Koolmees

Omhoog Volgende

Deze vogel is een van de bekendste vogels van ons land, maar niet omdat hij zo verschrikkelijk veel voor komt. Het komt meer doordat hij zich zo leuk laat bekijken. In de winter haalt hij de gevaarlijkste acrobatische stunten uit aan een pindasnoer vlak bij het raam. 

In de lente en zomer trekt hij de aandacht, door in de nestkastjes tot vlak bij het huis te gaan broeden. Veel mensen raken geboeid door dit ijverige vogeltje, als ze hem aan en af zien vliegen met voedsel voor hun jongen. De Koolmees is een standvogel, dat betekent dat je hem het hele jaar door in ons land kunt zien. In de winter kunnen er wel wat extra Koolmezen uit de meer Oostelijk en Noordelijk gelegen landen bij komen. 

Het is met zijn mooie kleuren een bijzonder opvallende vogel. Hij heeft een gele borst met daarop een zwarte stropdas. Deze stropdas is bij de mannetjes breder dan bij de vrouwtjes en bovendien loopt hij langer door. Verder heeft een Koolmees een koolzwarte kop en witte wangen. Op de rug is hij een beetje groen/geel en heeft een beetje blauw in zijn vleugelveren. De Koolmees behoort tot de familie van de mezen en lijkt voor mensen, die hem niet zo goed kennen nogal op de veel kleinere Pimpelmees. Toch is het verschil tussen deze twee nogal groot. In het Latijn heet hij Parus major, wat zoveel wil zeggen als grote mees. Hij is dan ook de grootste mees die wij kennen. 

In het Fries heet hij Blokfink, maar wordt ook wel Bijbiterke genoemd. Men verdenkt hem ervan dat hij bij bijenkasten wel eens bijen vangt en dat vinden de imkers niet zo'n prettige eigenschap. Zoals je zonet al las is het een zogenaamde holenbroeder die graag in nestkasten broedt. Het gaatje van de nestkast moet dan wel 30 millimeter zijn. Als het kleiner is past de Pimpelmees er nog wel door, maar de Koolmees niet. Is het gat groter, dan past de spreeuw er ook al snel door en daar kan de Koolmees niet tegenop. In de zomer eet de Koolmees vooral veel rupsen, bijvoorbeeld uit de eikenbomen.

Als je een nestkast in de buurt hebt waar een Koolmees in broedt zou je er eens een paar minuten op moeten letten. Vooral op het moment dat de eieren uitgekomen zijn en de vogels de jongen moeten voeren zul je ontdekken dat er elke minuut wel twee keer een snavel met rupsen in de kast wordt gebracht. Doe dat maar eens keer 60, dan zie je dat het er al snel een paar honderd per uur zijn. Zo zijn ze bezig zijn van zonsopgang tot zonsondergang.

 

Stel je eens voor als alle mezen opeens zouden besluiten die lekkere pinda's van ons aan hun jongen te voeren. Alle rupsen zouden ongestoord hun gang kunnen gaan in de jonge bladeren. De bomen zouden wel eens kaalgevreten kunnen worden. 

De Koolmees is ook in het heel vroege voorjaar, of soms zelfs nog tijdens de winter al te horen. Hij zingt meestal een 3-lettergrepig liedje dat klinkt als tsie tsie bč ....tsie tsie bč. Maar naast dit bekende liedje zingen ze ook nog wel een aantal andere liedjes. Gelukkig maar dat je hem maar net even hoeft te zien om te weten dat het een Koolmees is.

© TMKuperus 1987 - 2002
tmkuperus@home.nl