Een LPAM zender voor korte antenne's

Omdat niet iedereen de mogeklijkheid heeft om een flinke buitenantenne te plaatsen of weg te spannen hebben we de volgende LPAM zender ontworpen welke ook met een kleine draad antenne op het balcon of zelfs binnenshuis , voor een raam gespannen nog goede resultaten geeft.

Verwacht natuurlijk geen wonderen van dit setje , het is een echte LPAM zender dus voor lokaal gebruik , om te rapporten van Amstedam naar Groningen heeft u toch wel heel wat meer vermogen plus een flinke buiten antenne nodig . Maar wilt U probleemloos een radio programma uitzenden voor een wijk , camping , buurt of zelfs een compleet dorp dan kunt u met dit setje aardig uit de voeten .
De opstelling is eenvoudig , hang der antenne op een redelijk vrije plaats dus niet stijf tegen een muur maar zorg voor wat ruimte , liefst buiten ,
zelf had ik de draad met een paar wasknijpers aan een waslijn op het balcon gehangen en op de autoradio was het signaal tot op een 3 km in de omgeving goed te ontvangen. precies wat er van een LPAM setje verwacht mag worden.

De uitvoering van de zender is vrij standaard , een vrijlopende oscilator met een BF 199 , hier moet de meeste aandacht aan worden besteed , gebruik rondom de spoel siver/mica condensatoren anders krijg je hem niet echt stabiel , ook de constructie van de spoel is belangrijk , ik heb hier een spoelvorm gebruikt met "extra"koper rondom de kern . Bij opwarmen van de spoel wil de zelfinduktie van de wikkeling groter worden door het uitzetten van het koperdraad , de blinde wikkeling binnen in de spoel verlaagt de zelfinduktie , bij opwarmen en dus uitzetten van deze blinde wikkeling neemt dit effect toe en hierdoor wordt het verloop van de afstem wikkeling gecompenseert . Verder werkt de oscilator op een laag pitje , de 12 Volt spanning uit de 12 volt stabilisator wordt nog eens extra verlaagt door een weerstand met een 7,5 volt zenerdiode en de eerte buffer is heel los gekoppeld met de oscilator d.m.v. een 2 x 1 Nf spannings deler op de collector , van het miiden hiervan wordt met een 68 pf condensator het signaal afgepakt en versterkt door de tweede BF199 . De stabiliteit was ook opvallend goed , tijdens de eerste 10 minuten bleef het verloopbinnen de 150 hertz hierna bleef de oscilator binnen de 10 Hertz stabiel . wel is het belangrijk de hele oscilator schakeling in een eigen hok onder te brengen om terugwrking door het signaal van de antenne spoel te voorkomen.Na de tweede BF199 welke als lineaire breedband versterker staat geschakeld wordt het signaal nogmaals versterkt door een 2N2907 en een 2n2905 welke als driver wordt gebruikt . deze twee torren staan als klasse C breedband versterker geschakeld met een redelijk zware eigen demping door het gebruik van kleine weerstands waarden in de collector . hierdoor blijft de schakeling volkomen stabiel zonder oscileer neigingen iets wat met het gebruik van afgestemde kringen of smoorspoel koppeling nog wel eens wil voorkomen.

Als eind transistor wordt er een 2SA1120 gebruikt een 4 amp 100 volt PNP transistor met een Ft van 120 M/c en een hoge versterking , hierdoor is de eindtrap dan ook volkomen "foolproof"
en is dan ook niet kapot te krijgen. Deze transistor stopt het opgewekte RF vermogen in de "opslinger spoel " de aanpassing tussen de zeer laagohmige collector en de extreem hoogohmige korte draad antenne welke een impedantie heeft van ongeveer 5500 Ohm , de spanning is hier dan ook vrij hoog en kan oplopen tot 30 - 60 volt RMS afhankelijk van het resonantie punt .
Deze antenne spoel is gewikkeld op een 19 mm pvc pijp waarbij er gebruik is gemaakt van 0,12 mm posijn draad , voor 4,5 mtr antenne lengte kwam ik uit op 400 uH . De kunst is om de wikkelingen netjes te wikkelen , voor deze waarde kwam ik uit op 260 wind maar dit ligt heel erg aan de manier van wikkelen ,bij ruimte tussen de wikkelingen loopt de zelfinduktie snel terug als er wikkelingen over elkaar liggen loop deze sterk op . zelf begin ik meestal met 300 wind en wikkel dan steeds een stukje af tot ik op de goede waarde uitkom .

d.m.v een kleine 20 pf trimmer wordt de antenne gedipt op de gebruikte zendfrequentie , d.m.v. een Ledje in de eindtrap emmitor leiding wordt er een indukatie gegeven voor het afstemmen
Bij een juiste afstemming zal de eindtrap de meeste stroom opnemen ( en niet de minste stroom zoals we bij buizen gewend zijn ) Hiermee is de afregeling eenvoudig en dit is ook een directe aanwijzing voor een misaanpassing , als het ledje uitgaat of zwakker gaat branden is de antenne opstelling niet in orde.

Als modulator wordt er een eenvoudige Serie modulator gebruikt met een BD 680 een PNP Darlington power tor met een hoge ingangs impedantie en versterking zodat een normaal line signaal voldoende is voor een volledige uitsturing van de modulator

Het schema :

Hier een van de proto types :

Hier een foto van het Oscilator hok :

En hier de oscilator spoel , duidelijk is de binnenste blinde wikkeling ok zichtbaar
De soldeer pennen zijn eenvoudige koperen spijkertjes ,deze passen precies in de gaatjes van het veroboard

En hier een plaatje van de eindtrap en de antenne spoel:

En hier het complete eindprodukt :

Ten slotte nog twee spectrogrammen :