DE GOUDEN PIJL

Elk jaar wordt in Emmen op de tweede dinsdag in augustus het wielerevenement De Gouden Pijl gehouden. Jaarlijks trekken vele duizenden mensen naar het centrum van Emmen om te genieten van de wielerwedstrijd en van de artiesten die op diverse podia in het centrum optredens verzorgen.

De allereerste Gouden Pijl vond plaats in 1976 en werd bezocht door 25.000 mensen. Winnaar werd Gerben Karstens, die in een sprint Albert Hulsebosch versloeg. De Belg José Decauwer, meesterknecht van Hennie Kuiper, werd derde. De winnaars mochten hun prijzen in ontvangst nemen uit handen van organisator Peter van Putten, onder toeziend oog van rondemiss Ciska Peters.

In 1977 bestond het peloton van de profkoers voornamelijk uit Nederlanders, Belgen, Fransen en Duitsers. De toon werd gezet door de Nederlandse toppers, waarbij de Belgische tegenstand niet mocht worden onderschat. Ondanks de ijver van de Belgen ontstond uiteindelijk een kopgroep waarin het aantal Nederlanders overheerste. Toch werd de wedstrijd gewonnen door een Belg, Michel Pollentier. Zijn landgenoot Wilfried Wesemael werd tweede en Gerard Vianen was de beste Nederlander op de derde plaats.

De Gouden Pijl kende in 1978 weer een Nederlandse winnaar. Het peloton was nog maar amper weggeschoten of de koers brak open en een aantal renners nam meteen een ronde voorsprong. Twee ronden voor het einde viel de beslissing. Jan Raas, Gerrie Knetemann en Marc Demeyer verrasten hun medevluchters, waarna Knetemann de strijd in zijn voordeel besliste.

In 1979 kwam voor het eerst in de geschiedenis van de Gouden Pijl ook een Italiaan aan de start in de persoon van Giovanni Battaglin. Uit België kwamen dat jaar Gerry Verlinden en Walter Godefroot naar Emmen. Van Nederlandse zijde was als vanouds de top aanwezig. De winst ging naar niemand minder dan Hennie Kuiper. De tweede en derde plaats waren voor de Belgen Gerry Verlinden en Walter Godefroot.

Maar liefst 75.000 mensen kwamen in 1980 naar de Gouden Pijl om Tour de France winnaar Joop Zoetemelk te huldigen. Emmen barstte bijna uit zijn voegen en de massa toeschouwers bleef lang aan haar plekje langs het parcours gekluisterd. In het profpeloton reden vedetten als Francesco Moser en Joaquim Agostinho mee, die veel aandacht trokken. Tot groot vermaak van het publiek ging de winst naar Joop Zoetemelk voor Michel Pollentier (B) en Rudy Pevenage (B).

Speerpunten in 1981 waren Jaques Bossis, Robert Alban, Eddy en Walter Planckaert en Lucien van Impe. Zij moesten het opnemen tegen de bekende nationale coureurs als Zoetemelk, Raas, Knetemann, Van der Velde, Lubberding en Hanegraaf. Jan Raas vond het kennelijk tijd dat zijn naam ook eens op de Emmer erelijst kwam. Hij begon aan een indrukwekkende solo en won voor Jos Lammertink en Walter Planckaert (B).

1982 Was een mooi wielerjaar. De Nederlandse coureurs manifesteerden zich in Europa op vele fronten. Zij gingen in Emmen de strijd aan met internationale concurrenten als Michel Laurent, Thierry Bolle, Lucien van Impe en Stephen Roche. Er ontstond een kopgroep bestaande uit Gerard Veldscholten, Gregor Braun, Gerrie Knetemann, Leo van Vliet, Didi Thureau, Hennie Stamsnijder en Jos Lammertink. Van Vliet was uiteindelijk de sterkste en verwees Gregor Braun (D) en Jos Lammertink naar de tweede en derde plek.

Ook in 1983 kwam een internationaal peloton in Emmen aan de start. Uit Spanje kwamen Angel Arroyo en Pedro Delgado. Uit Amerika kwam Greg LeMond. Ook de Ier Sean Kelly en de Belg Lucien van Impe waren van de partij. Andere grote namen die acte de présence gaven waren Phil Anderson en Stephen Roche. Ondanks al die buitenlandse grootheden was het wederom een Nederlander die de Pijl op zijn naam mocht schrijven, namelijk Peter Winnen. Lucien van Impe (B) werd tweede, Gerard Veldscholten derde.

Een sterk internationaal rennersveld verscheen aan de start van de Gouden Pijl in 1984. Zo waren onder meer Greg LeMond, Marc Madiot, Robert Millar, Angel Arroyo en Julian Gorospe van de partij. Gerard Veldscholten won uiteindelijk voor Leo van Vliet en Greg LeMond (VS).

In 1985 kwam er een einde aan de zegenreeks voor de Nederlanders. Na een wedstrijd waarin constant gedemarreerd werd, ontstond uiteindelijk een kopgroep bestaande uit Sean Kelly, Adri van der Poel, Nico Verhoeven, Theo de Rooy, Gerrie Knetemann en Claude Criquelion. De eindsprint werd gewonnen door de Ier Sean Kelly voor Adri van der Poel en Nico Verhoeven.

Een massasprint besliste de wedstrijd in 1986. Een sterke kopgroep bepaalde lange tijd het wedstrijdbeeld, maar uiteindelijk werden de vluchters laat in de finale ingerekend en stormde de meute met donderend geweld op de eindstreep af. De Italiaan Guido Bontempi mocht de sprint op zijn naam schrijven. Theo Smit en Johan van der Velde werden respectievelijk tweede en derde.

In 1987 kwam wederom een Tour de France winnaar in Emmen aan de start, namelijk Fransman Laurent Fignon. Hij schreef dat jaar de Gouden Pijl op zijn naam voor Jos Lammertink en Joop Zoetemelk, die toen voor de twaalfde keer in Emmen aan de start verscheen en die avond zijn laatste criterium reed. Zoetemelk maakte een ereronde in een open Ferrari om afscheid te nemen van het publiek.

De dertiende Gouden Pijl, in 1988, kende een perfecte wedstrijd. Het profpeloton zorgde voor een spannende koers. Gert Jakobs was van het begin tot het einde actief in het voorste gelid en kreeg de prijs voor de meest strijdlustige renner uitgereikt. De winst ging echter naar de Australiër Phil Anderson. Hij kreeg een kleine voorsprong op het peloton en kon niet meer worden ingehaald. Adri van der Poel en Erik Breukink moesten genoegen nemen met de tweede en derde plaats.

Op de erelijst van de Gouden Pijl mocht in 1989 wederom de naam van een Tour de France winnaar worden bijgeschreven. Greg LeMond had er zin in die avond. Hij moest weliswaar afrekenen met lastige rivalen als Phil Anderson, Theo de Rooy, Peter Winnen, Gerrie Knetemann en Claude Criquelion, maar in de eindsprint konden alleen Criquelion en Gert Jakobs de ontketende gele trui winnaar volgen.

In 1990 werd onder toeziend oog van de voetballers van Barcelona, het startschot gelost door niemand minder dan Johan Cruyff, die ter voorbereiding op het nieuwe seizoen met zijn selectie was neergestreken in Klijndijk. Traditiegetrouw kende het rennersveld bekende coureurs. Naast Greg LeMond was ook Raul Alcala van de partij. De koers kende een weinig opwindend verloop. Jelle Nijdam won voor Jan Siemons en Raul Alcala (Mex).

De editie van 1991 was een bijzondere. Er werd zendtijd gekocht bij de internationale zendgemachtigde SportNet. Het peloton besefte dat voor het oog van de camera’s een perfecte show moest worden opgevoerd. Niemand verzaakte. Uiteindelijk moest iedereen het afleggen tegen de TVM-brigade. Via een korte solo won Gert Jan Theunisse. Olaf Ludwig (D) won de sprint van de achtervolgers en werd tweede. Jelle Nijdam werd derde.

Vijfvoudig Tour de France winnaar Miguel Indurain maakte zijn debuut in Nederland tijdens de Gouden Pijl in 1992. Maar liefst 60.000 toeschouwers kwamen op de koers af, die een onverwachte winnaar opleverde. Niet Indurain maar de Italiaan Claudio Chiapucci kwam als eerste over de meet. De Italiaan was daar zo blij mee dat hij in de loop van de avond persoonlijk aan de redactie van de bekende sportkrant ‘Gazetto dello Sporte’ meldde Indurain te hebben verslagen. De Spanjaard werd uiteindelijk derde achter onze landgenoot Rob Harmeling.

In 1993 was er weer Nederlands succes in de Pijl. In een keiharde wedstrijd zette Frans Maassen de wedstrijd naar zijn hand en versloeg de plaatselijke favoriet Gert Jakobs. Voor Maassen was dit de derde overwinning dat seizoen. Hij won eerder een rit in de Ruta del Sol en de Midi Libre. Wiebren Veenstra werd derde en daarmee was een compleet Nederlands podium een feit.

In 1994 en 1995 werd er geen Gouden Pijl georganiseerd maar in 1996 werd het evenement nieuw leven ingeblazen. Er werd op zondag gereden en de naam ‘Gouden Pijl’ werd veranderd in de ‘Grote Emmen Promotion Prijs’. Later, toen dit niet zo’n succes bleek werd weer snel teruggekeerd naar de oude situatie en de oorspronkelijke naam. Winnaar in 1996 werd Wiebren Veenstra, die in de sprint Jeroen Blijlevens en Jan Ullrich achter zich liet.

Tourwinnaar Jan Ullrich kwam in 1997 wederom naar de Gouden Pijl. Hij had het goed naar zijn zin in Emmen en besloot deze keer om eens voor de overwinning mee te gaan strijden. Zo ging hij eerst op avontuur met Marcel Luppes en Leon van Bon. Later was hij actief in een ontsnapping met Servais Knaven, Erik Breukink, Adri van der Poel en Maarten den Bakker. De finale werd beslist door Servais Knaven, Leon van Bon en Jan Ullrich, waarbij de Nederlanders kansloos waren. Ullrich won, Van Bon werd tweede, Knaven derde.

De opzet van de Gouden Pijl in 1998 was een sprintersfestival te maken. Met renners als Max van Heeswijk, Stephen de Jongh, Robbie McEwen en Mario Cippolini leek dat ook haalbaar. Maar in de praktijk kwam van deze plannen niets terecht. Op het bochtige parcours waren het voornamelijk de Raborenners die zich van voren meldden. Leon van Bon, eerder dat jaar nog winnaar van de wereldbekerwedstrijd in Hamburg, leidde de finale in. Knaven ging er achteraan en toonde op de laatste meters nog veel kracht over te hebben. Hij eindigde als eerste. Van Bon werd wederom tweede, de Italiaan Cippolini werd derde.

In 1999 was het Peter van Petegem die de Gouden Pijl op zijn erelijst mocht bijschrijven. De Belg versloeg in de eindsprint Erik Dekker en Rik Verbrugghe (B). Dee sprint van het peloton werd gewonnen door Stephen de Jongh voor Karsten Kroon.

De meest succesvolle wielrenner in 2000 was Erik Dekker. Hij won drie etappes in de Tour de France en schreef de wereldbekerwedstrijd San Sebastian op zijn naam. Ook won hij dat jaar de Gouden Pijl, in een wedstrijd die door tienduizenden bezoekers werd gevolgd. De strijdvaardige Boogerd leek in de finale de zaken definitief naar zijn hand te zetten tijdens een demarrage met Marcel Wüst, Jan Boven en Robbie McEwen. Erik Dekker leek de slag te hebben gemist. Maar met behulp van Leon van Bon verscheen hij op het laatste moment toch aan het front, om als eerste over de meet te komen. Tristan Hoffman werd tweede, Michael Boogerd derde.

In 2001 was het weer een buitenlandse topper die de Gouden Pijl wist te winnen. Ondanks de aanwezigheid van een behoorlijke selectie renners van de Rabobank met toppers als Erik Dekker en Jan Boven en onze voor Mercury rijdende landgenoot Jans Koerts, was het de Australiër Stuart O’Grady die de wedstrijd op zijn naam schreef.

Nederlands succes kwam er weer in 2002 en 2003. In 2002 was het Michael Boogerd die zegevierde voor Rudie Kemna en Leon van Bon. Daarmee was het weer eens een compleet Nederlands podium in Emmen.

In 2003 vond Leon van Bon het tijd worden zijn imago van eeuwige tweede voorgoed van zich af te schudden. Het werd tijd om te winnen. Dat gaf hij voor de wedstrijd al aan en hij hield woord. Na een aantal tweede en derde plaatsen ging de winst dit jaar naar Leon van Bon. De Rus Alexander Vinokourov werd tweede, Michael Boogerd derde.

Het peloton had in 2004 niet alleen de concurrentie van elkaar, maar ook van het weer. De Gouden Pijl werd verreden in een hittegolf. Dat maakte de renners overigens niet minder enthousiast. Ze kwamen allemaal om te winnen en waren ook allemaal bereid daar hun uiterste best voor te doen. Uiteindelijk was het de Australiër Robbie McEwen die als eerste over de meet kwam en zijn naam mocht laten bijschrijven op de imposante lijst met winnaars in Emmen. Bram de Groot werd tweede, Ivan Basso derde.

In 2005 was het niet makkelijk een goed rennersveld naar Emmen te krijgen. De Enecotour werd op hetzelfde moment verreden en aangezien dat een Protourwedstrijd is, moesten zowat alle renners daar aan de start verschijnen. Daarnaast werd ook in Frankrijk en Portugal gekoerst. Hier in Emmen zouden 2 toprenners aan de start verschijnen, Tom Boonen en Ivan Basso. Boonen moest echter wegens ziekte verstek laten gaan. Zijn plaats werd ingenomen door Robbie McEwen, die dus zijn titel van vorig jaar alsnog mocht verdedigen. Geheel volgens verwachting werd Basso dus de winnaar van deze editie van de Gouden Pijl, voor Karsten Kroon en Bart Voskamp.

De Gouden Pijl in 2006 stond geheel en al in het teken van het afscheid van Erik Dekker. De Hoogeveense wielrenner, voor wie dit een thuiswedstrijd is, beëindigde vandaag zijn loopbaan, een indrukwekkende carrière met vele hoogte- en dieptepunten. Helaas moest hij door een van die dieptepunten (verschrikkelijke valpartij in de Tour de France) zijn carrière iets eerder afsluiten dan gepland. Dekker reed ook zijn afscheidswedstrijd niet uit. De voorsprong die hij 10 rondes voor het einde kreeg van zijn collega’s benutte hij om af te stappen en snel de bus in te gaan. Hij werd later wel gehuldigd, maar had zelf nog een verrassing in petto door zijn jarenlange sponsor een shirt met handtekening te geven. De wedstrijd werd overigens gewonnen door de Luxemburger Frank Schleck. De CSC-renner bleek in de eindsprint te sterk voor Michael Boogerd en Addy Engels.