De computer zeker ook voor mensen met visuele beperkingen!

Computergebruik
Er zijn in Nederland veel mensen die problemen hebben met het zien. Daaronder zijn ook veel ouderen. Sommige mensen hebben alleen moeite met het lezen van kleine lettertjes, anderen zien helemaal niet. Dat geeft problemen in het dagelijks leven, bijvoorbeeld met lezen en schrijven; 'gewone' schriftelijke informatie is immers moeilijk of niet (meer) toegankelijk.

Heeft u problemen met zien? Heeft u er wel eens aan gedacht om een computer te gaan gebruiken? De computer biedt u allerlei mogelijkheden om visuele problemen bij het lezen en schrijven van teksten te verhelpen. Werkt u al met de computer, maar is dit lastig omdat u bijvoorbeeld de tekst op het beeldscherm niet of moeilijk kunt lezen? De onderstaande informatie kan u wellicht helpen.

Als u slecht ziet of blind bent, kunt u veel profijt hebben van een computer. Het is de kunst om optimaal gebruik te maken van de mogelijkheden. Speciaal voor slechtzienden en blinden zitten er standaard al allerlei aanpassingen in een computer. Als dit niet voldoende is, zijn er speciale computerhulpmiddelen verkrijgbaar. Een andere manier van werken kan eveneens uitkomst bieden.

Ook kunt hiermee uw voordeel doen. Probeer eerst de standaardopties op uw computer uit. Dit geeft een goed resultaat als u een licht tot matig verlies aan gezichtsscherpte heeft. Ziet u erg slecht of heeft u ook andere beperkingen? Dan zijn de hiervoor genoemde oplossingen niet afdoende. Als u bijvoorbeeld een ernstige visuele beperking heeft, een beperkt gevoel in uw handen heeft of slechts n hand kunt gebruiken, moet uw computer ook daaraan worden aangepast. Laat u hierover informeren bij gespecialiseerde informatie- en adviescentra. Bij de Ooglijn vertellen ze u er graag meer over. Uitgebreidere informatie staat in de 'Keuzewijzer:
computerhulpmiddelen bij problemen met het zien'

De volledige Windows-omgeving en diverse Microsoft applicatieprogramma's kunnen zonder muis bediend worden. Hiervoor kunt u 'sneltoetsen' gebruiken.
Dit zijn combinaties van enkele toetsen die een commando uitvoeren.
Met behulp van de Ctrl-toets en het scroll-wieltje van de muis kunt u ook de inhoud van het scherm vergroten.

Toegankelijkheidsmenu

Het Toegankelijkheidsmenu van Microsoft kent een aantal opties. Voor u zijn vooral de tabbladen 'Weergave' en 'Algemeen' interessant. Zo kunt u bijvoorbeeld een hoger contrast instellen of de computer een geluidssignaal laten geven als u een functie in- of uitschakelt.

Word

In Word kunt u in- en uitzoomen via het menu 'Beeld'. Doorgaans kan er in- en uitgezoomd worden van 75 tot 200 procent; dit kan geweldig helpen.
Het wijzigen van het lettertype en de lettergrootte kan via de werkbalk in Word. U leest veel makkelijker als u een lettertype als Verdana gebruikt en de lettergrootte van 10 in bijvoorbeeld 14 verandert.

Configuratiescherm

Veel problemen bij het gebruik van een muis zijn op te lossen door wijziging van de muisinstellingen. De muiscursor, maar ook de schrijfcursor, kunnen groter of contrastrijker gemaakt worden. De eigenschappen wijzigt u met 'Muis' in het 'Configuratiescherm'. Via het 'Configuratiescherm' kunt u ook een andere schermresolutie instellen. Kies hiervoor het menu 'Beeldscherm'.

Enkele hulpmiddelen

Muis- en schrijfcursor speciaal Via het 'Toegankelijkheidsmenu' in het 'Configuratiescherm' op uw computer kunt u grotere cursors instellen. Er bestaan ook kleine softwareprogramma's waarmee u speciale cursors met extra functies kunt gebruiken.

Toetsenbordstickers en 'bump-ons'

Kunt u de tekens op uw toetsenbord niet goed zien en ook niet 'blind' typen? Dan kunt u speciale stickers op de toetsen van uw toetsenbord plakken. Op de stickers worden de tekens groot en in fors contrast afgebeeld. Er zijn ook markeringsdopjes, zogenaamde 'bump-ons', te koop. Met merkpasta kunt u veelgebruikte toetsen voelbaar maken.

Vergrotingssoftware

Kan uw computer de tekst op het beeldscherm niet genoeg vergroten? Dan kan speciale vergrotingssoftware een goede oplossing zijn. Vergrotingssoftware kunt u instellen naar uw eigen behoefte. Deze software zorgt ervoor dat grafische informatie zoals afbeeldingen, iconen en letters en cijfers door vergroting beter te zien is. De wijze van vergroting is op verschillende manieren in te stellen (bijvoorbeeld als een loep of een deel van het scherm), zodat met verschillende vormen van slechtziendheid omgegaan kan worden. Met vergrotingssoftware kunt u ook andere schermkleuren of contrasten instellen. Het normale zwart/wit contrast kan bijvoorbeeld omgekeerd worden. U kunt kleuren en contrasten wijzigen zonder dat u de letters vergroot. Ook kunt u de cursor of de muispijl beter zichtbaar maken.

Spraakondersteuning (spraaksynthese)

Als het lezen van veel tekst op het beeldscherm van de computer moeilijk is, kan spraakondersteuning een enorme verlichting betekenen. Als u teksten aanzienlijk moet vergroten, wordt het lastiger en vermoeiender om deze te lezen. Het lezen gaat op deze manier ook erg traag. Bij spraakondersteuning leest een kunstmatige computerstem de inhoud van het scherm voor. Spraaksynthese kunt u ook gebruiken als u boeken, kranten, en tijdschriften in digitale vorm ontvangt. Ernstig slechtziende gebruikers die geen braille kennen, gebruiken vaak uitsluitend kunstmatige spraak. Bij het lezen van veel tekst is kunstmatige spraak erg handig.

Brailleleesregel

Een brailleleesregel is een apparaat waarmee u de inhoud van uw scherm kunt voelen. U kunt met behulp van uw vingers teksten 'lezen' omdat de brailleleesregel de gegevens op uw beeldscherm omzet naar brailletekens op een brailleleeslijn. Een brailleleesregel is alleen maar zinvol als u braille kunt lezen n 'blind' kunt typen. Het is heel moeilijk om op latere leeftijd nog goed braille te leren. Het is heel zinvol om een brailleleesregel te gebruiken in combinatie met spraak.

Computerhulpmiddelen voor visueel gehandicapten worden vergoed via een aantal wetten en regelingen. Hieronder treft u een beknopt overzicht aan. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de uitvoerende organisatie of de Ooglijn.
Ooglijn
Postbus 2062, 3500 GB Utrecht
Tel. (030) 294 54 44
Fax (030) 293 25 44
Website
De Ooglijn biedt onder andere praktische informatie en advies over hulpmiddelen en regelingen. Ook voor een gesprek over de gevolgen van slechte ogen of over lotgenotencontact kunt u bellen met de Ooglijn. De Ooglijn is een onderdeel van Viziris.

iRv, Expertisecentrum ICT voor mensen met functiebeperkingen
Zandbergsweg 111, 6432 CC Hoensbroek
Postbus 92, 6430 AD Hoensbroek
Tel. (045) 523 75 55
Dit is een landelijk, onafhankelijk centrum dat kennis en deskundigheid over ICT voor mensen met een functiebeperking verzamelt, ontwikkelt en verspreidt.

Home