Brieven van

Mattheus Willem Nubé

geb. Eenrum 27-12-1898 - overl. Eenrum 12-12-1952

aan zijn zoon

Mendelt Jan Nubé

geb. Mensingeweer 4-4-1920 - overl. Alkmaar 18-2-1994

Vader en Zoon, 1924


Geschreven omdat Mendelt naar Australië was, en bewaard gebleven omdat zijn vader Mattheus overleed voor Mendelt weer terug was in Nederland. Van de vele andere brieven die hem op de hoogte moesten houden van de gebeurtenissen in de familie, en in Eenrum, is helaas niets bewaard gebleven. De brieven van zijn moeder, broers en zusters bewaarde hij niet, alleen deze 12 exemplaren van zijn vader, omdat deze brieven het laatste waren dat hij van zijn vader had.

De brieven zijn alle geschreven op dun blauw luchtpostpapier, met reeds verblekende inkt. Ik wilde ze in de eerste plaats overtypen om te voorkomen dat ze op den duur niet meer gelezen kunnen worden. Al doende bedacht ik dat ze ook een heel bijzonder beeld geven van de plaats (Eenrum) en de tijd (1951/1952) en wellicht daardoor ook voor anderen weleens interessant zouden kunnen zijn.


 

Eenrum, 18 November 1951

 

Lieve zoon,

Bij deze laat ik u weten alsdat wij allen nog goed gezond zijn en wij hopen van u hetzelfde te mogen vernemen. Hoe is het Mendelt, ben je al zeeziek geweest of niet, nu wij hopen dat het maar een beetje meevalt.

Nu wij zijn vanmiddag naar het voetballen geweest, nu Eenrum 3 dat mocht wel zoo wezen, die hebben tegen Winsum gespeeld en verloren met 7-1. Eenrum 2 heeft gewonnen met 2-0, had ook wel 5-0 kunnen zijn. Eenrum 1 heeft gelijk gespeeld tegen Meeden 2-2. Marten is nog even naar Jo (1) gegaan, als hij nog eerder weer thuiskomt zal ik u die uitslagen ook nog even schrijven.

Nu Mendelt, Marten zei al dat jullie goed in Rotterdam waren aangekomen. Nu Marten is ook goed weer thuisgekomen, hij was met de Bus van 11 uur weer thuis. Marten Vos (2) is in Utrecht gebleven en van daar naar Emmeloord gegaan naar Reinder en Pieke, hij is zaterdagmorgen weer om gekomen. Marten moest 11 gulden voor de Bus betalen, dat was niet veel.

Moeder zegt net tegen Gerard: ben jij ook brief schrijven lieve, ja zegt hij, dat heeft Mendelt ja gezegd, ja zei moeder maar dat moet je later maar doen want die kan hier niet bij in.

Nu Mendelt, moeder is er aardig goed onder, dat valt me niet tegen. Ja je moet denken het valt ook eerst niet mee, het moet zoo langzaam aan wat wennen. Nu en jij moet ook maar voorzichtig zijn en goed uit je oogen kijken en niet te veel vertrouwen op een ander hebben, je moet altijd denken dat je het met vreemde menschen te doen hebt, het kan wel goed zijn maar vanzelf je kent ze niet dus een beetje voorzichtig zijn kan geen kwaad.

Nu Mendelt, we hopen dat je een goede reis hebt en niet te veel storm krijgt. Moeder zei ik moet de brief maar vol schrijven, dan kan zij de andere keer er wel wat in schrijven.

Nu wij hebben de advertentie in het Mekelcrantje laten plaatsen, dat stond er gisteren in en Annie is nog even naar Vrouw Staal geweest of het niet kan dat Mekel u alle weken direct het Bladje kan sturen en dat kon wel zoo als wij uw adres hebben dan zullen wij dat even tegen Mekel zeggen, dan ben je zeker dat je hem alle weken krijgt toegezonden. Nu Mendelt ik wacht nog even of er nog een thuiskomt met de andere uitslagen en wees verder van ons allen Hartelijk Gegroet,

Je Vader, Moeder, zusters en broers.

 

afz. M.W. Nube, Tuinbouwstraat a 175, Eenrum

aan: M.J. Nube, Passagier m.s. Waterman, 14 nov. 1951 van Rotterdam naar Port Said - via Amsterdam Schiphol

 

1. Jo = Johannes Pieterman, gehuwd met Mendelt's zus Trijntje (Trees).

2. Marten Vos, de vader van Jan Vos, gehuwd met Mendelts zus Jacomina (Minny).


 

Eenrum, 2 December 1951

 

Lieve Zoon en Broer,

Hierbij zet ik mij neder om u nog even een paar woorden te schrijven. Ten eerste dat wij uw brieven in de beste welstand hebben ontvangen en daaruit gelezen dat jij het daar ook nog goed maakt, nu daar zijn we blij om hoor. Je schreef dat het daar al warm begon te worden. Nu dan is het daar anders als hier, het is hier maar koud. Wij zijn van middag nog even naar het voetballen geweest, naar Eenrum 2. Die moest tegen de Robben. Nu het is een gelijk spel geworden 1-1 maar het ging er nog al grof toe hoor. Eenrum 1 heeft niet gespeeld en volgende week nog niet. Eenrum 3 heeft naar Kloosterburen geweest, gewonnen met 1-0.

Nu M. je schreef dat ze op de boot niet zoo raar over Australië spraken, nu daar zijn we blij om. We hopen dat het je daar maar goed gaat. Hier zijn ook niet veel vooruitzichten. De spruiten zijn ook niet zoo veel, die worden alle marktdagen goedkoper. De laatste keer toen hebben wij 21 cent gehad. Zij waren van 16 tot 22 dus dat is niet te veel he. Er is nog veel te veel andere groente. We moeten eerst een paar dagen vorst hebben misschien dat het dan een beetje beter wordt.

Nu M., Mendelt en Janna (1) komen ook net, dat ik zal straks even verder hoor of dat Moeder nog een eindje wil. Nu M. ik moet nu maar weer een endje verder. Mendelt en Janna die zijn weer weg. Het is nu al weer 11 uur geworden, dat het wordt ook al zoo langzamerhand tijd om naar bed te gaan want morgen dan is het weer werken.

Ik ben ook nog weer naar de Docter geweest met mijn oogen (2) maar hij zei het leek aardig goed, dat zou later nog wel wat meevallen. De andere kinderen die liggen al op bed. Marten die moet nog thuiskomen.

Nu M., wij hopen dat het u daar maar niet te warm is want daar kan je niet zoo best over maar ja, het moet natuurlijk ook eerst wennen. Het zal wel een heel verschil zijn bij hier, dat zei Jan Staal vanmorgen nog, dat het daar aardig warm kon zijn. Nu je schreef dat je al met mes en vork zat te eten. Ja jong, alles moet maar geleerd worden. Nu wij hopen dat het je verder daar goed gaat en dat je gezond mag blijven.

Nu M., ik zal je de uitslagen van de wedstrijden nog even opgeven. Delfzijl-Meeden 3-1; NC-Warffum 5-1; Deo-Scheemda 1-1; Baflo-Hunzinge 1-0; Thos-Woltersum 1-3. Nu M. nu weet je er weer een beetje van en nu moet ik maar eerst weer eindigen want mijn papier is haast weer vol. Dus ontvang de allerbeste groeten van je ouders tot de volgende keer.

 

afz. M.W. Nube, Tuinbouwstraat a 175, Eenrum

aan: M.J. Nube, Passagier m.s. Waterman, 14 nov. van Rotterdam naar Freemantle. Elder Smith & Co LTD., Elder Place, p.o. box D163 in Perth. Via Amsterdam Schiphol.

 

1. Mendelt Nube, broer van Mattheus Willem, gehuwd met Janna Ammeraal: Hun zoon Mendelt Nube emigreerde enige tijd later ook naar Australie, beide Mendelts hebben elkaar daar ook ontmoet.

2. Mattheus stierf dec. 1952 aan een hersenbloeding.


 

Eenrum, 8 December 1951

 

Lieve Zoon en Broeder,

Hierbij zet ik mij nog even aan de pen om nog even een paar woorden te schrijven. Ten eerste dat wij allen nog goed gezond zijn en wij hopen van u hetzelfde. Moeder is even op bed gegaan, zij wil zeker een beetje in voren slapen. Want wij zouden vanavond naar Lammert en Anje (1) toe die zijn vandaag 35 jaar getrouwd, maar het weer is anders zeer slecht. Het is allemaal regen en wind, dat er is niet veel aan om zoo weg te gaan. Misschien dat het tegen de avond nog wel een beetje stiller wordt anders weet ik nog niet of we wel heen gaan. Nu wij krijgen hier veel wind tegenwoordig. Wij hebben vanmorgen nog wat in de spruiten geweest maar dat was ook koud. Zij zijn anders weer een beetje duurder, wij hebben Dinsdag 30 cent en gisteren 28 gehad, maar wij hebben wel spruiten op het oogenblik, dat scheelt nog weer.

Nu M. dit zal voorloopig dan eerst wel de laatste keer zijn dat wij je schrijven kunnen, dan zullen wij wel eerst op uw adres moeten wachten. Wij hadden anders ook al weer een brief van jou verwacht maar die vliegtuigen die vliegen zeker ook niet alle dagen. Nu je weet nog wel die wedstrijd die Eenrum tegen ZNC gespeeld heeft die heeft Eenrum verloren, dat is nu een gelijk spel geworden. Eenrum staat nu op de 7e plaats.

Nu M. heb je nog een beetje Sinterklaas gehad of niet. Nu het is met ons allen aardig goed gegaan en toen kwam er ook nog een pakje van jou, nu dat vonden wij aardig hoor en wel bedankt hoor! Hoe is het M. heb je ook nog storm onderweg gehad of niet, nu hier wel hoor, hier zijn nog schepen vergaan maar jij bent hier al een heel end vandaan. Het kan daar bij jou wel heel anders zijn. Nu M. als je daar aangekomen bent moet je maar gauw weer schrijven he, het duurt nu zeker nog een dag of tien dat je daar aankomt. Ik geloof dat Van der Wal zijn vrouw en kinder gisteravond met een Vliegtuig zijn vertrokken, die kunnen daar nu zeker nog eerder zijn dan jij. Dat is anders ook een hele reis voor zo'n vrouw met 7 kinder in zo'n Vliegtuig.

Nu M. mijn papier is vol dus moet ik maar weer ophouden en ontvang verder de Hartelijke Groeten van Vader en Moeder en Broers en Zusters.

 

aan: M.J. Nube, Passagier m.s. Waterman, 14 Nov. van Rotterdam naar Sydney. Royal Interocean Lines, 255 George Street p.o.box CPO 217 Japackline, Sydney. Via Amsterdam Schiphol.

 

1. Anje Nube is een zus van Mattheus Willem, zij is gehuwd met Lammert Zwart uit Warffum. Dit echtpaar kreeg 10 kinderen, zij woonden net als Mattheus Willem en zijn gezin enige jaren in de USA.

 


 

Eenrum, 2 Januari 1952

 

Lieve Zoon en Broeder,

Ik dacht u nog maar even een paar woorden te schrijven. Ten eerste dat wij hier allen nog goed gezond zijn en wij hopen van u hetzelfde. Nu Mendelt allereerst veel heil en zegen in het nieuwe jaar toegewenscht hoor. Wij hebben gisteravond het hele huis vol gehad. Moeder zei nu moest Mendelt er ook nog bij wezen. Ik zei misschien dat Mendelt al weer van bed af is want het scheelt nog al een beetje met de tijd he.

Nu wij hebben gisteravond weer een brief van je gehad, die was net een week onderweg geweest dus dat duurde niet zoo lang he. Marten Vos en Theo en Martha (1) hadden ook ieder een brief gekregen. Nu die zullen ook wel gauw weer terug schrijven denk ik. Mevrouw Dijk heeft je adres ook gekregen, die zal je het voetbalblaadje wel sturen. Eenrum 1 doet het anders niet zoo best, hij staat nu 3e van onderen dus dan weet je wel dat het niet zoo goed gaat. Nu met de spruiten ging het tot nog toe ook niet zoo goed, maar het lijkt er wel op dat er nu wat meer vraag naar komt. Gister was Coeneman hier in dorp, die heeft nogal een beetje weg gehaald en er was ook een andere auto die wou ze buiten de veiling om kopen die wou wel 40 cent schoon geld geven dus dat leek niet zo slecht. Nu wij hebt 1000 kg los dus dat kan nog een mooi lijstje worden. Nu dat mag ook wel een keer, wat jij.

Nu je schreef dat je al aan voetballen was geweest, nu je moet maar om je benen denken als de grond daar zoo hard is, zoon dan ben je ook aan boxen leren, nu dat kan nooit geen kwaad als je dat kan. Zoo en dan lijkt je het daar niet zo slecht toe, nu daar is het ja om begonnen. Je moet maar goed verdienen daar en maar maken dat je de reiskosten weer bij elkaar krijgt als het dan niet meer voldoet dan kan je weer terug. Nu anders is alles hier nog hetzelfde. Vorst hebben wij bijna nog niet gehad maar veel wind. Het is nu ook weer een noordwester storm en regen krijgen wij ook genoeg. Nu ik heb die papier ook naar de Notaris gebracht en Marten heeft je zegels ook naar Flikkema gebracht, maar we hebben het geld nog niet gekregen, maar dat zal wel komen. Nu M. je moet maar zien dat je daar gauw aan de slag komt dan kun je weer wat verdienen, want het heeft je nu al heel wat gekost he. Nu M. ik moet nu maar eerst weer eindigen en je moet maar gauw weer terug schrijven hoor. En ontvang verder van allen de hartelijke groeten. Je vader en moeder en broers en zusters. En het allerbeste hoor!

 

aan: M.J. Nube, Camp Bathurst, Blok B 43/2, NSW, Australia

 

1. Martha, de zus van Mendelt, gehuwd met Theo Wierenga.

 


 

Eenrum, 15 Januari 1952

 

Beste Mendelt,

Ik dacht ik moest u nog maar even weer een paar woorden schrijven. In eerste dat wij jouw brief weer in goede gezondheid hebben ontvangen en daar uit vernomen dat jij ook nog goed gezond was en daar zijn wij blij om want gezondheid is alles waard, wat jij. Nu je schreef in je brief dat je al een paar dagen uitgekeken had naar een brief van ons maar dat kon zeker niet zoo gauw want de brieven van jou zijn ongeveer 8 a 9 dagen onderweg. Maar je zult er nu al wel een paar hebben gekregen denk ik. Nu uit je brief hebben we vernomen dat het je daar aardig goed naar de zin ging, nu daar zijn we blij om. Siebrand had je brief ook gekregen. Bonno die vroeg me de vorige week ook nog hoe of het ging, ik heb gezegd aardig goed. Och zei hij Mendelt zal mij ook wel gauw eens schrijven.

Nu M. de spruiten dat mag tot nog toe wel zoo wezen, de prijs valt niet mee en nu worden ze ook nog ziek, ze worden zoo bont, je weet wel, allemaal van die zwarte plekken er op, ze waren vandaag al 31 cent het hoogste. Wij hebben 29 cent gehad maar de meeste zijn weggegaan van 12 tot 15 cent, dus dat is niet veel he.

Je weet nog wel Mendelt die Grashuis die Tinus Staal een keer aangereden heeft op schoolplein die heeft nu zondagmiddag R. Vogel van Warffum doodgereden. Hij liep een eindje te wandelen met zijn vrouw en werd aangereden en is in de sloot terechtgekomen en op slag dood. Nu dat is ook een gewaarwording, wat jij!

Nu ik ben alleen met Annie thuis. Moeder en de anderen die zijn naar Bulthuis (1), er is wat te doen van de ULO-school en daar zijn ze heen. Ik heb net onze radio ingepakt, die is vanmiddag stuk gegaan dat daar moet ik morgen maar even mee naar Groningen toe. Nu ik heb de Mekel Crantjes ook naar het Postkantoor gebracht maar dat zal nog wel een poosje duren eer dat je die hebt want met de boot duurt het nog al een hele poos en die nieuwen die zend Mekel rechtstreeks naar je toe dat is wel zoo gemakkelijk en dan komen ze geregeld. Nu je schreef dat je ook weer op school was. Nu als je het wel wachten kan, je wordt er nooit minder van en je was dadelijk in de hoogste klas gekomen. Ja daar zullen wel velen zijn die geen Engels kennen (2) en het valt eerst niet mee. Nu ik zal hier ook nog een paar woorden opschrijven ofschoon het valt niet mee om dat te lezen. Nu Jo en Trees hebben je brief ook gekregen. Noordhuis vroeg mij ook nog hoe of het er mee ging. Ik heb gezegd van best, je moet hem ook nog maar eens schrijven. Nu ik was maar eerst weer een poosje opgehouden. Mijn oogen begonnen weer wat zeer te doen, ik moet die bril niet te lang op hebben, dan krijg ik er weer last van. Nu M. je weet nu eerst weer wat dat ik moet nu maar eerst weer eindigen en ontvang hierbij de Hartelijke Groeten van ons allen, je Vader en dan maar weer tot de volgende keer.

 

aan: M.J. Nube, Camp Bathurst, NSW, Blok 43/2, Australia

 

1. Bulthuis was eigenaar van Hotel het Gemeentehuis te Eenrum. Daar werden alle feesten en bruiloften gevierd, het fungeerde tevens als een soort Dorpshuis. Mendelts toekomstige schoonmoeder, Sjouwke Kuizenga-Voos, werkte daar jarenlang, en bij grote drukte hielpen ook haar dochters wel eens mee, o.a. dochter Anje Kuizenga, die later met Mendelt trouwde.

2. Mendelt had van zijn 4e tot zijn 11e met zijn ouders in Amerika gewoond, Chicago Ill., en had dus bijna de gehele lagere school daar gevolgd, dus zijn engels was zeker nog wel redelijk toen hij in Australie kwam.

 


 

Eenrum, 29 Januari 1952

 

Beste Mendelt,

Ik dacht ik moest je nog maar even een paar woorden schrijven. Nu wij zijn allen nog goed gezond hoor en uit jouw laatste brief hebben we gelezen dat jij daar ook nog goed gezond bent. Nu hoe gaat het met de warmte daar? Hier is al een paar keer voor de radio geweest dat daar bij u zo'n hittegolf was, er waren al 15 menschen overleden aan de wamte. Nu wij hopen dat jij er maar goed tegen kan. Nu het is hier op het ogenblik een beetje winter, er is wat sneeuw gevallen maar het heeft nog niet veel te betekenen. Nu het hoeft om mij ook niet hoor.

 

 


Deze foto werd speciaal genomen naar aanleiding van Mendelts vertrek naar Australië. Mattheus Willem Nubé en Grietje Mossel, omringd door hun 9 kinderen: Mendelt (geheel rechts) als oudste, en dan, op volgorde van leeftijd: Trijntje, Jacomina, Martha, Annie, Marten, Wilhelmina, Jantje en Gerard. Dit gezin vertrok in 1924 naar Amerika (Chicago, Ill) met de 2 oudste kinderen. Ze kwamen terug naar Nederland in 1931 met 7 kinderen. De beide jongsten zijn na terugkeer in Nederland geboren.

De ouders wisten dus wel waar hun oudste zoon aan begon, met zijn emigratie. Toch was het een heel avontuur. Als herinnering aan thuis heeft moeder Grietje een gouden sieraad van zichzelf laten omsmelten tot een ring voor Mendelt. Helaas is die ring later ergens ver weg in de familie terechtgekomen, en niet bij één van zijn eigen kinderen.



 

E-MAIL ME