel gewesten bij het huis Habsburg kunnen brengen, onder andere Spanje. Zijn kleinzoon Karel V volgde hem op de troon op en werd Roomse Keizer, Spaanse koning en heer der Nederlanden.
1487;
Willem "de Rijke" (Wilhelm), Graaf van Nassau, Katzenelnbogen,, Vianden en Diez, geboren 10-04-1487 te Dillenburg, overleden 06-10-1559 te Dillenburg.
Trouwde (1e keer) 29-04-1506 met Walburga (Walpurgis) Gravin van Egmond, geboren 29-10-1490, dochter van Graaf Johann, overleden 17-03-1529. Trouwde (2e keer) 20-09-1531 te Siegen met Gravin Juliana van Stolberg-Wernigerode, Gravin van Nassau, geboren 15-02-1506 te Stolberg, overleden 18-06-1580 te Dillenburg, dochter van Botho VIII, Graaf van Stolberg-Wernigerode en Anna van Eppstein-Königstein.
1494;
De geboorte van Lucas van Leyden (1494-1533). Lucas was een schilder en graveur/etser, hij produceerde in zijn leven over de 200 etsen en graveerwerk. Hij stond bekent om zijn preciesie en realisme.
1498;
In 1498 werd Frederik van Egmond door de Duitse Keizer Maximiliaan tot Graaf van Buren en Leerdam verheven.
1500: Karel de V
Karel de V (1500-1558) uit het Huis van Habsburg, Zoon van Filips I (de Schone) van Spanje.
Keizer van het Heilige Roomse Rijk (1519-1558).Als Koning Karel I van Spanje(1516-1555)
Uit politieke overwegingen stond hij in Duitsland tolerant tegenover de protestanten, maar in
Spanje liet hij hen vervolgen en deed Luther in de rijksban.
Karel de V voerde vier oorlogen tegen Frankrijk.
Hij veroverde Rome in 1527 en nam de Paus gevangen.
Hij versloeg de Protestantse Duitse Vorsten in 1547.
Hij was de machtstigste ooit uit het Huis van Habsburg.
1505; Maria van Hongarije en Habsburg
Maria van Hongarije en Habsburg wordt geboren op 15-09-1505 te Brussel. En overleed 18-10-1558 te Gigalos 53 jaar oud. Ze was de dochter van Philips de Schone van Habsburg (1478-1506) en Johanna "de Krankzinnige" van Aragon. Ze trouwde in 1522 met Lodewijk II van Hongarije (1506-1526). Na de dood van haar man Lodewijk II van Hongarije (1506-1526) stelt ze zichzelf geheel in dienst van de Keizer, haar broer Karel V (1500-1558). Maria van Hongarije en Habsburg wordt later in 1532 Landvoogdes der Nederlanden.
1515;
Keizer Karel V (1500-1558) was Heer der Nederlanden maar had het niet overal het voor het zeggen. Zo had hij van 1515-1517 grote moeilijkheden met de Kimswerder boer Greate Pier en zijn zijn bende de Zwarte Hoop, deze werd gesteund door een geweldige krijger n.l. de Gelderse Hertog Karel van Egmond. Karel van Egmond regeerde van 1492-1538 in Gelderland en heeft altijd gestreden tegen de Bourgondiërs.
1521;
Frederik van Egmond (±1440-1521), Graaf van Buren (Bueren) en Leerdam, wordt opgevolgd door zijn zoon Floris van Egmond (1469-1539). Frederik van Egmond (±1440-1521) trouwde in 1464 met Aleida van Culemborch (overleden in 1471). Frederik van Egmond trouwde voor de tweede keer met Walburga van Manderscheid.
1522;
Texel en Wieringen worden overvallen door Gelderse bendes. In Texel kocht men de plunderaars af voor 10.000 Philips Guldens af. In Wieringen werden 60 huizen in as gelegd.
1524;
Het is in 1524 dat de Franse expeditie geleid door Giovanni Da Verrazzano uit Firenze voor de eerste keer de baai van New York ontdekt. Koning François I zijnde toen in strijd met Spanje, de informatie wordt naar de archieven gestuurd. Gedurende tientallen jaren, Spanjaarden zullen bijna de enige zijn die interesse voor het Nieuwe Wereld gaan tonen, en de rijkdommen ervan gaan exploiteren.
1525;
Omstreeks dit jaartal wordt de schilder Pieter Brueghel de "Oudere" geboren (ca.1525-1569) en was een navolger en bewonderaar van Jeroen Bosch.
1526;
Lodewijk II van Hongarije (1506-1526) overlijd. Hij was de man van de latere landvoogdes der Nederlanden (1532), Maria van Hongarije en Habsburg (1505-1558)
1527;
In 1572 viel Jan Heym uit Vught, eerst schepen van 's Hertogenbosch, hoofschout en later legeraanvoerder van de Bossche en Meierijse militie, Gelderland binnen en verwoeste het slot van Maarten van Rossum in Poederoyen.
De geboorte van Koning Filips II (1527-1598), "de Schone" van Spanje.
1531; Paulus Buys
Paulus (Pauwels) Buys (1531-1594) werd geboren in Amersfoort in een welgesteld gezin. Hij studeerde rechten op 2 verschillende scholen in Frankrijk en werkte daarna als advocaat voor het Hof van Holland. In 1561 wordt hij benoemd tot pensionaris van Leiden en was actief als Hoogheemraad van het Rijnland. In 1572 werd hij benoemd tot Landsadvocaat. Hij was tegen de "tiende penning", een nieuwe belastingvorm, die Hertog Alva in wou voeren. Het vuur werd hem aan de schenen gelegd door de bevolking omdat die het bewind van Hertog Alva meer dan beu waren. Hij week uit naar Arnstadt in Duitsland waar de Prins van Oranje-Nassau verbleef na zijn mislukte bevrijdings poging van Nederland in 1568. Paulus Buys en de Prins van Oranje-Nassau bespraken de toestanden van het Spaanse juk in Nederland en uiteindelijk keert Paulus Buys weer naar Nederland om in het geheim steun (geld) te vinden voor de Prins van Oranje-Nassau en zijn legers.
In 1572 weigerde Leiden, aangevuurd door Paulus Buys, een Spaans garnizoen te huisvesten. In 1573 werd Paulus Buys gekozen als hoofd van de Raad van State, dit omdat er een risico was dat de Prins van Oranje-Nassau kon sneuvelen bij de ontzetting van Haarlem waar hij uiteindelijk nooit zelf bij betrokken is geweest. In 1574 tijdens de belegering van Leiden had hij, als Hoogheemraad, de leiding over het doorsteken van de dijken rondom Leiden om de Spanjaarden wat verder uit de buurt te houden. Op 3 October wordt Leiden ontzet door de Watergeuzen en de herbouw van de stad begint en er worden plannen gemaakt voor de bouw van een Universiteit.
In december 1575 probeerde hij in Engeland een verbond te sluiten met Koningin Elisabeth die uiteindelijk niet tot stand kwam. In de Unie van Utrecht in 1579 had hij ook zijn aandeel, hij was tenslotte een man met veel invloed en macht in binnen-en buitenland. Na de moord op Prins Willem van Oranje-Nassau verliet hij de Raad van State. In 1585 toen de Engelse Graaf Leicester naar Nederland kwam, trad de pro-Engelse Paulus Buys op als zijn adviseur. Na een ruzie met Graaf Leicester werd hij een half jaar gevangen gezet. Na een betaling van de grote som geld van 25.000 gulden werd hij vrijgelaten, dit met hulp van diverse Nederlandse steden en de Engelse Koningin Elisabeth. De Leidse Universiteit zet Paulus Buys in 1591 af als curator, dit uit ontevredenheid. Hij vetrok uit Leiden richting Ijsselstein waar hij overleed in 1594.
1532;
Maria van Hongarije en Habsburg (1505-1558) werd landvoogdes der Nederlanden. Zij was de zus van Keizer Karel V (1500-1558). Zij vestigde zich in de Zuidelijke-Nederlanden, namelijk in Antwerpen. Antwerpen weigerde later de opgelegde belastingen van Maria van Hongarije en Habsburg te betalen, haar broer greep in.
1535;
Op 10 Mei 1535 deden de Wederdopers aangewakkerd door hun geloofsgenoten in Münster, Groningen en Friesland, een aanval op het stadshuis van Amsterdam. Ze werden verdreven maar Burgermeester Colijn sneuvelde hierbij.
Jan Matthys, een bakker uit Haarlem en Jan Breukelzoon een kleermaker uit Leiden trokken met een leger 'Anabaptisten' (wederdopers) naar Münster om de stad te bezetten.
Wederdopers waren zij die de kinderdoop verwierpen, weigerden een eed af te leggen en niet in overheidsdienst wensten te treden.
1536; Johan VI 'de Oudere' (1536-1606), Graaf van Nassau-Dietz
Johan VI (de Oudere), Graaf van Nassau-Dietz, Katzenelnbogen en Dietz, Siegen Hademar, Beilstein, Stadhouder van Gelderland wordt geboren op 22 november 1536 te Dillenburg. Zoon van Juliana van Stolberg-Wenigerode (1506-1580) en Willem de Rijke van Nassau (1487-1559).
Johan (de Oude) van Nassau-Dillenburg (1536-1606) trouwde op 16 juni 1559 met Elisabeth von Leuchtenburg, geboren op 1 maart 1537, overleden op 6 julie 1579 te Dillenburg, dochter van Georg von Leuchtenburg en Barbara von Brandenburg.
Na de dood van zijn eerste vrouw in 1579 trouwde Johann (de Oude) van Nassau-Dillenburg (1536-1606) in 1580 met Cunegonda Jacoba van Pfalz-Simmern geboren op 9 october 1556 te Simmern en gestorven op 26 januari 1586 te Dillenburg. Dochter van Friedrich III van Pfalz-Simmern en Maria von Brandenburg.
Nog geen 4 maanden na de dood van Johan van Nassau-Dillenburg's tweede vrouw Cunegonda Jacoba van Pfalz-Simmern (1556-1586) trouwde Johan van Nassau-Dillenburg voor de derde keer op 14 juni 1586 te Berleburg met Johanetta van Sayn-Wittgenstein, geboren op 15 februari 1561, overleden op 13 april 1622 te Dillenburg, dochter van Ludwig van Sayn-Homburg en Anna van Solms-Braunfels.
Johan (de Oude) van Nassau-Dillenburg sterft op 08 october 1606 te Dillenburg. Omdat de tak van zijn broer Willem de Zwijger uitsterft, op een bastaard tak na, komt de titel Prins van Oranje terecht in de lijn van Johan VI (de Oudere),de lijn waar ons huidig Koningshuis uit stamt.
1539;
Floris van Egmond, Graaf van Buren en Leerdam overlijd en zijn zoon Maximiliaan volgd hem op. Maximiliaan was genoemd naar de Duitse Keizer Maximiliaan aan wie de van Egmonds hun adelijke titel hadden te danken die ze in 1521 via hem verkregen. Maximiliaan van Egmond, Graaf van Buren en Leerdam hij trouwde met Françoise de Lannoy. Uit dit huwelijk komt een dochter, Anna van Egmond Gravin van Buren geboren. Anna van Egmond Gravin van Buren, trouwde in 1551 met Prins Willem "de Zwijger" van Oranje-Nassau
1540; Graaf Adolf van Nassau:
Adolf van Nassau werd geboren op 11 juli 1540 te Siegen als vierde zoon van Willem 'de Rijke' van Nassau (1487-1559) en Juliana van Stolberg. Dit maakt Adolf van Nassau (1540-1568) een broer van Prins Willem 'de Zwijger' van Oranje-Nassau (1533-1584). Adolf vecht met de Geuze troepen op 23 mei 1568 in de slag bij Heiligerlee tegen de Spaanse troepen, het begin van de Tachtig Jarige Oorlog. In deze eerste slag sneuvelt ook de eerste Nassau, de 27 jarige Adolf van Nassau (1540-1568). Adolf had een studie gevolgd aan de Universiteit van de Reformatie te Wittenberg, daarna neemt hij dienst in het leger van de Keizer. Zijn zwager, de Graaf Gunther van Swarzburg (getrouwd met Katherina van Nassau), vraagt hem te helpen in de oorlog van Denemarken tegen Zweden, hij stemt toe. In 1566 vecht hij met het Rijksleger tegen de Turken. Samen met zijn broers Jan en Lodewijk neemt hij deel aan het beleg van Gotha, een strijd van de Keizer tegen de ongehoorzame Rijksvorsten. De tijd hierna staat hij volledig achter de zaak van zijn broer Willem, die belust is om samen met zijn broer Lodewijk om de strijd aan te binden met Alva (1567). In mei 1568 doen Lodewijk en zijn broer Adolf een inval in Groningen. Bij Heiligerlee lukt het ze om de Friese Stadhouder Jan de Linge, Graaf van Arenberg (1525-1568) die als Katholiek gekoze had voor de Spanjaarden. Zowel Adolf als Jan de Linge sneuvelen. In het vierde couplet van het Wilhelmus wordt Adolf van Nassau (1540-1568) herdacht.
1542;
Elisabeth, Gravin van Nassau-Dillenburg, geboren 25-09-1542 te Dillenburg, overleden 18-11-1603 te Greifenstein.
Trouwde 16-06-1559 te Dillenburg met Coenraad (Konrad) Graaf van Solms-Braunfels, geboren 17-06-1540 te Braunfels, studeerde o.a. in Heidelberg; overleden 27-04-1592 te Braunfels, zoon van Philip Graaf van Solms-Braunfels en Anna Gravin van Tecklenburg.
Maarten van Rossum viel in 1542 Brabant binnen en plunderde Vught.
1544:
Willem de Zwijger erft titel van Rene van Chalon, Prins van Oranje.
Rene van Chalon, Prins van Oranje (1519-1544), was de zoon van:
Claudia van Chalon (1498-1521) en Hendrik III van Nassau (1483-1538).
Rene erfde de titel Prins van Orange in 1538 van zijn Oom
Philibert van Chalon, Prins van Orange.
Rene bleef kinderloos en wees Willem (de Zwijger) van Nassau aan als ergenaam.
Willem van Nassau-Dillenburg (1533-1584) werd op 11 jarige leeftijd in 1544 Prins van Oranje Nassau.
Hij werd naar het Katholieke hof in Brussel gestuurd en kreeg een gedegen opleiding,
een opleiding die je kunt vergelijken met een Universitaire.
Hier begint de geschiedenis van een verenigd Nederland, de droom van Willem van Oranje-Nassau, Prins van Oranje in 1544.
1545: Johan van der Does (Janus Dousa):
Johan van der Does (1545-1604), Heer van Noordwijk, Langeveld en Kattendijke, humanist, historicus en letterkundige. Hij doceerde in onder andere in Leuven en Parijs. In 1572 sloot Johan van der Does (1545-1604) zich aan bij het verbond der Edelen. Hij was bevelhebber van de burgerij tijdens het beleg van Leiden in 1574. Hij werd de eerste curator van de Universiteit van Leiden. In 1584 en 1585 was hij de leider van diverse missies naar Engeland om Koningin Elisabeth om steun te zoeken voor de Staten van Holland in hun strijd tegen Spanje. Met Jan van Hout vertaalde hij onder de titel "Het boek der Kuskens" het werk van Joannes Secundus "Basia". Hij verzorgde de uitgave van vele klassieke schrijvers, zoals Catulles en Plautus, en schreef een belangwekkende geschiedenis van Holland in "Bataviae Hollandiaeque Annales" (1601).
1548: De Staten Generaal
In 1548 werden de Lage Landen een bestuurlijke eenheid. Al sinds 1463 bestonden de
Staten Generaal, een vergadering van de gewestelijke Staten, die de jaarlijkse verplichtingen tegenover de Landsheer moesten regelen.
Op de Rijksdag in Auburg, door Keizer Karel V uitgeschreven, werd bepaald , dat de Nederlanden samen de Bourgondisch Kreitz zouden vormen. Zij zouden officieel vrij zijn van de Keizerlijke rechtspraak die voor deze geieden nog gold, omdat de Keizer er zelf ook landsheer was. Dat betekende ook vrijdom van financieele verplichtingen jegens het Duitse Rijk. Om de eenheid in de Kreitz nog meer te verstevigen werd in 1549 de Pragmatieke Sanctie ingesteld, waarin erfopvolging voor alle gewesten op indentieke wijze werd geregeld. Dit was een goed moment om zijn zoon Filips de II kennis te laten maken met dit gebied.
1551: Willem van Oranje-Nassau Trouwt
Volgens gebruik werd de 18 jarige Prins Willem van Oranje-Nassau bevorderd tot Kapitein van een compagnie ruiters. In 1552 werd hij bevorderd tot Kolonel met 10 vendels onder zijn comando.
1555: Filips de II, Koning van Spanje (1527-1598), Willem van Oranje-Nassau wordt lid van de Raad van State,
Werd in 1555 Koning van Spanje , de Nederlanden (Lage Landen), Sicilie, Napels, Milaan
en de Franche-Comte. Trouwde met:
1. Maria van Portugal
2. Elisabeth van Valois
3. Anna van Oostenrijk
Prins Willem van Oranje-Nassau werdt op zijn 22e Kapitein-Generaal, Lid van de Raad van State en Ridder van de orde van het Gulden Vlies (1430).
Adel:
1556;
Door een zeer droge zomer zijn de meeste oogsten verloren gegaan, een hongersnood is op komst.
1557;
In Den Bosch was de hongersnood zo groot dat mensen het afval van de bierbrouwerrijen aten, in Delft en andere steden heerste de pest. Na deze rampen volgde ook nog het Staatsbankroet, elke handelsman liep in het buitenland het risico gegijzeld te worden om zo een deel van de staatsschuld te innen.
1559;
Prins Willem van Oranje-Nassau krijgt het Stadhouderschap over Holland, Zeeland en Utrecht. Dit Stadhouderschap was ook al in het bezit geweest van Rene van Chalon, Prins van Oranje (1519-1544) en Hendrik I van Nassau (?-1341) en van Engelbert II van Nassau, Baron van Breda (1451-1504) zoon van Engelbert I van Nassau (1370-1442) zodat het bijna een erfelijke titel ging worden.
Johan (de Oude) van Nassau-Dillenburg (1536-1606) trouwde op 16 juni 1559 met Elisabeth von Leuchtenburg, geboren op 1 maart 1537, overleden op 6 julie 1579 te Dillenburg, dochter van Georg von Leuchtenburg en Barbara von Brandenburg.
1561: Willem van Oranje-Nassau trouwt
Willem I de Zwijger van Nassau (1533-1584), Prins van Oranje (1538-1584) trouwt voor de tweede keer op 25 augustus 1561 met:
Anna van Saksen (1533-1577). Uit dit huwelijk: Maurits van Oranje-Nassau (1567-1625).
Paulus (Pauwels) Buys (1531-1594), wordt benoemd tot pensionaris van Leiden.
1563;
Johan Albert I (Johan Albrecht) Graaf van Solms-Braunfels en Gambach, geboren 05-03-1563 te Braunfels- slot, Groothofmeester en Staatsminister van de Keurvorst van de Palts, overleden 14-05-1623 te 's Gravenhage, begraven 25-05-1623 te 's-Gravenhage- Grote Kerk.
Trouwde (1e keer) 22-05-1590 te Braunfels met Agnes (Agneta Elisabeth) Gravin van Sayn-Wittgenstein, geboren 18-04-1568 te Wittgenstein, overleden 18-04-1617 te Heidelberg, begraven 29-04-1617 te Heidelberg- Heilige Geestkerk, dochter van Ludwig I "de Oude" Graaf van Sayn en Wittgenstein en Elisabeth Gravin von Solms-Laubach.
Trouwde (2e keer) 08-02-1619 met Juliana van Nassau-Dillenburg, geboren 06-10-1565 te Dillenburg- kasteel, overleden 04-10-1630, begraven te Hungen, dochter van Jan VI "de Oude" (Johan) Graaf van Nassau-Dillenburg en Elisabeth Landgravin van Leuchtenberg.
1566: Willem kiest voor het Nederlands volk
Filips II, Koning van Spanje (1527-1598) stuurt de Hertog van Alva naar Nederland.
1567: Hertog van Alva. Geboorte van Jacob van Heemskerck
Alva wordt in 1566 door Filips II naar de Nederlanden gestuurd om de protestanten streng te vervolgen. Alva had al een reeks militaire succssen op zijn naam; de verovering op Tunis in 1535 en in de Schmalkaldische oorlog (1546-1547) tegen de Duitse Protestanse Vorsten.
In Augustus 1567 in Nederland een leger van 10.000 Spaanse en Italiaanse huurlingen onder
leiding van de Hertog van Alva.
Hij werd Landvoogd en voerde een velle belastingpolitiek waardoor hij door het volk erg gehaat werd. Dit wakkerde de opstand alleen maar meer op.
Alva vroeg en kreeg ontslag in 1573 maar hij leidde de verovering van Portugal in 1580.
Geboorte van Jacob van Heemskerck (1567-1607), Nederlands vlootvoogd. Hij nam met Willem Barentzoon deel aan de overwintering van Nova Zembla (1596-1597). Jacob was Vice-Admiraal op de vloot naar Oost-Indië, was bevelhebber in 1607 van de vloot in de strijd tegen Spanje. Hij sneuvelde ter hoogte van Gibraltar en werd begraven in de Oude Kerk te Amsterdam.
1568: Het begin van de 80 jarige oorlog
Prins Willem van Oranje-Nassau (1533-1584) behaald een overwinning in de Slag bij Heiligerlee (23 mei) waarbij zijn jongere broer Graaf Adolf van Nassau omkomt. De troepen stonden onder bevel van Graaf Lodewijk van Nassau, had had een bijeen geraapt leger van zo'n 3900 man infanterie en zo'n 300 ruiters. Hij moest het opnemen tegen het goed georganiseerde leger van Jan de Ligne, Graaf van Arenberg, stadhouder van de noordelijke gewesten. Zijn leger bestond uit zo'n 3200 man infanterie en 20 ruiters.
Terwijl Graaf Jan de Ligne op versterking wachtte deed Graaf Lodewijk van Nassau een cavalarieaanval waarbij Graaf Adolf van Nassau omkomt. De tegenaanval van de Spanjaarden liep verkeerd uit en ze kwamen in een hinderlaag terecht. De 3900 man van Lodewijk stonden hun op te wachten in een moerassig gebied wat zeer in het voordeel was van Graaf Lodewijk van Nassau. Velen Spanjaarden vonden de dood evenals Graaf Jan de Ligne van Arenberg. Deze slag wordt gezien als het begin van de Tachtig Jarige Oorlog. Graaf Lodewijk van Nassau, geboren op 10 januari 1538 te Dillenburg en sneuvelt uiteindelijk sneuvelde hij bij de Slag bij Mook (ook wel Slag op de Mokerheide genoemd) op 14 april 1574, hij was de jongere brer van Prins Willem van Oranje-Nassau.
Hertog van Alva laat uit vergelding de Graven Egmond en Horne onthoofden op de Grote Markt in Brussel.
Filips Willem van Oranje-Nassau (1554-1618), oudste zoon van Prins Willem van Oranje werd in 1568 gevangen genomen in Leuven. Filips Willem van Oranje-Nassau (1533-1584) werd naar Spanje gevoerd waar hij tot 1596 als gijzelaar moest verblijven.
In dit jaar wordt door Marnix van Sint-Aldegonde het Wilhelmus geschreven.
Op 13 December 1568 begon een zware winter;
"In den selve jaer begon het te vriesen van den 13 December, ende tot St.Matthias toe, eer 't begon te doyen. Het was soo harden vorst datter niemant diergelijke beleeft en hadde of horen seggen, soo datter veel Menschen en Beesten van koude storven".
1570: Willem van Oranje-Nassau in Enkhuizen
Na een zware nederlaag tegen de Spaanse Veldheer Alva vestigd Prins Willem van Oranje-Nassau (1533-1584) zich in Enkhuizen want alleen Holland en Zeeland konden de Spaanse belegering voorkomen. Enkhuizen liet de Spaanse troepen niet binnen en liet de Prinsenvlag aan de toren wapperen. De Prins laat zich bekeren van Katholiek naar Lutheraan maar heeft het toch voor elkaar gekregen dat de Protestanten en Katholieken en verbond sloten en is dit verbond altijd trouw gebleven.
Herman de Ruiter uit 's Hertogenbosch bezet bij verassing Slot Loevenstein en weet zich 10 dagen te handhaven.
De Allerheiligenvloed maakt veel slachtoffers. De latere Stadhouder van Friesland, krijgsheer Caspar de Robles begint met herstel van de dijken.
1571:
De Spaanse Veldheer Alva wil de Tiende Penning in een mildere vorm invoeren, een heffing van slechts 3,3 % alleen bij de laatste verkoop. Dit tot verontwaardiging van de Stadsbesturen, zij durven hun medewerking hieraan niet te geven. Ook de leden van de Raad van State, de leden, Viglius, Aarschot, Noircarmes, Berlaymont, Megen en Hopperus en de Staten-Generaal waarschuwen Alva tegen de heffing der penningen.
Alva verzoekt Koning Filips II om ontslag, deze stemt in en wijst de Hertog van Medina-Celi als zijn opvolger aan. Deze arriveerd pas in juni 1572 in Nederland. Hij laat Alva de rust en orde herstellen voor hij zijn ambt aanvaard.
Synode te Eemden van de Calvinistische Kerken onder het Kruis waarop de inrichting van de toekomstige gereformeerde kerken in de Nederlanden bepaald wordt.
Nederland (Lage Landen) voor 1572:
De Lage Landen waren niet verenigd maar onderverdeeld in Hertogdommen en Graafschappen die onder het Duits Keizerrijk viel.
De Hertogen van Bourgondie verkregen in de 15e eeuw steeds meer bezittingen in de Nederlanden. Filips de Goede, Hertog van Bourgondie en Graaf van Vlaanderen, verkreeg in 1430 Brabant en Limburg. In 1423 verkreeg Filips de Goede ook de Hollandse erfenis, die behalve Holland ook Friesland, Zeeland inhield. Het gebied werd steeds meer uitgebreid in de 15e en 16e eeuw door verovering of door aankoop.
In 1543 kwam Gelre (Gelderland) in bezit van Karel V. Hierdoor ontstond een gebied, dat het huidige Nederland, Belgie en Luxemburg omvatte.Het gebied rond Luik was hierin een soort enclave. Desondanks deze vorst behielden de " Heren " een bepaalde maat van zelfstandigheid.
1572: Opstand tegen Filips II, de overwinning op Den Brielle
In 1572 kwamen Holland en Zeeland in opstand tegen Koning Filips II (1527-1598) van Spanje, in 1576 gevolgd door de overige gewesten. Zij namen als symbool een leeuw met in de opgeheven rechterklauw een zwaard. De Watergeuzen bezetten op 1 april het Hollandse stadje Den Brielle. De opstand groeit door deze overwinning. Zeeuwse en Hollandse steden kiezen partij voor de Prins van Oranje.
In 1572 werd Graaf Lodewijk van Nassau benoemd tot Commandant van de Watergeuzen benoemd, maar de Geuzen zelf de Luikse edelman Lumey verkozen. De Edelman verloor zijn positie na hun optreden tegen de katholieken, er werden namelijk 19 priesters uit Gorcum gemarteld en vermoord in juli te Brielle.
In juli heeft in Dordrecht de eerste zelfstandige vergadering van de Staten van Holland Plaats. Paulus (Pauwels) Buys (1531-1594), pensionaris van Leiden, wordt wordt benoemd tot Landsadvocaat. Leiden weigerd, olv Paulus (Pauwels) Buys (1531-1594), een Spaans garnizoen te huisvesten binnen de stadsmuren.
Het stadje Den Brielle was ook de geboorteplaats van onze zeeheld M.H. Tromp.
In 1572 begint een tijd van veel strijd en vele verloren hun leven waaronder vele Nassau's. In October 1572 word Oranje met zijn legermacht verdreven uit Brabant.
Don Frederick, de zoon van de Spaanse veldheer Alva, heroverde alle steden in Gelderland en Overijssel, Zutphen werd geplunderd Kampen en Zwolle kregen genade. Een honderdtal Ruiters olv Bussu, de Spaanse Stadhouder van Holland deden een poging de stad op te eisen maar werden hevig beschoten. Later toen het Stadsbestuur hoorden dat het Spaanse leger onder weg was stururden ze 2 afgevaardigden naar Don Frederick om genade te smeken en hun de sleutels van de stad aan te bieden. Don Frederick sloeg dit aanbod af en liet de Spaanse legeraanvoerder met 400 man Naarden binnentrekken, na de belofte hun te sparen. De burgers werden bij de kerk geroepen om de Koning opnieuw trouw te zweren. 490 Burgers voldeden aan dit verzoek maar werden er vermoord. Vluchtende burgers werden ingehaald en opgeknoopt. Slechts 60 Naardenaars overleefde het voorval, 40 door te vluchten en 20 door omkopingen.
Na Naarden trok Don Fredrick naar het Spaans gezinde Amsterdam waar de Geuzen waren vastgevroren. Tot de verbazing zagen de Spanjaarden dat de Geuzen hun op schaatsen naderde om hun te bestrijden, iets wat ze nog nooit gezien hadden.
Op 12 julie geeft een uitgehongerde Haarlem zich over aan de Spanjaarden, een aantal Oranje gezinde burgers werden vermoord net als het aanwezige garnizoen met Commandant Ripperda.
Diederick Sonoy:
In dit jaar wordt Diederick Sonoy geboren (1572-1597) te Calcar, Duitsland. Hij was Geuze leider en de rechterhand van Prins Willem van Oranje-Nassau. Hij nam deel aan het ontzet van Alkmaar. Hij bezette het Kasteel van Schagen omdat de familie van Schagen hulde met de Spanjaarden. Hij trad fors (bloedig) op tegen aanhangers van het Katholieke geloof en liet in Alkmaar een rechtbank in stellen die op het Kasteel te Schagen werd gehouden, vele Katholieken vonden er de dood. Prins Willem van Oranje-Nassau greep toen in legde de zaak voor bij Het Hof van Holland. Deze sprak de gevangenen vrij en de Vereenigde Nederlanden liet weten niet langer van zijn diensten gebruik te willen maken. Op 12 augustus 1588 kreeg hij eervol ontslag en pakte de boot naar Engeland. Hij liet in zijn carriere onderonde het dorpje Oterleek afbranden omdat zij samenwerkte met de Spanjaarden. Van het Klooster in in Egmond sloopte hij de daken, zonder toestemming van de Abt, om er munitie van te maken. De naam Blokzijl, ofwel versterkte sluis, is ontstaan doordat in 1581 Diederik van Sonoy (1572-1597) een fort liet bouwen bij een sluis in het kanaal van de Steenwijker Aa naar de Zuiderzee.
1573; Paulus (Pauwels) Buys (1531-1594) Hoofd Raad van State. Het Leids ontzet
Paulus (Pauwels) Buys (1531-1594) wordt benoemd als hoofd van de Raad van State, als opvolger van de Prins van Oranje. Paulus (Pauwels) Buys (1531-1594), tevens Hoogheemraad van Rijnland, had ook de leiding bij het door steken van de dijken rondom Leiden.
De Belegering van Alkmaar door Don Frederick, zoon van Hertog Alfa, komt tot een eind nadat er een aantal dijken waren doorgestoken zodat de Spanjaarden onder water kwamen te staan, op 8 October houd Don Frederick het voor gezien en keerde terug naar Amsterdam waar zijn vader, Hertog Alva die zijn hoofdkwartier in de Warmoesstraat had.
Op 31 oktober 1573 begon de Spaanse Veldheer Valdez zijn beleg van de stad Leiden. Dit was een nieuwe tactiek; niet langer werd een stad aangevallen ten koste van vele levens, maar de inwoners werden uitgehongerd door een langdurig beleg. Prins Willem de Zwijger stuurde een troepenmacht vanuit het zuiden om de Spanjaarden weg te lokken en dit werkte: op 21 maart 1574 brak Valdez het beleg af en vertrok. Niemand rekende er echter op dat de Spaanse legeraanvoerder in de nacht van 25 op 26 mei weer zou verschijnen, met als gevolg dat het stadsbestuur onvoldoende voorraden ingeslagen bleek te hebben. Tot overmaat van ramp brak in juli naast de honger bovendien ook de pest nog uit. Op 30 juli besloten de Staten van Holland om de dijken door te steken om zo het omringende land onder water te zetten, maar het water steeg slechts langzaam. Intussen probeerde Valdez met beloften de stedelingen tot vergave te bewegen. Een deel van het stadsbestuur had er wel oren naar, maar uiteindelijk werd besloten vol te houden. De inwoners aten honden, katten en ratten. Soms werd, als zwijgend protest, een lijk voor de deur van Burgemeester Pieter Adriaensz. van der Werf gelegd.
Op 18 september verslechterde het weer en begon het water te stijgen. De Watergeuzen trokken vanuit het zuiden op. Op 3 oktober bereidde men een uitval naar de Lammenschans voor. De bewoners verbaasden zich over de stilte aan de andere kant van de stadsmuur en stuurden Cornelis Joppensz. er op uit om poolshoogte te nemen. De Spanjaarden bleken te zijn gevlucht. De Watergeuzen trokken daarop de stad binnen over de Vliet en deelden voedsel uit: een half brood met kaas en haring voor iedere inwoner. Tegenwoordig wordt Leidens Ontzet nog steeds uitgebreid gevierd. Drie oktober is een lokale vrije dag.
1574: Oranje valt Limburg binnen
Het Oranje-leger valt Limburg binnen om de Spanjaarden bij Leiden weg te lokken. De Spanjaarden trappen erin. De Slag op de Mokerhei die volgt, wordt een grote mislukking. De Spanjaarden keren terug voor het tweede Beleg van Leiden. Uiteindelijk worden de Spanjaarden verdreven op 3 October bij Leiden doordat dat het verzet de dijken hadden doorgestoken. In Leiden wordt op 3 October nog steeds het Leidens ontzet gevierd.
Lodewijk en Hendrik van Nassau sneuvelen, hun lijken zijn nooit terug gevonden.
De Spaanse Landvoogd Requensens, opvolger van de Hertog van Alva, probeert in 1574 Middelburg te heroveren. De Spaanse vloot onder bevel van Romero werd verslagen bij Rijmerswaal door de Watergeuzen onder bevel van Louis de Boisot.
1575: Willem van Oranje-Nassau trouwt
Willem I de Zwijger van Nassau, Prins van Oranje (1544-1584) trouwt voor de tweede keer met:
Charlotte de Bourbon-Montpensier (1546-1582). Uit dit huwelijk wordt op 28-02-1584 Frederik Hendrik geboren (1584-1647).
De Spaanse Landvoogd Requensens wil Holland omsingelen om zo Zeeland van Holland te scheiden, hij veroverd de grensplaatsen, Schoonhoven en Koudewater op 7 Augustus samen met een aantal andere plaatsen in Brabant. De Spaanse Veldheer Mondragon hield een veldtocht over Philipsland en Tholen. Op Duivenland komt hij de Watergeuzen o.l.v. Louis de Boiset tegen en viel hen aan, Boiset liet hierbij het leven.
Paulus (Pauwels) Buys (1531-1594), Landsadvocaat en Hoofd van de Raad van State, reist naar Engeland om daar te proberen een verbond te sluiten met Koningin Elisabeth dat door haar werd afgewezen.
Door de boekdruk-kunst onstonden er snel veel hogescholen, zo ook die van Leiden in 1575.
1576;
De Spaanse Landvoogd Requensens, opvolger van Hertog van Alfa, overlijdt plotseling. De Spaanse troepen hadden al maanden geen soldij gehad en muiterij hing in de lucht maar er was niks te muiten zodat de soldaten al links en rechts plunderde in het rijke Brabant. In het stadje Aalst verzamelden de Spaanse plunderaars zich. Op 4 November 1576 trokken ze naar de Citadel in Antwerpen en plunderde wat ze konden, ze vernielden alles wat ze niet mee konden nemen, honderden burgers werden vermoord. Deze plundering staat bekent als 'de Spaanse Furie'.Dit gruwelijke optreden van de Spaanse troepen stimuleerde de in Antwerpen aanwezige vertegenwoordigers/onderhandelaars uit het Noorden, Floris Thin Pensionaris van Utrecht, Paulus Buys, pensionaris van Holland, Leonides ,pensionaris van Gelderland en Roorda de afgevaardigde grietman uit Friesland en vertegenwoordigers van de Prins tot de Pacificatie van Gent die gericht was tegen de Spaanse aanwezigheid.
1577; Pacificatie van Gent, de geboorte van Pieter Pieterszoon Heyn (Piet Hein)
De onderlinge vrede die was gesloten in de "Pacificatie van Gent" in 1576 werd bekrachtigd in Januarie 1577 te Brussel waar de Staten-Generaal vertegenwoordigd was. Deze zogenaamde Eerste Unie hield in dat Zeeland en Holland, Buren en Bommel alleen het Calvinisme werd toegestaan en in de andere gewesten alleen de Rooms Katholieke godsdienst maar ze mochten de Calvanisten niet in deze gebieden vervolgen. De Prins van Oranje werd erkent als Stadhouder van Holland en Zeeland.
Ten tijde van het verdrag arriveerde de nieuwe Landvoogd Don Juan uit Spanje Deze Halfbroer van Koning Filips moest het Eeuwig Edict tekenen om zijn Landvoogdschap erkent te krijgen. Dit betekende dat hij alle Spaanse troepen uit de Nederlanden moest laten vertrekken waardoor hij feitelijk ook geen macht meer had. In het Eeuwig Edict stond ook vermeld dat de Rooms Katholieke godsdienst overal heersende zou zij, dit tegen de afspraken van de Pacificatie van Gent en de Eerste Unie en de afgevaardigen uit het noorden tekende het Eeuwige Edict dan ook niet. Eenwording onder leiding van de Spanjaarden kon wel worden vergeten. De Staten-Generaal waren bang voor een tweede Spaanse Furie en draagde de Stadhouderschap in alle openheid over aan de Prins van Oranje. Het Zuiden was hierop tegen en wenste de 19 jarige Aartshertog Matthias van Oostenrijk, de broer van de Duitse Keizer. Prins van Oranje onderhandelde met deze kandidaat met als resultaat het Tweede Unie van Brussel en Matthias zou als "tweede man" fungeren. De Calvanisten kregen in het zuiden meer ruimte dit tot ergenis van de katholieken. Hierdoor volgden vele godsdienstige onderhandelingen. Tijdens deze ondehandelingen stierf Don Juan en de Spaanse Koning benoemde Prins Alexander Farnese, de latere Hertog van Parma als zijn opvolger. Hij zuiverde Vlaanderen en de Waalse provicies van de Spaanse bendes en hiermee eindigde ook de Calvanistische overheersing.
Pieter Pieterszoon Heyn (of Piet Hein), geboren op 27 november 1577 geboren in de Kerkstraat of Kerkhofsteeg te te Delftshaven tegenwoordig Piet Heynstraat. Piet Heyn werd op jonge leeftijd al gevangen genomen door de Spanjaarden, en diende vier jaar als galeislaaf . Na zijn vrijlating werkte hij als schipper op de koopvaardij. Weer werd hij gevangen genomen door de Spanjaarden. Na de slag bij Nieuwpoort (1600) werd hij samen met andere gevangenen vrijgelaten en begint aan zijn carriere. In 1623 treed hij in dienst van de West Indische Compagnie. In 1624 veroverde hij San Salvador. Hij versloeg de Spaanse Vloot in de Allerheilige Baai in 1626. Op 6 en 7 september 1628 won hij de Zilvervloot in de baai van Matanzas bij Cuba, het zilver kwam uit de mijnen van Peru. Op 16 juni 1629 sneuvelde hij tegen de Duinkerker Kapers en werd begraven in de Oude Kerk in Delft
1579: De Unie van Atrecht en Utrecht, de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden / Johan (de Oude) van Nassau-Dillenburg trouwt;
Op 6 januari 1579 richtten de Waalse gewesten Artesië (Artois), Henegouwen, Namen, Luxemburg en Limburg de "Unie van Atrecht" op. In het begin van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) wilden deze gewesten een verzoening met Filips II, dit vooral om het behoud van het katholieke geloof te behouden. De gewesten verklaarden zich bereid het Spaanse gezag te erkennen binnen enkele maanden. Dit was is het begin van de scheiding tussen de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden.
Op 23 januarie 1579 sloten zeven opstandige Noord-Nederlandse gewesten een verbond de "Unie van Utrecht" tegen hun Spaanse overheersers. Deze Unie kan worden beschouwd als het begin van de Republiek der Nederlanden.
De ondertekening vond plaats onder leiding van Jan van Nassau, Stadhouder van Gelderland, in de middeleeuwse kapittelzaal naast de Domkerk.
Het bondverdrag was tussen Holland, Gelre, Zeeland, Utrecht en de Ommelanden. Later kwamen daar Friesland, Overijssel, Drente, Groningen en enkele steden in het zuiden bij (Brugge, Breda, Antwerpen, Venlo). Het verdrag bleef tot 1795 de grondslag van de staatsregeling de Republiek Verenigde Nederlanden.
De "Unie van Utrecht" kwam tot stand door Johan van Nassau, stadhouder van Gelre en was een reactie op de "Unie van Atrecht". Bij het opstellen van de Unie, door de landsadvocaat Floris Thin in overleg met Prins Willem van Oranje-Nassau, was een van de uitgangspunten godsdienstvrede. Door Johan van Nassau en de Calvenisten werd dit uitgangspunt verworpen. Dit was de reden dat Prins Willem van Oranje-Nassau en de stadhouders van Friesland, Overijssel, Drente, Groningen eerst niet tekenden.
De ondergetekenden van de Unie van Utrecht verklaarden zich solidair in de strijd tegen koning Filips II en verklaarden dat geen van hen: een afzonderlijke vrede, bondgenootschap met hem of een andere mogenheid zou aangaan. In Holland en Zeeland mocht de gereformeerde godsdienst worden uitgeoefend en de andere gewesten waren vrij of ze zich aan de godsdienstvrede wilde houden als maar niemand vervolgt werd om zijn geloof.
Stadhouders waren geen regerende Vorsten. Zij stonden in dienst van de Verenigde Nederlanden en provincies van de Republiek. Zij waren belast met militaire zaken en daarom ook met het buitelands beleid van de Republiek
Na de doodvan zijn eerste vrouw in 1579 trouwde Johann (de Oude) van Nassau-Dillenburg (1536-1606) in 1580 met Cunegonda Jacoba van Pfalz-Simmern geboren op 9 october 1556 te Simmern en gestorven op 26 januari 1586 te Dillenburg. Dochter van Friedrich III van Pfalz-Simmern en Maria von Brandenburg.
1580: Een prijs op het hoofd van Prins Willem van Oranje-Nassau, zijn moeder sterft
Koning Filips II (1527-1598) zet een prijs van 25.000 gouden schilden op het hoofd Prins Willem van Oranje-Nassau (1533-1584). Wie hem om het leven bracht kon ook nog rekenen op verheffing in de Adelstand. De banvonnis van de Prins werd uitgegeven in 4 talen zodat deze voldoende verspreid werd.
Prins Willem van Oranje-Nassau (1533-1584) zegt in een velle verklaring de trouw in de Spaanse Koning Filips II op. De moeder van de Prins, Juliana van Stolberg-Wenigerode (1506-1580) sterft op 28-06-1580 op 76 jarige leeftijd en liet 123 kleinkinderen achter.
1581;
Het "Plakkaat van Verlatinge",
een gevolg van de Unie van Utrecht, werd door de Staten-Generaal uitgevaardigd. Het waren punten waarin de Spaanse Koning Filips II (1527-1598) het verdrag met zijn onderdanen geschonden had. De Spaanse Koning Filips II werd nu niet meer als landsheer erkend.
"Daarom maken wij bekend dat wij, door de uiterste nood gedwongen, na onderling overleg en met algemene stemmen de koning van Spanje vervallen verklaren van zijn heerschappij, jurisdictie en erfelijke aanspraken op deze landen".
De naam Blokzijl,
ofwel versterkte sluis, is ontstaan doordat in 1581 Diederik van Sonoy (1572-1597), Geuze leider en rechterhand van Prins Willem van Oranje-Nassau (1533-1584), een fort liet bouwen bij een sluis in het kanaal van de Steenwijker Aa naar de Zuiderzee.
1582: Een aanslag op Prins Willem van Oranje-Nassau, zijn vrouw sterft
Op 18-03-1582 is er te Antwerpen een aanslag op Prins Willem van Oranje-Nassau (1533-1584) geweest, hij raakt hier bij gewond en zijn vrouw, Charlotte de Bourbon-Montpensier (1546-1582), verzorgt hem intensief en met liefde.
Kort daarna sterft ze op 05-05-1582 te Antwerpen.
1583: Willem van Oranje-Nassau trouwt
Op 12-04-1583 trouwt Prins Willem van Oranje-Nassau (1533-1584) met Louise de Coligny (1555-1620), weduwe van Charles de Téligny.Uit dit huwelijk:
Frederik Hendrik van Oranje-Nassau, (1584-1647.)
Door met Louise de Coligny (1555-1620) te trouwen hoopt Willem de Fransen voor zich te winnen.
1584: Willem van Oranje-Nassau wordt vermoord
Op dinsdag 10-07-1584 wordt "Vader des Vaderlands" Prins Willem van Oranje Nassau (1533-1584) in den Prinsenhof te Delft doodgeschoten door Balthasar Gerards.
Balthasar Gerards was een groot bewonderaar van Koning Filips II (1527-1598) en Katholiek geboren in geboren in het Franse Vuillafans. Balthasar studeerde aan de universiteit in het naburige provinciestadje Dole.
Koning Filips II (1527-1598) zette een prijs van vijfentwintigduizend kronen op het hoofd van de Prins Willem van Oranje-Nassau die de " pest van de gehele Christelijkheid en vijand van het menselijk geslacht " werd genoemd.
Op 03-08-1584 werd de Prins van Oranje-Nassau begraven.
Zijn zoon Prins Maurits (1567-1625)van Oranje-Nassau volgde hem op als Stadhouder en Legeraanvoerder.
1584: Filips Willem (1554-1618) van Prins van Oranje-Nassau
Filips Willem van Oranje-Nassau verbleef in Spanje als gijzelaar sinds 1568 toen Willem van Oranje-Nassau in opstand kwam tegen de Spanjaarden. Hij werd pas vrijgelaten in 1596.
1584: Frederik Hendrik (1584-1647) van Oranje-Nassau
Hij was de enige zoon uit het huwelijk van Willem van Oranje-Nassau (1533-1584) en Louise de Coligny, zijn laatste echtgenote. Op aandringen van zijn halfbroer Maurits, die zich bewust was van het voortbestaan van de Oranje-Nassau dynastie, huwde hij op 4 april 1625 met de hofdame Amalia van Solms (1602-1675). Frederik Hendrik van Oranje-Nassau, de "Stedendwinger", leefde als een vorst en liet verscheidene paleizen bouwen. In zijn opdracht liet hij paleis Noordeinde, het Huis Honselaarsdijk, de Nieuwburch, Huis ten Bosch bouwen. In 1612 kocht hij alle Westlandse bezittingen van Karel van Aremberg, Heer van Terschelling, voor de som van 360.000 gulden.
Toen Prins Maurits (1567-1625) overleed werd hij opgevolgd door zijn halfbroer Prins Frederik Hendrik (1584-1647).
Prins Frederik Hendrik heroverd, op de Spanjaarden onder andere 's Hertogenbosch, Breda, Sas van Gent,Venlo, Roermond, Maastricht, en Rijnberk.
Paulus (Pauwels) Buys (1531-1594), Hoofd van de Raad van State, verlaat na de dood van de Prins, de Raad van State.
1585: Antwerpen valt, Prins Maurits van Nassau wordt Stadhouder
Antwerpen valt onder leiding van de Hertog van Parma (Alexander Farnese) weer in Spaanse handen, de scheiding tussen noord en zuid is een feit. De 17 provincies vielen in 2 delen uiteen.
Maurits van Oranje-Nassau (1567-1625) bereikt de leeftijd van 18 jaar en wordt door de Oranje aanhanger en Raadspensionaris van Holland, Johan van Oldenbarnevelt, tot Stadhouder van Holland en Zeeland en Admiraal van de vloot had benoemd. De Staten generaal hadden de Graaf van Leicester, Robert Dudley verkozen tot Landsheer, nadat Koning Hendrik III van Frankrijk en Queen Elisabeth van Engeland het Stadhoudersschap hadden geweigerd. De Graaf van Leicester was door Queen Elisabeth van England gestuurd met 6000 soldaten om de Staten-Generaal te dienen van advies, Leicester koos dus een andere weg.
1585: De geboorte van Adriaan Pauw (1585-1653)
Adriaan Pauw werd in Amsterdam geboren uit een (rijke) familie van kooplieden en regenten. Op zijn 15e ging hij naar de Landsacademie in Leiden om rechten te studeren. In 1605 trouwde hij en kreeg een zoontje, echter een jaar naar zijn huwelijk stierf ze. In 1610 promoveerde hij tot Doctor Juris en trouwde met Anna van Ruytenburgh. In 1611 werd hij benoemd tot Pensionaris van Amsterdam en bleef dat tot 1627. Adriaan Pauw had ondertussen een flink vermogen opgebouwd en kocht in 1620 de Heerlijkheid Heemstede en noemde zichzelf "Heer van Heemstede".
In 1631, toen hij in 's Gravenhage woonde, benoemd tot Raadspensionaris van de Staten van Holland. Hij ligt overhoop met Prins Frederik Hendrik (1584-1647), die een verbond wil sluiten met Frankrijk en dat terwijl Adriaan Pauw, Holland en Amsterdam zagen liever dat Nederland een verbond met de Spanjaarden aanging. Prins Frederik Hendrik (1584-1647), stuurde Adriaan Pauw naar Frankrijk om een verbond tegen de Spanjaarden te sluiten, vreemd genoeg accepteerde Adriaan Pauw deze opdracht, slaagde en nam in 1636 ontslag als Raadspensionaris.
In 1646 tot 1648 zat hij als afgevaardigde voor Holland in het congres van Munster om een verdrag met de Spanjaarden te sluiten. Op 30-01-1648 wordt dan eindelijk de Vrede van Munster getekend door 5 van de 7 gewesten.
In 1651 wordt hij als opvolger van Jacob Cats weer tot Raadspensionaris ondanks een hoop weerstand. In 1652 als de Zee-oorlog met Engeland in aantocht is reist hij naar Engeland in de hoop oorlog te voorkomen. In februari 1653 sterft hij.
In Franeker wordt in 1585 de hogeschool in gebruik genomen.
1586:
Graaf van Leicester en Landsheer, Robert Dudley, vertrekt eind 1586 en draagt het gezag over aan de Raad van State, zijn troepen blijven met instructies achter. De troepen staan niet onder bevel van de Staten-Generaal maar mag zich niet bewegen zonder orders van de Graaf van Leicester. Hij is nog maar net vertrokken en de officier York levert Zutphen, en de officier Stanley levert Deventer uit aan de Spanjaarden in Januarie van het jaar 1587.
Paulus (Pauwels) Buys (1531-1594), die fungeerde als adviseur van Graaf van Leicester, werd na een ruzie door Graaf van Leicester een half jaar gevangen gezet. Paulus (Pauwels) Buys (1531-1594) wordt vrijgelaten, dit door inspanning van diverse Hollandse steden en Koningin Elisabeth van Engeland ende de stevige som van 25.000 gulden.
Johan VI (de Oudere), Graaf van Nassau-Dietz (1536-1606), Katzenelnbogen en Dietz, Siegen Hademar, Beilstein, Stadhouder van Gelderland.
Nog geen 4 maanden na de dood van Johan van Nassau-Dillenburg's (1536-1606) tweede vrouw Cunegonda Jacoba van Pfalz-Simmern (1556-1586) trouwde Johan van Nassau-Dillenburg voor de derde keer op 14 juni 1586 te Berleburg met Johanetta van Sayn-Wittgenstein, geboren op 15 februari 1561, overleden op 13 april 1622 te Dillenburg, dochter van Ludwig van Sayn-Homburg en Anna van Solms-Braunfels.
1587;
Graaf Leicester keert terug met de geheime missie van Queen Elisabeth om de Nederlanden tot vredes onderhandelingen met Spanje te laten deelnemen, dit in ruil voor zijn oude positie in Engeland. Hij wist dat de Spanjaarden en de Portugezen een grote Armada aan het bouwen was en dat de onderhandelingen een wassen neus was, hij was hierzelf geen voorstander van maar kon niet beletten dat de Hertog van Parma de stad Sluis innam.
Toen Johan van Oldenbarnevelt lucht kreeg van de plannen van Elisabeth en Leicester had hij de voorstellen van Leicester in druk verspreid waardoor de aanhang in de gewesten afslonk. Graaf Leicester wou Prins Maurits van Oranje-Nassau (1567-1625) en Johan van Oldenbarnevelt in Amsterdam laten oppakken In Leiden werden 2 officieren en een professor op gepakt en als voorbeeld onthoofd op het schavot. Een van de officieren was Maulde hij had een belangrijke rol gespeeld bij de verdediging van de stad Sluis en was een gewaardeerd medewerker van de Oranjes, het ging Maurits dan ook zeer aan het hart toen deze officier terechgesteld was. Uiteindelijk keert Graaf Leicester terug naar England.
Geboorte Joost van den Vondel:
Joost van den Vondel (1587-1679), Nederlands dichter, lid van de rederijkerskamer "Het Wit Lavendel", schreef het drama "Het Pascha" in 1602. Omstreeks 1625 nam hij deel aan de strijd
tussen de Arminianen en Gomaristen. De strijd, als Arminiaan, inspireerde hem tot vele
hekelverzen; Geusevesper, Roskam, Een otter in het bolwerck.
Arminianen: Jacob Hermanszoon Arminius (1560-1609), Godgeleerde en hoogleraar te Leiden. Hij verwierp de strenge uitverkiezingsleer van de Calvanisten, de Calvanist Gomarus was zijn tegenstander.De ruzie werdt in de Dordtse Synode in 1618-1619 bijgelegd.
In 1630 leerde hij Grieks en kwam onder de invloed van de Griekse treurspeldichters. In 1641
bekeerde hij van de doopsgezinde kerk naar de katholieke kerk. Van 1658-1668 was hij werkzaam bij de Bank van Lening. Zijn bekenste tragedies zijn o.a. Gijsbreght van Aemstel in 1637,
Lucifer in 1654, Jephta in 1659, Adam in ballingschap in 1664.
Jan Porcellis (ca. 1587-1632)
Jan Porcellis was een Hollands zeeschilder, een belangrijk kunstschilder, wiens koloriet, waarin zilvergrijze en bruine tinten overwegen, van betekenis is geweest van het Hollands zeestuk.
1588: Johan van Oldenbarnevelt
De voormalige Landsheren Hertog d'Anjou en Graaf van Leicester bleken niet echt een succes dus besluit de Zeven Verenigde Nederlanden zonder vorst de Republiek en hun verbond voort te zetten.
Johan van Oldenbarnevelt, de raadpensionaris de hoogste ambtenaar van de Staten van Holland ontpopt zich als een sterk politiek leider.
Prins Maurits van Oranje-Nassau (1567-1625) blijkt een strategisch leider.
Filips II (1527-1598) bouwt aan een vloot die de opstandige Nederlanden en Engeland een lesje moeten leren, dit pakt helaas anders uit voor Koning Filips II (1527-1598).
1589;
Engelse muiters houden in april de stad Geertruidenberg bezet, zij leveren deze over aan de
Hertog van Parma (Alexander Farnese).Zij worden de Berghverkopers genoemd.
1590;
Nu de Parma de Nederlanden verlaten had, richting Duinkerken, zag Prins Maurits (1567-1625) en Willem Lodewijk van Oranje-Nassau (1560-1620) hun kans schoon. Graaf Willem Lodewijk van Oranje-Nassau (1560-1620) vertrok vanuit Leeuwarden naar Den Haag om De Staten-Generaal te overtuigen dat ze in de aanval moesten gaan. In Maart begon de reeks aanvallen het eerst werd Breda veroverd op verassende wijze heroverd. Door zich met 70 soldaten, olv. Kapitein De Heraugiere, zich op het turfschip van schipper Adriaan van Bergen te verstoppen en zo Breda binnen trokken. De Poort van Breda werd geopend en de troepen van Prins Maurits (1567-1625)vielen de stad binnen. Hierna volgden Hemert, Hedel, Steenbergen en de schans Ter Heide, Zutphen en Deventer, Hulst en Nijmegen.
Dit is het begin van een sterke economische groei die voortduurd tot 1670.
1591; Willem Usselinx
De jonge Antwerpenaar Willem Usselinx, zoon van een familie actief in de specerijenhandel, hij werd gestuurd naar Spanje, Portugal et de Azoren eilanden om zijn opleiding te vervolmaken. Na zijn terugkomst uit de Azoren in 1591, Usselinx besliste Antwerpen te verlaten voor Holland. Wetende dat Spanje zijn rijkdom uit zijn Amerikaanse koloniën haalde, hij zou niet rusten voordat hij de Hollanders kon overtuigen koloniën in het Nieuwe Wereld te stichten, teneinde de Spanjaarden daar te bestrijden. Bijna dertig jaar van vasthoudendheid en inspanningen waren nodig vanwege Willem Usselinx voordat in 1621, de West-Indische Compagnie eindelijk gesticht werd. De Nieu Nederlandt werd in 1624 door haar gecharterd, de eerste kolisten vestigen zich in de buurt van het huidige New York.
Paulus (Pauwels) Buys (1531-1594), wordt afgezet als curator van de Universiteit in Leiden, dit uit ontevredenheid.
1592;
De zieke Prins en Hertog de Parma sterft te Atrecht, zijn opvolger was Ernst van Oostenrijk die tot zijn overlijden in 1595 weinig kon doen.
1592;
Landvoogd Ernst van Oostenrijk overlijdt en Koning Filips II (1527-1598) benoemd Graaf de Fuentes tot Landvoogd. Hij krijgt de opdracht de opstandige Staten en Stadhouders tot staan te brengen.
1593;
Van de periode maart tot en met juni verovert Prins Maurits van Oranje-Nassau Geertruidenberg op verzoek van Zeeland. De Staten van Friesland is het hier niet zo mee eens, die hadden liever gezien dat Groningen verovert wordt, Zij verbieden dan ook dat zijn verwant Willem-Lodewijk hem met troepen te helpen.
1594;
Groningen sluit zich aan bij de 6 gewesten en erkent Willem Lodewijk van Oranje-Nassau (1560-1620) als hun Stadhouder. Prins Maurits van Oranje Nassau (1567-1625) en Graaf Willem Lodewijk van Oranje-Nassau stonden aan het hoofd van de milities. Johan van Oldenbarnevelt wist financieel orde op zaken te stellen en was in wezen een soort Minister van Binnen- en Buitenlandse zaken.
Paulus (Pauwels) Buys (1531-1594), voormalig Raadpensionaris van de Raad van State en Pensionaris van Leiden, Curator van de Universiteit van Leiden overlijdt.
1595;
De standaardisatie van aslengten voor wagens werd ingevoerd. Hiervoor kon het zijn dat provincies verschillende aslengtes hanteerden zodat er van wagen gewisseld moest worden aan de provinciegrens.
De eerste expeditie naar Oost-Indië vaart met 269 man uit Texel. Kooplieden uit Amsterdam hadden voor 290.000 gulden een kleine handelsvloot laten bouwen. deze bestond uit de schepen; Mauritius, de Amsterdam, Hollandia, en het kleine jacht Duyfken. Opperschipper Jan Molenaar had de leiding op zee, Cornelis de Houtman ging over de handel en Pieter Dirkz. Keyser was de navigator. Ze kwamen met 190 man en 1 schip minder terug, de lading dekte de kosten bij lange niet. Toch ging men verder met deze ondernemingen en leidde dit olv. van Oldenbarnevelt tot de oprichting van de V.O.C. Concurerende bedrijven uit Amsterdam, Enkhuizen, Deft, Rotterdam, Hoorn en Middelburg deden hier aan mee. In elk van de steden werd een "Kamer" van de V.O.C. gesticht. De 76 bewindshebbers kozen 17 Heren uit die het dagelijkse bestuur vormden. Alle Kamers namen deel in de kosten en in de winsten.
1596: Prins Filips Willem van Oranje-Nassau (1554-1618) keert terug./ De overwintering op Nova Zembla
Prins Filips Willem van Oranje-Nassau (1554-1618) keert terug na zijn gijzeling in Spanje en werdt Lid van de Raad van Staten.
Op zoek naar een nieuwe route naar de Oost komen Willem Barentszoon en Jacob van Heemskerk en hun bemanning vast te zitten op koude Nova Zembla en beleven hier een barre overwintering (1597-1598).
De geboorte van Jan Josephszoon van Goyen, (1596-1656), een Leids landsschapschilder.
1597;
Prins Maurits van Oranje-Nassau (1567-1625) bevecht de Spanjaarden bij Turnhout in een (zeldzaam) open veldslag. Prins Maurits leger was voorzien van nieuwe wapens, de ruiters hadden geen lansen meer maar sabels en karabijnen. Dit leverde hem een grote overwinning op, 2350 Spanjaarden werden gedood en zeker 300 Spanjaarden werden gevangen genomen, Prins Maurits (1567-1625) had slechts 7 doden te betreuren. Nu het zuiden bevrijd was ging hij naar het oosten en bevrijde Rijnbeek, Grol, Bredevoort, Meurs, Enschede, Ootmarsum, Oldenzaal en Lingen.
Koning Filips II (1527-1598) probeerde zich nog met de Lage Landen te verzoenen, hij gaf schepen terug en liet zo'n 6 duizend gevangen zeelieden vrij. Kort voor zijn dood stond hij de Nederlanden af aan zijn dochter Isabella en haar echtgenoot Albertus van Oostenrijk, die al landvoogd was van de Zuidelijke Spaanse Nederlanden. Toen Isabella en Albertus van Oostenrijk in Brussel werden ingehuldigd stonden er zeven zetels klaar voor de Zeven Gewesten uit het Noorden. De Zeven Noordelijke Gewesten was beloofd dat ze in hun huidige vorm mochten blijven bestaan maar moesten dan wel het centrale gezag van Brussel erkennen. De zeven zetels bleven leeg, de scheiding tussen Noord en Zuid was een feit.
In het gevolg van Isabella en Albertus van Oostenrijk was ook Prins Filips Willem van Oranje-Nassau (1554-1618), die 30 jaar "gegijzeld" was in Spanje. De oudste zoon van Oranje wilde net als zijn vader Willem van Oranje-Nassau (1533-1584) iets wou doen voor de Lage Landen alhoewel zijn uitgangspunt een beetje anders was. Hij schreef een brief aan de Staten van Holland dat hij terug naar 's Gravenhage wou keren en dit met zijn broer Prins Maurits (1567-1625) wenste bespreken.
De Staten waren bang voor verdeling en antwoorde dat ze hem niet wenselijk achtten. Er werd hem tienduizend gulden gestuurd als opbrengst van zijn vaders goederen. Zonder zijn broer gezien te hebben vertrekt hij naar zijn Prinsendom Orange waar hij in 1618 stierf.
Constantijn Huijgens (1597-1687), dichter, schrijver, componist en politicus
Constantijn Huijgens overlijdt op 28-03-1687.
1598: Het Edict van Nantes/ Koning Filips II van Spanje sterft/
Om de geloofsoorlogen tussen Katholieken en Protestanten te beeindigen wordt in Frankrijk het
Edict van Nantes uitgevaardigd.
Koning Filips II (1527-1598) van Spanje sterft na een lange ziekteperiode van , hij werd opgevold door zijn zoon Filips III.
Kapitein Pieter Nuyts (1598-1655) wordt geboren in Middelburg. Hij ondekt met zijn schip 'Het Gulden Zeepaerd' de Australische Zuidkust en gaat op 26-01-1627 aan wal vlakbij Streaky Bay. Er wordt beweerd dat Nuyts niet de kapitein was van Het Gulden Zeepaerd was, hij zou ambassadeur te Japan geweest zijn en daarna Gouveneur van Formosa.
Maerten Harpertszoon Tromp (1598-1653):
Maerten Harpertszoon Tromp, werd op 23 april 1598 te Brielle geboren. Op 9 jarige leeftijd maakte hij de Slag bij Gibraltar (1607) mee op het schip van zijn vader. Later werd het schip geentered door Barbarijnse zeerovers waarbij zijn vader om het leven komt, Maarten werd hierbij gevangen genomen. Hij bracht zo'n 2 jaar door in de gevangenschap maar wist uiteindelijk te ontsnappen en terug te keren naar de Republiek. Hij ging werken bij een timmermanswerkplaats maar het duurde niet lang of hij keerde terug naar zee waar hij voornamelijk zeerovers bestreed. In 1622 had hij zich opgewerkt naar Luitenant. In 1624 wordt hij uiteindelijk benoemd tot Kapitein. In 1629 (april) werd hij door Piet Heijn bevorderd tot Vlagge-Kapitein. Van 1630 tot 1634 was hij eskaderscommandant van de blokkadevloot voor Duinkerken. In 1634 nam Tromp (1598-1653) uit onvrede ontslag maar keerde terug in 1634 om Admiraal van Dorp op te volgen. Op 18 februari 1639 versloeg Maerten Harpertszoon Tromp (1598-1653) de Duinkerker Kapers. Op 3 Maart 1652 kreeg Tromp (1598-1653) van de Staten-Generaal het bevel over een vloot van 50 schepen. Op 29 mei 1652 ontmoette Tromp (1598-1653), bij Dover, de vloot van Admiraal Robert Blake (1598-1657) die van Tromp (1598-1653) eiste dat hij zijn (Prinsen) vlag zou strijken (volgens afspraak), dit weigerde Tromp (1598-1653) en Blake opende het vuur. De Staten-Generaal was hier niet over te spreken, de Prinsenvlag hijsen ? Het was immers het Stadhouderloze tijdperk. De spanningen tussen Engeland en de Republiek liepen hoog op en komt het tot een oorlog. Op december 1652 valt Tromp de vloot van Admiraal Blake aan en verslaat hem. Op 10 Augustus is het "weer" raak, Admiraal Tromp (1598-1653) met zijn schip "de Brederode" voer met zijn vloot naar de Engelsen die zich ter hoogte van Scheveningen en Ter Heide lagen.
Tromp (1598-1653) opende de aanval op de Engelse maar verloor in de tweede aanval het leven. Hij werd door een musketkogel dodelijk getroffen. Hij kreeg een staatsbegrafenis en een praalgraf op kosten van de Staat en werd begraven in de Oude kerk te Delft. Doch de slag met de Engelsen verloren werd, was er ernorme schade toegebracht aan de Engelse vloot. De zwaar gehavende Engelse vloot moest terugkeren naar hun vaderland en zo werd het doel bereikt; de Engelse blokkade eindigde na 8 weken.
1599: Anna Johanna van Nassau-Siegen
Jan (Johan) Wolfert van Brederode (1599-1655), Heer van Vianen, Ameide, Noordeloos en Kloetinge.
Hij trouwde met Anna Johanna van Nassau-Siegen dochter van Graaf Jan VII van Nassau-Siegen. Jan Wolfert van Brederode (1599-1655) trouwde voor een tweede keer met Louise Christina van Solms-Braunfels de zuster van Amalia van Solms, de vrouw van stadhouder Prins Frederik Hendrik. In 1629 was Jan Wolfert van Brederode bevelhebber van Utrecht. In 1641 was hij hoofd van het gezantschap naar Engeland om Prinses Mary Stuart, dochter van de Engelse Koning Karel I, ten huwelijk te vragen voor stadhouder Prins Willem II. In 1642 wordt Jan bevorderd tot veldmaarschalk.
Bronvermelding:
Reinildis van Ditzhuyzen - Oranje-Nassau.
Een biografisch woordenboek. Haarlem [Becht] 1992, 1998, 2003
Een geweldig boek over de Oranje-Nassau's en hun geschiedenis. Bevat 272 korte biografieën van (Oranje-)Nassaus, hun echtgenoten en hun afstammelingen. Het boek bevat een uitklapbare stamboom van alle takken van de Oranje-Nassau's.
Een echte aanrader !
ISBN 9023011244, uitgever: Gottmer/H.J.W. Becht, aantal paginas: 280.
(Een nieuwe druk verschijnt dit jaar !!!).
Reinildis van Ditzhuyzen - Het Huis van Oranje. De Oranjes in een handomdraai. ABC van ons vorstenhuis. Amsterdam [Balans] 2002.
(ISBN 90 5018 568 1, NUGI 698)
De geschiedenis van het Nederlandse vorstenhuis. Reinildis van Ditzhuyzen heeft een handzaam en origineel naslagwerk gemaakt. Ze stelde een ABC samen van alles wat zich in en rond het hof afspeelt, in heden en verleden.
Wie was de eerste Beatrix, wat is een passade, wat deed een stadhouder eigenlijk ? De vele trefwoorden geven een uniek beeld van het Huis Oranje-Nassau: funcies, gewoontes, hobby's, ziektes, folkore, huwelijken en geboortes, echtscheidingen en begrafenissen. Van AA nummerbord tot Willem de Zwijger, van Erfprins tot Stalmeester, een schitterende verzameling begrippen, anekdotes, feiten en wetenswaardigheden.
Extra informatie: Ingenaaid, 316 pagina's, met illustraties, verschenen: April 2002, gewicht: 445 gram, formaat: 201 x 135 x 17 mm,
Uitgeverij Balans.
Leidsegracht 22, 1016 CL te AMSTERDAM. Tel. (31)(0)20 626 89 82 - fax. (31)(0)20 622 34 81.
e-mail: balans@uitgeverijbalans.nl
Drs. Reinildis van Ditzhuyzen studeerde geschiedenis in Wenen, Salzburg, Barcelona en Brugge (Europa College). Zij is auteur van een twaalftal boeken over diverse onderwerpen.
Onder meer werd zij bekend door Oranje Nassau, een biografische woordenboek, waardoor ze regelmatig op radio en tv verschijnt. Ze houdt lezingen en schrijft voor NRC Handelsblad.
Ook van Drs. Reinildis van Ditzhuyzen: Hoe hoort het eigenlijk ?
Amy Groskamp-ten Have (geheel herziene uitgave door Reinildis van Ditzhuyzen) Uitg. Becht Haarlem, 1999; 334 blz.
Hoe hoort het eigenlijk ? geldt in Nederland als het standaardwerk over etiquette. Amy Groskamp-ten Have was de eerste die de regels voor een groot publiek op schrift stelde. Al vrijwel direct na het verschijnen van dit boek in 1939 was de titel synoniem met etiquette.
ISBN 90-230-1015-9.
Dr. H.P.H. Jansen - Geschiedenis van de Lage Landen in jaartallen.
Klaas Jansma & Meindert Schroor - 10.000 jaar geschiedenis der Nederlanden.
Drs. A. F. Wyers - Encyclopedie.
Nassau en Oranje in de Nederlandse geschiedenis.
Marieke E. Spliethoff - Oranje-Nassau van A - Z
Internet